II SA/Łd 1014/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienie SKO odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że brak pouczenia o prawidłowych formach składania pism elektronicznych uzasadnia brak winy strony w uchybieniu terminu.
Skarżący M.W. wniósł odwołanie od decyzji o odmowie zasiłku pielęgnacyjnego drogą elektroniczną na zwykły adres e-mail. SKO pozostawiło odwołanie bez rozpoznania, a następnie odmówiło przywrócenia terminu do jego wniesienia, uznając brak winy strony. WSA uchylił postanowienie SKO, stwierdzając, że brak pełnego pouczenia o formach składania pism elektronicznych w decyzji organu I instancji oraz brak reakcji organu na pierwszy e-mail uzasadniają przywrócenie terminu.
Sprawa dotyczyła skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Piotrkowie Trybunalskim, które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza U. odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący pierwotnie wniósł odwołanie za pośrednictwem zwykłego adresu e-mail, co SKO uznało za nieskuteczne na podstawie art. 63 § 1 k.p.a. i pozostawiło odwołanie bez rozpoznania. Następnie, wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony, ponieważ SKO uznało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, wskazując na nieznajomość prawa jako niewystarczającą przesłankę. WSA w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma brak pełnego pouczenia o formach składania pism elektronicznych w decyzji organu I instancji, który nie wskazał na adresy do doręczeń elektronicznych ani skrzynki podawczej ePUAP, a jedynie podał zwykły adres e-mail. Dodatkowo, organ I instancji nie zareagował na pierwszy e-mail skarżącego w sposób wskazujący na jego nieskuteczność. Sąd podkreślił, że zasada praworządności, informowania i budzenia zaufania wymaga od organów informowania stron o prawidłowych sposobach komunikacji. W ocenie Sądu, niewiedza strony w połączeniu z brakiem stosownej informacji ze strony organu stanowi podstawę do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, co uzasadnia przywrócenie terminu. Sąd uchylił postanowienie SKO i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak pełnego pouczenia o prawidłowych formach składania pism elektronicznych w decyzji organu I instancji oraz brak reakcji organu na pierwszy e-mail uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ I instancji nie wywiązał się z obowiązku pełnego pouczenia strony o formach składania pism elektronicznych, a brak reakcji na pierwszy e-mail stworzył u strony błędne przekonanie o dopuszczalności takiej formy komunikacji. W związku z tym, uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 59 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pełnego pouczenia o formach składania pism elektronicznych w decyzji organu I instancji. Brak reakcji organu I instancji na pierwszy e-mail skarżącego, co sugerowało dopuszczalność takiej formy komunikacji. Uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony z uwagi na niewiedzę i brak stosownej informacji ze strony organu.
Odrzucone argumenty
Nieznajomość prawa nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu. Argumentacja SKO oparta na ścisłej wykładni przepisów k.p.a. dotyczących form składania podań elektronicznych.
Godne uwagi sformułowania
Niewiedza strony co do sposobu skutecznego wniesienia odwołania przy jednoczesnym braku stosownej informacji ze strony organu - zdaniem składu orzekającego - stanowi podstawę dla uznania, że nieprawidłowe wniesienie odwołania i tym samym uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony.
Skład orzekający
Michał Zbrojewski
przewodniczący
Sławomir Wojciechowski
sprawozdawca
Marcin Olejniczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w przypadku braku pełnego pouczenia o formach komunikacji elektronicznej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ I instancji nie udzielił pełnego pouczenia o formach składania pism elektronicznych, a strona działała w usprawiedliwionej niewiedzy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z komunikacją elektroniczną z urzędami i znaczenie prawidłowego pouczania stron, co jest istotne dla wielu obywateli.
“Błąd w pouczeniu urzędu kosztował stronę utratę terminu. Sąd administracyjny stanął po stronie obywatela.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1014/23 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2024-02-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Marcin Olejniczak Michał Zbrojewski /przewodniczący/ Sławomir Wojciechowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 58 § 1, art. 59 § 2, art. 107 § 1 pkt 7 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Dnia 29 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lutego 2024 roku sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 października 2023 r. nr KO.441.248.2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 2 października 2023 r., nr KO.441.248.2023 - na podstawie art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej jako: "k.p.a." - odmówiło przywrócenia M.W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza U. z dnia 27 lipca 2023 r., nr MOPS.5210.52.2023 o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż Burmistrz U. decyzją z dnia 27 lipca 2023 r. odmówił przyznania M.W. zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzja została doręczona adresatowi w dniu 2 sierpnia 2023 r. Kolegium pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r., wobec wniesienia przez M.W. odwołania z dnia 14 sierpnia 2023 r. od ww. decyzji I instancji przesłanego na adres poczty elektronicznej organu I instancji, postanowiło ww. odwołanie pozostawić bez rozpoznania, stosownie do przepisu art. 63 § 1 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a., podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania. M. W., mając na uwadze ww. pismo Kolegium, w dniu 5 września 2023 r. złożył w organie I instancji wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji wraz z rzeczonym odwołaniem. W motywach pisma jego autor wskazał, że "w rozmowie z pracownią Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Tryb. stwierdziła, że przesłanie odwołania w takiej formie jest niedopuszczalne, a Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w U. w takim przypadku winien był wezwać mnie do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie odwołania na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym lub w inny właściwy sposób, na zasadzie art. 130 § 1 k.p.a.". W związku z tym M.W. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż - w jego ocenie - uchybienie terminowi, nastąpiło bez jego winy. Następnie Kolegium wskazując na treść art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. oraz dokonując wykładni przesłanek do przywrócenia terminu wyjaśniło, że odwołujący swą prośbę o przywrócenie terminu uzasadnił pozyskaniem informacji, iż przesłanie odwołania na adres poczty elektronicznej jest niedopuszczalne, a Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w U. w takim przypadku winien wezwać go do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie odwołania na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym, warunkiem skuteczności wniesienia podania, na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej jest jego wniesienie wyłącznie na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Niezachowanie tego wymogu powoduje bezskuteczność czynności, albowiem stosownie do art. 63 § 1 zd. 2 k.p.a., podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu pozostawia się bez rozpoznania. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że w myśl ww. art. 63 § 1 zd. 2 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany do pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeśli strona wniosła je do organu zwykłym e-mailem, a nie za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym bądź na adres do doręczeń elektronicznych. Działanie takie nie jest zatem oznaką złej woli, czy też braku chęci podjęcia dodatkowych, pozaprawnych działań umożliwiających nadanie dalszego biegu sprawie, a działaniem odpowiadającym literze prawa. Przy czym - jak wskazało Kolegium - nie można utożsamiać adresu mailowego organu z elektroniczną skrzynką podawczą. Organ nie ma więc możliwości wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i właściwego podpisania złożonego e-maila. Dopiero w razie wniesienia podania na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym możliwe byłoby stosowanie wymogów określonych w art. 63 § 3a k.p.a., a w razie ich niespełnienia z art. 64 § 2 k.p.a. W art. 63 § 1 k.p.a. ustawodawca odwołał się do pojęcia elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej utworzonej na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 57 ze zm.), dalej jako: "ustawa", która definiuje elektroniczną skrzynkę podawczą organu jako dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego (art. 3 pkt 17 ustawy). Stosownie do art. 16 pkt 1a ustawy, podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane przez ministra właściwego do spraw informatyzacji na ePUAP (elektronicznej platformie usług administracji publicznej) oraz zapewnia jej obsługę. Z funkcjonowaniem elektronicznej skrzynki podawczej organu łączy się m.in. system urzędowych poświadczeń odbioru rozumianych jako dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych (art. 3 pkt 20 ustawy). Wymogi dotyczące m.in. doręczania dokumentów elektronicznych uregulowane zostały w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tekst jedn. Dz. U . z 2018 r., poz. 180). Zdaniem Kolegium, przedstawiona przez odwołującego argumentacja nie świadczy o braku jego zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Do przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, zaliczane są przede wszystkim okoliczności utożsamiane z działaniem siły wyższej, takie jak: przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą w dokonaniu określonej czynności procesowej itp. Odwołujący nie wykazał żadnej z tych okoliczności. Odnosząc się do argumentacji odwołującego Kolegium zauważyło, że możliwość przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący wykaże, iż nie ponosi winy w niedochowaniu terminu, równocześnie wskazując, że przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu istniała przez cały czas aż do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zdaniem Kolegium, w sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione, albowiem odwołujący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że w czasie, gdy biegł termin do wniesienia odwołania, nie mógł on wnieść środka zaskarżenia wskutek obiektywnych przeszkód. Odwołujący nie uprawdopodobnił też, że przy zachowaniu należytej staranności w dbałości o własne interesy nie był w stanie posłużyć się również inną osobą, w celu skutecznego złożenia odwołania. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika (na takie okoliczności nie wskazuje odwołujący), aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania było wynikiem nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia stanu zdrowia wnioskodawcy. W tej sytuacji - zdaniem Kolegium - brak jest racjonalnych argumentów przemawiających za przyjęciem, że odwołujący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Nieznajomość prawa nie jest okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu. Również zawiłość sprawy czy niska świadomość prawna strony nie uprawdopodabnia, że do uchybienia terminu w sprawie doszło bez jej winy. W konsekwencji organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wniosku odwołującego i przywrócenia terminu do złożenia odwołania, zatem odwołanie złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, jako wniesione po terminie, jest prawnie bezskuteczne i nie podlega rozpatrzeniu. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze M.W. wskazał, że w dniu 14 sierpnia 2023 r. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Odwołanie złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej organu I instancji w wyznaczonym terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 30 sierpnia 2023 r. poinformowało skarżącego, że pozostawiło odwołanie bez rozpatrzenia stosownie do art. 63 § 1 k.p.a., bowiem skarżący złożył odwołanie za pośrednictwem poczty elektronicznej organu I instancji. Tymczasem, złożenie odwołania na adres poczty elektronicznej było spowodowane niewiedzą, nieznajomością art. 63 § 1 k.p.a. Wskazany przepis jest ogólnie udostępniony do wiedzy obywateli, ale skarżący nie był w stanie zapoznać się z nim, gdyż takich metod jest bardzo dużo i nie jest w stanie ich wszystkich znać i pojąć. Z uwagi na to i po pouczeniu go o treści art. 63 § 1 k.p.a., skarżący w dniu 5 września 2023 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji podpierając się art. 130 § 1 k.p.a., gdyż nie został wezwany przez organ I instancji do usunięcia braków formalnych poprzez złożenie odwołania na piśmie lub w inny formalny sposób. Termin procesowy do złożenia odwołania został dotrzymany, a organ I instancji wdrożył procedurę odwoławczą przesyłając odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z aktami sprawy do dalszego rozpatrzenia, czyli odwołanie za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. zostało dostarczone do Kolegium w sposób należyty. Jednak Kolegium upiera się w swoim postanowieniu, że najbardziej co zostało zaniechane to termin procesowy, a nie to, że skarżący przesłał odwołanie na adres poczty elektronicznej. W ocenie skarżącego, nie dopuścił się on niedbalstwa poprzez przekroczenie terminu, a jedynie z uwagi na niewiedzę przesłał odwołanie na adres poczty elektronicznej. Termin procesowy można przywrócić, jak najbardziej w takim przypadku, jak nie został on przekroczony. Po fakcie złożenia odwołania na adres poczty elektronicznej, skarżący uzyskiwał informację od osób znajomych, że nawet sądy po otrzymaniu pism drogą elektroniczną uświadamiają petentów o złożeniu pism wersją papierową lub inną formalną i nie oddalają tych pism, czy pozostawiają bez rozpatrzenia. W takim przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło przychylić się do rozpatrzenia odwołania tym bardziej jeśli chodzi o sprawę niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego, ewentualnie czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. W wyniku kontroli sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienia uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.). Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu i z tego powodu sprawa, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., mocą zarządzenia z dnia 11 stycznia 2024 r. została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, o czym skarżący i organ zostali powiadomieni na mocy zarządzenia z dnia 26 stycznia 2024 r. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie stało się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 października 2023 r. o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza U. z dnia 27 lipca 2023 r. w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 58 § 1 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią pierwszego z powołanych przepisów, czyli art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Z kolei zgodnie z art. 59 § 1 i § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, a od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie, zaś o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zastosowanie art. 58 § 1 k.p.a. wymaga uprzedniego stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce uchybienie terminu do dokonania czynności. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu rolą organu jest ustalenie, czy strona zwracająca się z prośbą o przywrócenie terminu dotrzymała 7-dniowego terminu wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a. dopełniając czynności, której przywrócenia terminu dochodzi. W dalszej kolejności organ bada, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Co istotne, wnioskodawca w sprawie przywrócenia terminu ma obowiązek uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, leczy tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) określonego stwierdzenia. W orzecznictwie przyjmuje się, iż ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności konkretnego przypadku, przy uwzględnieniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Rozstrzygając w przedmiocie przywrócenia terminu należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminowi wystąpi więc jedynie wówczas gdy przeszkoda w dokonaniu czynności zestawiona z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Z tego względu, zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o zawinionym uchybieniu terminu, w szczególności przy założeniu, że przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie przez zobowiązanego czynności w wyznaczonym terminie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2023 r., sygn. II OSK 2759/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontekście powyższych uwag wstępnych, zdaniem składu orzekającego, w sprawie niniejszej należy uwzględnić kilka okoliczności, które niewątpliwie wpływają na ocenę czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego, miało charakter zawiniony, a czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sprawie nie poczyniło. Pierwszą istotną kwestią jest fakt, że skarżący w treści decyzji organu I instancji nie został pouczony o możliwych sposobach wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a., decyzja powinna zawierać pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie. Tymczasem, decyzja Burmistrza U. z dnia 27 lipca 2023 r. o odmowie przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego zawierała pouczenie: "Od niniejszej decyzji służy prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim za pośrednictwem tutejszej Instytucji w terminie 14 dni od daty doręczenia". Ponadto w odwołaniu pouczono stronę o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania i jego skutkach oraz poinformowano o trybie przetwarzania danych osobowych (tzw. RODO). Tymczasem - zdaniem Sądu - biorąc pod uwagę mnogość przewidzianych przez ustawodawcę sposobów wniesienia odwołania, wskazana treść pouczenia odnośnie do sposobu wniesienia odwołania musi być oceniona jako niepełna i nieodpowiadająca dyspozycji art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. Organ nie wskazał możliwych form wniesienia odwołania, a w szczególności czy odwołanie można wnieść w formie elektronicznej, na jaki adres, organ nie podał adresu do doręczeń elektronicznych ani elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP. Tymczasem jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2023 r. (sygn. I OZ 116/23; niepubl.) nawet udostępnienie tych informacji na stronie internetowej organu nie zwalnia go z obowiązku każdoczesnego, prawidłowego, pełnego pouczenia strony o przysługującym jej prawie do wniesienia odwołania, jak i trybie, sposobach i terminie do jego wniesienia. Naruszenie w tym zakresie - zdaniem Sądu - nabiera szczególnego znaczenia, gdy uwzględni się okoliczność, że na stronie internetowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. podany jest jedynie zwykły adres e-mail. W sprawie, po wtóre, istotna jest także okoliczność, iż w toku postępowania przed organem I instancji skarżący wysłał do tegoż organu pismo za pośrednictwem "zwykłego" adresu e-mail, a organ na późniejszym etapie postępowania w żadnym piśmie, czy informacji nie wspomniał o tym, że "zwykły" e-mail, nie jest skuteczną formą komunikacji z organem administracji w toku postępowania administracyjnego. Skarżący miał zatem prawo przypuszczać, że może kontaktować się z organem także za pośrednictwem "zwykłego" adresu e-mail. Podsumowując, na organie I instancji ciążył obowiązek poinformowania strony o skutecznych sposobach wnoszenia podań (środków zaskarżenia) wywodzony z zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady informowania (art. 9 k.p.a.), jak i zasady budzenia zaufania do organów administracji (art. 8 § 1 k.p.a.), a podczas gdy organ z takiego obowiązku się nie wywiązał, to taką okoliczność winien uwzględnić organ odwoławczy na etapie rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jako okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie tegoż terminu. Niewiedza strony co do sposobu skutecznego wniesienia odwołania przy jednoczesnym braku stosownej informacji ze strony organu - zdaniem składu orzekającego - stanowi podstawę dla uznania, że nieprawidłowe wniesienie odwołania i tym samym uchybienie terminowi nastąpiły bez winy strony. W ocenie Sądu, w sprawie nie można przypisać skarżącemu niedbalstwa wyłączającego możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgoła odmiennie należałoby ocenić sytuację kiedy skarżący po wysłaniu pierwszego "zwykłego" e-maila do organu zostałby pouczony, że nie w tej formie powinien wysyłać korespondencję do organu. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 7, art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium uwzględniając powyższe uwagi dokona oceny, czy uchybienie terminu było zawionione przez skarżącego, czy też nie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI