II SA/Łd 104/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi odrzucił skargę K.S. przeciwko Kierownikowi MOPS, uznając, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania roszczeń odszkodowawczych ani do wyciągania konsekwencji służbowych.
Skarżąca K.S. wniosła skargę, którą nazwała 'pozew', domagając się odszkodowania od Kierownika MOPS za wydanie 'fałszywej decyzji' umarzającej postępowanie o zasiłek celowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję umarzającą, wskazując, że świadczenia przyznawane są na wniosek, a skarżąca konsekwentnie twierdziła, że takiego wniosku nie składała. WSA w Łodzi odrzucił skargę, stwierdzając, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania roszczeń odszkodowawczych ani do ingerencji w sprawy służbowe.
Sprawa dotyczyła skargi K.S. skierowanej przeciwko Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi, w której domagała się ona odszkodowania w kwocie 2.000,00 zł z tytułu naruszenia jej godności na skutek wydania 'fałszywej decyzji' umarzającej postępowanie o przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Organ I instancji umorzył postępowanie, ponieważ nie było możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, co było warunkiem przyznania zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując, że świadczenia z pomocy społecznej co do zasady przyznawane są na wniosek, a skoro skarżąca twierdziła, że takiego wniosku nie składała, umorzenie było prawidłowe, mimo wadliwego uzasadnienia. Skarżąca złożyła jednak do WSA pismo nazwane 'pozew', domagając się odszkodowania i konsekwencji służbowych. WSA w Łodzi, rozpoznając sprawę, stwierdził, że sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w sprawach o odszkodowania ani do wyciągania konsekwencji służbowych, a takie roszczenia należą do właściwości sądów powszechnych. Ponieważ intencją skarżącej nie było poddanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji SKO, a jej żądania wykraczały poza kognicję sądów administracyjnych, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie są właściwe do orzekania w sprawach o odszkodowania żądane od osób fizycznych czy prawnych, nawet jeśli obowiązek odszkodowawczy wywodzi się z wydania wadliwego orzeczenia administracyjnego. Roszczenia te mają charakter cywilnoprawny i należą do właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do ich właściwości nie należy orzekanie w sprawach o odszkodowania, które są sprawami cywilnymi podlegającymi rozpoznaniu przez sądy powszechne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § §1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § §2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 106 § ust. 1, 3 i art.110 ust.7 – 8
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 102 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s. art. 102 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust.4
Ustawa o pomocy społecznej
u.s.k.o. art. 1 § ust. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
k.p.c. art. 2 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 35 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 109
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 110
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 32 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania roszczeń odszkodowawczych. Sądy administracyjne nie są właściwe do wyciągania konsekwencji służbowych. Przedmiotem skargi nie była decyzja SKO, a żądania skarżącej wykraczały poza kognicję sądów administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne nie są powołane do 'wyciągania konsekwencji służbowych' roszczenia w tym zakresie mają bowiem charakter cywilnoprawny i jako takie podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne brak jest materii, w przedmiocie której dopuszczalne byłoby merytoryczne rozstrzyganie sprawy przez sąd administracyjny
Skład orzekający
Grzegorz Szkudlarek
przewodniczący
Renata Kubot-Szustowska
sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kognicji sądów administracyjnych, w szczególności w kontekście roszczeń odszkodowawczych i ingerencji w sprawy służbowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której skarżący błędnie kieruje roszczenie odszkodowawcze do sądu administracyjnego zamiast do sądu cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną kwestię właściwości sądów administracyjnych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie żądań i kierowanie ich do odpowiednich organów.
“Sąd administracyjny nie jest od rozstrzygania sporów o odszkodowania – kluczowa lekcja dla skarżących.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 104/05 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-08-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 24 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Proptokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. S. przeciwko J. W. - Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filii Ł.-B. w Ł. w przedmiocie zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. -
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Zastępca Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, Filii Ł.-B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., na podstawie art. 105 § 1 "KPA" oraz art. 106 ust. 1,3 i art.110 ust.7 – 8 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 z 2004r., poz. 593 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie przyznania K. S. zasiłku celowego specjalnego w miesiącu lipcu 2004r.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 21.lipca 2004r. pracownik socjalny nie zastał podopiecznej w domu, natomiast jej pełnomocnik J. I. odmówił wpuszczenia pracownika socjalnego do mieszkania i nie wyraził zgody na rozmowę. Bezskuteczne okazały się również próby umówienia się na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w dniach 27. i 28. lipca 2004r., gdyż pomimo pisemnego uprzedzenia, również w tych dniach nie zastano podopiecznej w domu.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu I instancji, wobec braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, orzeczono o umorzeniu postępowania.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył pełnomocnik K. S.– J.I., uznając wydaną decyzję za "fałszywą". Podniósł, iż podopieczna nie została w sposób należyty zawiadomiona o wywiadzie środowiskowym, ponieważ nie wskazano, w jakiej sprawie przez kogo i "na jakie pismo datowane przez K. S." wspomniany wywiad środowiskowy miał być przeprowadzony. Zakwestionował fakt występowania przez odwołującą z jakimkolwiek wnioskiem o zasiłek specjalny, uznając informacje w tym przedmiocie za "oszustwo".
W piśmie z dnia [...] odwołująca podniosła dodatkowo, iż obowiązkiem pracowników socjalnych jest należyte zawiadomienie strony "w jakim temacie, z jaka datą i do kogo" skierowane było pismo, stanowiące przedmiot postępowania. Ponieważ bowiem kieruje różne pisma do różnych instytucji, informacje te są jej niezbędne, celem ustalenia jakiej sprawy dotyczy wezwanie i podjęcia decyzji, czy na przeprowadzenie wywiadu się godzi czy też nie. Odwołująca wskazała także, iż o przyznanie zasiłku celowego specjalnego nigdy nie występowania. W konkluzji wniosła o uchylenie "fałszywej decyzji".
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.), art.102 ust. 1 i art. 106 ust.4 ustawy z dnia 12.marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. Nr 79,poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, iż pomimo błędnego uzasadnienia, decyzja ta odpowiada prawu. Faktem jest bowiem, że warunkiem przyznania zasiłku specjalnego jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. (art.106 ust.4 ustawy o pomocy społecznej). W rozpatrywanej sprawie ustalono, iż pracownik socjalny kilkakrotnie podejmował próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
Nie oznacza to natomiast, w ocenie Kolegium, iż brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi podstawę, do uznania toczącego się postępowania administracyjnego za bezprzedmiotowe.
Ponieważ jednak w badanej sprawie, odwołująca stanowczo i konsekwentnie twierdzi, iż nie występowała z wnioskiem o przyznanie zasiłku specjalnego, może to stanowić podstawę do umorzenia postępowania. Zgodnie bowiem z treścią art.102 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej, co do zasady są przyznawane na wniosek uprawnionego (jedynie wyjątkowo z urzędu).
Skoro więc odwołująca nie występowała o przyznanie zasiłku specjalnego, zaś sprecyzowanie żądania należy ostatecznie do strony nie zaś do organów administracji, przeto decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania, pomimo wadliwego uzasadnienia, jest prawidłowa.
Rozstrzygnięcie powyższe zostało doręczone odwołującej w dniu 12.października 200r.
W dniu 10.listopada 2004r. K.S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo opatrzone tytułem "pozew", wnosząc o zasądzenie od "Kierownika Filii MOPS-u p.J.W." odszkodowania w kwocie 2.000,00,-zł. z tytułu naruszenia jej godności na skutek wydania "fałszywej decyzji". Zażądała również wyciągnięcia konsekwencji służbowych w stosunku do "pozwanej" wobec jej oszukańczych praktyk.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej odrzucenie, podnosząc, iż rozpoznawanie "pozwów o odszkodowanie" wykracza poza kognicję sądów administracyjnych.
W piśmie z dnia 8.marca 2005r., skarżąca, pouczona o właściwości sądów administracyjnych oraz wezwana do sprecyzowania skargi, oświadczyła, iż "pozew nie skargę" popiera, uznając ją za "aktualną", zaś "Kolegium, prócz swojej decyzji nie ma prawa ingerować w to, jak ma postępować Sąd".
Postanowieniem z dnia 22.kwietnia 2005r. odmówiono dopuszczenia J.I. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącej.
W pismach z dnia 26.lipca 2005r. oraz z dnia 19.sierpnia 2005r. K.S. podniosła, iż przedmiotem jej skargi nie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], z którą się zgadza i która jest "po (jej) stronie". Wniosła zatem o odroczenie rozprawy do odwołania, wskazując, iż wystąpiła ze skargą "do odpowiedniego organu urzędowego p-ko sądowi (...)"
Na rozprawie w dniu 24.sierpnia 2005r. oddalono wniosek skarżącej o odroczenie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art 3.§1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola wspomniana obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. (§ 2)
Jak z powyższego wynika, sądy administracyjne nie są powołane do "wyciągania konsekwencji służbowych" w stosunku do pracowników administracji rządowej czy samorządowej.
Do ich właściwości nie należy również orzekanie w sprawach o odszkodowania żądane od osób fizycznych czy prawnych z jakiegokolwiek tytułu, nawet jeżeli skarżący obowiązek odszkodowawczy wywodzi z faktu wydania wadliwego (czy, używając terminologii zawartej w skardze, "fałszywego") orzeczenia administracyjnego. Roszczenia w tym zakresie mają bowiem charakter cywilnoprawny i jako takie podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne (art. 2 § 1 ustawy z dnia 17.listopada 1064r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę sprecyzowane ostatecznie przez skarżącą w pismach z dnia 1.sierpnia i 19.sierpnia 2005r. stanowisko, uznano, iż brak jest materii, w przedmiocie której dopuszczalne byłoby merytoryczne rozstrzyganie sprawy przez sąd administracyjny. Skoro bowiem, intencją skarżącej nie było poddanie kontroli sądowoadministracyjnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]Nr [...], a żadne spośród żądań zgłoszonych w skardze ("pozwie"), nie należy do kognicji sądów administracyjnych, przeto rozpoznanie sprawy w całym jej zakresie, nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o odrzuceniu skargi.
Na podstawie art. 35 § 1 p.p.s.a. odmówiono natomiast dopuszczenia do udziału w sprawie J.I. w charakterze pełnomocnika skarżącej, ponieważ będąc jej dziadkiem oraz nie wykonując zawodu adwokata ani radcy prawnego, nie należy do kategorii osób uprawnionych do występowania przed sądem w tym charakterze (spośród wstępnych uprawnienie to zarezerwowane jest wyłącznie dla rodziców strony).
Brak było również podstaw do odroczenia rozprawy w dniu 24.sierpnia 2005r., ponieważ zgodnie z brzmieniem art. 109 i 110 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia o jej terminie którejkolwiek ze stron, jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć albo też jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron.
W przedmiotowej sprawie skarżąca została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy. Kwestionowanie oznaczenia (w zawiadomieniu o rozprawie) strony przeciwnej oraz powoływanie się na składane w tym zakresie skargi, nie stanowi podstawy do "bezterminowego odroczenia rozprawy". Nie znaleziono również podstaw do zawiadamiania o toczącym się postępowaniu Kierownika Filii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ ten (organ I instancji) nie posiada przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie posiada również interesu prawnego, który umożliwiałby mu zgłoszenie udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w trybie art. 32 § 2 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI