II SA/Bk 923/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości, uznając, że podział w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z istniejącego budynku mieszkalnego jest dopuszczalny na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od ustaleń planu miejscowego.
Skarżący T. K. wniósł o zatwierdzenie podziału nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z istniejącego budynku mieszkalnego, powołując się na art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy administracji odmówiły zatwierdzenia, uznając, że podział nie jest konieczny, a wnioskowana działka już spełnia definicję działki budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje organów, stwierdzając, że interpretacja przepisów przez organy była zbyt restrykcyjna i naruszała prawo własności.
Sprawa dotyczyła skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łomża odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości. Skarżący chciał wydzielić działkę budowlaną niezbędną do korzystania z istniejącego budynku mieszkalnego, powołując się na art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), który pozwala na podział niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Organy administracji uznały, że podział nie jest konieczny, ponieważ nieruchomość już stanowi działkę budowlaną i umożliwia korzystanie z budynku. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. Sąd podkreślił, że przepis ten ma na celu umożliwienie właścicielowi wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, nawet jeśli nieruchomość już spełnia definicję działki budowlanej. Sąd odwołał się do orzecznictwa, które interpretuje 'niezbędność' jako 'konieczność' i wskazał, że prawo do podziału nieruchomości jest fundamentalnym uprawnieniem właściciela, które nie może być nadmiernie ograniczane. Sąd zauważył również, że proponowana linia podziału jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego, a na sąsiednich terenach wydzielono działki o mniejszej powierzchni niż wymagana.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podział nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z istniejącego budynku mieszkalnego jest dopuszczalny na podstawie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art. 95 pkt 7 u.g.n., nadmiernie ograniczając prawo własności. Podkreślono, że 'niezbędność' należy rozumieć jako 'konieczność' prawidłowego korzystania z budynku, a prawo do podziału rzeczy jest fundamentalnym uprawnieniem właściciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości może być dokonany niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego.
Pomocnicze
u.g.n. art. 4 § pkt 3a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja działki budowlanej jako zabudowanej działki gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.
Pr. bud. art. 3 § pkt 2a
Ustawa Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 210 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wniosek o zwrot kosztów postępowania.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść prawa własności, w tym prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 95 pkt 7 u.g.n. poprzez błędną interpretację przepisu i nadmierne ograniczenie prawa własności. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów odwołania i brak należytego uzasadnienia decyzji. Proponowana linia podziału pokrywa się z linią podziału wewnętrznego zgodnie z planem miejscowym. Plan miejscowy dopuszcza zabudowanie działki dwoma budynkami, co nie stanowi obejścia planu. Wykładnia art. 95 pkt 7 u.g.n. powinna być prokonstytucyjna i umożliwiać realizację uprawnień właścicielskich.
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego [...] w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego niezbędność wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to nie tylko opłacalność czy wygoda, lecz sytuacja, gdy wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne prawo do dzielenia rzeczy własnej jest prawem przysługującym właścicielowi, a wynikającym z samej istoty prawa własności przepisy ograniczające prawa właściciela [...] nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju przepisy muszą być zawsze wykładane w sposób ścisły i precyzyjny
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
asesor sądowy
Małgorzata Roleder
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście podziału nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi oraz ochrona prawa własności przed nadmiernymi ograniczeniami administracyjnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z istniejącego budynku mieszkalnego, z uwzględnieniem przepisów o planowaniu przestrzennym i definicji działki budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do dysponowania swoją nieruchomością a restrykcyjną interpretacją przepisów przez organy administracji. Pokazuje, jak sądy administracyjne chronią prawo własności.
“Czy można podzielić działkę, która już jest 'budowlana'? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis o podziale nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 923/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-02-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 4 pkt 3a, art. 95 pkt 7 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2023 poz 682 art. 3 pkt 2a Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 27 listopada 2023 r. nr SKO.431/25/2023 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Łomża z dnia 31 października 2023 r. nr WGN.6831.30.2023. Uzasadnienie Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń. Skarżący T. K. złożył w dnia 6.10.2023r. w Urzędzie Miejskim w Łomży wniosek o wydanie decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka o numerze [...] położona w Łomży. Wskazał we wniosku, że wnosi o zatwierdzenie podziału ww nieruchomości na dwie działki o numerach [...] i [...] na podstawie art. 95 punkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dołączył do wniosku oświadczenie, że jest właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem oraz wskazał numer Księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości, kopię mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami i położeniem nieruchomości, sporządzoną przez uprawnionego geodetę mapę projektu podziału nieruchomości wraz z protokołem przyjęcia granic nieruchomości oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów. Prezydent Miasta Łomża po włączeniu do akt potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii decyzji Prezydenta Miasta Łomża z 15.03.2022r. Nr 36/22 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu wnioskodawcy pozwolenia na budowę na nieruchomości objętej podziałem budynku mieszkalnego jednorodzinnego z dwoma lokalami mieszkalnymi wraz z projektem zagospodarowania działki a także wyciągu z części tekstowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Łomża rejon "[...]– ul. [...]" z 28 grudnia 2011r. i fragmentu części graficznej obejmującej nieruchomość objętą podziałem, wydał 31.10.2023r. decyzję odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podział nieruchomości co do zasady następuje gdy jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a w przypadku braku planu, jeżeli nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Przypadki, w których podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu albo niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy wymienia art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na który powołał się wnioskodawca, podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń planu a w przypadku braku planu niezależnie od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, można dokonać jeżeli celem podziału jest wydzielenie działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. W ocenie organu dokonanie podziału nieruchomości skarżącego w oparciu o powyższy przepis nie jest możliwe z uwagi na brak wykazania przesłanki konieczności wydzielenia działki niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, wybudowanego na nieruchomości. Następnie organ wskazał na definicje ustawowe "nieruchomości gruntowej", "działki gruntu" oraz "działki budowlanej". Po przytoczeniu definicji stwierdził, że struktura, wielkość oraz położenie nieruchomości objętej podziałem umożliwia wnioskodawcy korzystanie z wybudowanego na niej budynku mieszkalnego, gdyż posiada ona bezpośredni dostęp do drogi publicznej a sama działka wyposażona została w niezbędne urządzenia infrastruktury technicznej. Wnioskowana do podziału działka już jest działką budowlaną, na której zgodnie z pozwoleniem budowlanym wybudowany został budynek mieszkalny jednorodzinny z dwoma lokali mieszkalnymi w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej oraz dwoma murami oporowymi toteż nie można stwierdzić, żeby brak podziału uniemożliwił wnioskodawcy zrealizowanie właścicielskich praw inwestycyjnych. Organ wskazał, że wnioskodawca ubiegał się o zatwierdzenie podziału nieruchomości objętej obecnym wnioskiem w roku 2022 na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ale wstępny projekt podziału nieruchomości został negatywnie zaopiniowany przez Prezydenta Miasta Łomża z uwagi na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym na obszarze o symbolu MN1 minimalna powierzchnia działki budowlanej nowo wydzielanej ma wynosić 500m2 i tego warunku nie spełniał projekt podziału, ponieważ projektowane do podziału działki o numerach [...] i [...] miały mieć odpowiednio 500m2 i 446m2. Organ powołał się na treść wyroku WSA w Gdańsku z 7.10.2021r. o sygn.. II SA/Gd 204/21 akcentując za uzasadnieniem tego wyroku, że w przepisie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami chodzi o wyodrębnienie nieruchomości gruntowej niezbędnej w znaczeniu "koniecznej " do obsługi budynku mieszkalnego w nie w znaczeniu "wystarczającej" gdyż odwrotne rozumienie prowadzić by mogło do mnożenia podziałów nieruchomości a tym samym zwiększenia zagęszczenia zabudowy wbrew ustaleniom planów miejscowych. Organ wskazał, że normy zawarte w przepisie art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami winny być interpretowane ściśle jako lex specialis w stosunku do zasad podziału nieruchomości a ich wykładnia szeroka doprowadziłaby do obchodzenia przepisów prawa miejscowego. Odwołanie T. K. od powyższej decyzji nie zostało uwzględnione. Decyzją z dnia 27.11.2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży po jego rozpatrzeniu orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej Kolegium stwierdziło, że przypadek uregulowany art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami może mieć miejsce wtedy, gdy wydzielenie działki budowlanej jest niezbędne do korzystania z budynku mieszkalnego a niezbędność taka zachodzi wówczas gdy wydzielenie działki budowlanej jest konieczne. Stwierdzając powyższe Kolegium wskazało na wyrok NSA o sygn. I OSK 228/20. Kolegium wskazało następnie na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla obszaru dzielonej nieruchomości, w tym par. 24 pkt 6a ustaleń planu wprowadzający wymóg minimalnej powierzchni działki budowlanej jako 500m2 oraz na treść udzielonego wnioskodawcy pozwolenia na budowę na nieruchomości objętej podziałem. Następnie stwierdziło, że w sprawie nie zachodzi konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego na niej budynku mieszkalnego albowiem objęta wnioskiem o podział nieruchomość jest działką budowlaną o powierzchni 946m2 w konfiguracji określonej w planie i spełnia definicje działki budowlanej z art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kolegium nie podzieliło zarzutów odwołania. Twierdzenie odwołującego się, że proponowana linia podziału pokrywa się z linią podziału wewnętrznego zgodnie z planem a plan dopuszcza zabudowanie działki dwoma budynkami pomiędzy ulicą [...] i [...], nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Wynikająca z planu możliwości zabudowy nie stanowi przesłanki podziału wskazanej w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołanie się na uprawnienia właścicielskie do sąsiednich działek także nie ma znaczenia gdyż ich przeznaczenie określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a niniejsze postępowanie dotyczy tylko podziału działki o numerze [...]. Za nieadekwatne do stanu sprawy Kolegium uznało powołanie się na wyrok NSA o sygn. I OSK 1027/12. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że brak jest uzasadnienia dla zastosowania trybu podziału w oparciu o art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami ponieważ przeznaczenie i sposób zagospodarowania działki nie uniemożliwiają wnioskodawcy korzystania z zabudowanej części działki, w tym realizacji uprawnień budowlanych związanych z budynkiem mieszkalnym. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną T. K. powtórzył zarzuty odwołania zarzucając decyzji: - naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ II instancji i nie odniesienie się w żadnym zakresie do jasno i rzetelnie sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów a przede wszystkim pominięcie, że proponowana linia podziału w trybie art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami pokrywa się z linią podziału wewnętrznego zgodnie z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a zatem proponowany tryb podziału jest tożsamy z koncepcją przyjętą przez organ I instancji i brak jest przeciwwskazań do zatwierdzenia tego podziału; - naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organy obu instancji oceny zarzutu, że m.p.z.p. dopuszcza zabudowanie przedmiotowej działki dwoma budynkami pomiędzy ulicą [...] i [...] a zatem proponowany sposób podziału nie stanowi obejścia planu; - naruszenie art. 7, 11 w związku z art. 107 par. 1 pkt 6 i 3 k.p.a. poprzez brak wypełnienia przez organ obowiązku przeanalizowania i odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącego przedstawionych w odwołaniu poprzez brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji; - przyjęcie, że cel określony w art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być rozumiany jako realizacja wszystkich uprawnień właścicielskich do nieruchomości podczas gdy prawidłowa prokonstytucyjna wykładnia tego przepisu powinna doprowadzić organ do wniosku, że celem art. 95 pkt 7 u.g.n. jest umożliwienie właścicielom realizacji uprawnień związanych z władztwem nad rzeczą tj. prawo do dzielenia rzeczy a przeciwna wykładnia prowadzi do niedopuszczalnego ograniczenia prawa własności w drodze decyzji administracyjnej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący sprecyzował, że wnosi o uchylenie decyzji organów obu instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie skarżący przedstawił dodatkowe argumenty przemawiające – jego zdaniem – za koniecznością uchylenia decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości. Wskazał, że na sąsiednim terenie objętym ustaleniami tego samego planu tj. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Łomża rejon "[...]– ul. [...]" z 28 grudnia 2011r., dla którego też zastrzeżona została minimalna normatywna powierzchnia działki budowlanej 500m2, zostały wydzielone działki budowlane zabudowane budynkami mieszkalnymi o powierzchni mniejszej niż 500 m2. Na potwierdzenie powyższego przedłożył wydruki z geoportalu obrazujące stan w terenie z oznaczeniem działek. Podniósł również, że przedłożona przez niego mapa z projektem podziału nieruchomości pierwotnie była załącznikiem wcześniejszej pozytywnej decyzji o czym świadczy naklejenie karteczki z informacją, że stanowi załącznik zaskarżonej teraz decyzji na poprzednią karteczkę z informacją, że stanowi załącznik innej decyzji. Przedłożył także kolorowy wydruk fragmentu części graficznej planu zagospodarowania przestrzennego wskazujący, że plan przewiduje powstanie drogi - ulicy [...], która pozwoli również działce powstałej po wyodrębnieniu części zabudowanej budynkiem mieszkalnym na bezpośredni dostęp do drogi publicznej. Jeszcze raz podkreślił, że jest właścicielem działek [...] i [...], bezpośrednio graniczących z nieruchomością objętą podziałem, także przeznaczonych pod zabudowę, co pozwoli mu zrealizować zabudowę na tej części dzielonej nieruchomości, która pozostanie po wyodrębnieniu działki pod już istniejącym budynkiem mieszkalnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami podział nieruchomości może być dokonany niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Z treści przepisu wynikają zatem wyłącznie dwa uwarunkowania podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Wydzielana z większej nieruchomości działka ma odpowiadać definicji działki budowlanej i być zabudowana budynkiem mieszkalnym. Stosownie do treści art. 4 pkt 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami ilekroć w ustawie jest mowa o działce budowlanej należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane pod pojęciem "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej, grupowej, służący zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W dostępnym, aktualizowanym Komentarzu do ustawy o gospodarce nieruchomościami autorstwa E. Bończak - Kucharczyk (LEX/el. 2024, art. 95.) zostało podane, że cel podziału nieruchomości objęty przepisem art. 95 pkt 7 u.g.n., polega na wydzieleniu działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, gdy jest to potrzebne w przypadkach, w których już istniejący budynek posadowiony jest na działce zbyt dużej, podczas gdy do prawidłowego korzystania z budynku wystarczy działka mniejsza, która jednak spełnia wymogi przewidziane dla działki budowlanej. Taki podział może też być konieczny do wydzielenia osobnych działek lub działki wokół budynku lub budynków, w których ustanawiana ma być odrębna własność lokali, zwłaszcza jeśli dzielony grunt zabudowany jest także budynkami o innej funkcji. Orzecznictwo sądów administracyjnych zawęziło rozumienie "niezbędności" dla korzystania z budynku mieszkalnego do "konieczności" dla prawidłowego korzystania z posadowionego na nieruchomości budynku mieszkalnego. Jak zauważył WSA w Lublinie w wyroku z 4.07.2023 o sygn. II SA/Lu 253/23 (LEX nr 3591257), "niezbędność" wydzielenia działki budowlanej dla korzystania z budynku mieszkalnego to nie tylko opłacalność czy wygoda, lecz sytuacja, gdy wydzielenie takiej działki musi być konieczne dla prawidłowego korzystania z posadowionego na niej budynku mieszkalnego, a nie jedynie korzystne. Orzecznictwo dostarczyło też przykładów zastosowania art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazało, że w oparciu o ten przepis możliwe jest wydzielenie z całej nieruchomości zabudowanej budynkami o różnych funkcjach osobnej działki budowlanej wokół budynku mieszkalnego. Można też zastosować art. 95 pkt 7 u.g.n., gdy istnieje konieczność wydzielenia działki budowlanej dla posadowionego budynku mieszkalnego z nieruchomości, której dotychczasowe przeznaczenie lub sposób zagospodarowania terenu uniemożliwiał właścicielowi czy właścicielom budynku mieszkalnego korzystanie z niego, w tym realizację uprawnień budowlanych związanych z tym budynkiem mieszkalnym (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 9.10.2019 r., II SA/Po 615/19 LEX nr 2730854). Podział przewidziany w art. 95 pkt 7 u.g.n. nie może nastąpić, jeśli wydzielana działka budowlana uniemożliwiałaby zgodne z celem i przeznaczeniem korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce (por. wyrok NSA z 2.10.2009 r sygn. I OSK 5/09) W świetle wyroku WSA w Warszawie z 13.06.2007 r. sygn. I SA/Wa 384/07 (LEX nr 344931), nie jest możliwe zatwierdzenie wnioskowanego na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. podziału nieruchomości polegającego na wydzieleniu trzech działek, skoro przepis ten uprawnia do dokonania podziału w celu wydzielenia tylko jednej działki budowlanej. Pogląd ten wydaje się jednak niesłuszny w przypadku, gdy w wyniku podziału miałoby dojść do wydzielenia więcej niż jednej działki, ale każda byłaby niezbędna do korzystania z innego budynku mieszkalnego. Za taką interpretacją omawianego przepisu przemawia też postanowienie SN z 17.12.1999 r., III CKN 502/98 (LEX nr 371783), w którym stwierdzono, że możliwe jest wydzielenie z dotychczasowej nieruchomości dwóch działek niezbędnych do prawidłowego korzystania z budynków. Podobnie orzekł WSA w Białymstoku w wyroku z 10.05.2016 r., II SA/Bk 234/16 (LEX nr 2060252). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, nie można interpretować przepisu art. 95 pkt 7 jako takiego, który pozwala na dokonanie podziału nieruchomości wyłącznie dla wydzielenia odrębnych działek, z których każda już jest zabudowana budynkiem mieszkalnym. Taka sytuacja przedstawia klasyczny stan faktyczny odpowiadający subsumpcji pod normę prawną z art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak trafnie jednak zauważył WSA w Gliwicach w tezie wyroku z 11 grudnia 2017r. sygn. II SA/Gl 1057/17 co do zasady dopuszczalny jest w oparciu o powyższy przepis podział nieruchomości, z których każda jest zabudowana budynkiem mieszkalnym wzniesionym na podstawie pozwolenia na budowę , jak też pozostawienie reszty nieruchomości, która jest niezabudowana i nie pełni żadnej funkcji, niezbędnej do korzystania z któregokolwiek budynku. Jak trafnie wskazał WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wymienionego wyroku, argumentem za tym, że przy wydzielaniu przy podziale nieruchomości dokonywanym w oparciu o art. 95 pkt 7 u.g.n. dziatki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, znaczenie ma tylko cel wydzielenia tej działki a nie działek (działki) pozostałych z obszaru dzielonego, jest treść par. 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (dz. U. z 2004r., poz. 2663). Przepis ten bowiem stanowi, że tylko w przypadku dokonywania podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 93 ust. 2a u.g.n., w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości wskazuje się cel wydzielenia z nieruchomości podlegającej podziałowi poszczególnych działek gruntu, powstałych w wyniku podziału. Sąd zauważa przy tym, że cel podziału nieruchomości z art. 95 pkt 7 u.g.n. zawsze obrazuje dołączony do wniosku projekt podziału, sporządzony przez uprawnionego geodetę na kopii mapy zasadniczej, opracowany w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, zaakceptowany przez organ ewidencji gruntów i przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Mapa z projektem podziału wskazuje bowiem na istnienie (zinwentaryzowanie) budynku mieszkalnego na nieruchomości podlegającej podziałowi oraz usytuowanie tego budynku mieszkalnego na nieruchomości a także sposób wyposażenia terenu wokół budynku w urządzenia infrastruktury technicznej i dostęp tego terenu do drogi publicznej. Mapa z projektem podziału nieruchomości odzwierciedla zatem nie tylko sposób wydzielenia działki budowalnej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego ale określa też cel podziału. Nie ma, zdaniem sądu, powodów, by ograniczać zagwarantowane Konstytucją (vide: art. 64 ust. 3 Konstytucji RP) uprawnienia właściciela nieruchomości, do których należy też prawo do podziału nieruchomości, do wydzielenia w oparciu o art. 95 pkt 7 u.g.n. z większej nieruchomości, spełniającej kryteria działki budowlanej, mniejszej działki budowlanej, także spełniającej kryteria działki budowlanej, ale obejmującej obszar zajęty bezpośrednio przez wybudowany budynek mieszkalny oraz powierzchnię niezbędną do prawidłowego korzystania z tego budynku mieszkalnego. Jak stwierdził NSA w wyroku z 16.10.2013r. (sygn. I OSK 1027/12), prawo do dzielenia rzeczy własnej jest prawem przysługującym właścicielowi, a wynikającym z samej istoty prawa własności. Sąd wskazał, że w myśl art. 140 kodeksu cywilnego, właściciel rzeczy ma prawo korzystać z rzeczy zgodnie ze społecznym przeznaczeniem swego prawa i rzeczą rozporządzać, choć oczywiście w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Zdaniem NSA, przepisy ograniczające prawa właściciela w jego prawie własności, a więc w tym przypadku w uprawnieniu do podziału rzeczy nieruchomej, nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju przepisy muszą być zawsze wykładane w sposób ścisły i precyzyjny (art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Położenie nacisku, jak to uczyniły organy obu instancji w sprawie niniejszej, na atrybuty działki budowlanej dla obszaru dzielonej nieruchomości, który pozostanie po wyodrębnieniu w oparciu o art. 95 pkt 7 u.g.n. działki budowlanej zabudowanej budynkiem mieszkalnym, jest niedozwolone. Podział nieruchomości dokonywany w oparciu o art. 95 pkt 7 u.g.n. jest przecież niezależny od ustaleń planu albo od decyzji o warunkach zabudowy. O tym, czy część nieruchomości pozostała po wyodrębnieniu działki budowlanej zabudowanej budynkiem mieszkalnym będzie miała atrybuty działki przeznaczonej pod zabudowę przesądzać będzie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy. Nadmienić jednak należy, że skarżący na rozprawie stwierdził, że będzie mógł zabudować pozostały obszar dzielonej nieruchomości z uwagi na to, że jest właścicielem także dwóch działek sąsiadujących bezpośrednio z dzieloną nieruchomością, które miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego także przeznacza pod zabudowę oraz przewiduje dostęp wszystkich działek skarżącego do dróg publicznych (ulic) z trzech stron. Wgląd do ogólnodostępnego portalu "System informacji przestrzennej miasta Łomża" potwierdza przy tym spostrzeżenie skarżącego, że na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Łomża rejon "[...] – ul. [...]" z 28 grudnia 2011r., dla którego też zastrzeżona została minimalna normatywna powierzchnia działki budowlanej 500m2, zostały wydzielone działki budowlane zabudowane budynkami mieszkalnymi o powierzchni mniejszej niż 500 m2. Chodzi o działki położone przy ulicy [...] na obszarze ustaleń planu o symbolu MN/12 o numerach: [...] o powierzchni 0,0441ha, [...] o powierzchni 0,0326ha i [...] o powierzchni 0,0480 ha. Marginalnie sąd wskazuje, że linia podziału nieruchomości wskazana na mapie z projektem podziału pokrywa się z linią podziału wskazaną na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Oczywiście linie podziału nieruchomości przewidziane na rysunku planu mają jedynie znaczenie informacyjne, niebędące ustaleniami planu o czym wprost stanowi par. 7 części tekstowej planu. Powyższe jednak wskazuje, że powierzchnia i granice wyodrębnionej w oparciu o art. 95 pkt 7 u.g.n. działki budowlanej zabudowanej budynkiem mieszkalnym (o powierzchni 0,0500 ha) nie naruszają ani części tekstowej ani części graficznej planu. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób mający wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O zwrocie kosztów postępowania sądowego sąd nie orzekł z uwagi na brak wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania mimo pouczenia przy powiadomieniu o terminie rozprawy, że strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie odrzeczenia, nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów stosownie do treści art. 210 par. 1 p.p.s.a oraz niezamieszczenie tego wniosku w treści skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI