II SA/Łd 1026/23

II SA/Łd 1026/23 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Michał Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 63 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 570
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 6, par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 września 2023 r. znak: SKO.4118.16-17.2023 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odwołania od decyzji dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia: odrzucić skargę. ał
Uzasadnienie
Pismem z 26 października 2023 r. zatytułowanym "Odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 września 2023 roku w sprawie o sygn. akt SKO.4118.16-17.2023" A.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 19 września 2023 r., znak: SKO.4118.16-17.2023 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odwołania od decyzji dotyczącej nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.
Zaskarżonemu zawiadomieniu skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 63 § 1 k.p.a. poprzez pozostawienie bez rozpoznania złożonego przez niego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi znak: SOCVI.554.34.DG.2023.140645.SW, mimo że 29 sierpnia 2023 r. złożył podanie stanowiące odwołanie od ww. decyzji w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł., natomiast następnie został mu nadany niewłaściwy bieg, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi błędnie przyjęło, że podanie zostało wysłane wyłącznie drogą e-mail 5 września 2023 r.;
2. błąd w ustaleniach faktycznych w postaci błędnego przyjęcia, że złożone przez niego podanie z 29 sierpnia 2023 r. stanowiące odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi znak: SOCVI.554.34.DG.2023.140645.SW zostało wysłane jedynie drogą e-mail 5 września 2023 r., gdy 29 sierpnia 2023 r. złożone zostało również w wersji papierowej w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł..
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, dopuszczenie i zaliczenie w poczet materiału dowodowego dokumentu w postaci podania z 29 sierpnia 2023 r. wraz z potwierdzeniem przyjęcia przez pracownika Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. celem wykazania złożenia przez niego podania również w wersji papierowej w siedzibie Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie skargi z uwagi na fakt, że "zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 63 § 1 k.p.a., które to postanowienie jest ostateczne i wobec którego nie przysługuje środek zaskarżenia". W ocenie organu "skarga na postanowienie o pozostawieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i złożonego odwołania bez rozpoznania nie podlega kontroli sądu administracyjnego zarówno na podstawie przepisów p.p.s.a. jak i na podstawie przepisów ustaw szczególnych".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W tym celu omówienia wymagają przepisy prawa regulujące właściwość działania sądów administracyjnych.
Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
1. decyzje administracyjne,
2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b. opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę,
jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Powyższe regulacje stanowią określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynikają z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Zgodnie z Konstytucją wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Przy czym zasadą jest, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Oznacza to, że ustrojodawca ustanowił generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Wyjątkiem są natomiast sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów – w tym sądów administracyjnych. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne czy ich brak wskazane w ustawie.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w żadnej z wymienionych wyżej kategorii aktów lub czynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych albowiem jak wynika z treści przywołanych przepisów, zakres skargi wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Koniecznym staje się zatem wyjaśnienie, że przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest zawiadomienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi o pozostawieniu złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i złożonego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 9 lutego 2023 r., znak: SOCVI.554.34.DG.2023.140645.SW bez rozpoznania z uwagi na ich wniesienie w postaci zwykłego e-mail na adres poczty elektronicznej organu I instancji i brak przepisu, który dopuściłby możliwość składania odwołania w tej formie.
Z uwagi na powyższe konieczne staje się wyjaśnienie, że zaskarżone zawiadomienie zostało wydane na podstawie art. 63 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanego dalej jako: "k.p.a." i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego odrębną skargą. Zgodnie z treścią przepisu art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
Zmiana przepisu art. 63 § 1 k.p.a., który od 5 października 2021 r. obliguje organy administracji do pozostawienia bez rozpoznania podania wniesionego na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej (tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie) nastąpiła na podstawie art. 61 pkt 17 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2320). W tej sytuacji po 5 października 2021 r. organ jest zobowiązany do pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeśli strona wniosła je do organu zwykłym e-mailem, a nie na adres ePUAP organu. Organ nie ma więc możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila (por. postanowienie NSA z 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 466/22, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Wskazać należy, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 63 § 1 k.p.a. nie następuje ani w drodze decyzji, ani postanowienia. Należy zatem przyjąć, odwołując się do instytucji pozostawienia podania bez rozpoznania uregulowanej w art. 64 § 2 k.p.a., że pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o której podjęciu należy powiadomić wnoszącego podanie.
Powyższe rozważania prowadzą do jednoznacznego stwierdzenia, że czynność materialno-techniczna błędnie przybrała formę postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 19 września 2023 r., znak: SKO.4118.16-17.2023 stanowiąc de facto zawiadomienie informujące skarżącego o pozostawieniu jego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i złożonego odwołania bez rozpoznania. Mając jednakże na względzie treść art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), powoływanego dalej jako: "u.s.k.o." zgodnie z którym orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Orzeczenia kolegium, z zastrzeżeniem art. 79 ust. 5, 6 i 9, art. 80 ust. 1 i 3 oraz art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121 i 50), wydawane są w formie decyzji albo postanowień, sąd stwierdza, że powyższa okoliczność pozostaje bez wpływu na wynik postępowania i nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Podkreślić jednak należy, że pozostawienie bez rozpoznania na podstawie art. 63 § 1 k.p.a. powinno nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej, tj. zawiadomienia, a nie w drodze postanowienia.
Konkludując stwierdzić należy, że merytoryczne rozpoznanie skargi na zawiadomienie informujące o pozostawieniu wniosku o przywróceniu terminu i złożonego odwołania bez rozpoznania nie jest zatem możliwe albowiem w świetle przepisów p.p.s.a. w stosunku do takiego rodzaju pisma ustawodawca nie przewidział możliwości jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Zawiadomienie to nie należy do wskazanych wyżej kategorii aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Zatem skarga na zawiadomienie organu II instancji z 19 września 2023 r. jest zatem niedopuszczalna.
Odnosząc się na marginesie do wskazania w skardze, że złożone przez skarżącego podanie z 29 sierpnia 2023 r. stanowiące odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi znak: SOCVI.554.34.DG.2023.140645.SW zostało złożone również w wersji papierowej w Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. 29 sierpnia 2023 r. sąd wyjaśnia, że ewentualna prawidłowość pozostawienia odwołania bez rozpoznania może być zakwestionowana przez skarżącego w ramach skargi na bezczynność Kolegium w jej rozpoznaniu po uprzednim wniesieniu przez niego ponaglenia do tego organu (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 k.p.a.).
Z powyższych względów sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. o czym orzekł jak w postanowieniu.