II SA/Łd 1038/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-01-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona zwierzątprawo miejscoweuchwałabezdomne zwierzętawolno żyjące kotyfinansowanie programusąd administracyjnywznowienie postępowania

WSA w Łodzi stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Łęczycy dotyczącej programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami z powodu nieprawidłowego określenia sposobu wydatkowania środków finansowych.

Prokurator Rejonowy w Łęczycy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z 2018 r. dotyczącą programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami, zarzucając m.in. ogólnikowe uregulowanie kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami oraz brak wskazania konkretnych kwot na dokarmianie. Sąd uznał zarzut dotyczący kotów za niezasadny, ale stwierdził nieważność uchwały w całości z powodu istotnego naruszenia art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt, polegającego na nieprawidłowym określeniu sposobu wydatkowania środków finansowych na realizację programu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Prokuratora Rejonowego w Łęczycy na uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z dnia 8 marca 2018 r. w sprawie uchwalenia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt, w szczególności poprzez zaniechanie wypełnienia obowiązku wynikającego z upoważnienia ustawowego i ogólnikowe uregulowanie kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami oraz brak wskazania konkretnych kwot przeznaczonych na ich dokarmianie. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że program stanowi jedynie ramy, a szczegółowe kwoty i sposób wydatkowania mogą być uszczegółowione w trakcie jego realizacji. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał zarzut dotyczący ogólnikowego uregulowania opieki nad wolno żyjącymi kotami za niezasadny. Jednakże, Sąd uznał za w pełni zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt, który nakłada obowiązek wskazania wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację programu oraz sposobu ich wydatkowania. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie spełnia tych wymogów, ponieważ sposób wydatkowania środków został określony w sposób zbyt ogólny, ograniczając się do kilku pozycji, a większość środków przeznaczona była na funkcjonowanie jednostki budżetowej. Sąd podkreślił, że takie uregulowanie nie gwarantuje faktycznej realizacji programu i może prowadzić do sytuacji, w której środki zostaną pochłonięte przez koszty bieżącego funkcjonowania, uniemożliwiając realizację ustawowych założeń. Z uwagi na niemożność stwierdzenia nieważności jedynie części uchwały (paragrafu dotyczącego finansowania), Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwały w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi są aktami prawa miejscowego, nawet jeśli zawierają postanowienia o charakterze indywidualno-konkretnym, pod warunkiem, że przynajmniej jedna norma ma charakter generalno-abstrakcyjny.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na orzecznictwo NSA, które uznaje uchwały dotyczące programów opieki nad zwierzętami za akty prawa miejscowego, rozstrzygające erga omnes o prawach i obowiązkach podmiotów tworzących wspólnotę samorządową i konkretyzujące sposoby działania gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.o.z. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § ust. 5

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt

Program musi zawierać wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Ogólnikowe określenie tych kwestii stanowi istotne naruszenie prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

u.s.g. art. 40

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe określenie sposobu wydatkowania środków finansowych na realizację programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, co narusza art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt.

Odrzucone argumenty

Ogólnikowe uregulowanie kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami w programie.

Godne uwagi sformułowania

akt prawa miejscowego ma zróżnicowany charakter normatywny, gdyż zawiera normy o mieszanym abstrakcyjno-konkretnym charakterze nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej brak któregokolwiek z powyższych elementów skutkuje stwierdzeniem, że podjęty akt nie wyczerpuje ustawowego upoważnienia nie gwarantuje jego faktycznej, prawidłowej realizacji może doprowadzić do braku możliwości realizacji jego ustawowych założeń, z uwagi na 'pochłonięcie' środków zabezpieczonych na realizację programu przez koszty funkcjonowania wskazanej jednostki budżetowej gminy

Skład orzekający

Michał Zbrojewski

przewodniczący

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

sędzia

Tomasz Porczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w sprawie programów opieki nad zwierzętami, w szczególności wymogów dotyczących finansowania i sposobu wydatkowania środków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały dotyczącej programu opieki nad zwierzętami, ale zasady dotyczące zgodności aktów prawa miejscowego z ustawą i wymogów formalnych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu ochrony zwierząt i pokazuje, jak istotne są szczegółowe regulacje finansowe w aktach prawa miejscowego, nawet w sprawach pozornie rutynowych.

Gmina uchwaliła program dla bezdomnych zwierząt, ale sąd uznał go za nieważny. Dlaczego?

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1038/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Tomasz Porczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 572
art. 11a ust. 2, ust. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
art. 147 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Łęczycy na uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z dnia 8 marca 2018 r. nr LXII/396/2018 w sprawie uchwalenia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt w mieście Łęczyca na 2018 rok stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. ał
Uzasadnienie
Skargą z dnia 25 stycznia 2022 r. wniesioną na podstawie art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 3 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a.; Prokurator Rejonowy w Łęczycy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z dnia 8 marca 2018 r., nr VXII/396/18 w sprawie uchwalenia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt w mieście Łęczyca na rok 2018 r. Zaskarżonej uchwale zarzucał:
- istotne naruszenie art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 638) – dalej: u.o.z. poprzez zaniechanie wypełnienia obowiązku wynikającego z upoważnienia ustawowego i ogólnikowe uregulowanie w § 6 załącznika do zaskarżonej uchwały kwestii dotyczącej opieki nad wolno żyjącymi kotami;
- istotne naruszenie art. 11a ust. 7 pkt 2 u.o.z. poprzez zaniechanie wskazania konkretnych kwot przeznaczonych na dokarmianie wolno żyjących kotów.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności § 6 i § 14 załącznika do zaskarżonej uchwały. Jednocześnie wnosiła o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż charakter programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (dalej program), w tym wolno żyjących kotów, stanowiącego realizację obowiązku gminy wynikającego z art. 11 ust. 1 u.o.z., jak również wynikający z ustawy okres jego obowiązywania, obliguje organ stanowiący gminy do takiego skonkretyzowania treści podejmowanego aktu prawa miejscowego, która pozwalałaby na jego rzeczywistą realizację. W ocenie strony skarżącej zadość czyni powyższemu obowiązkowi tylko takie sformułowanie treści uchwalanego programu, która nie zawiera ogólnych ram, wymagających dalszej konkretyzacji w czasie jego obowiązywania oraz wskazania sposobu jego finansowania poprzez powiązanie konkretnych środków finansowych z poszczególnymi zadaniami programu i sposobem ich wydatkowania (rozdysponowania). Kwestionowana uchwała, zdaniem strony skarżącej w zakresie dotyczącym kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami powyższych wymogów nie spełnia, co czyni skargę zasadną.
W odpowiedzi na skargę, datowaną na dzień 6 grudnia 2022 r., Rada Miejska w Łęczycy, reprezentowana przez Burmistrza Miasta Łęczyca, wnosiła o jej oddalenie. W ocenie organu, pomimo wynikającego z przepisów ustawy o ochronie zwierząt obowiązku wskazania wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację programu oraz sposobu ich wydatkowania, jak również wypracowanego na tle tych przepisów stanowiska orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazywanie w podejmowanej w tym przedmiocie uchwale sztywnych kwot pieniężnych zabezpieczonych na poszczególne cele programu nie stanowi gwarancji zapewnienia właściwej pomocy potrzebującym zwierzętom, w tym wolno żyjącym kotom. Zdaniem organu podejmowany w ramach upoważnienia ustawowego akt prawa miejscowego stanowi jedynie program, którego uszczegółowienie, w tym także w zakresie wysokości ponoszonych na ten cel środków finansowych, możliwe jest jedynie w toku jego realizacji, z uwzględnieniem sytuacji gminy i aktualnych potrzeb. Istotą uchwalanego programu jest zatem zabezpieczenie odpowiednich środków finansowych oraz określenie form pomocy zwierzętom bezdomnym. Dalej odnosząc się do zarzutów skargi, koncentrujących się na niewyczerpującym uregulowaniu kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami organ wskazał na brak możliwości oszacowania, niejako z góry, niezbędnej puli środków finansowych przeznaczonych na ich dokarmianie argumentując to trudną do oszacowania liczebnością populacji wolno żyjących kotów oraz zróżnicowaną potrzebą ich dokarmiania z uwagi na zróżnicowane warunki atmosferyczne. Ustalenie sztywnych ram finansowych przeznaczonych na realizację tego celu może doprowadzić do sytuacji, w której brak będzie możliwości dalszego dokarmiania tych zwierząt z uwagi na wyczerpanie przewidzianej uchwalą puli środków pieniężnych. Istotną zdaniem organu pozostaje także ta okoliczność, że dokarmianie kotów wolnożyjących opiera się również na środkach bądź karmie przekazanej przez mieszkańców lub wolontariuszy w ramach społecznych zbiórek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że skarga Prokuratora Rejonowego w Łęczycy została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: p.p.s.a.
Zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym występował Prokurator Rejonowy w Łęczycy w treści wniesionej skargi. Rada Miejska w Łęczycy po zapoznaniu się z zarzutami i wnioskami skargi, w przewidzianym prawem terminie nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sądy administracyjne właściwe są w sprawach z zakresu kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego. Należy przy tym dodać, że w tych sprawach Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi Prokurator Rejonowy w Łęczycy uczynił uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z dnia 8 marca 2018 r., nr VXII/396/18 w sprawie uchwalenia programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt w mieście Łęczyca na rok 2018 r. Program został uchwalony w postaci załącznika do zaskarżonej uchwały.
Podstawę prawną podjęcia kwestionowanej uchwały stanowiły przepisy art. 11 ust. 1 i art. 11a ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 572) – dalej: u.o.z.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.z. zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. W myśl art. 11a ust. 1 u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt; 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie; 3) odławianie bezdomnych zwierząt; 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt; 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt; 6) usypianie ślepych miotów; 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich; 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt (art. 11a ust. 2 u.o.z.).
Ponadto jak wynika z art. 11a ust. 5 u.o.z. program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina.
Wskazać w tym miejscu należy, że akty prawa miejscowego, w rozumieniu art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Ustanawianie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji organów samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Oznacza to, że materia uregulowana wydanym aktem normatywnym powinna wynikać z upoważnienia ustawowego i nie może przekraczać zakresu tego upoważnienia. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie uzupełnienie przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej.
Zasady podejmowania uchwał lub aktów organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 40)- dalej: u.s.g. Przepis art. 40 u.s.g. przyznaje gminie prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych (ust. 1). Oznacza to, że jeżeli podstawą aktu prawa miejscowego (uchwały) jest upoważnienie ustawowe, rada gminy nie może w żaden sposób wystąpić poza przedmiotowe granice upoważnienia zawartego w ustawie. Przekroczenie upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, kreujące podstawę do stwierdzenia nieważności podjętego aktu. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się w ostatnich latach dominujący aktualnie pogląd o zaliczeniu uchwał w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami do aktów prawa miejscowego. Trzeba jednak mieć na uwadze, że akt ten ma zróżnicowany charakter normatywny, gdyż zawiera normy o mieszanym abstrakcyjno-konkretnym charakterze. Program przede wszystkim konkretyzuje sposoby działania gminy w celu należytego wypełnienia jej obowiązków wynikających z ustawy o ochronie zwierząt. Treść programu stanowią zatem plany, prognozy i zasady postępowania w określonych sytuacjach, których realizacja stanowi zadania własne gminy. Do istotnych cech programu trzeba jednak zaliczyć to, że obok postanowień indywidualno-konkretnych, zawiera postanowienia o charakterze generalno-abstrakcyjnym. To, że program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt uchwalany przez radę gminy zawiera postanowienia jednostkowe i konkretne, nie pozbawia takiego aktu mocy prawnej powszechnie obowiązującego prawa. W orzecznictwie sądów podkreśla się, że wystarczy, aby chociaż jedna norma uchwały miała charakter generalno-abstrakcyjny, by cały akt miał przymiot aktu prawa miejscowego. Biorąc pod uwagę materię programu, skierowanego do nieokreślonego kręgu odbiorców realizujących zadania w zakresie opieki nad bezdomnymi zwierzętami oraz zapobiegania bezdomności zwierząt oraz powszechność obowiązywania uznać należy, że taka uchwała stanowi akt prawa miejscowego. W określonym przedmiotowo zakresie rozstrzyga erga omnes o prawach i obowiązkach podmiotów tworzących wspólnotę samorządową. Konkretyzuje natomiast sposoby działania gminy w celu należytego wypełnienia jej obowiązków wynikających z art. 11a ust. 2 u.o.z. (por. wyroki NSA z 30 lipca 2019 r., sygn. II OSK 1754/18; z 14 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 1001/17; z 13 marca 2013 r., sygn. II OSK 37/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślenia również wymaga, że rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia ustawowego udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego, a w ramach udzielonej jej delegacji nie może regulować kwestii nieprzekazanych do regulacji i jednocześnie ma obowiązek uregulowania realizacji zadań jej przekazanych. Uchwała rady gminy musi bowiem respektować unormowania zawarte w aktach wyższego rzędu, a prawo miejscowe może być stanowione w granicach upoważnień zawartych w ustawie (art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP). Wymienione w art. 11a niezbędne postanowienia programu, jak i określony ustawą sposób procedowania mają więc charakter obligatoryjny. Brak któregokolwiek z powyższych elementów skutkuje stwierdzeniem, że podjęty akt nie wyczerpuje ustawowego upoważnienia.
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z dnia 8 marca 2018 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie sformułowane w niej zarzuty uznać należy za zasadne.
Wbrew stanowisku strony skarżącej za chybiony w ocenie Sądu uznać należało zarzut ogólnikowego uregulowania kwestii opieki nad wolno żyjącymi kotami. W tym zakresie wskazać należy, iż kwestionowany skargą § 6 ust. 1 załącznika do uchwały w sposób wyczerpujący określa zadania programu odnośnie co do ciążącego na gminie zapewnienia opieki nad wolno żyjącymi kotami, wskazując, iż cel ten jest realizowany poprzez: 1) prowadzenie w okresie akcji dokarmiania, 2) wyznaczenie opiekunów kotów wolno żyjących i współpraca z nimi, 3) zapewnienie opieki weterynaryjnej na zasadach określonych w § 12, 4) zakup i wydawanie karmy wyznaczonym opiekunom kotów wolno żyjących. Przepis § 6 ust. 1 załącznika określa podmioty realizujące powyżej wskazane zadania. Przepis § 6 ust. 1 załącznika określa podmioty realizujące powyżej wskazane zadania. Ponadto w treści wskazanego już § 12 załącznika do zaskarżonej uchwały oraz jej § 10 uregulowane zostały zarówno kwestie opieki weterynaryjnej dla wolno żyjących kotów, jak i tryb postępowania odnoszący się do usypiania ślepych miotów.
Wobec powyższego zarzut skargi, co do istotnego naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. Sąd uznał za niezasadny.
Natomiast za w pełni zasadny, pomimo błędnego oznaczenia naruszonej jednostki redakcyjnej ustawy (art. 11a ust. 7 pkt 2 zamiast art. 11a ust. 5) uznać należało zarzut skargi, co od zaniechania konkretnego przypisania kwot środków finansowych zabezpieczonych na realizację poszczególnych zadań programu. Przy czym, co istotne zasadność powyższego zarzutu odnieść należy nie tylko do podnoszonej przez stronę skarżącą kwestii dokarmiania wolno żyjących kotów, lecz do wszystkich obligatoryjnych zadań ujętych w przedmiotowym programie. Jak wynika bowiem z § 14 załącznika do zaskarżonej uchwały "Finansowanie Programu" na realizację kwestionowanego programu Rada Miejska w Łęczycy przeznaczyła łączną kwotę 238.883 zł (ust 1). Natomiast jak wynika z § 14 ust. 2 załącznika do uchwały sposób wydatkowania środków, o których mowa w ust. 1, przedstawia się następująco: 1) zadania związane z realizacją programu przez Jednostkę Budżetową "Zieleń Miejska" w Łęczycy na prowadzenie schroniska – 233.883 zł.; wymienione środki finansowe przeznaczone są na: zakup karmy, usługi weterynaryjne, zakup usług pozostałych, zakup wody, wywóz nieczystości, wynagrodzenia + pochodne pracowników schroniska, opłata za telefon, szkolenia pracowników, zakup usług zdrowotnych, odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, zakup odzieży ochronnej, woda posiłki; 2) dla Urzędu Miejskiego w Łęczycy kwotę 5.000 zł. Na zakupy energii elektrycznej do Schroniska. W zakresie dotyczącym zwierzą gospodarskich koszty transportu do gospodarstwa, leczenia oraz utrzymania zwierząt pokrywane są z chwilą odbioru zwierząt przez właściciela, albo z dochodów uzyskanych ze sprzedaży zwierząt (§ 14 ust. 3 załącznika do uchwały).
W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż dla skutecznej realizacji zadań gminy wynikających z art. 11 i art. 11a u.o.z., uwzględniając krótkoterminowy charakter podejmowanych w tym przedmiocie uchwał, niezbędne jest skonkretyzowanie sposobu ich realizacji. Owe dookreślenie podejmowanych działań, czynności w zestawieniu z środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację zadań pozwala bowiem na ocenę, czy uchwalony program opieki nie ma jedynie charakteru postulatu, a nadto czy umożliwia rzeczywiste, faktyczne wykonanie poszczególnych zadań. Użyty przez ustawodawcę zwrot: "sposób wydatkowania" środków finansowych, oznacza przedstawienie w programie jako obligatoryjnego elementu, sposobu rozdysponowania puli środków finansowych przeznaczonych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie. Czym innym jest wskazanie sposobów realizacji celów programu, a czym innym konkretne i jednoznaczne ustalenie w ramach przewidzianych środków sposobów ich wydatkowania, które z oczywistych względów powinny być zgodne z celami i przyjętymi założeniami programu. Przez określenie sposobów wydatkowania należy zatem rozumieć wskazanie konkretnych form ich wykorzystania, ukierunkowanych na osiągnięcie celów programu. Narusza zatem art. 11a ust. 5 u.o.z. pozostawianie organowi wykonawczemu gminy albo innym podmiotom współdziałającym w wykonaniu uchwały, swobody w zakresie sposobu wydatkowania takich środków, względnie precyzowania tegoż sposobu w formie konsensualnej tj. w zawieranych umowach. Tylko powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania pozwala przyjąć, że nie jest on fikcją i umożliwia faktycznie wykonanie poszczególnych zadań, które są liczne, zgodnie z przyjętymi w uchwale priorytetami.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu kwestionowany skargą § 14 załącznika do uchwały powyższych wymogów nie spełnia. Z przywołanej wyżej treści spornego przepisu wynika bowiem, iż poza zarzucanym brakiem uregulowania kwestii finansowania zadań związanych z opieką nad wolno żyjącymi kotami, postanowienia stricte odnoszące się do finansowania zadań wskazanych w art. 11a ust. 2 u.o.z. ograniczają się wyłącznie do kwestii "zakupu karmy, usług weterynaryjnych, zakupu usług pozostałych". Pozostałe, ogólnie wskazane wydatki, niewątpliwie w większej części związane z realizacją ciążącego na gminie obowiązku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 u.o.z., dotyczą de facto finansowania działalności jednostki budżetowej gminy – Zieleń Miejska w Łęczycy. Taki sposób rozdysponowania środków przeznaczonych na realizację programu w ocenie Sądu nie gwarantuje jego faktycznej, prawidłowej realizacji. Co więcej, przyjmując przedstawioną w udzielonej odpowiedzi na skargę argumentację organu administracji, co do braku możliwości określenia niejako z góry konkretnych kwot niezbędnych na realizację poszczególnych zadań, jak również niebezpieczeństwa wcześniejszego wykorzystania przeznaczonej na konkretny cel puli finansowej, to mając na uwadze prawne pierwszeństwo zaspokojenia wierzycieli określonego typu zobowiązań (między innymi wynagrodzeń, należności podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne), jak również konieczność regulowania pozostałych zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym, uprawnionym jest stwierdzenie, że tak określony sposób finasowania programu może doprowadzić do braku możliwości realizacji jego ustawowych założeń, z uwagi na "pochłonięcie" środków zabezpieczonych na realizację programu przez koszty funkcjonowania wskazanej jednostki budżetowej gminy.
Końcowo wskazać należy, iż pomimo częściowej zasadności skargi koniecznym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Niemożliwe było bowiem stwierdzenie przez Sąd nieważności jedynie § 14 załącznika do uchwały, o co wnosiła strona skarżąca, gdyż skutkowałoby to pozostawieniem w obrocie prawnym aktu prawa miejscowego pozbawionego jego zasadniczego elementu umożliwiającego jego wykonanie, to jest postanowień odnoszących się do finansowania zadań uchwalonego programu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
is

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI