II SA/Bk 919/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dotyczyła skargi K. J. na uchwałę Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 29 maja 2006 r. nr LVII/678/06 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Miasta Białystok. Głównym przedmiotem sporu był § 33 Regulaminu, który nakazywał wyprowadzanie psów na smyczy i w kagańcu, zwalniając ze smyczy jedynie w miejscach mało uczęszczanych i przy spełnieniu dodatkowych warunków, w tym noszenia kagańca. Skarżąca zarzuciła naruszenie Konstytucji RP (zasad państwa prawa i równości) oraz ustawy o ochronie zwierząt, argumentując, że przepisy są zbyt rygorystyczne, nieproporcjonalne i mogą prowadzić do cierpienia zwierząt, zwłaszcza chorych lub starszych. Wskazała również na sprzeczność z Kodeksem wykroczeń i nierówne traktowanie właścicieli psów. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając regulacje za zgodne z prawem i mieszczące się w granicach upoważnienia ustawowego. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uwzględnił ją, stwierdzając naruszenie interesu prawnego skarżącej i błędną wykładnię przepisów przez WSA. NSA podkreślił, że generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu, niezależnie od cech psa, może prowadzić do działań niehumanitarnych i naruszać zasadę proporcjonalności. WSA, związany wykładnią NSA, ponownie rozpoznał sprawę i stwierdził nieważność całego § 33 Regulaminu, uznając, że jego postanowienia naruszają obiektywny porządek prawny, w szczególności zasadę proporcjonalności i humanitarne traktowanie zwierząt, nie uwzględniając zróżnicowania psów pod względem ich cech i potencjalnego zagrożenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym, obowiązki właścicieli psów, kontrola legalności aktów prawa miejscowego, związanie sądu wykładnią NSA.
Dotyczy specyficznej sytuacji regulacji dotyczących psów, ale zasady proporcjonalności i humanitarnego traktowania zwierząt mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek wyprowadzania wszystkich psów na smyczy i w kagańcu, niezależnie od ich rasy, wieku czy stanu zdrowia, jest zgodny z zasadą proporcjonalności i humanitarnego traktowania zwierząt?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki obowiązek narusza zasadę proporcjonalności i może prowadzić do działań niehumanitarnych, ponieważ nie uwzględnia indywidualnych cech psa i jego potencjalnego zagrożenia dla otoczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak zróżnicowania obowiązków właścicieli psów w zależności od ich cech osobniczych i stanu fizjologicznego prowadzi do nadmiernych ograniczeń, naruszając zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nakaz stosowania kagańca dla wszystkich psów, bez względu na ich łagodność czy stan zdrowia, może być niehumanitarny i nieadekwatny do celu ochrony otoczenia.
Czy przepisy lokalnego regulaminu dotyczące wyprowadzania psów mogą być bardziej rygorystyczne niż przepisy ustawowe i prowadzić do sankcji wykroczeniowych w sposób nieproporcjonalny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli te przepisy nie uwzględniają zasady proporcjonalności i prowadzą do nadmiernych ograniczeń praw właścicieli psów.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że nakazane regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, jeśli są bardziej rygorystyczne niż środki ustawowe i nie uwzględniają specyficznych sytuacji, mogą naruszać zasadę proporcjonalności, zwłaszcza gdy prowadzą do sankcji karnych.
Czy właściciel psa ma interes prawny w kwestionowaniu przepisów regulaminu dotyczących wyprowadzania psów, jeśli były one podstawą postępowań wykroczeniowych przeciwko niemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel psa ma interes prawny w kwestionowaniu takich przepisów, zwłaszcza jeśli były one podstawą postępowań wykroczeniowych, w których został uznany za winnego lub uniewinniony.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kwestionowane zapisy regulaminu wpływają na sytuację prawną skarżącej, przeciwko której prowadzono postępowania sądowe na podstawie art. 77 Kodeksu wykroczeń. Kategoryczne brzmienie § 33 ust. 1 Regulaminu, niepozwalające na odstąpienie od nakazu, naruszało jej interes prawny.
Przepisy (17)
Główne
u.o.cz.i.p.w.g. art. 4 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Upoważnia radę gminy do nałożenia na osoby utrzymujące zwierzęta domowe obowiązków mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
u.o.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa do wniesienia skargi na uchwałę naruszającą interes prawny strony.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności, zgodnie z którą ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne do ochrony wartości wskazanych w Konstytucji.
Pomocnicze
u.o.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podstawa prawna uchwały rady gminy.
k.w. art. 77
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczący niezachowania środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, który był podstawą postępowań wykroczeniowych przeciwko skarżącej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
u.o.z. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Zwierzę jako istota żyjąca zdolna do odczuwania cierpienia, wymagająca poszanowania, ochrony i opieki.
u.o.z. art. 6 § ust. 2 pkt 14
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
u.o.z. art. 4 § pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Definicja humanitarnego traktowania zwierząt.
Dz. U. z 2011r. Nr 152, poz. 897 art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw
Przepis dotyczący utraty mocy obowiązującej regulaminu.
P.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
P.p.s.a. art. 147 § par. 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena legalności rozstrzygnięć wydanych na podstawie nieważnej uchwały.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 210 § par. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania.
k.c. art. 4171 § par. 2
Kodeks cywilny
Możliwość dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnych z prawem rozstrzygnięć.
u.o.s.g. art. 94 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Regulamin jako akt prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu jest zbyt rygorystyczny i nieproporcjonalny. • Przepisy naruszają zasadę proporcjonalności i mogą prowadzić do działań niehumanitarnych wobec zwierząt. • Brak zróżnicowania obowiązków właścicieli psów w zależności od ich cech osobniczych i stanu fizjologicznego. • Przepisy naruszają interes prawny skarżącej, która była przedmiotem postępowań wykroczeniowych.
Odrzucone argumenty
Regulamin został uchwalony na podstawie upoważnienia ustawowego i jest zgodny z prawem. • Wszystkie psy powinny być wyprowadzane na smyczy i w kagańcu dla bezpieczeństwa publicznego. • Smycz i kaganiec nie stanowią uwięzi ani nie przysparzają zwierzętom cierpienia.
Godne uwagi sformułowania
Generalny nakaz wyprowadzania psów na smyczy i w kagańcu, niezależnie od cech i innych uwarunkowań psa (w tym choroby), może w określonych sytuacjach prowadzić do działań niehumanitarnych. • Nakazane regulaminem środki ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia mogą być uznane za bardziej rygorystyczne niż środki ustawowe i wynikające z innych aktów prawa miejscowego. • Potrzeba zróżnicowania tych zasad wynika z celu przepisu wskazanego w upoważnieniu, jakim jest ochrona otoczenia przed zagrożeniem, jakie zwierzę stwarza a w konsekwencji wymagającego dostosowania obowiązków właścicieli psów w zakresie utrzymania, do cech osobniczych zwierzęcia czy jego stanu fizjologicznego.
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
sprawozdawca
Grażyna Gryglaszewska
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym, obowiązki właścicieli psów, kontrola legalności aktów prawa miejscowego, związanie sądu wykładnią NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regulacji dotyczących psów, ale zasady proporcjonalności i humanitarnego traktowania zwierząt mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasada proporcjonalności i humanitarne traktowanie zwierząt wpływają na interpretację przepisów lokalnych, a także jak ważne jest zróżnicowanie regulacji w zależności od specyfiki sytuacji. Jest to ciekawy przykład zderzenia potrzeb bezpieczeństwa publicznego z prawami właścicieli zwierząt i dobrostanem samych zwierząt.
“Czy kaganiec dla każdego psa jest zgodny z prawem? Sąd Najwyższy mówi 'nie'.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.