II SA/Łd 1090/04

II SA/Łd 1090/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Rosińska
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 30 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów oddala skargę.
Uzasadnienie
M. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...], Nr [...] w sprawie zarzutu do projektu zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. wniesionego przez M. K.
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Rada Miejska w S. uchwałą z dnia 2 marca 2001 r., Nr XXVIII/208/2001 przystąpiła do sporządzenia zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2003 r. M. K. wniósł zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. kwestionując zamierzony przebieg projektowanej obwodnicy, przecinającej nieruchomość oznaczoną numerami działek 11/1 i 51, stanowiącą jego własność. W uzasadnieniu wskazał, iż nieruchomość ta leży w bezpośrednim sąsiedztwie terenów zurbanizowanych, przeznaczona jest pod budownictwo jednorodzinne i w takim też celu zamierza ją wykorzystywać. Planowana obwodnica mogłaby zaś bez zbędnych nakładów oraz uciążliwości przebiegać w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej autostrady. Zaproponował, aby pas obwodnicy oraz autostrady oddzielić od terenów zurbanizowanych jednym pasem ochronnym. W przeciwnym bowiem wypadku uciążliwość obwodnicy i autostrady zwielokrotni negatywne oddziaływanie względem zamieszkanej części miasta ponad przeciętną miarę. Ponadto podniósł, iż zamierzony przebieg projektowanej obwodnicy stanowiąc barierę dla przyszłego rozwoju miasta, jednocześnie będzie źródłem uciążliwości dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości oraz całego miasta. Zmiana planu i przekwalifikowanie gruntów z terenów budowlanych na tereny użyteczności publicznej skutkować zaś będzie utratą wartości handlowej zarówno gruntu, przez który obwodnica będzie przebiegać, jak i gruntów sąsiednich.
Uchwałą nr XIII/107/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. Rada Miejska w S. odrzuciła zarzut M. K. podnosząc, że projektowana, południowa obwodnica miasta S. pozwoli na wyeliminowanie ruchu tranzytowego prowadzonego ul. A przez centrum miasta. Wstępne wytrasowanie projektowanej drogi, jej powiązania z układem komunikacyjnym zewnętrznym i wewnętrznym miasta oraz relacje z terenami przewidzianymi do rozwoju ustalono w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S.", zatwierdzonym uchwałą Nr XIII/105/99 Rady Miejskiej w S. z dnia 22 grudnia 1999 r., którego zadaniem było określenie struktury funkcjonalno – przestrzennej miasta wraz z uwzględnieniem kierunków jego rozwoju. Projektowana obwodnica została przeprowadzona w taki sposób, że oddziela tereny zabudowy mieszkaniowej od terenów przewidzianych dla zagospodarowania w formie zabudowy usługowej i produkcyjnej, tym samym nie stanowi bariery dla przyszłego rozwoju miasta. Od terenów przewidzianych dla rozwoju funkcji mieszkaniowej oddziela ją pas zieleni izolacyjnej. Projektowany przebieg obwodnicy spełnia także warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Fragmenty działek należących do M. K. znajdują się na terenach oznaczonych symbolami 3.19MN oraz 3.25.MN, stanowiących rezerwy rozwojowe miasta dla budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r., sygn. akt: II SA/Łd 1928/03 stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia 20 listopada 2003 r., Nr XIII/107/2003 w sprawie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu podano, iż przy podejmowaniu uchwały doszło do naruszenia przepisu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), gdyż odrzucając zarzut M. K., Rada Miasta S. odwołała się ogólnie do ustaleń zawartych w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S." oraz do uzgodnień co do parametrów technicznych drogi, dokonanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.
W wyniku ponownego rozpoznania zarzutu M. K., Rada Miejska w S. uchwałą z dnia [...], Nr [...] ponownie go odrzuciła. W uzasadnieniu organ podał, iż decyzja o projektowanej zewnętrznej południowej obwodnicy miasta, kolizyjnej względem fragmentów działek stanowiących własność M. K., nie wynika bezpośrednio z obecnej zmiany miejscowego planu zagospodarowania, ale z konieczności zapewniania ustawowej ciągłości planowania przestrzennego. Na wstępnym etapie przygotowania zmian do planu Wojewoda [...] (pismem datowanym na 13 lipca 2001 r., Nr [...]) zobowiązał gminę do uwzględnienia w projekcie elementów wynikających z projektu zagospodarowania przestrzennego województwa, czyli autostrad A – 1, A – 2, układu komunikacyjnego krajowego i wojewódzkiego (w tym południowej części obwodnicy miasta S.) i projektowanej linii TGV. Elementy te zostały zdefiniowane przestrzennie oraz określone jako ponadlokalne cele publiczne (uchwała Sejmiku Województwa [...] z dnia 9 lipca 2002r., Nr XLV/524/2002 stanowiąca plan zagospodarowania przestrzennego województwa [...]). Jednocześnie Wojewoda [...] zobowiązał gminę do honorowania polityki przestrzennej określonej przez Radę Miejską w "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta – gminy S.". W studium określony został podstawowy układ komunikacyjny, w którym przewidziano południową obwodnicę miasta S. oraz podział miasta na sfery funkcjonalne. Obwodnicę przeprowadzono w taki sposób, że oddziela tereny zabudowy mieszkaniowej od terenów przewidzianych do zagospodarowania (usługowego i produkcyjnego). Od terenów o funkcji mieszkaniowej oddziela ją pas zieleni izolacyjnej. Projektowana zewnętrzna południowa obwodnica miasta ma przejąć funkcję drogi krajowej nr 14, co pozwoli na wyeliminowanie ruchu tranzytowego prowadzonego obecnie ul. A przez centrum miasta. W wyniku wszechstronnej analizy występujących uwarunkowań w projekcie uszczegółowiono przebieg obwodnicy tak aby spełniał warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Uszczegółowienie to było przedmiotem długotrwałych analiz i negocjacji z organami, które uzgadniają projekt planu i zgodnie z treścią przepisu art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym projekt planu uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia. Wytrasowany i uzgodniony przebieg obwodnicy jest jedynym możliwym kompromisem pomiędzy zabezpieczeniem interesu publicznego, uwzględnieniem wytycznych opracowań wyższego rzędu, spełnieniem wymogów technicznych (dopuszczalne normatywnie łuki, odległości między skrzyżowaniami), a uzyskaniem jak najkrótszej obwodnicy istniejącej drogi krajowej, co związane jest z kosztami jej realizacji. Proponowana przez M. K. zmiana przebiegu obwodnicy polegająca na przesunięciu jej w kierunku autostrad, w taki sposób, aby omijała działki stanowiące jego własność nie jest możliwe, gdyż nie uwzględnia ustaleń obowiązujących opracowań planistycznych wyższego rzędu (plan województwa, studium uwarunkowań), co będzie skutkowało brakiem możliwości uzyskania uzgodnienia Wojewody, Marszałka Województwa. Ponadto, jak wywodziła Rada w uzasadnieniu uchwały, przesunięcie obwodnicy nie uwzględnia obowiązujących wymogów technicznych, to znaczy w przypadku przebiegu równoległego do autostrad nie uzyska się wymaganych parametrów łuków zwłaszcza przy przejściu przez autostradę A – 1 (zbyt ciasny łuk) i przy łagodnym odgięciu w kierunku południowym projektowanej obwodnicy, jej projektowany odcinek zanim wróci poza miastem na istniejącą drogę krajową nr 14 ulega znacznemu wydłużeniu, co spowoduje nieuzasadniony wzrost kosztów realizacji i będzie skutkować brakami możliwości uzyskania uzgodnienia Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – zarządcy i realizatora projektowanej obwodnicy. Jak podkreślił organ przesunięcie obwodnicy wobec braku gruntów należących do gminy lub Skarbu Państwa będzie naruszało interes prawny innych właścicieli, a działki M. K. nie są dziś zabudowane i zgodnie z obowiązującymi przepisami ze względu na sposób ich zagospodarowania nie są terenami budowlanymi. Niewątpliwie, zaprojektowanie przebiegu południowej obwodnicy miasta S. częściowo na nieruchomościach będących własnością strony godzi w jego interes prawny. Prawo własności, mimo iż jest prawem chronionym Konstytucją (art. 64 Konstytucji RP.), jak i przepisami kodeksu cywilnego (art. 140 i następne k.c.) nie jest prawem absolutnym i może podlegać różnym ograniczeniom. W sytuacjach przewidzianych prawem może również nastąpić pozbawienie prawa własności. Zgodnie z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania prawa własności. Jednocześnie z mocy art. 4 ust. 1 ustawy, gminie przysługuje tzw. władztwo planistyczne co oznacza, iż wyłącznie gmina jest uprawniona do ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Z przytoczonych przepisów, jak powtórzył organ za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2004 r. wynika, iż na etapie tworzenia projektów lub zmian planu zagospodarowania przestrzennego musi dochodzić do kolizji pomiędzy interesem publicznym (społeczności lokalnej), a interesem indywidualnym (poszczególnych członków tej społeczności). Za przyznaniem priorytetu interesowi publicznemu nad interesem prywatnym w zakresie utrzymania przebiegu projektowanej obwodnicy, kolizyjnej względem ok. 50% powierzchni działek nr ew. 11/1 i 51 skłaniają m. in. niemożność innego trasowania projektowanej zachodniej obwodnicy wobec występujących uwarunkowań co potwierdziły wszechstronne analizy i długotrwałe negocjacje i uzgodnienia (wykonywano 3 edycje uzgodnień, a proces sporządzania planu trwał 3 lata), brak uzasadnionych podstaw do głębokich ingerencji w strukturę funkcjonalno – przestrzenną ustaloną w uchwalonym przez Radę Miejską "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego" określającym jej politykę przestrzenną. Zdaniem Rady Miejskiej istnieją wymierne korzyści jakie cała społeczność lokalna miasta odniesie w wyniku realizacji tej trasy, niezbędnej dla przyszłego rozwoju miasta, ponieważ obwodnica umożliwi eliminację ciężkiego ruchu tranzytowego z centrum, zapewni możliwość obsługi komunikacyjnej projektowanej strefy przemysłowej, usytuowanej między obwodnicą a autostradami (brak możliwości bezpośrednich zjazdów z autostrad) oraz poprzez swoje usytuowanie z jednej strony zabezpiecza rezerwy rozwojowe dla funkcji mieszkaniowej, w obszarze ograniczonym obwodnicą, powierzchnia niezabudowana terenów rolnych stanowi ok. 1/3 w stosunku do dzisiejszych terenów mieszkaniowych. Zdaniem organu umożliwi również lokalizację strefy usługowo – przemysłowej w bezpośrednim sąsiedztwie węzła autostrad (bardzo atrakcyjny teren dla inwestorów), co wiąże się z nowymi miejscami pracy dla mieszkańców miasta i gminy. Istnieją także korzyści jakie społeczność lokalna odniesie w przypadku jak najszybszego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż jest on stymulatorem rozwoju miasta, umożliwiającym występowanie o unijne dotacje dla realizacji przedsięwzięć publicznych (np. drogi, obwodnice, sieci infrastruktury technicznej, plan jest podstawą do wydawania pozwoleń na budowę, co jest szczególnie istotne w kontekście atrakcyjnego dla inwestorów położenia miasta w sąsiedztwie węzła dwóch autostrad). Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych ujawnionych w toku badania przedmiotowej sprawy, Rada Miejska zdecydowała o odrzuceniu zarzutu M. K.. Organ dodał również, iż fragmenty działek nr ewid. 11/1 i 51 przy ul. B (ok. 50% całej powierzchni) znajdują się w ramach terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami 3.19.MN; 3.25.MN przeznaczonych dla realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Do czasu realizacji obwodnicy pozostałe fragmenty działek stanowiących własność M. K., które znalazły się w jej liniach rozgraniczających mogą być użytkowane na dotychczasowych warunkach. Sposób realizacji planu (wykup, zamiana nieruchomości) zgodnie z wymogami ustawy określającymi treść planu zagospodarowania przestrzennego, nie jest przedmiotem ustaleń zawartych w tekście planu – uchwale Rady Miejskiej, tryb wykupu i szacowania wartości nieruchomości dla potrzeb realizacji układu drogowego, w tym wypadku drogi krajowej, określają odrębne przepisy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] M. K. wniósł o stwierdzenie jej nieważności i w konsekwencji uchylenie wskazując na zarzut naruszenia przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 7, 8, 10 i 107 § 3 kpa oraz art. 140 kc i art. 64 Konstytucji RP. W motywach podał, iż organ nie uwzględnił zaleceń zawartych w treści uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 20 kwietnia 2004 r., bowiem z uzasadnienia nie wynika aby organ podjął jakiekolwiek próby opracowania projektu alternatywnego. Zdaniem skarżącego uzasadnienie uchwały nie podlega kontroli merytorycznej i nie spełnia wymagań formalnych określonych przepisami prawa o planowaniu przestrzennym, jak i przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem strony organ powinien opracować roboczą wersję alternatywną, a okoliczność, że podnoszą one koszt inwestycji nie oznacza, że rozwiązania zamienne nie istnieją. Trzeba wszak rozważyć, czy interes mieszkańców, w tym interes społeczny nie uzasadnia przeprowadzenia obwodnicy z dala od terenów zabudowanych. Nie wskazano też jaka byłaby skala ewentualnego wzrostu kosztów. Twierdzenia organu są dla M. K. o tyle nieprzekonujące, że obwodnica małego 3,5 tysięcznego miasta nawet w wersji alternatywnej nie może w sposób istotny podwyższyć kosztów zamierzonej inwestycji. Problem może sprowadzać się do zmian długości inwestycji od kilkudziesięciu co najwyżej do kilkuset metrów. Nie akceptuje on takiego stanu rzeczy, by przeniesienie ruchu drogowego drogi krajowej nr 14 miało odciążyć określony rejon miasta po to by inny także zabudowany rejon (osiedle T., B, Z., ul. C) obciążyć skutkami ruchu drogowego podwójnie poprzez ruchliwą obwodnicę i poprzez przebiegający w pobliżu węzeł dwóch największych autostrad w kraju. Uprawnienia planistyczne gminy nie oznaczają ani dowolności, ani zupełnej swobody w tym zakresie. Interes mieszkańców winien być rozważony z należytą starannością, w sposób poddający się merytorycznej kontroli. Pośpiech związany z zamiarem pozyskiwania środków na realizację inwestycji nie może stanowić usprawiedliwienia dla powierzchowności działania. Zdaniem skarżącego, argumenty organu, po ponownym rozpatrzeniu zarzutów na skutek wyroku WSA nie stały się bardziej przekonujące, ponieważ nie wykazano ani alternatywnego planu przebiegu obwodnicy, ani skali zmian inwestycji, ani szacunkowego wzrostu kosztów. Koszty te na tak niewielkim odcinku, nawet gdyby były nieco wyższe mogą uzasadniać ochronę interesu zarówno skarżącego, jak i interesu zbiorowego mieszkańców tej części miasta. Twierdzenie o planowanym pasie zieleni jest dla skarżącego nie przekonujące, gdyż by pas taki stanowił realną barierę ochronną musiałoby upłynąć kilkadziesiąt lat. Tymczasem nawet z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że inne wersje i to niekolizyjne względem interesów mieszkańców są możliwe, a argumenty natury ekonomicznej są zupełnie nieprzekonujące, gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami. W istocie na treść zaskarżonej uchwały wpływ miały nie względy merytoryczne zalecone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, lecz czas i koszty opracowania nowego projektu oraz pośpiech związany z pozyskiwaniem środków finansowych – co wynika wprost z końcowej części uzasadnienia kontestowanej uchwały. Nie stanowi to usprawiedliwienia do nieuzasadnionej ingerencji w prawo własności (art. 140 k.c. i art. 64 Konstytucji RP) oraz w interes prywatny, a nadto w interes zbiorowy społeczności lokalnej, której skarżący jest członkiem. Trzeba dostrzec i to, że obwodnica stanowi część drogi krajowej, nie obciąży funduszy samorządu lokalnego. Dlatego względy ekonomiczne są dla skarżącego zupełnie nie przekonujące. Jest rzeczą całkowicie nieracjonalną by mimo istnienia terenów niezabudowanych w pobliżu planowanej autostrady planować obwodnicę obok istniejącej już zabudowy zwłaszcza, że obwodnica ma przejąć "ciężki ruch tranzytowy". Nie służy to w żadnym razie społeczności lokalnej tej części miasta. Jest rzeczą oczywistą, że ciężki ruch tranzytowy należy odsunąć możliwie najdalej od terenów zabudowanych i przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Strefa przemysłowa może mieć obsługę komunikacyjną bez względu na to, czy obwodnica przebiegnie bliżej lub dalej od autostrady. Rzeczywiste intencje autorów uchwały ujawniają interes grupy właścicieli nieruchomości w pobliżu węzła autostrad. Uzasadnienie uchwały podkreśla wprost "bardzo atrakcyjny teren dla inwestorów". W tej sytuacji, zdaniem M. K., nie ma żadnego publicznego interesu, który uzasadniałby przyjętą ingerencję w prawo własności. W istocie chodzi o sprzeczność interesu prywatnego właścicieli liczących na wykup gruntów z interesem społeczności lokalnej do której należy skarżący.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podając, iż ponownie podjęta uchwała o odrzuceniu zarzutów M. K. uwzględnia wskazania zawarte w wyroku z dnia 20 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu przedstawiono argumenty dlaczego proponowana przez skarżącego zmiana przebiegu obwodnicy jest z formalnego punktu widzenia niemożliwa, a także dlaczego w tym konkretnym przypadku Rada Miejska przyznała priorytet interesowi publicznemu nad interesem prywatnym oraz na czym polega w tej sytuacji interes publiczny tj. całej społeczności miasta. Zdaniem organu bezzasadny jest zarzut skargi, iż uprawnienia planistyczne organu zostały uznane za dowolne i zupełnie swobodne. Dokumentacja fazy uzgodnień z wieloma instytucjami jednoznacznie potwierdza, iż etap prac wyczerpał możliwość dyskusji na temat trasowania obwodnicy. Zdaniem strony, dowodem materialnej i formalnej kontroli nad planem jest uzyskanie wszystkich niezbędnych uzgodnień. Załączony w aktach sprawy tryb przebiegu opracowania wraz z załącznikami jednoznacznie potwierdza, iż procedura formalna w tym również w zakresie kontroli nad rozwiązaniami merytorycznymi i udziału osób zainteresowanych jest zgodna z przepisami o planowaniu przestrzennym. W dalszej części odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S. przytoczyła uzasadnienie kontestowanej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie podać należy, iż zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala.
W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że uprawnienie do składania zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, było przewidziane w art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Wymieniona ustawa utraciła moc, jak wprost stanowi przepis art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz plany miejscowe "uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r. zachowują moc". Obowiązujące w dniu wejścia
w życie powołanej ustawy, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 roku, zachowują moc "do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r." (art. 87 ust. 3 ustawy). Z kolei, zgodnie z art. 85 ust. 2 powołanej ustawy z roku 2003, do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, "ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy", stosuje się przepisy dotychczasowe. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2003 r. M. K. wniósł zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. kwestionując zamierzony przebieg projektowanej obwodnicy, przecinającej nieruchomość oznaczoną numerami działek 11/1 i 51, stanowiącą jego własność. Zarzut ten został jednak uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 20 listopada 2003 r., Nr XIII/107/2003 odrzucony. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone i po zakończeniu postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r. stwierdził nieważność kwestionowanej uchwały. Powodem takiego rozstrzygnięcia, co wynika z uzasadnienia wyroku była okoliczność, iż Rada Miejska nie rozważyła interesu skarżącego – M. K., bowiem oparła całe swoje uzasadnienie jedynie na "Stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta S.".
W wyniku ponownego merytorycznego rozpatrzenia zarzutu M. K., Rada Miejska w S. ponownie go odrzuciła (uchwała z dnia [...], Nr [...]). W motywach rozstrzygnięcia organ opisał przebieg postępowania, uzyskane opinie i uzgodnienia. Jak podał organ rozważył on również wszelkie możliwe warianty przebiegu obwodnicy. W dalszej części uzasadnienia Rada Miejska wyważyła również wszelkie argumenty podniesione przez M. K.. Jednak rozważając wszelkie okoliczności organ nie uznał ich zasadności i w efekcie odrzucił zarzut.
Przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponownie jest uchwała Rady Miejskiej w S. o odrzuceniu jego zarzutu. Tym razem jednak Sąd nie uznał jej zasadności, gdyż w ocenie składu orzekającego, uchwała zawiera wszystkie elementy niezbędne, a w szczególności uzasadnienie uchwały drobiazgowo odnosi się do treści zarzutu skarżącego.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z unormowaniem art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zarzut może wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (ust. 3). Powołany przepis stanowi samodzielną podstawę wniesienia skargi do sądu na uchwałę o odrzuceniu zarzutu (ust. 4). Przesłanką więc, do wniesienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego odrzucenia, skargi do sądu, jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego przez ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podkreślenia wymaga jednak, że nie każde naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przez ustalenia przyjęte w projekcie, samo przez się, przesłankę tę wypełnia. Obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (por. wyrok SN z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. akt: III RN 192/00, OSNP 2002/15/346; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r., sygn. akt: II SA 1387/99, LEX Nr 48258; wyrok NSA z dnia 7 maja 1999 r., sygn. akt: II SA 1590/98, LEX nr 48215; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 1998 r., sygn. akt: II SA 743/98, LEX nr 43700). Stosownie do przepisów art. 4, 7 i 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego realizowany w ramach tzw. "władztwa planistycznego" gminy, jest aktem prawa miejscowego, powszechnie obowiązującego i określającego w sposób wiążący przeznaczenie i sposób zagospodarowania terenów objętych planem. Wynikają z tego daleko idące konsekwencje, polegające nie tylko na ingerencji w sferę prawa własności, lecz również dające podstawę do odjęcia lub ograniczenia prawa własności. Tego rodzaju ingerencja jest zatem dopuszczalna i wynika z jednoznacznego upoważnienia ustawowego dla gminy, jako że ograniczenie prawa własności możliwe jest tylko pod takim warunkiem i tylko w zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., sygn. akt: II SA 788/99, LEX Nr 48191). Nie oznacza to oczywiście dowolności i arbitralności organu. Podkreślić przy tym należy, że ustalenia i konkretne propozycje zawarte w projekcie planu, będące wynikiem założeń technicznych i możliwości ekonomicznych gminy, najczęściej niestety nie zadowalają wszystkich zainteresowanych. Dlatego też w sytuacji, gdy propozycje ingerują w prawo własności, winny być one szczególnie wnikliwie rozważone.
Spełnienie przez organ wymogów wynikających z przepisu art. 24 ust. 3 ustawy następuje wówczas, gdy uzasadniono w sposób nie budzący żadnych wątpliwości brak możliwości uwzględnienia zgłoszonego przez stronę skarżącą żądania w zakresie przeznaczenia określonego obszaru, w świetle prowadzonej przez organy gminy polityki przestrzennego zagospodarowania gminy.
Oznacza to, że naruszenie obowiązku uzasadnienia faktycznego i prawnego uchwały o odrzuceniu zarzutu (obowiązku wynikającego z art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), nie pozostaje bez wpływu na ocenę legalności uchwały Rady Miejskiej w tej sprawie i może stanowić przesłankę do stwierdzenia jej nieważności.
Skoro, jak to już wcześniej zostało wskazane, celem instytucji zarzutu jest ochrona interesu indywidualnych obywateli w procesie planowania przestrzennego, to obowiązkiem każdego organu jest rozpatrzenie zarzutów zgłoszonych do projektu planu miejscowego pod kątem możliwości ochrony interesu prawnego osoby zgłaszającej zarzut, co jednocześnie oznacza obowiązek wnikliwego i wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy i to zarówno przez składających zarzuty, jak i wynikających z obiektywnej oceny zasadności podejmowanych rozstrzygnięć planistycznych.
Badając przedmiotową sprawę w kontekście powyższych uwag, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa w związku z podjęciem uchwały z dnia [...] o odrzuceniu zarzutu skarżącego – M. K..
Problem podstawowy jaki powstał przy uchwalaniu (czy też zmianie) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to wyważenie interesu społecznego i prywatnego. Zobowiązanym do rozpatrzenia sprawy pod takim kątem jest organ. Interes prywatny jest chroniony m. in. przez przepisy Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i kodeksu cywilnego, ale prawo własności nie ma charakteru bezwzględnego. Inaczej mówiąc, przepisy prawa dopuszczają taką możliwość aby prawo własności doznawało pewnych ograniczeń. Takie przepisy znajdują się również w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem Sądu przebieg obwodnicy będzie naruszać interes skarżącego – M. K., ale może on skorzystać z roszczeń wtórnych do roszczeń planistycznych (np. roszczenia określone w ustawie takie jak odszkodowanie, zamiana nieruchomości, obowiązkowe wywłaszczenie). Niewątpliwy interes społeczny przeważa nad interesem prywatnym skarżącego, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu kontestowanej uchwały. W ocenie składu orzekającego, z całego zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż było rozpatrywanych kilka wariantów rozwiązań, wybrany został ten najbardziej optymalny i zgodny m. in. z przepisami prawa o ruchu drogowym.
Odnosząc się zatem do treści skargi, należało wskazać, że dokumentacja dołączona do akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy oraz uzasadnienie zaskarżonej uchwały, wykluczają zarzut bezpodstawności odrzucenia zarzutu skarżącego, wniesionego do przedmiotowego projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Wniesiony zarzut został należycie rozważony, a uchwałę podjęto w oparciu o dostatecznie zebrany materiał dokumentacyjny. Przy wyborze kwestionowanej przez skarżącego wersji proponowanej zmiany planu miejscowego, nie można było zatem zarzucić Radzie Miejskiej dowolności, ani też uwzględnienia jedynie interesu ogólnego ze szkodą dla interesu jednostki, co byłoby niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa. W tym stanie, brak było dostatecznych podstaw do przyjęcia, że nastąpiło naruszenie interesu prawnego lub uprawnień M. K., w rozumieniu art. 24 ust. 1 ustawy
o zagospodarowaniu przestrzennym. Zarówno treść zarzutu strony, jak i treść skargi, mogą natomiast wskazywać, że w istocie skarżący zarzucił Radzie Miejskiej swego rodzaju "bezczynność" w zakresie uwzględnienia oczekiwań skarżącego, co do dokonania aprobowanego przez niego przebiegu obwodnicy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji wyroku.