II SA/Bk 958/25

II SA/Bk 958/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr WOP.7721.20.2025.AH w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce z dnia 12 lutego 2025 r. numer IO.5144.4.2024; 2. zasądza od Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 1 kwietnia 2025 r. znak WOP.7721.20.2025.AH Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: PWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce (dalej: PINB), którą nakazano J.Z. (dalej: skarżący) usunięcie - w terminie od 1 kwietnia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. - w nieużytkowanym drewnianym budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] w miejscowości E., gmina N. - elementów przemieszczonych w kierunku pasa drogowego, rozbiórkę więźby dachowej grożącej zawaleniem, a także zabezpieczenie terenu przed dostępem osób postronnych.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Podczas kontroli przeprowadzonej 10 maja 2024 r. przez pracowników PINB ustalono, że na działce nr [...] w miejscowości E. gmina N. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, parterowy, o wymiarach około 6 x 12m, w złym stanie technicznym. Ze sporządzonej na okoliczność kontroli notatki służbowej wynika, że: budynek posadowiony jest najpewniej na fundamentach punktowych z kamienia polnego; wykonany jest z bala drewnianego dotkniętego głęboką korozją biologiczną (zmurszały); więźba drewniana budynku jest w części pokryta płytami falistymi azbestowymi (od strony zachodniej) a w części dachówką cementową (od strony wschodniej); większość konstrukcji dachu budynku uległa zawaleniu oraz nastąpiło przemieszczenie się ściany szczytowej w kierunku południowym, w kierunku pasa drogowego; strop budynku wykazuje stan awaryjny - miejscami jest zawalony, a podłogi zapadnięte; brak jest drzwi i okien, co ułatwia swobodny dostęp osobom postronnym i stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ich życia i mienia; budynek nie ma przyłącza energetycznego ani wodociągowego. W notatce wskazano, że część działki z budynkiem jest porośnięta gęstą roślinnością oraz silnie zadrzewiona (drzewa wrośnięte w ściany budynku); teren wokół budynku nie jest zabezpieczony przed dostępem osób postronnych. Sporządzono dokumentację fotograficzną.
Zawiadomieniem z 14 maja 2024 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne "w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku". Następnie 6 czerwca 2024 r. organ przeprowadził oględziny, w trakcie których potwierdził ustalenia kontroli z 10 maja 2024 r., w tym niezabezpieczenie budynku przed dostępem osób trzecich.
W piśmie z 14 sierpnia 2024 r. PINB zwrócił się do J.Z. (właściciela działki z budynkiem) o niezwłoczne zabezpieczenie obiektu przed dostępem osób trzecich. W dniu 6 grudnia 2024 r. w PINB sporządzono notatkę, w której stwierdzono brak działań właściciela nakierunkowanych na zabezpieczenie budynku.
W dniu 28 stycznia 2025 r. PINB ponownie przeprowadził kontrolę obiektu potwierdzając bardzo zły lub nienadający się do użytkowania stan techniczny jego poszczególnych elementów. Sporządzono dokumentację zdjęciową (k. 34-36 akt adm.).
Decyzją z 12 lutego 2025 r. PINB, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: p.b.), nakazał J.Z. usunięcie - w terminie od 1 kwietnia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. - w nieużytkowanym drewnianym budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] w miejscowości E., gmina N. - elementów przemieszczonych w kierunku pasa drogowego, rozbiórkę więźby dachowej grożącej zawaleniem, a także zabezpieczenie terenu przed dostępem osób postronnych. Organ wskazał, że mimo dwukrotnego zawiadomienia właściciel obiektu nie stawił się na kontrolę i nie podjął działań zabezpieczających budynek przed dostępem osób trzecich.
Postanowieniem z 26 lutego 2025 r. znak IO.5144.4.2024 PINB sprostował własną decyzję w zakresie numeru sprawy.
Odwołanie od decyzji PINB wniósł J.Z. Zarzucił wyjście poza ustawowy zakres kompetencji organów inspekcji nadzoru budowlanego, w szczególności "przez ustosunkowanie się do": nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego, którego nie ma; nazwanie budynkiem gruzu budowlanego; żądanie dokumentów dotyczących nieistniejącego budynku. W ocenie strony na działce nie znajduje się obiekt podlegający przepisom prawa budowlanego, co potwierdzają przedłożona przez niego przy piśmie z 29 kwietnia 2024 r. mapa zasadnicza, na której budynek nie jest wrysowany oraz treść tego pisma. Zarzucił bezprawną ingerencję w konstytucyjnie gwarantowane prawo własności.
J.Z. wniósł również zażalenie na postanowienie o sprostowaniu.
W trakcie postępowania odwoławczego dokonano następujących czynności: J.Z. dwukrotnie (23 i 24 lutego 2025 r.) wystosował do organu korespondencję mailową załączając aktualne, jego zdaniem, fotografie działki nr [...]; PINB przeprowadził kontrolę na ww. działce ustalając, że obiekt wyposażono w trzy tablice informacyjne zakazujące wstępu osobom nieupoważnionym; PWINB przeprowadził 31 marca 2024 r. kontrolę potwierdzając dotychczasowy stan faktyczny (załączono fotografie).
W dniu 1 kwietnia 2025 r. PWINB wydał dwa rozstrzygnięcia:
- zaskarżoną decyzją z 1 kwietnia 2025 r. znak WOP.7721.20.2025.AH utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji;
- postanowieniem znak WOP.7722.27.2025.AH utrzymał w mocy postanowienie o sprostowaniu.
Uzasadniając wydaną decyzję PWINB wskazał, że bardzo zły stan techniczny obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...] w miejscowości E. uzasadnia wydanie nakazów na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 p.b. Jednocześnie zaprzeczył, jakoby na działce nie znajdował się obiekt budowlany podlegający kognicji nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy przypomniał, że właściciel obiektu budowlanego jest zobowiązany do utrzymywania obiektu w stanie zapewniającym bezpieczne użytkowanie (art. 61 p.b.). Następnie wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z nieodpowiednim stanem technicznym obiektu, przez który należy rozumieć stan będący wynikiem niewłaściwego użytkowania legalnie wybudowanego obiektu, powstały wskutek zużycia pewnych elementów, pogorszenia substancji, braku remontów, braku dbałości o stan techniczny. Odnośnie zarzutów przekroczenia kompetencji przez pracowników nadzoru budowlanego PWINB przytoczył treść art. 81 ust. 1 p.b. regulujący podstawowe obowiązki organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Wywiódł, że inspektorzy nadzoru budowlanego posiadają niezbędne kompetencje do oceny stanu obiektu budowlanego i nakazania działań eliminujących nieprawidłowości.
Skargę na decyzję PWINB z 1 kwietnia 2025 r. złożył do sądu administracyjnego J.Z. Zarzucił naruszenie:
1) art. 66 p.b. przez błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie;
2) art. 67 ust. 1 p.b. przez błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie;
3) art. 67 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 p.b. przez błędną wykładnię;
4) art. 81c ust. 2 p.b. w zw. z art. 10 k.p.a. przez błędną wykładnię i nieumożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie;
5) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 10 i 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie powodów nakazania wykonywania prac remontowych i rozbiórki wskazanych w postanowieniu,
6) art. 7, 76, § 113, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę;
7) art. 8 k.p.a. przez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej;
8) art. 107 § 2 i 3 k.p.a. przez dowolność w wydaniu decyzji oraz niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji;
9) art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie udziału w postępowaniu, tj. uniemożliwienie zapoznania się z tworzoną w sprawie dokumentacją;
10) art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w przeprowadzaniu tworzonych ekspertyz, dokumentacji technicznej, dowodów badań będących podstawą przedmiotową tematu wydanej decyzji, czym naruszono prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania.
W ocenie skarżącego to, co znajduje się na jego działce, nie spełnia definicji obiektu budowlanego ani definicji budynku – w szczególności nie ma przegród budowlanych czy dachu (art. 3 ust. 1 i 2 p.b.). Nie może być więc w sprawie zastosowany przepis art. 67 p.b. Bezprawne były też wejścia na teren jego posesji. Podkreślił, że aktualna mapa zasadnicza obejmująca teren działki nie przedstawia żadnego obiektu budowlanego, w tym budowli. Na działce bowiem znajduje się gruz po dawnym drewnianym domku. Skarżący wskazał, że jest ekspertem w branży budowlanej od ponad 40-tu lat oraz posiada uprawnienia budowlane do oceny i pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W jego ocenie "obecny stan pozostałości gruzu" przedstawia cenną wartość muzealną XIX wieku. Należy poddać ochronie przedstawiony w budynku sposób wykonania połączenia ciesielskiego bez użycia gwoździ.
Skarżący powołał się również na rozporządzenie w sprawie warunków i trybu dokonywania rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. Zwrócił uwagę, że żaden przepis p.b. nie uprawnia organów nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakładającej obowiązki w sytuacji, gdy zobowiązana osoba nie wyraża woli podejmowania działań inwestycyjnych doprowadzających obiekt do legalnego i technicznie właściwego stanu użytkowania.
W kontekście zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. wyjaśnił, że starał się zapoznać z dokumentacją techniczną, która w sprawie powinna być sporządzona, jednak prócz dokumentów korespondencyjnych żadna inna nie została mu okazana.
Do skargi załączył dokumenty z przeprowadzonego postępowania, w tym kopię mapy zasadniczej, dokumentację zdjęciową oraz wydruk prowadzonej z organem korespondencji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podczas rozprawy przed sądem w dniu 7 października 2025 r. skarżący podtrzymał twierdzenie, że na jego działce znajduje się wyłącznie gruz budowlany, który nie stanowi zagrożenia, gdyż "już jest zawalony". W jego ocenie obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, gdyż "nie można remontować czegoś, co jest w stanie gruzu".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wyłącznie z uwagi na zarzuty w niej sformułowane, ale z uwagi na nieprawidłowości dostrzeżone przez sąd z urzędu. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., który zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i określenia terminu ich wykonania, jeśli wystąpią sytuacje wymienione w punktach 1 – 4 przepisu. Chodzi o sytuacje, w których obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.
W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji wskazał, że w przypadku spornego obiektu budowlanego zachodzą okoliczności z punktów 1, 3 i 4; organ odwoławczy - utrzymując w mocy decyzję PINB - rozważał wyłącznie punkty 1 i 3. Niezależnie jednak od tego, które punkty art. 66 ust. 1 p.b. wskazały poszczególne instancje nadzoru budowlanego – obydwie były zgodne co do zakresu nałożonych obowiązków. Należy jednak, w ocenie sądu, zakwestionować zarówno sposób sformułowania obowiązków skierowanych do właściciela działki nr [...], jak i niedostateczny charakter wyjaśnienia sprawy.
Przede wszystkim niejednoznaczna jest treść decyzji PINB w zakresie obowiązku usunięcia elementów obiektu "jako przemieszczonych w kierunku pasa drogowego". Z protokołów kontroli i oględzin wynika, że prawdopodobnie chodzi o ścianę szczytową, jednak elementy podlegające usunięciu nie zostały określone w decyzji jako ściana szczytowa czy elementy ściany szczytowej (i które?). Zakres nałożonego obowiązku budzi zatem wątpliwości i powinien był zostać doprecyzowany. Bez jednoznacznego wskazania zakresu nałożonych obowiązków w odniesieniu do elementów przemieszczonych konieczne byłoby ich ustalenie na etapie ewentualnego postępowania egzekucyjnego. Nie jest to prawidłowe, bowiem przedmiot obowiązku powinien być od początku precyzyjnie wskazany aby zapewnić wykonalność decyzji. Tych wymagań w sprawie nie dopełniono z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.
Z wydanych decyzji nie sposób też wywieść jednoznacznie, jaki jest ich cel. Literalnie odczytując rozstrzygnięcia można by wskazać, że chodzi o usunięcie elementów powodujących zagrożenie (elementy przemieszczone, grożąca zawaleniem więźba dachowa) i pozostawienie obiektu w dotychczasowym stanie pod warunkiem zabezpieczenia pozostałej części przed dostępem osób trzecich. Nie zostało jednak wyjaśnione, czemu ta pozostawiona część ma służyć: czy obiekt będzie podlegał odbudowaniu, czy w ogóle jest to możliwe z uwagi na jego bardzo zły stan techniczny (przemieszczenie ściany szczytowej, zawalenie większości konstrukcji dachu, awaryjny i miejscami zawalony strop budynku, zapadnięte podłogi, brak okien i drzwi, wrośnięte w budynek drzewa), czy możliwe jest pozostawienie obiektu (w stanie po wykonaniu nałożonych obowiązków) bez niebezpieczeństwa wystąpienia katastrofy budowlanej czy pożaru (sąd zwraca uwagę, że w interwencji Wójta Gminy Narewka z 19 marca 2024 r. wskazano na znajdujące się blisko kable energetyczne, zarośnięcie działki i niekoszenie jej w okresie letnim, używanie działki jako miejsca składowania odpadów).
W ocenie sądu powyższe wskazuje, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 p.b. jest przedwczesna. Jej przedmiotem jest obiekt ewidentnie nieużytkowany, stwarzający zagrożenie zawaleniem i pożarem, co do którego na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego istnieją poważne wątpliwości odnośnie nadawania się do przywrócenia do bezpiecznego użytkowania. Wątpliwości te potwierdził skarżący na rozprawie przed sądem, który zapytany wprost o to, czy obiekt nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia zdecydowanie temu zaprzeczył nazywając to, co się znajduje na jego działce "gruzem budowlanym", gruzem po drewnianym budynku. To zaś wskazuje na konieczność rozważenia zastosowania przepisu art. 67 p.b.
Inny jest bowiem cel przepisu art. 66 ust. 1 p.b., który stanowił podstawę zaskarżonych decyzji, a inny przepisu art. 67 p.b.
Celem przepisu art. 66 p.b. jest zapewnienie należytego użytkowania obiektów budowlanych, uzyskanie utrzymania obiektów budowlanych w należytym, bezpiecznym stanie technicznym i użytkowym. Nakaz usunięcia nieprawidłowości na tej podstawie (w szczególności w oparciu o ust. 1 pkt 1, 3 i 4, które wskazano w decyzjach) prowadzić więc powinien do: (-) usunięcia stanu zagrożenia życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska w – co do zasady – obiekcie użytkowanym zgodnie z przeznaczeniem, znajdującym się w odpowiednim stanie technicznym, gdy jednak na skutek różnych obiektywnych okoliczności (np. działania sił przyrody) konieczna jest interwencja usuwająca stan zagrożenia (ust. 1 pkt 1); przywrócenia obiektu do właściwego stanu technicznego, gdy użytkowany obiekt nie spełnia warunków wynikających z obowiązujących przepisów technicznych (ust. 1 pkt 3); usunięcia stanu wywołującego oszpecenie otoczenia (ust. 1 pkt 4). Celem art. 66 ust. 1 p.b. jest zatem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania obiektu. Dlatego na tej podstawie nie jest dopuszczalne wydanie nakazu budowy obiektu budowlanego, jak również nie można wydać decyzji nakazujących wyłączenie obiektu z użytkowania, rozbiórkę obiektu lub jego części, dokonania czynność zmierzających do uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego (tak np. A. Kosicki, w komentarzu aktualizowanym do ustawy Prawo budowlane pod redakcją A. Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, teza 16 do art. 66 p.b., Lex).
Z kolei celem przepisu art. 67 p.b. jest zareagowanie przez organy nadzoru budowlanego w sytuacji obiektów nieużytkowanych lub niewykończonych oraz takich, które nie nadają się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Zgodnie z art. 67 ust. 1 p.b. jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Przed zastosowaniem tej normy konieczne jest dokładne ustalenie stanu technicznego obiektu budowlanego oraz tego, czy jego właściciel ma zamiar podjąć działania zmierzające do rozpoczęcia i wykonania prac remontowych, wykończeniowych bądź do odbudowy, a także czy wykonanie zamierzonych przez właściciela robót budowlanych jest w ogóle możliwe. W orzecznictwie utrwalone jest bowiem stanowisko, zgodnie z którym zwrot "nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia", o którym mowa w art. 67 ust. 1 p.b., odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zanim więc organ nadzoru budowlanego orzeknie o potrzebie rozbiórki danego obiektu budowlanego, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, którego celem jest również ustalenie, czy i w jaki sposób właściciel obiektu budowlanego ma zamiar usunąć istniejące naruszenia porządku prawnego w budownictwie. Przy czym powinien rozważyć czy do ustalenia stanu technicznego konkretnego obiektu budowlanego (z punktu widzenia przesłanek z art. 67 ust. 1 p.b.) wystarczająca jest wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego, czy też niezbędne jest dopuszczenie dowodu z ekspertyzy technicznej. Z oczywistych względów brak będzie podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli ekspertyza wykaże, że obiekt nadaje się do remontu oraz podmiot mający do niego prawo zamierza wykonać prace remontowe. Zastrzega się jednak, że o zamiarze podjęcia określonych prac nie mogą świadczyć jedynie gołosłowne twierdzenia właściciela czy zarządcy obiektu, gdyż wyrażenie tylko samej chęci doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie może być uznane za wystarczające. Także przydatność obiektu budowlanego do przeprowadzenia prac remontowych, wykończeniowych lub odbudowy może być oceniana tylko z punktu widzenia technicznych możliwości wykonania tego typu prac, tj. czy wskutek wykonania określonego rodzaju prac możliwe będzie zapewnienie zgodnego z prawem stanu obiektu. Ocena ta nie może być przeprowadzona z punktu widzenia przesłanek ekonomicznych, tj. opłacalności wykonania określonych robót budowlanych (vide tezy 14, 15 i 16 komentarza aktualizowanego do art. 67 p.b.), choć kwestia ekonomiczna, tj. stan majątkowy strony, nie jest okolicznością bez znaczenia.
Sąd zwraca uwagę, że sam skarżący powoływał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2002 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. nr 198, poz. 2043 z późn. zm.). Oznacza to, że również i on dostrzegał konieczność ustalenia w postępowaniu tak istotnego elementu jak stan techniczny obiektu budowlanego. Nie budzi to wątpliwości w świetle stanu obiektu ujawnionego w trakcie kontroli i oględzin.
Reasumując, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu z uwagi na istotne naruszenie przepisów procesowych. Sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji ("nakazanie usunięcia elementów budynku przemieszczonych w kierunku pasa drogowego") jest na tyle niejednoznaczne i mogące podlegać różnorodnym interpretacjom, że nie nadaje się do precyzyjnego wykonania i zweryfikowania tego wykonania. Narusza w sposób istotny przepis art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. zawierający wymóg zawarcia w decyzji administracyjnej rozstrzygnięcia, przez co należy rozumieć rozstrzygnięcie jasne, klarowne, podlegające wykonaniu w sposób niepozostawiający pola do interpretacji. Z kolei niewyjaśnienie rzeczywistego stanu technicznego nieużytkowanego budynku na działce nr [...] w miejscowości E. gmina N. (w kontekście możliwości przywrócenia go do użytkowania) oraz nieuzyskanie od właściciela obiektu jednoznacznej deklaracji odnośnie jego zamiarów co do obiektu – powoduje, że zastosowanie art. 66 ust. 1 p.b. należy uznać za przedwczesne. Nie towarzyszyło mu bowiem rozważenie podstaw do zastosowania art. 67 p.b., mimo że budynek jest nieużytkowany a sam skarżący deklaruje, iż mamy do czynienia wyłącznie z gruzem budowlanym a nie z obiektem. Narusza to zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Należy zauważyć, że nałożone obowiązki zmierzają w istocie do częściowej rozbiórki obiektu (usunięcie przemieszczonych elementów, usunięcie zawalonej więźby dachowej), co – jak wyżej wskazano – jest faktycznie nakazaniem rozbiórki części obiektu budowlanego niedopuszczalnym do orzeczenia na podstawie art. 66 ust. 1 p.b.
Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty skargi kwestionujące kwalifikację pozostałości drewnianego budynku jednorodzinnego jako obiektu budowlanego oraz zarzuty dotyczące naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b. obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b. budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W ocenie sądu kwalifikacja obiektu jako budynku nie oznacza, że musi on znajdować się w idealnym stanie technicznym i być użytkowanym, nie oznacza też, że powinien posiadać wszystkie przegrody budowlane, dach i otwory okienne i drzwiowe. Gdyby tak było niemożliwe byłoby wydanie na podstawie art. 66 ust. 1 i art. 67 ust. 1 p.b. decyzji w stosunku do obiektów nieużytkowanych i znajdujących się w nieprawidłowym czy wręcz złym stanie technicznym. Z kolei okoliczność niewyrysowania spornego budynku na mapie zasadniczej również nie jest przeszkodą do wydania nakazów z art. 66 bądź art. 67 p.b. wobec niewątpliwego ustalenia, że taki obiekt istnieje, tyle że z uwagi na okres jego powstania (prawdopodobnie XIX wiek) i nieużytkowanie przez dłuższy czas - jego stan techniczny jest nieprawidłowy. Skarżący był też zawiadamiany o poszczególnych czynnościach postępowania podejmowanych przez organy, natomiast mimo zawiadomień nie uczestniczył w kontrolach i oględzinach. Nie mogły być mu również udostępnione ekspertyzy techniczne czy inne dokumenty eksperckie, bowiem takich w sprawie nie sporządzano. W aktach sprawy znajdują się również wszystkie dokumenty wskazane przez skarżącego, w szczególności korespondencja mailowa z 23 i 24 lutego 2025 r.
Marginalnie sąd zwraca uwagę, że w każdym postępowaniu administracyjnym dotyczącym prawa własności do obiektów budowlanych pożądana jest współpraca właścicieli z organem, co ułatwia wydanie rozstrzygnięcia najszerzej uwzględniającego stan faktyczny sprawy oraz interesy właściciela obiektu, jeśli stan faktyczny i prawny na to pozwala.
Reasumując, ponownie rozpoznając sprawę organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające, którego wynik pozwoli na ustalenie z jakim stanem faktycznym mamy do czynienia: spełniającym przesłanki z art. 66 ust. 1 p.b. czy z art. 67 p.b. Skoncentrują się więc organy na tym, by precyzyjnie ustalić stan techniczny obiektu w kontekście nadawania się do użytkowania bądź nie, nadawania się do remontu, odbudowy lub wykończenia (rozważą zastosowanie ww. rozporządzenia w sprawie rozbiórek, jeśli uznają, że ich wiedza jest niewystarczająca); wezwą właściciela obiektu do jednoznacznego wskazania jego zamiarów wobec obiektu w kontekście treści art. 67 ust. 1 p.b. W zależności od wyników postępowania podejmą stosowne decyzje zawierające precyzyjnie sformułowane obowiązki (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd zasądził wyłącznie wysokość wpisu od skargi, tj. kwotę 500 zł. Zgodnie bowiem z art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Z przedłożonych przy piśmie z 25 czerwca 2025 r. dokumentów (k. 47-67) wynika, że żaden z rachunków – oprócz dowodu uiszczenia wpisu sądowego – nie dotyczy kosztów przejazdów do sądu bądź utraconego zarobku. Z kolei zgodnie z art. 211, 212 i 213 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) oraz zwroty wydatków (tj. w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie; koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach). Z akt sprawy nie wynika, aby takie wydatki zostały przez skarżącego poniesione. Nie ma też podstaw prawnych, aby dokonać skarżącemu zwrotu lub zasądzić od organu wysokość wydatków poniesionych przez niego w postępowaniu administracyjnym, bądź w postępowaniu sądowym z tytułu uzyskania usługi prawnej on line.