II SA/Bk 899/22

II SA/Bk 899/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1305/23 - Postanowienie NSA z 2024-10-02
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 a ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58 i art. 59
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. B. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację budynku oddala skargę
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem złożonym w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. w dniu [...] lipca 2022r. K. B. Sp. z o.o. Sp.k. w B. wniosła o zalegalizowanie inwestycji położonej przy ulicy W. i ulicy M. w B. wskazując, że wniosek ten składa w związku z wyrokiem zapadłym przed NSA z 1 lipca 2022r. o sygn. akt II OSK 2191/21. Spółka zastrzegła w drugim zdaniu wniosku, że gdyby podanie zostało uznane za złożone po terminie wnosi o przywrócenie terminu legalizacji (k. 455 akt admin.).
Pismem z dnia 27 lipca 2022r. wnioskodawczyni uzupełniła wniosek z 20 lipca 2022r. wnioskując o legalizację budynku mieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników SSSE, kategorii XI i XIII, PKOB 1130.
Następnie kolejnym pismem z dnia 8 sierpnia 2022 r. spółka zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosków legalizacyjnych. Wniosła o przywrócenie terminu wynikającego z art. 48a ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane do złożenia wniosku o legalizację budynku, realizowanego dotychczas w ramach inwestycji "M.", zlokalizowanego przy ul. W. i ul. M. w B. Dodatkowo wnioskodawczyni wyjaśniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony, przyczyniła się do niego pandemia COVID-19, zaś spółka do wydania prawomocnego wyroku z dnia 07.07.2022r. sygn. akt II OSK 2191/21 Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostawała w mylnym przekonaniu, wynikającym z błędu legislacyjnego ustawodawcy, że inwestycję prowadzi w oparciu o art. 12 ustawy z dnia 02.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2022r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. powołując się na art. 61a i 123 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania z w/w wniosku w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego – inwestycji "M." na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] przy ulicy W. i ulicy M. w B. Postanowieniem z [...] września 2022 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji.
Jednocześnie zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...]września 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację budynku realizowanego dotychczas w ramach inwestycji "M." przy ul. W. i ul. M. w B. W uzasadnieniu tego postanowienia organ I instancji stwierdził, że w sprawie budynku zrealizowanego w ramach inwestycji "M." przy ul. W. i ul. M. w B. w dniu [...]02.2021r. wydane zostało postanowienie o wstrzymaniu ww. inwestycji, które zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] z dnia [...]03.2021r. Termin na złożenie wniosku o legalizacje minął z dniem 22.04.2021r. O dalszym toku postępowania inwestor był informowany. Następnie w dniu [...]07.2021r wydana została decyzja znak [...]. nakazująca inwestorowi K. B. Sp. z o.o. Sp. k. rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się w narożniku działki nr ew. gr. [...] od strony ul. M. - realizowanego w ramach budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "M." na części działek nr ew. gr. [...] przy ul. W. i ul. M. w B. Decyzja ta w związku ze złożonym odwołaniem została utrzymana w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...]09.2021r. i jest ostateczna.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że wnioskodawca nie wykazał braku winy w dochowaniu 30-dniowego terminu do złożenia wniosku, zaś okoliczności przedstawione w piśmie z dnia 08.08.2022r. nie stanowią przesłanek do uwzględnienia żądania przywrócenia terminu.
Zażalenie na w/w postanowienie zostało wniesione przez K. B. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. Strona zarzuciła m. in. że sprawa przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację została załatwiona przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, poprzez milczące załatwienie sprawy, zgodnie z art. 122a § 2 pkt 1 w związku z art. 122c § 1 w związku z art. 59 § 1 k.p.a. W ocenie spółki stanowi to podstawę do stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...]09.2022r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B.
Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację w/w budynku.
W uzasadnieniu swego stanowiska organ przytoczył treść art. 58 k.p.a. oraz stan faktyczny sprawy. Podkreślił ponownie, że organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r. wstrzymujące inwestorowi budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w jego treści pouczył strony o konieczności złożenia wniosku o legalizację stwierdzonej samowoli budowlanej oraz o prawnej konsekwencji niezłożenia takiego wniosku, wynikającej z art. 49e ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane, tj. decyzji nakazującej rozbiórkę. Rozpoznając zażalenia na powyższe postanowienie, organ odwoławczy w postanowieniu z dnia [...]03.2021r. nr [...] utrzymał je w mocy, pouczając jednocześnie, że termin na złożenie wniosku o legalizację w sprawie biegnie od dnia wydania postanowienia organu II instancji, tj. od dnia [...]03.2021r. Przywołane postanowienie ostateczne z dnia [...]03.2021r. było przedmiotem oceny WSA, który wyrokiem z dnia 01.06.2021r. sygn. akt II SA/Bk 369/21 skargę strony oddalił. Oddalona została także skarga kasacyjna spółki od w/w wyroku, o czym Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął w wyroku z dnia 07.07.2022r. sygn. akt II OSK 2191/21.
Organ II instancji podkreślił, że w przywołanych powyżej postanowieniach, a także w decyzji z dnia [...]07.2021r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. o nakazie rozbiórki stwierdzonej samowoli budowlanej i utrzymującej ją w mocy decyzji ostatecznej z dnia [...]09.2021r. nr [...], organy nadzoru budowlanego wielokrotnie podkreślały, że inwestycja "M." przy ul. W. i ul. M. w B. nie jest inwestycją realizowaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 02.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Stanowisko organów podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wydanych w niniejszej sprawie wyrokach, tj. wyroku z dnia 01.06.2021r. sygn. akt II SA/Bk 369/21 i wyroku nieprawomocnym z dnia 24.02.2022r. sygn. akt II SA/Bk 843/21. Zatem powoływanie się spółki na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.07.2022r. sygn. akt II OSK 2191/21, jako mający wykazać stronie mylność przekonania odnośnie legalności inwestycji był nieuzasadniony. Okoliczność ta była już znana inwestorowi w lutym-marcu 2021r., a zatem nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o legalizację, 16 miesięcy po upływie jego terminu.
Organ odwoławczy podkreślił, że mylne przekonanie spółki co do stanu prawnego sprawy oraz pandemia COVID-19 nie świadczą o zachowaniu staranności przy składaniu wniosku o legalizację zwłaszcza, że nie przeszkodziły one spółce korzystać z praw strony poprzez zaskarżanie wydanych w sprawie rozstrzygnięć do sądów administracyjnych obu instancji. Zasadnym było zatem odmówienie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację w/w budynku realizowanego dotychczas w ramach inwestycji "M." przy ul. W. i ul. M. w B. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił bowiem, iż bez własnej winy nie zachował 30-dniowego terminu na złożenie wniosku o legalizację, wskazanego w art. 48a ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w zażaleniu organ II instancji dodatkowo podkreślił, że bezpodstawne jest powoływanie się na przepisy związane z milczącym załatwieniem sprawy, gdyż stosownie do art. 122a § 1 k.p.a., sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Z kolei z art. 59 § 1 k.p.a. wynika, że w sprawie przywrócenia terminu organ administracji publicznej wydaje postanowienie. Zatem instytucja milczącego załatwienia sprawy nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższe ostateczne postanowienie K. B. Sp. z o.o. Sp.k. w B. podniosła następujące zarzuty naruszenia:
1. art. 48a ust.1 P.b. w zw. z art. 59 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia skarżącej terminu na złożenie wniosku o legalizację budynku i bezzasadne uznanie, iż działania władzy ustawodawczej polegające na niejasności, lakoniczności i możliwości szerokiego rozumienia art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r, poz. 1493) dalej jako: specustawa będące błędem legislacyjnym powodującym następczo negatywne również dla Skarżącej skutki, z uwagi na jego zastosowanie w świetle przepisów Prawa budowlanego, nie stanowią przyczyn uprawdopodobnienia przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego budynku;
2. art. 15 zzzzzzn2 ust. 2 specustawy w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niezawiadomienie Spółki we właściwym terminie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o możliwość zalegalizowania przedmiotowego budynku i niewyznaczenie 30- dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zalegalizowanie przedmiotowego budynku, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady zaufania do organów władzy publicznej i zasady informowania strony;
3. art. 42 ust. 2 zd. 1 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 59 § 1 k.p.a. poprzez naruszanie konstytucyjnej zasady prawa do obrony oraz prawa do sądu z uwagi na bezzasadne założenie organu II instancji, iż skorzystanie z prawa do obrony oraz prawa do sądu w postaci zaskarżania wydanych w sprawie inwestycji covidowej rozstrzygnięć (postanowienie o wstrzymaniu prac budowlanych, decyzja nakazująca rozbiórkę) do sądów administracyjnych obu instancji uniemożliwia skorzystanie z prawa do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zalegalizowanie przedmiotowej inwestycji;
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w zw. z art. 122a § 2 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 122c § 1 k.p.a. i w zw. z art. 59 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy przez PWINB postanowienia PINB PG z dnia [...] września 2022 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu na złożenie wniosku o legalizację budynku realizowanego dotychczas w ramach inwestycji "M." przy ul. W. i ul. M. w B., pomimo milczącego załatwienia sprawy, w związku z niewydaniem postanowienia w terminie miesiąca od dnia doręczenia wniosku Spółki z dnia [...] lipca 2022 r. i uprzednie merytoryczne rozpoznanie tej sprawy, tj. wydanie w dniu [...] sierpnia 2022 r. postanowienia znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego, tj. inwestycji "M.", a które to milczące załatwienie sprawy nastąpiło, zgodnie z art. 122c § 1 k.p.a., w dniu 21 sierpnia 2022 r.;
5. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 126 k.p.a. poprzez brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia, co przejawiało się w szczególności niewyjaśnieniem, na jakiej podstawie organ uznał, że Spółka nie wykazała braku winy w dochowaniu 30 dniowego terminu do złożenia wniosku o legalizację przywołując jedynie treść art. 58 § 1 k.p.a. oraz treść orzeczenia NSA, przez co motywy, na podstawie których wydane zostało skarżone postanowienie są dla Spółki niezrozumiałe i nieprzekonujące.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła o:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. o stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia w całości ze względu na załatwienie sprawy w sposób milczący przed wydaniem skarżonego postanowienia oraz umożliwienie legalizacji inwestycji, bądź ewentualnie
2. uchylenie skarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz umożliwienie legalizacji inwestycji;
Nadto skarżąca spółka wniosła o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi kopii dokumentów, na okoliczność braku winy skarżącej w uchybieniu terminu oraz zasądzenie kosztów postępowania
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] września 2022 r., wydane na podstawie art. 58 i art. 59 k.p.a., w którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia wniosku o legalizację budynku realizowanego dotychczas w ramach inwestycji "M." przy ul. W. i ul. M. w B..
Przechodząc do istoty sprawy należy wskazać, że zgodne z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z treści powołanych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie wszystkich wskazanych w nich przesłanek. Niespełnienie którejkolwiek z nich - nawet przy zaistnieniu pozostałych - czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.
Wbrew zarzutom skargi w rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ zebrał i rozważył wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustalił stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy, które są niezbędne do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację i na tej podstawie wydał odpowiadające prawu postanowienie.
Zanim jednak Sąd przedstawi szczegółowe motywy, dla których dokonał takiej oceny zaskarżonego postanowienia, koniecznym jest przedstawienie kilka uwag natury porządkującej.
Po pierwsze, skarżąca spółka pierwotnie w dniu [...] lipca 2022 r. zwróciła się o zalegalizowane inwestycji położonej przy ul. W. i ul. M. i jednocześnie wskazała, że w przypadku gdyby podanie zostało uznane za złożone po terminie zwraca się z prośbą o przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu, wynikającego z art. 48 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351, dalej P.b.) ponowiła w dniu [...] sierpnia 2022 r. szczegółowo przedstawiając swoją argumentację (k. 489 akt admin.).
Zauważyć jednak należy, że toczące się wobec spółki postępowanie w sprawie samowoli budowlanej aktualnie znajduje się na etapie nakazu rozbiórki. Przypomnieć bowiem należy, że skarżąca spółka występując do PINB pismem z dnia [...] lipca 2022 r. zmierzała do wszczęcia postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku zamieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników, SSSE, kategoria budynku XI, XIII, PKOB 1130, w narożniku działki nr ew. [...], realizowanej w ramach budowy inwestycji pod nazwą "M." na części działek nr [...] przy ul. W. i ul. M. w B., w sytuacji, gdy w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja PWINB z dnia [...] września 2021 r. znak [...] (nakazująca rozbiórkę).
Istnienie tej decyzji w obrocie prawnym i jej niewykonanie przez skarżącą oznacza, że sprawa samowoli budowlanej została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tym samym przedmiocie, a przywracanie terminu do złożenia wniosku legalizacyjnego było w zasadzie bezprzedmiotowe.
Decyzja PWINB z dnia [...] września 2021 r. została wydana na podstawie art. 49e pkt 1 i 6 P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie (pkt 1) oraz kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy (pkt 6 ).
W postępowaniu poprzedzającym wydanie wyżej wymienionej decyzji zostało przez PWINB wydane postanowienie z dnia [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie wstrzymania budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych pod nazwą "M." na części działek nr [...] przy ul. W. i ul. M. w B. (działki [...] powstałe w wyniku podziału działek [...])
W postanowieniu organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej inwestycji oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej.
Zgodnie z art. 48a ust. 3 P.b., jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. W powyższej sprawie miało to miejsce z dniem wydania postanowienia przez PWINB, czyli w dniu [...] marca 2021 r., zatem 30-dniowy termin upłynął skarżącej w dniu [...] kwietnia 2021 r., skutkiem czego było wydanie przez PWINB ostatecznej decyzji z dnia [...] września 2021 r. W wyżej wymienionej decyzji organ stwierdził także, że przeprowadzona na przedmiotowych działkach kontrola wykazała, że skarżąca kontynuuje budowę pomimo jej wstrzymania.
W konsekwencji należy wskazać, że spółka nie tylko uchybiła ustawowemu terminowi do złożenia wniosku o legalizację, ale również kontynuowała budowę pomimo jej wstrzymania, postanowieniem organu I instancji z dnia [...] lutego 2021 r. i wydaniem ostatecznej decyzji organu II instancji w dniu [...] marca 2021 r. (skarga kasacyjna została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 7 lipca 2022 r. o sygn. akt II OSK 2191/21, na który powołuje się skarżąca spółka wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację).
Mimo, że w/w wyrok NSA jednoznacznie przesądził charakter przedmiotowej inwestycji jako samowoli budowlanej, wskazując na zasadność wstrzymania budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych, nie można jednakże tracić z pola widzenia tego, że przesłankami wydanej decyzji nakazującej rozbiórkę (art. 49e pkt 1 i 6 P.b.) było niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie (pkt 1) oraz kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy (pkt 6 ). W tych okolicznościach nawet przyjęcie – jak podaje skarżąca spółka – że dopiero wyrok NSA był powodem złożenia wniosku o legalizację, nie jest możliwe cofnięcie się do wcześniejszego etapu postępowania legalizacyjnego, w sytuacji, kiedy został orzeczony nakaz rozbiórki. Jeśli bowiem nawet wniosek o legalizację zostałby złożony w terminie, to i tak w dacie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę istniała druga odrębna podstawa do wydania tego rozstrzygnięcia, wynikająca z art. 49e pkt 6 P.b. (kontynuowanie budowy mimo postanowienia o wstrzymaniu).
W tym miejscu podkreślić należy, czego zdaje się nie zauważać strona skarżąca, że orzeczony w sprawie nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest konsekwencją nie wykonania obowiązków wynikających z ostatecznego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, które dotyczyło dwóch przesłanek wskazanych w tej regulacji (art. 49 e pkt 1 i pkt 6 P.b.). Z treści tego przepisu wynika wprost, że decyzja w przedmiocie rozbiórki ma w takim przypadku charakter związany, co oznacza, że ziszczenie się nawet jednej okoliczności wskazanej w przytoczonym przepisie, powoduje po stronie organu obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Z uwagi zatem na dwie podstawy prawne orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację, nie zmieniłby sytuacji prawnej strony skarżącej.
Powyższe okoliczności skutkowały również wydaniem postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia 22 sierpnia 2022r. nr NB.I.5160.39.2022.MK odmawiającego wszczęcia postępowania z wniosku w sprawie zalegalizowania niniejszego obiektu budowlanego, a utrzymanego postanowieniem organu II instancji z dnia 28 września 2022 r. nr WOP.7722.91.2022.TN. Organy obu instancji słusznie stwierdziły, iż brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania i prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 k.p.a., albowiem wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2022 r. o wszczęcie postępowania legalizacyjnego nie mógł skutecznie zainicjować postępowania w tym przedmiocie. Również WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 841/22 (wyrok nieprawomocny) nie miał wątpliwości, że organy prawidłowo stwierdziły, że w okolicznościach niniejszej sprawy ani skarżąca ani organy nie były uprawnione do prowadzenia tego rodzaju postępowania, w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania.
Powyższa okoliczność ma również znaczenie w sprawie niniejszej, albowiem aktualnym powodem odmowy wszczęcia postępowania legalizacyjnego nie było uchybienie terminowi do złożenia wniosku o legalizację (co stanowi przedmiot niniejszej sprawy), a okoliczność orzeczenia już nakazu rozbiórki. Tym samym również uprzednie merytoryczne rozpoznanie wniosku w sprawie zalegalizowana obiektu budowlanego w dniu [...] sierpnia 2022 r., czyli przed datą formalnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację ([...]09.2022 r.), nie stanowiło uchybienia formalnego, które miałoby wpływ na niniejsze postępowanie, a zatem organy odmawiając przywrócenie terminu nie naruszyły art. 48 a ust. 1 P.b. w zw. z art. 58 i 59 k.p.a.
Odnosząc się w tak przedstawionych realiach sprawy do sposobu procedowania nad wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku legalizacyjnego, w ocenie Sądu, nawet w sytuacji uznania za zasadny zarzutu skargi z pkt 2 tj. dotyczącego naruszenia art. 15 zzzzzn² ust. 2 ustawy z 02.03.2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to takie naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Przywołany przepis choć modyfikuje termin na złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, to jednak w dalszym ciągu rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu zdefiniowane w art. 58 k.p.a. Ponadto spółka, poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu, niejako skonsumowała obowiązek wskazany w ust. 2 art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19. Wywiązanie się zatem przez organ z obowiązku zawiadomienia o uchybieniu terminu, o którym mowa w ust. 1 ustawy COVID-19 z jednoczesnym wyznaczeniem terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, nie zmieniłoby nic w merytorycznej ocenie wniosku o przywrócenie terminu, tym bardziej, iż faktyczne powody nie uwzględnienia tego wniosku nie wynikały wprost z przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a. (uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony), a miały swoje umocowanie w przepisach prawa budowlanego.
Nawet bowiem w przypadku analizowania przyczyny złożenia wniosku o przywrócenie terminu (wydanie wyroku NSA w lipca 2022 r.), to w ocenie Sądu, przedstawione w samym wniosku okoliczności, nie świadczą o braku winy w nieskutecznym złożeniu wniosku o legalizację. Nie są to bowiem okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Tym bardziej, że skarżąca spółka prowadziła wiele inwestycji na terenie miasta B., w których M. K. uczestniczył, jako przedstawiciel inwestora lub właściciel nieruchomości, a w tym zakresie zapadło wiele rozstrzygnięć zarówno WSA w Białymstoku, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrok przywoływany we wniosku nie był zatem jedynym, czy też pierwszym, który przesądził kwalifikację prawną obiektów budowlanych.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów związanych z milczącym załatwieniem sprawy, gdyż jak słusznie podniósł organ odwoławczy, stosownie do art. 122a § 1 k.p.a., sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zaś art. 59 § 1 k.p.a. przesądza, że w sprawie przywrócenia terminu organ administracji publicznej wydaje postanowienie. Zatem instytucja milczącego załatwienia sprawy nie mogła mieć zastosowania.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ II instancji innych regulacji wskazanych w skardze, a dotyczących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne stosowanie do wymogów art. 124 § 2 k.p.a., które w dostateczny sposób wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Nie naruszono również wskazanych w skardze przepisów Konstytucji, albowiem skarżąca spółka na każdym etapie postępowania mogła korzystać ze swoich uprawnień wynikających z przepisów prawa, w tym prawa do sądu i obrony swoich spraw, a to w jakim zakresie z tych praw skorzystała było zależne wyłącznie od niej. Organy przy tym mimo wielości spraw, indywidualnie odnosiły się do każdej z nich, uważnie rozpatrując każdy wniosek.
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, do czego był uprawniony stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd nie znalazł przy tym podstaw, aby skierować sprawę na rozprawę, albowiem zgromadzony materiał dowody był wystarczający, zaś przedłożone do skargi wnioski dowodowe nie miały wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.