II SA/Łd 1022/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta Pabianic, która przyznała K. J. zasiłek rodzinny wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka. SKO uznało, że K. J., mimo sprawowania bieżącej pieczy nad wnukiem na mocy postanowienia sądu, nie jest jego opiekunem faktycznym w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Sąd uznał, że czysto literalna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, stosowana przez SKO, jest sprzeczna z normami konstytucyjnymi i Konwencją o Prawach Dziecka. Sąd podkreślił, że przepis art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza z kręgu uprawnionych osób, które faktycznie sprawują opiekę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu, nawet jeśli nie są rodzicami ani opiekunami faktycznymi w wąskim rozumieniu ustawy. W ocenie sądu, skarżąca jako babcia sprawująca pieczę bieżącą nad wnukiem na mocy postanowienia sądowego, jest uprawniona do otrzymania zasiłku rodzinnego. Sąd zaznaczył, że rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga oczywistej sprzeczności z prawem, a rozbieżności interpretacyjne nie mogą stanowić takiej podstawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących uprawnień do zasiłków rodzinnych dla osób sprawujących faktyczną opiekę nad dziećmi na mocy orzeczeń sądowych, a także kryteriów stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych z powodu rażącego naruszenia prawa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie stan faktyczny lub podstawy prawne są odmienne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba sprawująca bieżącą pieczę nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu, która nie jest jego rodzicem ani opiekunem faktycznym w ścisłym rozumieniu ustawy, jest uprawniona do zasiłku rodzinnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba sprawująca faktyczną opiekę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu jest uprawniona do zasiłku rodzinnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że literalna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która ogranicza krąg opiekunów faktycznych do osób występujących o przysposobienie lub faktycznie opiekujących się dzieckiem, jest sprzeczna z Konstytucją i Konwencją o Prawach Dziecka. Osoba sprawująca pieczę bieżącą na mocy postanowienia sądowego jest uprawniona do świadczeń.
Czy błędna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przez organ administracji publicznej, która prowadzi do odmowy przyznania zasiłku rodzinnego osobie faktycznie sprawującej opiekę nad dzieckiem, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozbieżności interpretacyjne przepisów, nawet jeśli prowadzą do niewłaściwej wykładni przez organ, nie stanowią rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeśli skutki decyzji są akceptowalne z punktu widzenia praworządności.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej sprzeczności z prawem i skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Rozbieżności w interpretacji przepisów nie mogą być podstawą do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a przyznany zasiłek rodzinny miał na celu pokrycie wydatków związanych z opieką nad dzieckiem.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rozbieżności interpretacyjne nie stanowią rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 4 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten nie wyłącza z kręgu uprawnionych do zasiłku rodzinnego osób, które faktycznie sprawują opiekę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu, nawet jeśli nie są rodzicami ani opiekunami faktycznymi w wąskim rozumieniu ustawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 3 § pkt 14
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Literalna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych jest sprzeczna z Konstytucją RP i Konwencją o Prawach Dziecka. • Osoba sprawująca bieżącą pieczę nad dzieckiem na mocy postanowienia sądu jest uprawniona do zasiłku rodzinnego. • Błędna wykładnia przepisów przez organ nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli skutki decyzji są akceptowalne.
Godne uwagi sformułowania
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że ta decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. • Pojawiające rozbieżności na tle interpretacji określonego przepisu będącego podstawą orzeczenia organu administracji nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia "rażącego naruszenia prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. • Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący
Agata Sobieszek-Krzywicka
członek
Marcin Olejniczak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień do zasiłków rodzinnych dla osób sprawujących faktyczną opiekę nad dziećmi na mocy orzeczeń sądowych, a także kryteriów stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych z powodu rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach, gdzie stan faktyczny lub podstawy prawne są odmienne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia społecznego - prawa do świadczeń rodzinnych dla osób faktycznie opiekujących się dziećmi, co ma znaczenie praktyczne dla wielu rodzin. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy w kontekście ochrony praw jednostki i zasad praworządności.
“Babcia sprawująca pieczę nad wnukiem na mocy postanowienia sądu ma prawo do zasiłku rodzinnego – kluczowa interpretacja WSA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.