II SA/Łd 1023/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-07-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennedostęp do drogi publicznejprawo budowlaneinwestycja mieszkaniowaanaliza urbanistycznapostępowanie administracyjne WSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję o warunkach zabudowy, uznając, że teren inwestycji ma zapewniony dostęp do drogi publicznej, a kwestie wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości należą do etapu postępowania o pozwolenie na budowę.

Skarga dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla budowy czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżący zarzucali m.in. brak dostępu do drogi publicznej oraz konieczność przeprowadzenia opinii biegłego ds. budownictwa w celu oceny wpływu inwestycji na ich nieruchomość. Sąd uznał, że dostęp do drogi publicznej jest zapewniony, ponieważ właściciel terenu inwestycji i działki stanowiącej przejazd jest ten sam. Kwestie techniczne i potencjalne uciążliwości inwestycji zostały uznane za przedwczesne na etapie postępowania o warunki zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B. i M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku dostępu do drogi publicznej, niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz konieczności powołania biegłego ds. budownictwa w celu oceny wpływu planowanej inwestycji na ich nieruchomość. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji prawidłowo ustaliły warunki zabudowy. W ocenie Sądu, warunek dostępu do drogi publicznej został spełniony, ponieważ właściciel terenu inwestycji i działki stanowiącej przejazd jest ten sam, co wyklucza potrzebę ustanawiania służebności. Kwestie techniczne, takie jak wpływ inwestycji na sąsiednie budynki, poziom hałasu czy drgań, zostały uznane za należące do etapu postępowania o pozwolenie na budowę, a nie do postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Sąd podkreślił, że przepisy prawa nie uzależniają wydania decyzji o warunkach zabudowy od zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, teren inwestycji ma zapewniony dostęp do drogi publicznej. Dostęp ten jest rozumiany jako faktyczny i prawny. W sytuacji, gdy właściciel terenu inwestycji i działki stanowiącej przejazd jest ten sam, ustanowienie służebności jest bezprzedmiotowe, a dostęp do drogi publicznej jest zapewniony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dostęp do drogi publicznej jest spełniony, gdy właściciel terenu inwestycji i działki sąsiedniej, przez którą odbywa się przejazd, jest ten sam. W takim przypadku nie ma potrzeby ustanawiania służebności, a dostęp jest prawnie i faktycznie zapewniony. Kwestie techniczne dotyczące szerokości przejazdu czy wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości należą do etapu postępowania o pozwolenie na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dostęp do drogi publicznej jest spełniony, gdy właściciel terenu inwestycji i działki stanowiącej przejazd jest ten sam.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 2 § pkt 14

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy

k.c. art. 145

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 285

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 247

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dostęp do drogi publicznej jest zapewniony, gdy właściciel terenu inwestycji i działki stanowiącej przejazd jest ten sam. Kwestie techniczne i wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości należą do etapu postępowania o pozwolenie na budowę, a nie do postępowania o warunki zabudowy. Przepisy nie uzależniają wydania decyzji o warunkach zabudowy od zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Brak dostępu do drogi publicznej z uwagi na wąski przejazd i brak bezpośredniego przylegania do drogi publicznej. Konieczność przeprowadzenia opinii biegłego ds. budownictwa w celu oceny wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Dostęp do drogi publicznej należy rozumieć jako dostęp faktyczny i prawny. Kwestie te, w tym dotyczące szczegółowego usytuowania obiektów względem granic działek sąsiednich należą w istocie do materii normowanej przez przepisy ustawy - Prawo budowlane i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zatem zarzut dotyczący uciążliwości planowanej inwestycji na etapie ustalania warunków zabudowy jest przedwczesny i winien być podnoszony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Właścicielem działki nr [...] jak i działki nr [...] jest Gmina S.. Bez znaczenia dla warunków zabudowy jest okoliczność, czy dostęp do drogi publicznej odbywać się będzie drogą o utwardzonej nawierzchni, odpowiednich parametrach technicznych, czy też za pomocą drogi w ogóle nieurządzonej. Jeżeli właścicielem obu nieruchomości jest ten sam podmiot ustanawianie służebności jest bezprzedmiotowe.

Skład orzekający

Agata Sobieszek-Krzywicka

przewodniczący

Michał Zbrojewski

sprawozdawca

Marcin Olejniczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu dostępu do drogi publicznej w kontekście decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza gdy właściciel terenu inwestycji i działki stanowiącej przejazd jest ten sam. Określenie zakresu postępowania o warunki zabudowy w odniesieniu do kwestii technicznych i wpływu na otoczenie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie właściciel terenu inwestycji i działki przejazdowej jest ten sam. Interpretacja dostępu do drogi publicznej może być odmienna w przypadku różnych właścicieli.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy częstego problemu w procesie budowlanym – dostępu do drogi publicznej i wpływu inwestycji na sąsiedztwo. Wyjaśnia, co jest badane na etapie warunków zabudowy, a co na etapie pozwolenia na budowę.

Dostęp do drogi publicznej: czy wąski przejazd wystarczy do budowy domów? WSA w Łodzi wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1023/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący/
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 741
art. 2 pkt 14, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 145, art. 247, art. 285
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Sentencja
Dnia 21 lipca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2023 roku sprawy ze skargi B. Z. i M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 30 września 2022 r. nr KO.420.177.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2022 r., nr KO.420.177.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania B.Z. i M. Z., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), powoływanej dalej jako: "k.p.a." utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia 18 maja 2022 r., znak: PP.6730.209.2021 wydaną na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 503), powoływanej dalej jako: "u.p.z.p.", § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 2003 r., nr 163, poz. 1588), powoływanego dalej jako: rozporządzenie", § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. 2003 r., nr 164, poz. 1589) oraz art.104 k.p.a. w przedmiocie ustalenia z wniosku Gminy S. sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. [...], obręb [...], gm. S..
Z akt sprawy wynika, że Gmina S. wystąpiła do Burmistrza S. z wnioskiem w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla terenu zlokalizowanego w miejscowości [...], gm. S. (część działki nr ewid. [...], obręb [...]) na inwestycję obejmującą budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Działka znajduje się na terenie pozbawionym obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Po dokonaniu analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy organ I instancji stwierdził, że planowana inwestycja zgodna jest z przepisami u.p.z.p. oraz przepisami odrębnymi.
Wobec tego przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji ustalił warunki zabudowy terenu dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr ewid. [...], obręb [...], gm. S..
Organ wskazał, że spełniono wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. i ustalił następujące warunki zabudowy i zasady zagospodarowania terenu:
- linia zabudowy: nieprzekraczalna linia zabudowy: 7,0 m od granicy z działką nr ewid.: [...],
- wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, w tym udział powierzchni biologicznie czynnej: teren inwestycji - około 0,4 ha, powierzchnia zabudowy dla projektowanych budynków - 4 x 70,0 m2 - 4 x 140,0 m2, łączna powierzchnia zabudowy - 280,0 m2 - 560,0 m2, wskaźnik zabudowy (stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni terenu) - 0,07 - 0,14, obowiązek zachowania min. 70% terenu inwestycji jako powierzchni aktywnej przyrodniczo, niezabudowanej, nieutwardzonej nawierzchnią sztuczną,
- gabaryty projektowanej zabudowy: projektowaną inwestycję realizować z zachowaniem wyznaczonych linii rozgraniczających teren inwestycji oraz obowiązujących przepisów odrębnych, projektowane budynki mieszkalne jednorodzinne maksymalnie dwukondygnacyjne, szerokość elewacji frontowych dla budynków mieszkalnych - 8,0 m - 12, m, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (okapu, gzymsu lub attyki): wysokość elewacji frontowej mierzona od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynków mieszkalnych - 2,5 m n.p.t. - 9,0 m n.p.t., geometria dachu: dachy - dwupołaciowe, wielopołaciowe, kąt nachylenia połaci dachowych - 15° - 45°; wysokości w najwyższym punkcie kalenic/wys. całkowite - 5,5 m n.p.t. - 9,0 m n.p.t., kierunki głównych kalenic - równoległe lub prostopadłe do frontu działki,
- inne: ustala się zakaz budowy obiektów agresywnych krajobrazowo, tj. o dużej kubaturze, powierzchni zabudowy i wysokościach (powyżej 300 m2 pow. zabudowy w jednej bryle), - ustala się zakaz wykonywania ogrodzeń betonowych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B.Z. i M.Z. wskazując na naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i postępowania.
W toku postępowania odwoławczego Kolegium wystąpiło do Burmistrza S. m.in. o uzupełnienie analizy architektoniczno-urbanistycznej poprzez przedstawienie stanu faktycznego i prawnego działki nr ewid. [...], przez którą ma odbywać się przejazd z drogi powiatowej. Odpowiadając na wezwanie Burmistrz S. wyjaśnił, że teren inwestycji nie przylega bezpośrednio do drogi publicznej. Obsługa komunikacyjna zgodnie z wnioskiem odbywać się ma z drogi powiatowej, która poprzez działkę [...] powiązana jest z wnioskowanym terenem inwestycji. Ww. działka stanowi własność Gminy S. i zgodnie z ewidencją gruntów stanowi tereny gruntów ornych kl. RIVa. Szerokość działki na wysokości terenu inwestycji wynosi około 5,4 m. Działka nr [...] na odcinku około 102 m od drogi powiatowej wykorzystywana jest w chwili obecnej jako obsługa komunikacyjna dla działki nr ewid. [...] oraz [...]. Zarówno zatem parametry geometryczne działki: szerokość około 5,4 m, jak i obecne użytkowanie gwarantują faktyczny i realny dojazd do nieruchomości objętej wnioskiem. Front nieruchomości nie przylega bezpośrednio do działki nr [...] - drogi powiatowej. Obsługa komunikacyjna odbywać się może zatem z drogi powiatowej oraz przejazd przez działkę nr [...], z zastrzeżeniem, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub przed dokonaniem zgłoszenia inwestor winien posiadać prawnie uregulowany dostęp do drogi publicznej. Burmistrz wyjaśnił, że działka nr [...] stanowi własność Gminy S.. Nieprawdą jest, aby nieruchomość ta znajdowała się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich. Do dnia 31 sierpnia 2022 r. obowiązywała umowa dzierżawy zawarta w dniu 31 sierpnia 2021 r. Dzierżawca zgodnie z treścią powyższej umowy w okresie jej obowiązywania mógł korzystać z przedmiotowej nieruchomości zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki w celu wykonania na niej działalności rolniczej i nie mógł zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego. Ponadto na odcinku od drogi powiatowej (działka [...], obr. [...]) pasem szerokości ok. 5,0 m i długości ok. 95 m winien być zapewniony dostęp do części działki nr [...] i nr [...], obr. [...], gm. S., zatem ustalono, że obsługa komunikacyjna wnioskowanego terenu inwestycji odbywać się może z drogi powiatowej oraz przejazd przez działkę nr [...] z zastrzeżeniem, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub przed dokonaniem zgłoszenia inwestor winien posiadać prawnie uregulowany dostęp do drogi publicznej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium po przywołaniu treści art. 6 ust. 2 u.p.z.p wskazało, że postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy jest pierwszym etapem realizacji inwestycji i służy m.in. temu, aby wnioskodawca uzyskał informację, czy planowane przez niego zamierzenie inwestycyjne jest dopuszczalne na terenie, na którym ma zamiar je zrealizować. Decyzja o warunkach zabudowy zawiera tylko pewne ogólne ramy przyszłej inwestycji, która ulega konkretyzacji dopiero na etapie ubiegania się o pozwolenie na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy nie rozstrzyga zagadnień techniczno-budowlanych. Kwestie te, w tym dotyczące szczegółowego usytuowania obiektów względem granic działek sąsiednich należą w istocie do materii normowanej przez przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), powoływanej dalej jako: "prawo budowlane" i przepisy wykonawcze do tej ustawy. Zatem zarzut dotyczący uciążliwości planowanej inwestycji na etapie ustalania warunków zabudowy jest przedwczesny i winien być podnoszony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ocena czy zachodzi naruszenie interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości, będzie przedmiotem oceny w kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego na dalszym etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Podnoszone kwestie dotyczące negatywnego wpływu planowanej inwestycji na komfort życia, działkę i budynki, jak również uciążliwości wibroakustyczne, czy też subiektywne przekonanie skarżących, że w związku z planowaną inwestycją nastąpi trwałe uszkodzenie ich domu i budynków gospodarczych nie mogą w tym postępowaniu odnieść żadnego skutku, a zwłaszcza wpłynąć na ocenę wydanej decyzji. Dopiero w odrębnym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę rozstrzygnięte będą szczegółowe kwestie techniczne dotyczące między innymi wpływu planowanej inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej, w aspekcie obowiązujących w tym zakresie przepisów techniczno-budowlanych.
Kolegium dodało, że brak jest podstaw do powołania rzeczoznawcy z zakresu budownictwa, bowiem wykracza to poza zakres obowiązków organu wynikających z przepisów mających zastosowanie przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na danym terenie. Decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga tylko o dopuszczalności realizacji określonego rodzaju inwestycji na danym terenie w świetle zachowania ładu przestrzennego.
Następnie Kolegium przywołało treść art. 2 pkt 14, art. 56, art. 61 ust. 1 i art. 64 ust. 1 u.p.z.p. i wskazało, że przez dostęp do drogi publicznej rozumie się bezpośredni dostęp do drogi publicznej albo dwa alternatywne sposoby zapewnienia pośredniego dostępu do drogi publicznej, tj. przez drogę wewnętrzną lub przez inną (inne) działkę (działki), przy czym konieczne jest obciążenie tej działki (działek) odpowiednią służebnością. Pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć jako dostęp faktyczny i prawny. Dostęp prawny oznacza, że musi on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego czy też administracyjnego. Dostęp faktyczny zaś, że musi rzeczywiście zapewniać możliwość komunikacji z drogą publiczną. Warunek dostępu do drogi publicznej spełniony jest zawsze wtedy, gdy na przedmiotową działkę można dostać się zgodnie z prawem z drogi publicznej.
Organ I instancji określił dostęp do drogi publicznej z drogi powiatowej i przejazd przez działkę nr [...]. Nadto wskazał, że przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub przed dokonaniem zgłoszenia inwestor winien posiadać prawnie uregulowany dostęp do drogi publicznej. Właścicielem działki nr [...] jak i działki nr [...] jest Gmina S.. Burmistrz S. stwierdził też, że nieprawdą jest, aby działka nr [...] znajdowała się w użytkowaniu wieczystym osób trzecich. Burmistrz S. wyjaśnił także, że szerokość działki nr [...] na wysokości terenu inwestycji wynosi około 5,4 m. Działka r [...] na odcinku około 102 m od drogi powiatowej wykorzystywana jest w chwili obecnej jako obsługa komunikacyjna dla działki nr [...] oraz [...]. Zarówno zatem parametry geometryczne działki - szerokość około 5,4 m jak i obecne użytkowanie gwarantują faktyczny i realny dojazd do nieruchomości objętej wnioskiem. Z powyższego wynika, że działka nr [...] mająca stanowić komunikację terenu inwestycji z drogą publiczną zapewnia realny przez nią przejazd i w rzeczywistości jest wykorzystywana w takim celu. Ustawodawca statuując wymóg dostępu do drogi publicznej nie określił jednocześnie wymagań co do rodzaju tego dostępu. Bez znaczenia dla warunków zabudowy jest okoliczność, czy dostęp do drogi publicznej odbywać się będzie drogą o utwardzonej nawierzchni, odpowiednich parametrach technicznych, czy też za pomocą drogi w ogóle nieurządzonej. Kwestia szerokości szlaku drożnego podlegać będzie badaniu na późniejszym etapie procesu inwestycyjnego - w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wtedy stosowane będą przepisy techniczne, które określają parametry dojścia i dojazdu do działki budowlanej i do budynków. Organ dodał, że projekt decyzji został uzgodniony z Zarządem Dróg Powiatowych w P. "w zakresie obsługi komunikacyjnej poprzez dz. nr ewid. [...] przyległą do pasa drogowego drogi powiatowej nr [...] na ode. P.-[...]-G. zgodnie z warunkami zawartymi w projekcie decyzji znak: [...]". Zatem w ocenie Kolegium teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej.
Odnosząc się do pozostałych przesłanek z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., Kolegium stwierdziło, że autor analizy ustalił charakterystyczne parametry zabudowy występującej na 9 nieruchomościach znajdujących się w granicach terenu analizowanego, co zobrazowano w ww. analizie urbanistycznej. Sposób wyznaczenia każdego parametru i zastosowana dlań podstawa prawna zostały wskazane w ww. analizie. Analiza architektoniczno-urbanistyczna na tym obszarze uzasadnia wniosek, że objęta zamierzeniem inwestycja polegająca na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych mieści się w granicach zastanego sposobu zagospodarowania terenów, tak pod względem funkcji, jak i cech. W sąsiedztwie działki objętej wnioskiem działki zabudowane są budynkami o funkcji mieszkaniowej i gospodarczej w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. Na podstawie tak przeprowadzonej analizy określone zostały warunki dla planowanej zabudowy.
Linia zabudowy została ustalona w odległości 7,0 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Organ wskazał, że teren nie graniczy bezpośrednio z drogą publiczną. Nie występują w przedmiotowej sprawie inne ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych ograniczające możliwości zagospodarowania przedmiotowego terenu. Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy do powierzchni terenu inwestycji został ustalony od 0,07 do 0,14, na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia MI. W obszarze analizowanym wskaźnik ten jest różnorodny i wynosi od 0,007 (dz. [...]) do 0,184 (dz. [...]), średni wskaźnik 0,086. Szerokość elewacji frontowej ustalono od 8,0 m do 12,0 m, na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia MI. Na działkach objętych analizą znajdują się budynki o szerokościach elewacji frontowych w przedziale 3,0 m - 13,0 m (średnio 7,5 m). W analizie wskazano, że wnioskowana szerokość elewacji frontowej wpisuje się w istniejącą zabudowę obszaru analizowanego. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej ustalono od 2,5 m do 9 m, na podstawie § 7 ust. 4 rozporządzenia MI. Uzasadniając stanowisko w tym względzie organ wskazał, że w obszarze analizy zlokalizowane są budynki o zróżnicowanej wysokości elewacji frontowych, zawierających się w przedziale 2,0 m n.p.t. - 8,5 m n.p.t. Wnioskowane wysokości elewacji frontowych w przedziale 2,5 m n.p.t. - 9,0 m n.p.t. wpisywać się będą w zastany ład przestrzenny obszaru analizy. Teren objęty wnioskiem nie przylega bezpośrednio do drogi publicznej i znajduje się za działką nr ewid. [...] i istniejącymi na tej działce budynkami. Geometria dachu została ustalona w sposób wskazany w § 8 rozporządzenia MI.
Przeprowadzona analiza wykazała, że w przypadku wnioskowanej inwestycji spełnione zostały warunki, o których stanowi art. 61 ust. 1 pkt 1 - 6 u.p.z.p. Projektowana inwestycja stanowi kontynuację istniejącej zabudowy występującej na analizowanym obszarze. Odnosząc się do określonych w decyzji parametrów projektowanej zabudowy zostały one wyznaczone w sposób dopuszczony przez przepisy rozporządzenia MI. Projektowane przez Gminę S. zadanie znajduje uzasadnienie, zatem nie można było odmówić ustalenia dla niego warunków zabudowy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B.Z. i M.Z. zaskarżyli w całości decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
1. art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1 i § 3, art. 78 § 1 w zw. z art. 107 w zw. z art. 8 § 1 i 2 i art. 16 § 1 k.p.a., polegające na nieprzeprowadzeniu oraz nierozpoznaniu wniosków dowodowych skarżących wskazanych w pismach z dnia 30 grudnia 2021 r. i 22 września 2022 r., poprzez przeprowadzenie pisemnej ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego (biegłego sądowego z zakresu budownictwa), tym samym nie zbadano materiału dowodowego wnioskowanego przez skarżących, co doprowadziło do błędnego ustalenia, a zarazem doprowadziło do rażącego naruszenie prawa poprzez:
a. naruszenie podstawowych norm regulujących postępowanie administracyjne oraz nieprawidłowe zastosowanie dyspozycji przepisu art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., tym samym naruszono art. 7 k.p.a., bowiem decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla Gminy S. jest obarczona naruszeniem prawa materialnego oraz błędem w interpretacji przepisów – organy obu instancji niezasadnie uznały, że z uwagi na spełnienie łącznie wszystkich warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-6 u.p.z.p., zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy terenu, podczas gdy wnioskowana inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej, zaś w ocenie skarżących takiego warunku nie spełnia planowany dojazd do inwestycji przez działkę o nr ewid. [...];
b. wydanie decyzji o warunkach zabudowy z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 14 u.p.z.p. polegającym na ustaleniu warunków zabudowy, mimo że teren nie ma dostępu do drogi publicznej;
2. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości i orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji oraz orzeczenie o odmowie ustalenia warunków zabudowy, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślili, że w ich ocenie teren nie ma dostępu do drogi publicznej. Zdaniem skarżących poprzestanie w pisemnym uzasadnieniu na uznaniu że teren objęty wnioskiem sąsiaduje z działką określoną nr ewid. [...] nie jest równoznaczne z tym, że działka ta stanowi drogę publiczną albo ma dostęp do drogi publicznej, a ponadto nie równoznaczne z możliwością urządzenia zjazdu (prywatnego lub publicznego), czyli bezpośrednim dostępem. Wyjaśnienia organu I instancji są niepełne, poparte jedynie na pisemnym uzasadnieniu, bez przedłożenia stosownych dowodów z dokumentów. Powołany przejazd przez działkę nr [...] ma rzeczywiście dostęp do drogi powiatowej, tj. działki nr [...], jednakże organ w rzeczywistości nie wziął pod uwagę warunków infrastrukturalnych i technicznych przedmiotowego przejazdu, bowiem nie dość, że graniczy z kilkoma budynkami w bliskiej odległości to przede wszystkim jest bardzo wąski - około 4,5 - 5 m. Założenie przeprowadzenia dużej inwestycji w postaci wybudowania czterech domów jednorodzinnych i przejazd wąski "przesmykiem" o długości kilkudziesięciu metrów na potrzeby budowy jest z założenia błędny, nieuzasadniony oraz obarczony znacznym ryzykiem naruszenia nie tylko konstrukcji przejazdu, ale także szeregu budynków graniczących z przedmiotowym przejazdem, w tym nieruchomości zamieszkanych.
Zdaniem skarżących w zakresie objętym wnioskiem chodziło o połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Dostępu do drogi publicznej nie można utożsamiać tylko z dostępem faktycznym. Dostęp ten musi być także legalny, tzn. prawo do niego musi wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej, orzeczenia sądowego lub administracyjnego.
Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika w sposób jasny i niebudzący wątpliwości, czy istniejący zjazd z ulicy - drogi powiatowej nr dz. ewid. [...], [...] i [...] prowadzi bezpośrednio do terenu inwestycji, tj. bez udziału innych nieruchomości, czy nie. Ustalenie to ma zdaniem skarżących rozstrzygające znaczenie dla oceny kwestii, czy nieruchomość będąca przedmiotem inwestycji ma dostęp do drogi publicznej i czy można wydać warunki zabudowy.
Analiza akt sprawy oraz uzupełniającego materiału dowodowego w sprawie zgromadzonego przez organ II instancji nie daje podstaw do przyjęcia, że teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy posiada dostęp do drogi publicznej. Jednocześnie biorąc od uwagę warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, organ winien również wziąć pod uwagę nie tylko dostęp w rozumieniu faktycznym, ale również wpływ wnioskowanej inwestycji zarówno na przejazd (dostęp do drogi), ale także na budynki sąsiadujące z powołanym przejazdem.
Jednocześnie skarżący podtrzymali wniosek o przeprowadzenie pisemnej ekspertyzy rzeczoznawcy budowlanego (biegłego sądowego z zakresu budownictwa) mającej na celu: ustalenie, jaki wpływ na ich nieruchomość, czyli na nieruchomość gruntową zabudowaną kilkoma budynkami, tj. działkę nr [...] będzie miała inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania polegająca na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przewidzianej do realizacji na terenie nieruchomości, tj. działki nr [...], określenie jakie potencjalnie zagrożenia będzie miała inwestycja na sąsiednie nieruchomości i budynki, określenie jakie oddziaływanie będzie miała inwestycja na sąsiednie nieruchomości i budynki, w tym określenie immisji bezpośrednich i pośrednich, poziomu hałasu i pyłu, które powstaną w wyniku przeprowadzanych (planowanych) prac budowlanych, określenie potencjalnych zagrożeń inwestycji na sąsiednie nieruchomości i budynki, w tym określenie poziomu hałasu prac budowalnych, poziomu drgań, oddziaływania na konstrukcje już istniejącej zabudowy położonej obok działki o nr ewid. [...], przedstawienie propozycji rozwiązań technicznych usunięcia ewentualnych zagrożeń, a także podanie przewidywanych kosztów wskaźnikowych wykonania rekomendowanych prac, przeprowadzenie szczegółowej oceny stanu technicznego konstrukcji obiektów budowlanych położonych na działce o nr [...], w tym określenie stanu konstrukcji przed Inwestycją oraz potencjalnego wpływu Inwestycji na konstrukcje ww. obiektów budowlanych po jej przeprowadzeniu, dokonanie szczegółowej analizy potencjalnych awarii w obiektach budowlanych znajdujących się na działce o nr ewid. [...] w wyniku inwestycji, określenie czy projekt planowanej inwestycji dostosowany jest do zasad sztuki budowlanej oraz jaki wpływ jej realizacja będzie miała na drogi, ujścia wody, ogrodzenia, ściany nośne budynków sąsiadujących, a także dokonanie oceny wibroakustycznej i wpływu hałasu na otoczenie.
Skarżący dodali, że dom w którym zamieszkują znajduje się w granicy ich działki i graniczy bezpośrednio z działką nr [...], której pasem gruntu o szerokości pięciu metrów, ma być realizowany dojazd do domów, które zamierza wybudować Gmina S.. Realizacja tego przedsięwzięcia spowoduje dla nich i ich nieruchomości gruntowej zabudowanej kilkoma budynkami szereg uciążliwości. Przede wszystkim o charakterze wibroakustycznym, a także doprowadzi do trwałego uszkodzenia domu oraz budynków gospodarczych, które również są wybudowane w granicy działki. Budynki znajdujące się na ich działce są budynkami starymi, jeden z budynków gospodarczych został wybudowany w 1967 r., zaś budynek mieszkalny w 1977 r. Intensywne użytkowanie dojazdu przez samochody ciężarowe o dużym tonażu, jak i szereg prac budowlanych, które wymagają odwiertów i wykopów, doprowadzi do trwałych uszkodzeń fundamentów i ścian budynku co w konsekwencji uniemożliwi użytkowanie tych obiektów, szczególnie jako budynków mieszkalnych. Szereg prac budowlanych w okresie kilku-kilkunastu miesięcy zmierzających do budowy osiedla na sąsiednim gruncie bez wątpienia doprowadzi do trwałych zmian na ich nieruchomości.
Dodatkowo skarżący nadmienili, że projekt inwestycji nie odnosi się do wszystkich czynników, które mają wpływ na grunty sąsiednie, w tym poziomu hałasu, produkcji pyłu budowlanego, spadku jakości powietrza atmosferycznego, zbioru szeregu śmieci i materiałów budowlanych, negatywnego oddziaływania budowy na środowisko w [...], czy naruszenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie okazała się nie zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w powyższym trybie i zakreślonych sąd stwierdził, że nie naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.) - dalej: u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 stycznia 2022 r. Wskazać bowiem należy, iż z dniem 3 stycznia 2022 r. weszła w życie nowelizacja przepisów u.p.z.p dokonana ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1986), której przepis art. 4 stanowi, iż do spraw ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym.
Przedmiotowy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji został złożony przez inwestora w dniu 23 września 2021 r., a co za tym idzie w sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym przed dokonaną nowelizacją.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich.
Jak wynika z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ust. 2). Konstrukcja art. 4 u.p.z.p. wskazuje, że ustalanie sposobu zagospodarowania terenu w drodze decyzji o warunkach zabudowy następuje wyjątkowo, gdyż zasadą winno być ustalanie zagospodarowania terenu w drodze uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje, że objęta zaskarżoną decyzją inwestycja położna jest na terenie, na którym brak jest aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym stosownie do powołanego wyżej art. 59 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie, na wniosek inwestora, warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji wymagało wydania decyzji administracyjnej podjętej na podstawie art. 61 u.p.z.p.
Stosownie do treści art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie, o której mowa w art. 5, albo osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego architektów posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej albo uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności architektonicznej (art. 60 ust. 4 u.p.z.p.).
W myśl art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2. teren ma dostęp do drogi publicznej; 3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6. zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu.
Warunki, zgodnie z którymi określa się cechy nowej zabudowy zostały zdefiniowane w wydanym na podstawie art. 61 ust. 6 u.p.z.p. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588) – dalej: rozporządzenie, w brzmieniu obowiązującym do dnia 2 stycznia 2022 r. Zgodnie bowiem z § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2021 r. poz. 2399) do spraw ustalenia warunków zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stosownie do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Przy czym przez front działki należy rozumieć część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę (§ 2 pkt 5 rozporządzenia). Wskazać także należy, że przepis art. 52 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. wymaga, by była to kopia mapy zasadniczej, lub w przypadku jej braku, kopia mapy katastralnej, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmująca teren, którego wniosek dotyczy, i obszar, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000.
W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową skargę sporządzona analiza urbanistyczna na potrzeby niniejszego postępowania przez mgr Piotra Łaszka, której zarówno cześć opisowa, jak i część graficzna stanowią integralny załącznik do decyzji organu I instancji, odpowiada powyższym wymogom. Sąd zwrócił jednak uwagę na fakt, że analiza urbanistyczna została sporządzona dla całej działki a wniosek jak i zaskarżona decyzją i ją poprzedzająca dotyczą części działki [...]. Takie działanie organów jest błędem nie mniej, zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie błąd ten nie ma wpływu na wynik sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie ma jednolitości, na tle przepisów, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie co do tego, czy ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, czy może do tej jej części, która w wyniku realizacji inwestycji będzie faktycznie zabudowana lub w inny sposób zagospodarowana. Istnieją poglądy prezentowane m.in. w wyrokach NSA: z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 260/18; z dnia 5 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2447/17; z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1955/20, że ustalenie warunków zabudowy odnosi się do działki objętej wnioskiem jako całości, lecz także poglądy przeciwne, dopuszczające wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze lub nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. Takie stanowisko prezentowane jest m.in. w wyrokach NSA: z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1634/16; z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1693/19, z dnia 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 2976/20). W realiach niniejszej sprawy, niezależnie od tego jaki obszar analizowany wzięty był by pod uwagę to parametry w nim się znajdujące będą faktycznie identyczne.
Przy czym należy, zauważyć że skarżący nie kwestionują ustaleń analizy urbanistycznej.
Sporną kwestią pozostaje natomiast spełnienia przez wnioskodawcę przesłanki wynikającej z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Skarżący kwestionują dostęp do drogi publicznej przedmiotowej działki. Ponadto wskazują, że na etapie warunków zabudowy organy administracji były zobowiązane powołać biegłego sądowego z zakresu budownictwa w celu ustalenia, jaki wpływ na ich nieruchomość, czyli na nieruchomość gruntową zabudowaną kilkoma budynkami, tj. działkę nr [...] będzie miała inwestycja będąca przedmiotem niniejszego postępowania polegająca na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną przewidzianej do realizacji na terenie nieruchomości, tj. działki nr [...].
Odnosząc się do zarzutu nie powołania biegłego należy zauważyć, że nie ma żadnych podstaw by organy powoływały biegłego i przeprowadzały dowód z jego opinii gdyż, taki obowiązek nie wynika z przepisów ustawy, na tym etapie postępowania. Kwestie o których wspominają skarżący nie są przedmiotem postępowania o warunki zabudowy, a mogą być badane przy ewentualnym pozwoleniu na budowę. Organy zatem nie tylko nie miały obowiązku, ale też – jako organy niewłaściwe w sprawie wydawania pozwoleń budowlanych – nie powinny badać immisji bezpośrednich i pośrednich, poziomu hałasu i pyłu w decyzji o warunkach zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ma na celu udzielenie informacji stronie wnioskującej, czy planowane przez nią przedsięwzięcie jest możliwe do realizacji na danym terenie. Przy czym nawet uzyskanie tego rozstrzygnięcia dla danej inwestycji nie jest równoznaczne z jej realizacją, gdyż decyzja w tym przedmiocie nie stanowi podstawy prawnej do rozpoczęcia jakichkolwiek robót. Wskazać również należy, iż żaden z przepisów u.p.z.p. nie uzależnia możliwości zabudowy od zgody, czy akceptacji właścicieli, czy mieszkańców sąsiednich gruntów. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że podjęcie decyzji o warunkach zabudowy nie wymaga zgody właścicieli nieruchomości sąsiednich, czy też ustalania, czy planowana inwestycja będzie uciążliwa dla strony skarżącej i otoczenia. Na etapie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich jest ograniczona, a kwestie dotyczące wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu i jako takie nie mieszczą się w granicach postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy.
Odnosząc się natomiast do braku dostępu do drogi publicznej Sąd stoi na stanowisku, że w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 pkt 14 tej ustawy działka, która ma zostać objęta decyzją o warunkach zabudowy ma dostępu do drogi publicznej w sytuacji, gdy właścicielem zarówno tej działki, jak i działki sąsiedniej, bezpośrednio przyległej do drogi publicznej jest ten sam podmiot. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że taka sytuacja zachodzi. Oddzielenie nieruchomości od drogi publicznej przestrzenią stanowiącą inną nieruchomość przy założeniu, że właścicielem obu tych nieruchomości jest ten sam podmiot pozwala stwierdzić, iż nieruchomość nie położona bezpośrednio przy drodze publicznej, w sensie prawnym, ma do niej dostęp. Potwierdzeniem słuszności przyjętego założenia jest treść art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie do jego treści przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Wnioskodawca nie może uzyskać dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Ustanowienie służebności drogi koniecznej bądź innej służebności gruntowej możliwe jest bowiem jedynie wówczas, gdy właścicielami nieruchomości władnącej i obciążonej są różne podmioty (w art. 145 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny , mowa jest wprost, że ustanowienia drogi koniecznej można żądać od "właścicieli gruntów sąsiednich". Podobnie w art. 285 K.c. stwierdza się, że "nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości..."). Istota służebności sprowadza się do tego, że ogranicza się prawo własności nieruchomości jednego podmiotu na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości, gdyż bez tego ograniczenia korzystanie z niej nie jest możliwe. Jeżeli właścicielem obu nieruchomości jest ten sam podmiot ustanawianie służebności jest bezprzedmiotowe. Ingerencja w cudzą sferę prawną w celu umożliwienia właściwego korzystania z własnej nieruchomości nie ma sensu, ponieważ prawo własności nieruchomości władnącej i obciążonej skupione zostało w jednym podmiocie. Oznacza to, że służebność gruntowa nie może obciążać nieruchomości na rzecz tego samego właściciela innej nieruchomości. Potwierdzeniem dla zaprezentowanych poglądów jest również art. 247 K.c., gdzie stwierdza się, że ograniczone prawo rzeczowe wygasa, jeżeli przejdzie na właściciela rzeczy obciążonej albo jeżeli ten, komu prawo takie przysługuje, nabędzie własność rzeczy obciążonej.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż wbrew stanowisku skarżących w sprawie spełniona została również przesłanka z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p., co wobec spełnienia wszystkich pozostałych przesłanek, wymienionych w pkt 2-6 powołanego przepisu, obligowało organy administracji do pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora.
Wbrew stanowisku skarżących w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego. Prowadząc postępowanie organy obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny sprawy (art. 7 k.p.a.), zebrały i oceniły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.), a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.).
Tym samym zarzuty skargi, uznać należało za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI