II SA/BK 946/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB PG) nakazującą spółce Ś. Sp. J. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania mieszkania nr [...] do stanu zgodnego z projektem budowlanym. Mieszkanie zostało podzielone na dwa mniejsze lokale przeznaczone na wynajem, co zdaniem organów stanowiło zmianę sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia, potencjalnie zmieniając warunki bezpieczeństwa pożarowego i higieniczno-sanitarne, kwalifikując je jako obiekt zamieszkania zbiorowego. Po serii postępowań i wyroków WSA, w tym wyroku uchylającym decyzję kasacyjną PWINB, ostatecznie PWINB utrzymał w mocy decyzję PINB PG. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Następnie spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wydanie decyzji wobec podmiotu, który zbył lokale przed wydaniem decyzji. WSA w Białymstoku, w ramach autokontroli, uchylił swój poprzedni wyrok oraz decyzję PWINB, stwierdzając, że postępowanie zostało przeprowadzone wobec niewłaściwego adresata. Sąd wskazał, że dane z księgi wieczystej, które są jawne, wykazały zbycie lokali przez spółkę przed wydaniem decyzji, co powinno zostać uwzględnione. Zaniechanie tej weryfikacji przez organ i sąd stanowiło naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady jawności ksiąg wieczystych i jej wpływ na postępowanie administracyjne i sądowe; obowiązek weryfikacji adresata decyzji administracyjnej; stosowanie instytucji autokontroli przez sądy administracyjne.
Dotyczy sytuacji, gdy następuje zbycie nieruchomości w trakcie postępowania administracyjnego lub sądowego, a organ lub sąd nie weryfikuje aktualnego stanu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego poprzez jego podział na dwa mniejsze lokale przeznaczone na wynajem krótkoterminowy stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagającą zgłoszenia lub pozwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka zmiana może stanowić zmianę sposobu użytkowania, zwłaszcza jeśli wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego lub higieniczno-sanitarnego, potencjalnie kwalifikując lokal jako obiekt zamieszkania zbiorowego.
Uzasadnienie
Podział mieszkania na dwa mniejsze lokale wynajmowane na cele hotelowe, nawet jeśli zachowują funkcję mieszkalną, może prowadzić do zmiany warunków technicznych i bezpieczeństwa, zbliżając je do wymogów budynków zamieszkania zbiorowego.
Czy organ nadzoru budowlanego i sąd administracyjny mogą prowadzić postępowanie i wydać decyzję wobec podmiotu, który zbył sporny lokal przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie i decyzja powinny być skierowane do aktualnego właściciela. Prowadzenie postępowania wobec zbywcy stanowi naruszenie przepisów procesowych i prawa materialnego.
Uzasadnienie
Jawność ksiąg wieczystych nakłada na organy i sądy obowiązek weryfikacji stanu prawnego nieruchomości. Wydanie decyzji wobec podmiotu, który już nie jest właścicielem, jest wadliwe i może prowadzić do uchylenia decyzji i wyroku.
Czy sąd administracyjny, w ramach autokontroli, może uchylić własny wyrok i decyzję organu, jeśli ujawniono istotne naruszenie prawa procesowego dotyczące adresata decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może uchylić własny wyrok i decyzję organu na podstawie art. 179a p.p.s.a., jeśli stwierdzi oczywiste usprawiedliwienie podstaw skargi kasacyjnej, w tym naruszenie przepisów procesowych.
Uzasadnienie
Autokontrola ma na celu naprawienie błędów popełnionych przy wydawaniu orzeczenia. Stwierdzenie, że postępowanie było prowadzone wobec niewłaściwego podmiotu, stanowi podstawę do uchylenia orzeczeń.
Przepisy (13)
Główne
p.b. art. 71 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed jej wprowadzeniem, jeśli wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego.
p.b. art. 71a § ust. 4
Ustawa Prawo budowlane
W przypadku niewykonania obowiązku wstrzymania użytkowania lub dalszego użytkowania obiektu pomimo wstrzymania, organ nadzoru budowlanego nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może uchylić zaskarżony wyrok i rozstrzygnąć sprawę, jeśli stwierdzi nieważność postępowania lub oczywiste usprawiedliwienie podstaw skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
k.p.a. art. 30 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną postępowania jest każdy, czyj interes prawny lub obowiązek pozostaje w związku z danym postępowaniem lub decyzją.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stronami w postępowaniu administracyjnym są osoby fizyczne i osoby prawne, a także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
u.k.w.h. art. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Księgi wieczyste są jawne; nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.
u.k.w.h. art. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu wiąże organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
rozporządzenie WT art. 3 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja budynku zamieszkania zbiorowego, obejmująca m.in. hotele, hostele, pensjonaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie zostało przeprowadzone wobec podmiotu, który zbył sporne lokale przed wydaniem decyzji. • Naruszenie przepisów procesowych i prawa materialnego poprzez skierowanie decyzji do niewłaściwego adresata. • Jawność ksiąg wieczystych nakłada obowiązek weryfikacji stanu prawnego nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące samej zmiany sposobu użytkowania lokalu (choć nie były rozpatrywane w ostatecznym rozstrzygnięciu z powodu wadliwości proceduralnej).
Godne uwagi sformułowania
nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej • domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym • orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają • autokontrola jest sprawdzeniem przez skład orzekający wydanego przez siebie orzeczenia (naprawienie popełnionych przy wyrokowaniu błędów i wydanie orzeczenia prawidłowego)
Skład orzekający
Elżbieta Lemańska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Bartłomiejczuk
członek
Małgorzata Roleder
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady jawności ksiąg wieczystych i jej wpływ na postępowanie administracyjne i sądowe; obowiązek weryfikacji adresata decyzji administracyjnej; stosowanie instytucji autokontroli przez sądy administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy następuje zbycie nieruchomości w trakcie postępowania administracyjnego lub sądowego, a organ lub sąd nie weryfikuje aktualnego stanu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest weryfikacja podstawowych faktów, takich jak własność nieruchomości, a błąd w tym zakresie może doprowadzić do uchylenia decyzji i wyroku, nawet po długotrwałym postępowaniu. Podkreśla znaczenie jawności ksiąg wieczystych.
“Sąd uchyla własny wyrok i decyzję organu po odkryciu kluczowego błędu: postępowanie toczyło się przeciwko niewłaściwej firmie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.