II SA/Łd 1006/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-04-03
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościdroga publicznaodszkodowaniegospodarka nieruchomościamiustawa o gospodarce nieruchomościamiprzepisy wprowadzające reformę administracjiterminwygasnięcie roszczeniawspółwłasnośćpełnomocnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za grunt przejęty pod drogę, uznając, że roszczenia części współwłaścicieli wygasły z powodu niezłożenia wniosku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która z mocy prawa przeszła na własność Gminy Miasta Ł. z dniem 1 stycznia 1999 r. Skarżący domagali się odszkodowania, jednakże kluczowym problemem było złożenie wniosku o jego ustalenie w ustawowym terminie do 31 grudnia 2005 r. Sąd uznał, że tylko dwaj współwłaściciele (W. J. i H. P.) złożyli wniosek w terminie, podczas gdy roszczenia pozostałych wygasły. Sąd oddalił skargi, podtrzymując decyzję organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargi H. P., J. P. i A. P.-M. na decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę. Sprawa wywodziła się z wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Gminy Miasto Ł. na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organ pierwszej instancji ustalił odszkodowanie w wysokości 51.569,00 zł i przyznał je wszystkim współwłaścicielom. Burmistrz Miasta Ł. wniósł odwołanie, podnosząc, że roszczenia J. P., H. P. i A. P.-M. wygasły z powodu niezłożenia wniosku o odszkodowanie w terminie do 31 grudnia 2005 r. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o przyznaniu odszkodowania jedynie W. J. i H. P., uznając, że tylko oni złożyli wniosek w ustawowym terminie. Skarżący zarzucili naruszenie prawa, twierdząc, że H. P. była umocowana do złożenia wniosku w imieniu wszystkich. Sąd administracyjny oddalił skargi, stwierdzając, że kluczowe znaczenie miało złożenie wniosku w terminie. Sąd podkreślił, że akt notarialny dotyczący działu spadku, zawarty po przejściu własności nieruchomości na gminę, nie mógł skutecznie znieść współwłasności. Ponadto, pełnomocnictwa udzielone przez skarżących na rzecz H. P. były udzielone po terminie lub nie obejmowały swoim zakresem czynności związanych z wnioskiem o odszkodowanie za tę konkretną nieruchomość. W konsekwencji, roszczenia skarżących J. P., H. P. i A. P.-M. wygasły z dniem 1 stycznia 2006 r. z powodu niezłożenia wniosku w wymaganym terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie wygasa.

Uzasadnienie

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (art. 73 ust. 4) stanowi, że wniosek o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną musi być złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r., a po tym terminie roszczenie wygasa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm. art. 73 § ust. 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Wniosek o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną musi być złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Pomocnicze

Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm. art. 129

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami

Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm. art. 130 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 33 § §4

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. nr 153, poz. 1269 art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie o odszkodowanie wygasło z powodu niezłożenia wniosku w ustawowym terminie (do 31 grudnia 2005 r.). Czynności prawne dotyczące nieruchomości (np. dział spadku) dokonane po jej przejściu na własność gminy z mocy prawa są bezskuteczne. Pełnomocnictwa udzielone po terminie lub nieobejmujące właściwego zakresu nie uprawniają do złożenia wniosku o odszkodowanie.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo udzielone H. P. upoważniało ją do złożenia wniosku o odszkodowanie w imieniu wszystkich współwłaścicieli. Organ pierwszej instancji nie kwestionował zakresu pełnomocnictw i powinien był wezwać do ich uzupełnienia. Umowa o dział spadku z dnia 21 kwietnia 2005 r. skutecznie zmieniła współwłasność nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem po upływie tego okresu roszczenie wygasa akt notarialny zawarli na 5 dni przed jej wydaniem nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do zakresu działań do jakich była umocowana osoba upoważniona nie mogli upoważniać do zarządu rzeczą nie swoją skutkiem nie złożenia stosownego wniosku o odszkodowanie do dnia 31 grudnia 2005 roku jest wygaśnięcie roszczenia

Skład orzekający

Sławomir Wojciechowski

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Markiewicz

sędzia

Joanna Sekunda-Lenczewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia roszczeń o odszkodowanie za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne oraz znaczenie terminów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z przepisów wprowadzających reformę administracji publiczną i stanu prawnego nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie terminów w postępowaniu administracyjnym, a także jak skomplikowane mogą być kwestie własności i odszkodowań w przypadku przejęcia gruntów pod drogi publiczne.

Termin minął, odszkodowania nie będzie? Sąd wyjaśnia, kiedy roszczenie o grunt pod drogę wygasa.

Dane finansowe

WPS: 51 569 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1006/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Markiewicz
Joanna Sekunda-Lenczewska
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Sygn. powiązane
I OSK 1439/07 - Wyrok NSA z 2008-10-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 3 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 roku sprawy ze skarg H. P., J. P. i A. P.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę oddala skargi. -
Uzasadnienie
Po rozpoznaniu wniosku z dnia 22 listopada 2005 roku wniesionego przez H. P. i W. J. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, położoną w obrębie 8 Ś. miasta Ł. oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnych 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2, decyzją z dnia[...], nr [...] Starosta Powiatowy w Ł. działając na podstawie art. 129 i art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) ustalił odszkodowanie w wysokości 51.569,00 zł za nabycie z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną położoną o obrębie 8 Ś. miasta Ł. oznaczoną jako działki o nr ewidencyjnych 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2. Ustalone na kwotę 51.569,00 zł odszkodowanie przyznano; W. J. za udział 6/18 części nieruchomości; H. P. za udział w 6/18 części; J. P. za udział wynoszący 2/18 części nieruchomości, H. P. za udział stanowiący 2/18 części nieruchomości oraz A. P.- M. za udział wynoszący 2/18 części zobowiązując jednocześnie Gminę Miasto Ł. do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] Gmina Miasto Ł. nabyła z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku, stosownie do treści art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, prawo własności nieruchomości położonej w obrębie 8 Śródmieście miasta Ł. oznaczoną jako działki o nr ewidencyjnych 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2. Na rozprawie administracyjnej, która odbyła się w dniu 7 marca 2006 roku z udziałem wnioskodawców, pełnomocnika Burmistrza Miasta Ł. oraz rzeczoznawcy majątkowego, H. P. przedstawiła pełnomocnictwa udzielone przez H. P. i A. P. – M. W odpowiedzi na pismo z dnia 14 marca 2006 roku informujące, że przedstawione przez H. P. pełnomocnictwa obejmują umocowanie tylko do podejmowania czynności w zakresie nie przekraczającym czynności zwykłego zarządu, przedstawiła pełnomocnictwa udzielone przez pozostałych współwłaścicieli zawierające umocowanie do podejmowania czynności przekraczających zwykły zarząd czyniąc to jednak po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania, co w ocenie organu stanowiło potwierdzenie dokonanych wcześniej czynności i uzasadniało wypłatę odszkodowania dla trzech pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, których udziały wynosiły po 2 / 18 części.
Od powyższej decyzji Burmistrz Miasta Ł. wniósł odwołanie, w którym podnosząc zarzut naruszenia art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podnosząc w uzasadnieniu odwołania, że odszkodowanie zostało przyznane osobom, których roszczenie wygasło tj. J. P., H. P. oraz A. P.– M. Zgodnie bowiem z treścią art. 73 ust. 4 ustawy, odszkodowanie będzie ustalone i wypłacone według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonana przez Burmistrza Miasta Ł. wykazała natomiast, że wniosek o odszkodowanie został złożony w dniu 22 listopada 2005 roku wyłącznie przez dwóch działających we własnym imieniu spośród czterech współwłaścicieli nieruchomości uprawnionych do złożenia wniosku – W. J. i H. P. Roszczenie przysługujące pozostałym współwłaścicielom nieruchomości wygasło natomiast z dniem 1 stycznia 2006 roku, a okoliczność udzielenia pełnomocnictwa przez pozostałych współwłaścicieli – H. P. po dacie złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia istoty sprawy, ponieważ nie zostało przez osobę umocowaną zrealizowane. W ocenie Burmistrza Miasta Ł. zasadne jest ustalenie i przyznanie odszkodowania wyłącznie uprawnionym wnioskodawcom, którzy w terminie do dnia 31 grudnia 2005 roku złożyli wniosek. Niezależnie od przedstawionych okoliczności Burmistrz Miasta Ł. podniósł, iż na podstawie sporządzonej w dniu 21 kwietnia 2005 roku umowy o dział spadku wyłącznymi współwłaścicielami działek zajętych pod drogę publiczną stali się W. J. i H. P., co jednak w świetle wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 sierpnia 2003 roku, sygn. akt 177/03, OSA 2004/12/44 oznacza, że umowę o przeniesieniu na wnioskodawców prawa własności nieruchomości należy uznać za bezskuteczną, ponieważ zbycie rzeczy, której zbywca nie jest właścicielem nie wywołuje skutków prawnych, a zatem brak jest podstaw prawnych do przyznania i wypłaty całości odszkodowania na rzecz wnioskodawców – W. J. i H. P.
W piśmie procesowym z dnia 25 lipca 2006 roku, stanowiącym odpowiedź na wniesione przez Burmistrza Miasta Ł. odwołanie, H. P., wniosła o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Podniosła, że na podstawie udzielonych przez pozostałych współwłaścicieli pełnomocnictw wystąpiła z wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Wskazała, iż po złożeniu pełnomocnictw rozpoznający merytorycznie sprawę organ pierwszej instancji nie kwestionował zakresu pełnomocnictw, wezwanie do uzupełnienia pełnomocnictw skierowano dopiero w wyniku zarzutów zgłoszonych podczas przeprowadzonej w dniu 7 marca 2006 roku rozprawy. Podniosła także, że gdyby jednak organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza Miasta Ł. w kwestii zawartej w dniu 21 kwietnia 2005 roku umowy o dział spadku, wniosła o zmianę pkt 1 zaskarżonej decyzji i orzeczenie o wypłacie całego odszkodowania na rzecz H. P. i W. J.
Decyzją z dnia [...] , nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 51.569,00 za nabycie z mocy prawa nieruchomości zajętej pod drogę publiczną położoną o obrębie 8 Ś. miasta Ł. oznaczoną jako działki o nr ewidencyjnych 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2. na rzecz W. J. w 6/18 częściach i H. P. w 6/18 częściach, zobowiązując Gminę Miasto Ł. do wypłaty odszkodowania w terminie 14 od dnia, w którym decyzją stanie ostateczna. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił odwołując się do treści art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci odpisu z księgi wieczystej KW Nr [...] oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wykazał, że w dniu 31 grudnia 1998 roku będące przedmiotem przejęcia działki stanowiły współwłasność W. J., H. P., J. P., H. P. oraz A. P. – M. W myśl przepisu art. 73 ustawy odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną przysługuje wymienionym osobom stosownie do wartości przypadających udziałów według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1998 roku. Warunkiem koniecznym wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania jest złożenie przez byłych właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców wniosku w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. W rozpoznawanej sprawie wniosek został złożony w dniu 22 listopada 2005 roku, a jego treść jednoznacznie wskazuje, że o odszkodowanie wystąpił W. J. i H. P. Przedłożenie jednak pełnomocnictwa udzielonego przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości jednemu z wnioskodawców – H. P. zawierającego umocowanie do podejmowania czynności przekraczających zwykły zarząd po złożeniu wniosku o przyznanie odszkodowania stanowi w ocenie organu odwoławczego potwierdzenie czynności dokonanych już przez stronę, jednakże z czynności powinno wynikać, że jest dokonywana także w imieniu mocodawcy.
Na powyższą decyzję skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli H. P., J. P. i A. P. – M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podniósł, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszenia prawa, ponieważ H. P. na podstawie udzielonego pełnomocnictwa została umocowana do złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w imieniu wszystkich współwłaścicieli. Wskazali, że jeżeli pełnomocnictwo zawierało braki lub budziło wątpliwości organ powinien zmierzać do ich wyjaśnienia i wezwać do ich uzupełnienia. Z uwagi natomiast na fakt, że pełnomocnictwo może zostać potwierdzone w terminie późniejszym ze skutkiem wcześniejszym skarżący wskazali, że udzielili pełnomocnictwa do występowania w ich imieniu H. P.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze dodatkowo podkreślił, że wniosek o ustalenie odszkodowania z dnia 22 listopada 2005 roku został sformułowany precyzyjnie, a więc nie istniała konieczność zwracania się do wnioskodawców o jego uzupełnienie.
Na rozprawie w dniu 03 kwietnia 2007 r. sprawy oznaczone sygnaturami: II SA/Łd 1007/06 zawierającą skargę J. P. i II SA/Łd 1008/06 zawierającą skargę A. P. – M. zostały połączone na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia jako, iż mogły być objęte jedną skargą tych trzech osób, co z kolei obligowało Sąd do ich połączenia. Sprawa, ze skargi tych trzech osób prowadzona jest dalej za nr II SA/Łd 1006/06.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji Wojewody [...]
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia - odmawiającego ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętej pod drogę gminną stanowi przepis art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, że nieruchomości pozostające po dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Przepis ten wprowadza generalną zasadę uwłaszczenia w odniesieniu do nieruchomości zajętych w dniu 31 grudnia 1998 roku pod drogi publiczne i ma charakter szczególny w stosunku do przepisów wywłaszczeniowych ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603), gdyż w przeciwieństwie do nabycia własności w drodze wywłaszczenia na podstawie powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, które następuje na podstawie decyzji konstytutywnej, dotyczy nabycia prawa własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku, a decyzja stwierdzająca powyższe ma charakter deklaratoryjny.
Podstawą zaś do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust.1, jest ostateczna decyzja wojewody (art. 73 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną). Deklaratoryjna decyzja wojewody stwierdzająca nabycie prawa własności ex lege, jest dokumentem stwierdzającym podstawę wpisu tego prawa do księgi wieczystej i oznacza, że decyzja ostateczna stanowi wyłączny dowód nabycia prawa własności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 roku, sygn. akt IV CKN 1071/00 opub. Biul.SN 2003/1/9, wyrok WSA z dnia 8 czerwca 2004 roku, sygn. akt I SA 2398/02).
Skoro zatem przejście prawa własności w myśl cytowanego przepisu następuje z mocy prawa w określonej dacie tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku, to w tym zakresie wyłączone jest nabywanie gruntów już zajętych pod drogi publiczne w trybie umów cywilnoprawnych, np. po przez zniesienie współwłasności czy tez czysty dział spadku.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w dniu 31 grudnia 1998 roku współwłaścicielami nieruchomości położonej w obrębie 8 Ś. miasta Ł. oznaczonej jako działki o nr ewidencyjnych 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2 byli W. J. i H. P. po 6/18 części każde z nich oraz J. P., H. P. i A. P.- M. po 2/18 części każde z nich.
Tak więc akt notarialny z dnia [...] sporządzony za Repertorium: A Nr –[...] przed notariuszem C. K. w Kancelarii Notarialnej w W. przy ulicy A jako czynność prawna polegająca na dziale sadku nie mógł skutecznie znieść współwłasności wynikającej z dziedziczenia co do działek oznaczonych w ewidencji nr 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2, gdyż działki te stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku własnością Gminy Miasta Ł. Potwierdzone powyższe zostało decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...]
Z całą pewnością współwłaściciele nieruchomości musieli wiedzieć o toczącym się postępowaniu, zaś akt notarialny zawarli na 5 dni przed jej wydaniem.
Kwestia omawianego aktu notarialnego ma o tyle istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, że zapisy aktu w powiązaniu z udzielonymi w dniu 12 maja 2005 roku pełnomocnictwami przez H. P. i A. P.-M. na rzecz H. P. nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do zakresu działań do jakich była umocowana osoba upoważniona.
Pełnomocnictwa upoważniały bowiem do zarządu i prowadzenia spraw związanych z administrowaniem posesją, która przypadła mocodawcom w wyniku działu spadku na podstawie aktu notarialnego z [...] Nr[...]. Tym zaś aktem notarialnym H. P. i A. P.-M. stali się współwłaścicielami w częściach równych co do nieruchomości oznaczonej nr działki 2356 objętej księgą wieczystą KW nr [...] Osoby te nie były więc właścicielami ani współwłaścicielami nieruchomości oznaczonej jako działki oznaczone w ewidencji nr 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4 o łącznej powierzchni 643 m2 , a więc tych przejętych pod drogę.
Dlatego też nieuzasadnione są jakiekolwiek wywody czy dywagacje na temat zakresu udzielonego pełnomocnictwa, a tym bardziej potwierdzania jego treści. Pełnomocnictwo to od początku nie obejmowało swym zakresem zarządu nieruchomością zajętej pod drogę, a tylko takie pełnomocnictwo dawałoby pewne pole interpretacyjne w kontekście złożonego wniosku o odszkodowanie, oczywiście przy innej jego redakcji. Udzielający pełnomocnictwa byli świadomi, iż własność tych działek przeszła na współwłasność W. J. i H. P., a więc nie mogli upoważniać do zarządu rzeczą nie swoją.
Konsekwencją takiego właśnie pojmowania rzeczy, było następcze wystąpienie z wnioskiem z dnia 22 listopada 2005 roku o odszkodowanie jedynie przez W. J. i H. P. Z treści wniosku wynika, że wnoszą oni o odszkodowanie za grunt zabrany im pod drogę i oznaczony numerami działek 2359/3, 2359/4, 2359/6, 2370/3, 2370/4.
Kolejne działania pierwotnie występujących o odszkodowanie wnioskodawców i skarżących przejawiają się dopiero po rozprawie administracyjnej z dnia 7 marca 2006 roku, kiedy organ I instancji w sposób zupełnie nie znajdujący oparcia w przepisach prawa, po złożeniu pełnomocnictw z 12 maja 2005 roku, wzywa pismem z dnia 14 marca 2006 roku, udzielając terminu 7 dni wnioskującym na złożenie pełnomocnictw upoważniających do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie na gruncie omawianego art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku przepisy wprowadzające ( ........ ).
W odpowiedzi na wezwanie H. P. złożyła pełnomocnictwa od A. P.-M. z daty 15 marca 2006 r., H. P. i J. P. z daty 16 marca 2006 roku. Wszystkie pełnomocnictwa były jednakowej treści i upoważniały H. P. do prowadzenia sprawy związanej z odszkodowaniem za nieruchomość zajętą w dniu 31 grudnia 1998 roku pod drogę publiczną przy ulicy A. i N. w Ł. o powierzchni 643 m2 .
Daty pełnomocnictw wskazują jednoznacznie, że zostały one udzielone po dniu 31 grudnia 2005 roku. Pełnomocnictwa te, również nie potwierdzały, żadnych czynności dokonanych wcześniej czy wynikających z innych pełnomocnictw, np. tych z 12 maja 2005 roku.
W ocenie Sądu potwierdza to tezę, że nigdy skarżący nie udzielili wcześniej, przed 31 grudnia 2005 r. pełnomocnictw do wystąpienia o odszkodowanie, nie mieli więc tak naprawdę podstaw do potwierdzania jakichkolwiek czynności w tym zakresie, co koresponduje z wcześniejszymi wywodami.
Gdyby nawet przyjąć, choć nie ma do tego żadnych podstaw, że jednak skarżący potwierdzają wcześniejsze pełnomocnictwa do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie w ich imieniu, to wniosek w redakcji złożonej przez W. J. i H. P. nie pozostawia cienia wątpliwości, iż nie dotyczy innych osób niż wnioskujących, a wcześniejsze pełnomocnictwa do niczego nie upoważniały, a inne pełnomocnictwa nie są znane.
Do omówienia pozostaje jeszcze kwestia trzeciego z mocodawców to jest J. P.. Sytuacja ta dobitnie potwierdza wcześniejsze wywody Sądu. J. P. w wyniku aktu notarialnego z dnia [...] nr [...] wyszedł ze współwłasności nieruchomości spadkowych. Jako, że nie przypadła mu żadna nieruchomość, nie było potrzeby sporządzania pełnomocnictwa do zarządu nieruchomością. Powstaje więc pytanie, co takiego niby ma potwierdzać, jakie czynności J. P. swym pełnomocnictwem z dnia 16 marca 2006 rok ?
Odpowiedź jest jednoznaczna, skarżący nigdy nie upoważniali żadnego ze współwłaścicieli do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie. Pełnomocnictwa z marca 2006 roku, nie mogą natomiast odnieść żadnego skutku, gdyż złożenie na ich podstawie wniosku jest spóźnione.
W tej sytuacji należy się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że jedynie osobami uprawnionymi do otrzymania odszkodowania, o których mowa w powołanym przepisie art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, są osoby, które w dniu 31 grudnia 1998 roku byli jej współwłaściciela w osobach W. J. i H. P. po 6/18 części każde z nich. W myśl bowiem przepisu art. 73 ustawy odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną przysługuje wymienionym osobom stosownie do wartości przypadających udziałów według stanu prawnego na dzień 31 grudnia 1998 roku. Warunkiem koniecznym zaś wszczęcia postępowania o ustalenie odszkodowania jest złożenie przez byłych właścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców wniosku w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku ( ust. 4 ).
W kontekście powyższych stwierdzeń w sprawie nie mają tez znaczenia wywody J. P. odnoszące się do oczekiwań wypływających z błędnej decyzji organu I instancji, zaś uznanie sprawy niniejszej za sprawę mniejszej wagi, do której ma zastosowanie art. 33 §4 K.p.a przez skarżącego jest kolejnym potwierdzeniem braku pełnomocnictwa do daty 31 grudnia 2005 roku. Również błędny jest pogląd tego skarżącego, że odszkodowanie wchodzi do majątku wspólnego małżonków. Byłoby tak tylko wtedy, gdyby nieruchomość była przedmiotem małżeńskiej wspólności ustawowej, za taką zaś nie można uznać nieruchomości nabytej na skutek dziedziczenia, gdyż co do zasady wchodzi ona do majątku odrębnego dziedziczącego, co tez potwierdza załączony do akt administracyjnych odpis księgi wieczystej.
Nie jest również błędem określenie wysokości odszkodowania za całą nieruchomość przejętą pod drogę w decyzji administracyjnej, gdyż organ ma obowiązek określić jej wartość, chociażby po to a by móc nakazać wypłatę odszkodowania stosownie do przypadających udziałów tym z wnioskodawców, którzy spełnili warunki przewidziane przepisem art. 73 omawianej ustawy. Okoliczność ta nie może tworzyć oczywiście skutecznie żadnego prawa w zakresie domagania się odszkodowania przez skarżących.
Skutkiem nie złożenia stosownego wniosku o odszkodowanie do dnia 31 grudnia 2005 roku jest wygaśnięcie roszczenia o czym stanowi art. 73 ust. 4 omawianej ustawy. W takiej sytuacji znaleźli się właśnie skarżący w sprawie niniejszej.
Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa a przytoczona argumentacja organu odwoławczego zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI