II SA/Łd 1099/22

II SA/Łd 1099/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 1 i 2, art. 216 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 1952 nr 4 poz 31
art. 1, art. 10, art. 21
Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych - tekst jednolity.
Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
art. 47, art. 52
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
[pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2023 roku sprawy ze skarg D. Ś., E. Ś., R. Ś., K. N.oraz I. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 19 października 2022 roku znak: GN-III.7581.230.2022.KR w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargi. MR
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 października 2022 r., nr GN-III.7581.230.2022.KR wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2000)- dalej: k.p.a.; art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.)- dalej: u.g.n.; Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z dnia 1 lipca 2022 r., nr GN.6821.1.2015.JK o odmowie zwrotu na rzecz K. Ś., R. Ś., I. P. i A. O. nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] [...], oznaczonej dawniej jako działka nr [...], stanowiącej aktualnie cześć działki [...], w obrębie [...].
Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości wszczęte zostało na wniosek K. Ś. oraz R. Ś. z dnia 19 stycznia 2015 r. I. P. oraz A. O. przystąpili do postępowania odpowiednio na wniosek z dnia 24 września 2020 r. oraz z dnia 29 października 2020 r. Wyżej wymienieni są spadkobiercami pierwotnych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości – małżonków A. i A. Ś., co potwierdzają przedłożone do akt sprawy: postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny z dnia 24 marca 2015 r, II Ns 2303/14; akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 30 stycznia 2015 r., Rep. A nr 581/2015 (dot. K. Ś., R. Ś.); postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi V Wydział Cywilny z dnia 1 czerwca 1988 r., V Ns 408/88; postanowienie Sądu Rejonowego w Kraśniku z dnia 27 lutego 2018 r., I Ns 587/17 (dot. I. P. , A. O.). Wnosząc o zwrot wnioskodawcy podnosili, że przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana na cel na jaki została wywłaszczona, to jest pod rozbudowę parku-kąpieliska i aktualnie stanowi niezagospodarowane nieużytki.
Postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. Wojewoda Łódzki wyznaczył Starostę Zgierskiego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej do rozpatrzenia sprawy.
Z akt sprawy wynika nadto, że objęta wnioskiem nieruchomość stanowi cześć dawnej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] [...], o ogólnej powierzchni 5.998 m2, oznaczonej nr [...]. Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Łodzi z dnia 18 kwietnia 1963 r., podjętym na podstawie art. 1, art. 10, art. 21 dekretu z dnia [...] kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31) w zw. z art. 47 i art. 52 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1958 r. Nr 17 poz. 70) orzeczono o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części w/w nieruchomości, o powierzchni 5.356 m2, ze skutkiem na dzień 9 stycznia 1952 r. (data złożenia wniosku o wywłaszczenie), z przeznaczeniem na rozbudowę parku-kąpieliska. Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalono na kwotę 7.501.04 zł. Z akt sprawy wynika nadto, iż wywłaszczona nieruchomość, oznaczona pierwotnie jako nieruchomość nr 1, w kolejnych latach, zgodnie z danymi ewidencji gruntów stanowiła cześć działki o nr ew. nr ew. [...]. Następnie wskutek nabycia przez inny podmiot, z dniem 1 czerwca 2012 r. w drodze zasiedzenia, prawa własności do części wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi II Wydział Cywilny z dnia 14 października 2016 r., II Ns 1192/15, doszło do podziału działki o nr ew. nr ew. [...] na działki o nr ew. [...] o powierzchni 5,1906 ha oraz o nr ew. [...] o powierzchni 0.0483 ha (działka stanowiąca przedmiot zasiedzenia). Obecnie objęta żądaniem zwrotu nieruchomość stanowi cześć działki ew. o nr [...].
Procedujące w sprawie organy administracji ustaliły nadto, że objęta wnioskiem nieruchomość stanowi część obszaru rekreacyjnego obejmującego Park [...] oraz [...], stanowiącego poszerzenie koryta rzeki N. Pierwsze prace związane z budową kąpieliska wraz z częścią parkową miały miejsce w latach 1949-1951 i były kontynuowane sukcesywnie w latach kolejnych. Obejmowały one między innymi pogłębienie stawu, usypanie górki saneczkowej, stworzenie szatni dla gości kąpieliska, wykonanie mniejszego zarybionego stawu pełniącego rolę osadnika, wykonanie powierzchni bitumicznych w alejkach parkowych, wyremontowaniu budynku restauracji i innych budników, utworzeniem w roku 1961 harcerskiej stanicy wodnej. Ponadto jak wynika z dokonanych ustaleń na terenie obiektu rekreacyjnego przeprowadzano etapowo prace modernizacyjne polegające między innymi na zabezpieczeniu zbiorników wodnych, budowy sieci uzdatniania wody (1987 r.), wykonaniu osadników zawiesin (1988 r.), połączeniu zbiorników wodnych (1995 r.), modernizacji ścieżek pieszych i rowerowych (2014-2016). Natomiast, co do samej nieruchomości objętej żądaniem zwrotu ustalono, że teren ten począwszy od momentu wywłaszczenia stanowił ogólnodostępną przestrzeń publiczną wchodzącą w skład terenu rekreacyjnego, na którym, co potwierdza zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w latach 80 i 90 ubiegłego stulecia funkcjonowało powszechnie dostępne boisko z bramkami, a następnie w latach dwutysięcznych na terenie tym dokonano nasadzeń kwietnych, które z nasadzeniami zlokalizowanymi na nieruchomości sąsiedniej tworzyły roślinną mapę świata. Aktualnie na części nieruchomości objętej żądaniem zwrotu przebiega ścieżka rowerowa oraz jest zlokalizowany tor rowerowy tzw. pumptrack, które zostały zrealizowane już po wszczęciu przedmiotowego postępowania zwrotowego. Ustalono również, że przedmiotowa nieruchomość objęta została obszarem zespołu przyrodniczo-krajobrazowego [...], ustanowionego uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 27 maja 2009 r., nr LVIII/1104/09.
W oparciu o tak dokonane ustalenia faktyczne oraz zgromadzony materiał dowodowy Starosta Zgierski decyzją z dnia 1 lipca 2022 r. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości wskazując w uzasadnieniu, iż wbrew stanowisku wnioskodawców określony w orzeczeniu o wywłaszczeniu z 1963 r. cel wywłaszczenia został zrealizowany, co czyni zgłoszone żądanie niezasadnym.
Odwołania od powyższej decyzji niezależnie od siebie wnieśli K. Ś. i R. Ś., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika; A. O., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika; oraz I. P. .
Odwołujący się K. Ś. i I. Ś. kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucali naruszenie art. 136 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako zbędnej na cel wywłaszczenia; jak również naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji wadliwe uznanie, iż w sprawie brak jest ustawowych przesłanek uzasadniających zgłoszone żądanie, co do zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na powyższe strony wniosły o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie, co do istoty sprawy. Strony podnosiły, iż wbrew stanowisku organu cel wywłaszczenia nigdy nie został zrealizowany, co wprost wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Strony kwestionowały argumentację organu, co do urządzenia na terenie przedmiotowej nieruchomości wpierw boiska, a następnie wskazywanych nasadzeń roślinnych podnosząc, iż miało to miejsce na nieruchomości sąsiedniej, która notabene została zwrócona na rzecz poprzednich właścicieli. Natomiast na przedmiotowym terenie nie dokonano jakichkolwiek celowych działań zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, a posadowienie na części nieruchomości o nr ew. [...], ścieżki rowerowej oraz toru rowerowego miało miejsce już po wszczęciu przedmiotowego postępowania w sprawie jej zwrotu. Pozostała cześć nieruchomości stanowi nieużytki, co potwierdza stanowisko stron, co do jej zbędności. Przy czym w ocenie pełnomocnika odwołujących bez znaczenia na powyższe pozostaje fakt zrealizowania celu wywłaszczenia na działkach sąsiednich.
Odwołujący się A. O., wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia i o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwrot przedmiotowej nieruchomości podnosił, iż o realizacji celu wywłaszczenia nie mogą świadczyć sezonowe nasadzenia kwiatów, czy też fakt wykorzystania tego terenu w charakterze boiska. Powyższe nie stanowi bowiem określonego w decyzji wywłaszczeniowej celu - rozbudowy parku-kąpieliska, natomiast działania następcze, podejmowane już po wszczęciu administracyjnego postępowania zwrotowego, w ocenie pełnomocnika odwołującego się, stanowią działania następcze, mające na celu jedynie uniemożliwienie pozytywnego rozpatrzenia żądania wnioskodawców. Pełnomocnik strony podkreślał, iż objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość nie spełnia definicji "parku", stanowiącego zorganizowany, urządzony teren z wytyczonymi ścieżkami, alejkami, ławkami i dokonanymi nasadzeniami, a wręcz przeciwnie jest niezagospodarowana, porośnięta dziką trawą oraz samosiejkami. Wobec powyższego, w ocenie strony odwołującej się odmowa zwrotu przedmiotowej nieruchomości stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 136 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 137 u.g.n.
Natomiast I. P. wskazując w treści wniesionego odwołania, iż cel wywłaszczenia nie został nigdy zrealizowany, żądała uchylenia kwestionowanej decyzji i orzeczenie o zwrocie przedmiotowej nieruchomości w całości.
Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 19 października 2022 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1-2 u.g.n., regulujących kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ odwoławczy wywiódł, że podstawowym warunkiem zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (akcie notarialnym), oceniana w dacie rozstrzygania przez organ. Istota zbędności polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Przy czym jak podkreślił organ odwoławczy, ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie odnosi się do wywłaszczenia, którego cel został zrealizowany przed wprowadzeniem tych terminów do obrotu prawnego.
Dalej Wojewoda Łódzki odwołując się do wskazanych wyżej ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego wskazał, iż wbrew stanowisku odwołujących się, określony w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej w Łodzi z dnia 18 kwietnia 1963 r. cel wywłaszczenia, to jest rozbudowa parku-kąpieliska, został zrealizowany. W ocenie organu w sprawie bezspornie ustalono, że przedmiotowa nieruchomość począwszy od dnia jej wywłaszczenia była i nadal pozostaje częścią większego, ogólnie dostępnego, zorganizowanego terenu rekreacyjno-wypoczynkowego, obejmującego Park [...] oraz obiekt [...], na który składają się park oraz kąpielisko. Organ podkreślał, iż ogólnie określony cel wywłaszczenia, jak i charakter podejmowanych na przestrzeni lat prac wynikał z złożonego charakteru inwestycji, co potwierdzają dokonane w sprawie ustalenia oraz zgromadzony materiał dowodowy. Zdaniem Wojewody wykazany sposób wykorzystywania objętej żądaniem zwrotu nieruchomości, stanowiącej przestrzeń, która umożliwiała swobodne przemieszczanie się, korzystanie z walorów estetycznych i funkcjonalnych terenów rekreacyjnych, czy też stworzenie warunków dla różnego rodzaju aktywności fizycznych lub realizacji naturalnych koncepcji artystycznych w pełni wpisuje się w cel, jaki leżał u podstaw jej wywłaszczenia. Natomiast podejmowane w latach późniejszych prace o charakterze modernizacyjnym, również po dacie wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego, w żaden sposób nie wpływają na możliwość uznania przedmiotowej nieruchomości za zbędną, w sytuacji wcześniejszego zrealizowania celu wywłaszczenia.
Wobec powyższego Wojewoda Łódzki za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym sporna nieruchomość począwszy od dnia jej wywłaszczenia nieprzerwanie wykorzystywana jest na cel na jaki została wywłaszczona, co skutkuje uznaniem, że w sprawie brak jest ustawowych przesłanek do orzeczenia o jej zwrocie, a podnoszone w odwołaniach zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R. Ś. oraz D. Ś. , K. N. i E. Ś. (następcy prawni zmarłego K. Ś.), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucali naruszenie:
- art. 136 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. poprzez odmowę zwrotu nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia, nigdy nie zagospodarowanej zgodnie z celem wskazanym w orzeczeniu o wywłaszczeniu;
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zebranie i ocenę materiału dowodowego sprawy z naruszeniem zasady praworządności oraz swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, iż przedmiotowa nieruchomość jest niezbędna dla złożonej i wieloetapowej inwestycji parkowej, a tym samym, co do braku wystąpienia ustawowych przesłanek orzeczenia o zwrocie przedmiotowej nieruchomości w sytuacji, gdy z akt sprawy wprost wynika, że objęta wnioskiem nieruchomość w żaden sposób nie jest funkcjonalnie związana z parkiem-kąpieliskiem.
Z uwagi na powyższe wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżących podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentacje, co do niezrealizowania na przedmiotowej nieruchomości celu wywłaszczenia podkreślając, iż istniejąca na nieruchomości przypadkowa roślinność, stanowiąca w rzeczywistości samosiejki nieprzedstawiające jakichkolwiek walorów estetycznych, nie może być uznana za zorganizowane, celowe działanie, które pozwalałoby na stwierdzenie, że cel na jaki została wywłaszczona, to jest poszerzenie parku - kąpieliska został zrealizowany. Zdaniem pełnomocnika skarżących park miejski to teren porośnięty drzewami i trawą, z wytyczonymi ścieżkami i alejkami, na których ustawiono ławki, spełniający funkcję rekreacyjną. Co więcej przedmiotowa nieruchomość, graniczy z nieruchomościami prywatnymi i jest znacznie oddalona od kąpieliska i parku, które na co wskazuje zgromadzona dokumentacja mają ograniczony zakres. Zdaniem pełnomocnika skarżących nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje również ta okoliczność, że nieruchomość sąsiadująca bezpośrednio z nieruchomością objęta żądaniem zwrotu, w tożsamym stanie faktycznym i prawnym została zwrócona na rzecz następców prawnych pierwotnych właścicieli. Takie postępowanie, zdaniem pełnomocnika skarżących narusza wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę praworządności.
Skarga R. Ś., D. Ś., K. N. i E. Ś. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 1099/22.
Natomiast w skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez I. P. skarżąca zarzucała naruszenie art. 137 ust. 1 u.g.n. Strona podnosiła, iż odmowne rozpatrzenie żądania, co do zwrotu przedmiotowej nieruchomości nie znajduje uzasadnienia, gdyż cel na jaki została ona wywłaszczona nie został nigdy zrealizowany, zarówno na części, jaki całości wywłaszczonej działki. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Skarga I. P. została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 1100/22.
W udzielonych odpowiedziach na skargi Wojewoda Łódzki wnosił o ich oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stawianego zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. w kontekście dokonanego zwrotu sąsiedniej nieruchomości, organ wskazał, iż wyrażona w powołanym przepisie zasada dotyczy sytuacji, w której w danej kategorii spraw została już wypracowana, nie budząca wątpliwości linia orzecznicza. Podjęcie indywidualnego rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej odrębnej nieruchomości, sąsiadującej z nieruchomością objęta wnioskiem skarżących, nie może zostać uznane za utrwaloną praktykę organów.
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 1100/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., połączył sprawę o sygn. akt II SA/Łd 1100/22 ze sprawą o sygn. akt II SA/Łd 1099/22 do ich wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że skarga R. Ś., D. Ś., K. N. i E. Ś. oraz skarga I. P. zostały rozpoznane na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 8 lutego 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, iż pomimo stosownego wezwania, w zakreślonym terminie nie wszystkie strony postępowania złożyły oświadczenia, co do posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie. Powyższe skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 10 marca 2023 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu spraw na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem wniesionych skarg R. Ś., D. Ś., K. N. i E. Ś., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, oraz I. P. uczynili decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 19 października 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Zgierskiego z dnia 1 lipca 2022 r. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] [...], oznaczonej dawniej jako działka nr [...], stanowiącej aktualnie cześć działki [...], w obrębie [...].
Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz.1899) – dalej: u.g.n. oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2022 r. poz. 2000) – dalej: k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.
W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).
Jak wynika z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r. poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego.
O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji (art. 142 ust. 1 u.s.g.). W sprawach, o których mowa w ust. 1, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 142 ust. 2 u.g.n.).
Przedmiotowa nieruchomość, o której zwrot wystąpili skarżący została wywłaszczona, za odszkodowaniem orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w Łodzi z dnia 18 kwietnia 1963 r. podjętym na podstawie art. 1, art. 10, art. 21 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4 poz. 31) w zw. z art. 47 i art. 52 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1958 r. Nr 17 poz. 70). Tym samym stosownie do powołanego wyżej art. 216 ust. 1 u.g.n., w sprawie zastosowanie odpowiednio znajdują przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, regulujące kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Wskazać również należy, że wobec faktu, iż objęta żądaniem zwrotu nieruchomość stanowi własność Gminy Łódź, Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia 19 marca 2015 r. wyznaczył jako organ I instancji, właściwy do rozpatrzenia wniosku Starostę Zgierskiego.
Istotą sporu pomiędzy stronami pozostaje natomiast zasadność stwierdzenia procedujących w sprawie organów administracji, co do zrealizowania na przedmiotowej nieruchomości określonego w orzeczeniu z dnia 18 kwietnia 1963 r. celu wywłaszczenia, to jest rozbudowy parku-kąpieliska. W ocenie skarżących niepodjęcie, na przestrzeni tak długiego czasu od daty wywłaszczenia jakichkolwiek działań, które skutkowałyby możliwością uznania przedmiotowego terenu za zorganizowany, urządzony park miejski, z wytyczonymi alejkami, ścieżkami, architekturą i infrastrukturą parkową niezbędną dla realizacji funkcji rekreacyjnej, nie pozwala na uznanie, iż cel ten został zrealizowany. Powyższe potwierdza istniejący aktualnie stan faktyczny terenu, na którym poza posadowionymi na nim ścieżką rowerową oraz torem rowerowym, co jak podkreślają skarżący nastąpiło już po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości, występuje jedynie przypadkowa roślinność, tzw. samosiejki, jak również brak jakiegokolwiek wykazania przez organy funkcjonalnego powiązania spornego terenu ze znacznie od niego oddalonymi kąpieliskiem i parkiem.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionych skarg w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasada zwrotu nieruchomości, która nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie jedynie na cele publiczne tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Nakłada to obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich przypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Zasada ta jest konsekwencją wyjątkowego i szczególnego charakteru instytucji wywłaszczenia, które powinno być stosowane tylko w sytuacjach koniecznych, uzasadnionych celami publicznymi, a celów tych nie można realizować za pomocą innych środków prawnych. Zasadniczym elementem przy rozstrzyganiu sprawy o zwrot jest zatem ustalenie celu wywłaszczenia. O tym bowiem, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona. Z kolei istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany (por. wyrok NSA z 22 października 1993 r., SA/Kr 477/93; wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r., I OSK 3453/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wykładnia pojęcia "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w powołanych wyżej art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., prowadzi zatem do wniosku, że o zwrocie nie decyduje wyłącznie niedochowanie wskazanych tam terminów. Podstawową przesłanką zwrotu jest bowiem w ogóle niezrealizowanie celu wywłaszczenia. Dopiero wówczas, gdy nie doszło do jego zrealizowania, ma miejsce ocena, czy upłynął już siedmioletni okres dla rozpoczęcia realizowania celu albo dziesięcioletni dla jego ukończenia, przy czym ten drugi termin ma zastosowanie tylko wówczas, gdy doszło do rozpoczęcia realizacji celu. Zrealizowanie celu w każdym przypadku wyklucza możliwość zwrotu chociażby do niego doszło z naruszeniem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Podkreślenia w tym miejscu wymaga również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym wyrażony w art. 216 ust. 1 u.g.n. nakaz "odpowiedniego" stosowania przepisów art. 136–art. 142 u.g.n. implikuje wniosek, iż w przypadku nieruchomości wywłaszczonych, czy też przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, na których przed tym dniem został zrealizowany cel wywłaszczenia, to przy ocenie, czy nieruchomość ta stała się zbędna na cel wywłaszczenia, nie stosuje się terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. (por. WSA w Poznaniu z 17 maja 2018 r., IV SA/Po 13/18; wyrok WSA w Gdańsku z 20 lutego 2019 r., II SA/Gd 594/18; wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2017 r., IV SA/Wa 993/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazując na motywy powyższego stanowiska sądy administracyjne odwołują się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, w którym Trybunał orzekł, że art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że "zgodnie z sentencją niniejszego wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia [...]."
Podkreślenia również wymaga, iż określony w powołanym wyżej orzeczeniu z dnia 18 kwietnia 1963 r. cel wywłaszczenia spornej nieruchomości, to jest rozbudowa parku-kąpieliska został określony w sposób ogólny, a samo wywłaszczenie nastąpiło pod rządami całkowicie odmiennych od obecnych warunków ustrojowych, jak i prawnych. Obowiązujące ówcześnie kryteria oraz standardy sposobu formułowania i znaczenia celu wywłaszczenia określane były na ogół ogólnikowo, a przepisy, na podstawie których orzekano o wywłaszczeniu, nie przewidywały terminów w jakich ma nastąpić zagospodarowanie wywłaszczonych gruntów. Jednocześnie uwzględnienia wymaga ta okoliczność, iż zarówno upływ ponad 60 lat od daty podjęcia rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu, jak i upływ ponad 70 lat od podjęcia przez ówczesne organy decyzyjne zamiaru rozbudowy parku-kąpieliska, obejmującej swym zasięgiem miedzy innymi teren przedmiotowej nieruchomości, miał niewątpliwie wpływ na znacznie ograniczone możliwości procedujących w sprawie organów dostępu do dokumentacji źródłowej, dotyczącej przedmiotowego zamierzenia.
Niemniej jednak w ocenie Sądu istotnymi dla niniejszej sprawy pozostają te ustalenia faktyczne, z których wynika, że objęta wnioskiem skarżących nieruchomość stanowi część obszaru rekreacyjnego obejmującego Park [...] w Ł. oraz [...] w Ł. Prace związane z budową kąpieliska wraz z częścią parkową rozpoczęte zostały w latach 1949-1951 i były kontynuowane sukcesywnie w latach kolejnych. Obejmowały one między innymi pogłębienie stawu, usypanie górki saneczkowej, stworzenie szatni dla gości kąpieliska, wykonanie mniejszego zarybionego stawu pełniącego rolę osadnika, wykonanie powierzchni bitumicznych w alejkach parkowych, wyremontowaniu budynku restauracji i innych budników, utworzeniem w roku 1961 harcerskiej stanicy wodnej. Ponadto jak wynika z dokonanych ustaleń na terenie obiektu rekreacyjnego przeprowadzano etapowo prace modernizacyjne polegające między innymi na zabezpieczeniu zbiorników wodnych, budowy sieci uzdatniania wody (1987 r.), wykonaniu osadników zawiesin (1988 r.), połączeniu zbiorników wodnych (1995 r.), modernizacji ścieżek pieszych i rowerowych (2014-2016). Odnosząc się natomiast do dokonanych przez organy administracji ustaleń faktycznych dotyczących stricte nieruchomości objętej żądaniem zwrotu wskazać należy, że zgodnie z przedłożoną do akt sprawy kopią ogólnego kierunkowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. z 1961 r. nieruchomość ta była oznaczona mapie jako tereny przeznaczone pod lasy, dolesienia i zadrzewienia. Począwszy od momentu wywłaszczenia sporna nieruchomość stanowiła ogólnodostępną przestrzeń publiczną (nieurządzone tereny zielone, łąkę) wchodzącą w skład całego w/w obszaru rekreacyjnego, na której w latach 80 i 90 ubiegłego stulecia funkcjonowało powszechnie dostępne boisko z bramkami. W latach dwutysięcznych na przedmiotowej nieruchomości dokonano nasadzeń roślinnych, które stanowiły część całości zrealizowanego na obszarze parku zamierzenia - kwietnej mapy świata. Powyższe potwierdza załączony do akt administracyjnych sprawy materiał dowodowy, w tym wykonane na przestrzeni lat zdjęcia lotnicze terenu. Aktualnie na części nieruchomości objętej żądaniem zwrotu przebiega ścieżka rowerowa oraz jest zlokalizowany tor rowerowy tzw. pumptrack, które, co nie jest kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, zostały zrealizowane już po wszczęciu przedmiotowego postępowania zwrotowego.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyżej przywołane okoliczności faktyczne oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, pozwalają na uznanie, że cel na jaki została wywłaszczona przedmiotowa nieruchomość, to jest rozbudowę parku-kąpieliska został zrealizowany. Za powyższym stwierdzeniem przemawia w ocenie Sądu ta okoliczność, iż niezależnie od sposobu zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, niezmiennie począwszy od daty jej wywłaszczenia, jak i nadal przedmiotowy teren pozostawał terenem publicznym, ogólnodostępnym, z którego korzystać mogli wszyscy użytkownicy obszaru rekreacyjnego, w skład którego wchodzi sporna nieruchomość. Wbrew prezentowanemu w toku postępowania stanowisku wnioskodawców, wywłaszczona nieruchomość stanowiła tereny zielone, które jak słusznie wskazuje Wojewoda Łódzki mogły być i były, co potwierdzają dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, wykorzystywane jako przestrzeń umożliwiająca swobodne przemieszczanie się, korzystanie z walorów estetycznych i funkcjonalnych terenów rekreacyjnych, czy też stworzenie warunków dla różnego rodzaju aktywności fizycznych, o czym świadczy między innymi wykorzystanie spornego terenu jako ogólnie dostępne boisko. Tego rodzaju faktyczny, nieprzerwany od daty wywłaszczenia sposób korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, potwierdzony załączoną do akt sprawy dokumentacją, w ocenie Sądu wpisuje się w ogólnie określony w orzeczeniu z 18 kwietnia 1963 r. cel wywłaszczenia, a podnoszone przez skarżących w toku postępowania administracyjnego argumenty, co do braku dbałości o teren przez aktualnego właściciela, pozostają bez wpływu na ocenę wystąpienia przesłanek, co do zwrotu w/w nieruchomości. Bez wpływu na zaistnienie powyższych przesłanek pozostaje także okoliczność zlokalizowania na spornej działce, po dacie wszczęcia postępowania zwrotowego ścieżki rowerowej oraz toru rowerowego. W tym zakresie wskazać należy, iż zrealizowaną inwestycję, która co istotne stanowi ogólnodostępną infrastrukturę funkcjonalnie powiązaną z całym obszarem rekreacyjnym, uznać należy za prace modernizacyjne, mające na celu dostosowywanie istniejącej infrastruktury, czy też jej uzupełnienie, stosownie do aktualnych potrzeb mieszkańców korzystających z przedmiotowego kompleksu, zarządzanego przez [...] w Ł. Nie uzasadnia także zarzutu braku realizacji celu wywłaszczenia argumentacja skarżących, co do braku jakiegokolwiek urządzenia spornego terenu, które wpisywałoby się w słownikową definicję parku miejskiego. Przejęcie przedmiotowej nieruchomości i niczym nieograniczone jej udostępnienie ogółowi mieszkańców korzystających z kompleksu rekreacyjno-wypoczynkowego, stanowiło de facto realizację określonego ogólnie celu wywłaszczenia, już w dacie podjęcia rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu.
Wobec powyższego zarzuty skarg, co do naruszenia art. 136 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. uznać należało za nieuzasadnione. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 137 ust. 1 u.g.n. bowiem z uwagi na fakt, iż cel wywłaszczenia spornej nieruchomości został zrealizowany przed datą wejścia w życie przepisów u.g.n., co miało miejsce w dniu 1 stycznia 1998 r., przepis ten nie znajdował zastosowania w sprawie.
Za chybione Sąd uznał również zarzuty skarg, co do naruszenia wskazanych przepisów prawa procesowego. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżących procedujące w sprawie organy obu instancji, działały na podstawie i w granicach prawa (art. 6 k.p.a.). Organy przeprowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż przez zawartą zasadę utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw wyrażoną w art. 8 § 2 k.p.a., na którą powołują się skarżący, należy rozumieć akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15 września 2022 r., II SA/Gd 92/22; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu jednostkowe podjęcie w 2009 r., indywidualnej decyzji administracyjnej w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości sąsiedniej, w stosunku do nieruchomości objętej przedmiotową sprawą, nie może zostać poczytywane jako wieloletni, jednolity i niebudzący wątpliwości kierunek postępowania organów w sprawach tego samego rodzaju. Co więcej, jak wskazał Wojewoda Łódzki w udzielonej odpowiedzi na skargę odmienne rozstrzygnięcie w obu sprawach wynikało z dokonanych ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego specyficznych dla każdej z rozpoznawanych spraw. Sąd stwierdził ponadto, iż dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy (art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.), a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
md