II SA/Łd 1021/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-12-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
komunalizacjanieruchomościprawo zarząduwznowienie postępowaniak.p.a.interes prawnywłaściwość organudecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie komunalizacji nieruchomości, uznając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy niższych instancji.

Gmina Ł. skarżyła decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego wygaśnięcia prawa zarządu nieruchomością, które miało wpływ na proces komunalizacji. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia, uznając brak przesłanek formalnych i procesowych. WSA w Łodzi uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczące procedury wznowienia postępowania i obowiązku rozpoznania sprawy merytorycznie.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy Ł. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego wygaśnięcia prawa zarządu nieruchomością. Gmina Ł. twierdziła, że wygaśnięcie prawa zarządu jest zagadnieniem wstępnym do procesu komunalizacji nieruchomości i że ma w tej sprawie interes prawny. Organy administracji obu instancji uznały, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 145 k.p.a., w szczególności dotyczące wyłączenia organu, braku udziału strony czy ujawnienia nowych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 149 k.p.a. dotyczący wydania postanowienia o wznowieniu postępowania oraz art. 151 k.p.a. nakazujący rozpoznanie sprawy merytorycznie po ustaleniu podstaw wznowienia. Sąd podkreślił, że czynności podjęte bez wydania postanowienia o wznowieniu postępowania nie są czynnościami procesowymi, a nierozpoznanie sprawy merytorycznie stanowi rażące naruszenie prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności dotyczące procedury wznowienia postępowania i obowiązku rozpoznania sprawy merytorycznie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wydały postanowienia o wznowieniu postępowania, co jest obligatoryjne, a następnie nie rozpoznały sprawy merytorycznie, co stanowi rażące naruszenie przepisów k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymienia enumeratywnie okoliczności, na podstawie których następuje wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania z powodu wydania decyzji przez pracownika lub organ podlegający wyłączeniu.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania z powodu braku udziału strony w postępowaniu bez własnej winy.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania z powodu ujawnienia się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów.

k.p.a. art. 149 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania następuje w formie postanowienia.

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia jest ustalenie wadliwości decyzji oraz rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy.

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, jeśli nie ustali podstaw wznowienia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania wnikliwie i w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może stosować środki służące usunięciu naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

u.g.n. art. 11 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.s.g. art. 31

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące procedury wznowienia postępowania, w szczególności nie wydały postanowienia o wznowieniu i nie rozpoznały sprawy merytorycznie.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o braku przesłanek do wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) zostały odrzucone przez sąd z powodu naruszeń proceduralnych.

Godne uwagi sformułowania

Czynności postępowania podjęte w sprawie bez wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego. Drugim przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Niewyjaśnienie przez organ okoliczności podniesionych wyżej i nierozważenie całokształtu materiału dowodowego stanowi naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Skład orzekający

Grzegorz Szkudlarek

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

sprawozdawca

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wznowienia postępowania administracyjnego, obowiązki organów w tym zakresie, znaczenie postanowienia o wznowieniu i konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją i wygaśnięciem prawa zarządu, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty procedury administracyjnej i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne argumenty strony nie zostały w pełni rozstrzygnięte.

Błąd proceduralny uchylił decyzję: jak sądy pilnują formalności w administracji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1021/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 16 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Gminy Ł. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] Nr [..] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..], Nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomoc- nienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
II SA/Łd 1021/03
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 26 października 1999 r. Przedsiębiorstwo Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A" w Ł. wystąpiło do Wojewody [..] z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Ł. przy ul. A., oznaczonego jako działka nr 39/21 w obrębie W-33, o powierzchni 12.148 m kw, dla którego w Sądzie Rejonowym w Ł., XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [..].
W dniu 11 lutego 1998 r. Prezydent Miasta Ł. wystąpił do Wojewody [..] z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto Ł. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności wyżej opisanej nieruchomości tj. o jej komunalizację.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia [..] Wojewoda [..] zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A w Ł. prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest komunalizacja.
Decyzją z dnia [..] Wojewoda Ł. odmówił nieodpłatnego nabycia przez Gminę Miasto Ł. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A, w obrębie W-33., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 39/21 o powierzchni 12.148 m kw. dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. , XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [..].
W dniu 5 lutego 2001 r. Prezydent Miasta Ł. wniósł do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w W. odwołanie od decyzji Wojewody [..] z dnia [..] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [..] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję . Następnie Prezydent Miasta Ł. zaskarżył decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego , który wyrokiem z dnia [..] sygn. akt [..] oddalił skargę.
Postanowieniem z dnia [..] Nr [..] Wojewoda Ł. podjął z urzędu zawieszone postanowieniem z dnia [..] postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nabycia przez Przedsiębiorstwo Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A w Ł. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w Ł. przy ul. A, oznaczonego jako działka nr 39/21 w obrębie W-33 o powierzchni 12.148 m kw.
W dniu 19 kwietnia 2002 r. Prezydent Miasta Ł. wystąpił z wnioskiem o uchylenie na podstawie art. 162 § 2 kpa decyzji Naczelnika Dzielnicy Ł-W. z dnia [..] Nr [..] dotyczącej wygaśnięcia prawa użytkowania przez Zespół Elektrociepłowni co do gruntu o pow. 30.747 m kw położonego przy ul. A 51,48 a, 33 b i 50 i przekazania ww. gruntu oraz części działki nr 5/3 o pow. 14.418 m kw. w użytkowanie Przedsiębiorstwu Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A". Wnioskodawca podniósł we wniosku , że interes prawny Gminy Ł. polega na tym, iż decyzja Nr [..] Naczelnika Dzielnicy Ł- W. obejmująca m.in. działkę nr 39/21 położoną przy ul. A stanowiła przyczynę odmowy komunalizacji ww. działki gruntu.
Decyzją z dnia [..] Nr [..] Prezydent Miasta Ł. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji nr [..] z dnia [..] wydanej z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy Ł.- W. przez Rejonowy Zarząd Gospodarki Terenami w Ł. dotyczącej wygaśnięcia prawa użytkowania przez Zespół Elektrociepłowni części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A nr 51, 48 a , 33 b i nr 50 o łącznej powierzchni 30.747 m kw. i przekazania tego gruntu oraz części działki gruntu nr 5/3 o pow. 14.418 m kw. z całości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [..] w użytkowanie przedsiębiorstwu Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A"
Od powyższej decyzji z dnia [..] odwołanie do Wojewody Ł. złożył Prezydent Miasta Ł.
Postanowieniem z dnia [..] Nr [..] Wojewoda Ł. stwierdził, ze odwołanie Prezydenta Miasta Ł. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W dniu 28 października 2002 r. Prezydent Miasta Ł. wystąpił do Wojewody Ł. z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 2 kpa decyzji Naczelnika Dzielnicy Ł- W. z dnia [..] dotyczącej wygaśnięcia prawa użytkowania gruntu położonego przy ul. A przez Zespół Elektrociepłowni i przekazania powyższego gruntu oraz części działki nr 5/3 w użytkowanie Przedsiębiorstwu Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A".
Wojewoda [..] uznając swą niewłaściwość w sprawie przekazał wniosek do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Ł. wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej . Stwierdzenia wygaśnięcia ww. decyzji na tej samej podstawie prawnej domagał się już Prezydent Miasta Ł. w swym wniosku z dnia 19 kwietnia 2002 r. Prezydent Miasta Ł. wydał wówczas decyzję z dnia [..] , w której odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Decyzja stała się ostateczna w dniu 31 maja 2002 r. Z powyższych względów wniosek Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] uznany został za skargę w rozumieniu art. 235 kpa. Z przepisu tego wynika , że skarga złożona w sprawie , w której została wydana decyzja ostateczna powinna być traktowana zależnie od treści za żądanie wznowienia postępowania , żądanie stwierdzenia nieważności decyzji czy też żądanie uchylenia bądź zmiany decyzji z urzędu.
Zarzuty zawarte w skardze Prezydenta Miasta Ł. pozwalały uznać ją za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia [..] i dlatego skarga została przesłana do rozpatrzenia organowi właściwemu tj. Wojewodzie Ł..
Wojewoda [..] pismem z dnia 26 lutego 2003 r. uznał, że wniosek – skarga nie zawiera żądania stwierdzenia nieważności decyzji, a jej treść sugeruje raczej żądanie wznowienia postępowania.
W uznanym zgodnie z sugestią Wojewody [..] za żądanie wznowienia postępowania wniosku strona zawarła następujące zarzuty:
-wygaśnięcie prawa zarządu ustanowionego decyzją nr [..] stanowi zagadnienie wstępne do rozpatrzenia sprawy komunalizacji nieruchomości przy ul. A, tym samym Gmina Ł. ma interes prawny w stwierdzeniu wygaśnięcia tego prawa,
-warunki ustalone decyzją nr [...] nie zostały przez strony dopełnione , a inwestycja planowana na przedmiotowej nieruchomości nie została zrealizowana
-organem właściwym do rozpatrzenia wniosku Gminy Ł. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia prawa zarządu jest Wojewoda [..]
-postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Nr [..] nie było prowadzone a Gmina Ł. nie złożyła w tej sprawie żadnego wniosku
- decyzja z dnia [..] podpisana z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej przez Kierownika Oddziału Wywłaszczeń i Zwrotu w Wydziale Geodezji , Katastru i Inwentaryzacji UMŁ nie jest decyzją administracyjną lecz jedynie pismem , gdyż wydanie decyzji o wygaśnięciu prawa zarządu znajduje się w Kompetencji Oddziału Nieruchomości Skarbu Państwa.
Decyzją z dnia [..] Nr [..] Prezydent Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji nr [.] z dnia [..]. W w/w. decyzji wskazał, że zawarte przez stronę we wniosku zarzuty nie stanowią przewidzianych w art. 145 § 1 kpa przesłanek do wznowienia postępowania.
Od ww. decyzji Prezydent Miasta Ł. złożył odwołanie, podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi we wcześniejszych zarzutach.
Decyzją z dnia [..] Nr [..] Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 26 marca 2003 r. odmawiającej wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji z dnia [..].
Wojewoda [..] oparł swoje rozstrzygnięcie na następujących rozważaniach:
Przepis art. 145 § 1 kpa wymienia enumeratywnie okoliczności , na podstawie których następuje wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną.
Z treści wniosku z dnia 28 października 2002 r. , który został uznany za skargę w rozumieniu art. 235 kpa, należało uznać za ewentualne wznowienie postępowania w spawie z uwagi na zaistnienie okoliczności z art. 145 § 1 pkt 3,4 i 5 kpa.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie , jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24,25 i 27 k.p.a.
Gmina Miasto Ł. podnosi, iż ,, w przedmiotowej sprawie organem właściwym może być Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej występuje on jako strona ( reprezentant Skarbu Państwa) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym komunalizacji w/w. gruntów. Równocześnie Prezydent Miasta Ł. jest organem reprezentującym Gminę Miasto Ł. (...) Zatem organem właściwym do rozpatrzenia wniosku gminy Miasta Ł. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zarządu jest organ wyższej instancji, czyli Wojewoda [..]. Ponadto należy wskazać, iż kwestie właściwości Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do orzekania w przedmiotowej sprawie regulują stosowne przepisy. Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) stanowi bowiem , iż organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta ( prezydent w mieście na prawach powiatu) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz.U. z 2001 r, Nr 142, poz. 1591 ze zm.) prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Ponadto w/w. kwestia została wyczerpująco omówiona w piśmie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 października 2002 r. skierowanym do Prezydenta Miasta w którym wskazano, iż nie ma podstaw prawnych do wyłączenia organu – Prezydenta Miasta wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej oraz wskazania innego organu właściwego do załatwienia tej sprawy. Nie można więc mówić o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa.
Kolejną przesłankę określa art. 145 § 1 pkt 4 kpa, postępowanie wznawia się , jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu
Wnioskodawca podkreśla mianowicie , że Gmina Miasto Ł. ma interes ( w myśl art. 28 kpa) w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa zarządu" Należy zauważyć, że Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej z dnia 15 maja 2002 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wyjaśnienia lub uchylenia decyzji z dnia [..] wskazując jako przyczynę odmowy właśnie brak interesu prawnego gminy Miasta Ł. w świetle art. 28 kpa. Odmowa wszczęcia postępowania z przyczyn formalnych polega na tym, iż nie wszczyna się i nie prowadzi postępowania administracyjnego mającego na celu merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Skoro wiec Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej odmówił Gminie Miasto Ł. przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [..] , nie można uznać że istnieje przesłanka do wznowienia postępowania w tej sprawie określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Treść wniosku sugeruje też, że podstawą wznowienia postępowania miałby być art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, ze postępowanie wznawia się , jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. Postępowanie na tej podstawie wznawia się , gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy nie są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych , nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Skoro więc okoliczności wskazane we wniosku z dnia 28 października 2002 r. nie spełniają tych przesłanek , gdyż nie są nowe istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie były organowi, w tym dniu znane, nie było podstaw, aby na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowić postępowanie w tej sprawie.
Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi Prezydent Miasta Ł. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o ustalenie właściwego organu do rozpatrzenia wniosku Prezydenta Miasta Ł. dotyczącego stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Nr [..] z dnia [..] wydanej z upoważnienia Naczelnika Dzielnicy Ł. przez Rejonowy Zarząd Gospodarki Terenami w Ł..
W uzasadnieniu skargi Prezydent Miasta Ł. wskazał, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy Ł.-W. z dnia [..] stanowiła podstawę do odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa komunalizacji wyżej opisanych gruntów , co znajduje potwierdzenie w aktach komunalizacyjnych znajdujących się w posiadaniu Wojewody [...]. Zatem z tych względów Gmina Ł. jest stroną postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, ponieważ od rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie będzie zależała komunalizacja opisanych na wstępie gruntów. Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia lub uchylenia decyzji nr [..] z dnia [..] i przekazania gruntu w użytkowanie Przedsiębiorstwu Budowy Obiektów Użyteczności Publicznej ,, A "stanowi w myśl art. 97 § 1 pkt. 4 kpa zagadnienie wstępne do procesu komunalizacji w/w. mienia Skarbu Państwa na rzecz Gminy Ł.. Z tych też względów wbrew stanowisku organów administracji rządowej Gmina Ł. jest stroną postępowania w przedmiotowej sprawie.
Ponadto organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę faktu że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu . Zatem jeżeliby faktycznie Gmina Ł. nie była stroną , to z uwagi na obligatoryjną treść art. 162 § 1 pkt 2 kpa właściwy organ był zobowiązany do stwierdzenia wygaśnięcia rzeczonej decyzji gdyż jednostka nie dopełniła warunków określonych w decyzji oraz nie wnosiła żadnych opłat za użytkowanie gruntów. Organy administracji w ogóle nie zbadały , czy zachodzą przesłanki art. 162 § 1 pkt 2 kpa i w związku tym zostały rażąco naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący podkreślił ponadto, iż w odpowiedzi na pismo z dnia 30 lipca 2002 r. zawierające wniosek o wyłączenie organu w przedmiotowej sprawie , Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawił swoje stanowisko w formie pisma z dnia 22 października 2002 r. , a nie w formie postanowienia, na które stronom przysługiwałaby możliwość złożenia zażalenia. Zdaniem skarżącego istnieją wątpliwości czy w ramach jednej struktury organizacyjnej urzędu możliwe jest reprezentowanie miasta na prawach powiatu oraz rozstrzyganie w tych sprawach jako organ administracji publicznej.
Reasumując Gmina Miasto Ł. jest stroną postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia lub uchylenia decyzji nr [..] z dnia [..] Ponadto w przedmiotowej sprawie zachodzą obligatoryjne przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia wyżej cytowanej decyzji oraz właściwym organem powinien być Wojewoda [..].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Gmina Miasto Ł. nie legitymuje się ostateczną decyzją o komunalizacji spornej nieruchomości. Zatem Gmina Miasto Ł. nie posiadając tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości nie może być uznana za stronę w sprawie w rozumieniu art. 28 kpa. Kwestie właściwości Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej do orzekania w przedmiotowej sprawie regulują przepisy Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi , iż organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta ( Prezydent Miasta w mieście na prawach powiatu) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Kwestia ta została omówiona w powyżej cytowanym piśmie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, w którym wskazano, iż nie ma podstaw do wyłączenia organu Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej oraz wskazania organu właściwego do załatwienia tej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi natomiast na treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Skarga jest zasadna, choć z nieco innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
Zgodnie z treścią art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w formie postanowienia. W sprawie niniejszej postanowienie takie nie zostało wydane przez organy administracji. Postanowienie wznawiające postępowanie jest postanowieniem zaskarżalnym, a na organie administracji ciąży obowiązek jego doręczenia stronom za czym przemawia rozwiązanie przyjęte w art. 61 § 4 k.p.a. nakładające na organ obowiązek zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania.
Dalsze postępowanie zmierzające do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej może być prowadzone tylko po wydaniu przez organ I instancji i doręczeniu wszystkim stronom postępowania o wznowieniu postanowienia wskazanego w art. 149 § 1 k.p.a.
Wielokrotnie podkreślał to Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie, wskazać w tym miejscu należy na wyrok NSA z dnia 26 maja 1989 roku sygnatura IV S.A. 339/89 ( ONSA 1989 Nr 1 poz. 50 )
Czynności postępowania podjęte w sprawie bez wydania postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. nie są czynnościami procesowymi postępowania administracyjnego.
Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a.
1) ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a;
2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Granice postępowania rozpoznawczego co do ustalenia podstaw wznowienia postępowania wyznacza art. 145 § 1 i art. 145a. Z art. 149 § 2 wynika, że postanowienie otwiera postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania, a zatem postępowanie co do wszystkich podstaw wznowienia postępowania wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a. Ograniczenie dotyczy podstaw uchylenia decyzji wyliczonych w art. 145 § 1 pkt 4 i art. 145a, które nie mogą być, w razie wszczęcia postępowania z urzędu, podstawą uchylenia decyzji. Uchylenie decyzji z tych podstaw w postępowaniu wszczętym z urzędu stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2).
Ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 i art. 145a § 1, może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym expressis verbis stanowi art. 149 § 2. Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia postępowania w decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest naruszeniem art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1, w myśl których dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego, w razie gdy organ nie ustali wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej.
Drugim przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Z art. 149 § 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 wynika, iż przeprowadzenie postępowania w tym zakresie jest obowiązkowe, ograniczenie zatem postępowania w sprawie wznowienia postępowania tylko do ustalenia podstaw wznowienia postępowania, z wyłączeniem rozpoznania sprawy administracyjnej, pomimo ustalenia istnienia podstaw wznowienia postępowania, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.
Niewyjaśnienie przez organ okoliczności podniesionych wyżej i nierozważenie całokształtu materiału dowodowego stanowi naruszenie zasad postępowania wyrażonych w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. , które z całą pewnością miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 135 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 ustawy o p.p.s.a. (Dz. U.Nr 153, poz. 1271 z póź. zm.)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI