II SA/Bk 888/25

II SA/Bk 888/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 marca 2025 r. nr WOP.7721.19.2025.TN w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń faktycznych i prawnych.
Decyzją z 7.02.2025r. nr NB.5140.24.2024 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk powołując się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nakazał H. F. rozbiórkę samowolnie wybudowanych dwóch szeregów kojców dla psów:
- pierwszy (5 kojców) o wymiarach łącznych 27,1 m x 6,0m;
- drugi (4 kojce) o wymiarach łącznych około 25,85 m x 6,0 m z wiatą w jednym z kojców o wymiarach około 7,25 m x 3,40 m oraz wybiegiem o wymiarach około 18,30 m x 6,0m,
usytuowanych na działkach o numerach geodezyjnych: [...] przy ul. [...] w S..
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 25 października 2024r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Miasta Suwałk wpłynęło pismo Urzędu Miejskiego w Suwałkach o dokonanie kontroli legalności powstania obiektów budowlanych do hodowli psów na działkach o numerach geodezyjnych: [...] położonych przy ul. [...] w S.. W piśmie wskazano też, że:
- hodowla psów jest działalnością gospodarczą, a hodowca przedsiębiorcą w myśl art. 43 (ze zn.1) Kodeksu cywilnego o ile jego działalność ma charakter zarobkowy i jest wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany;
- zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 24 grudnia 2007r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), hodowla psów została zakwalifikowana w dziale rolnictwo pod pozycją 01,49 jako chów pozostałych zwierząt;
- w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedla [...]w S. (uchwała Nr XVI/136/2007 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 31 października 2007r., opublikowana w Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2007, poz. 2812) działki o nr: [...] położone są w konturze [...] wyznaczającym teren zabudowy mieszkalnej z usługami nieuciążliwymi oraz konturze 21 KDW - ulice dojazdowe wyznaczające pas dróg wewnętrznych klasy "D" dojazdowych. Zatem prowadzona działalność rolnicza jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na tym terenie.
Organ nadzoru budowlanego dokonał w przedmiotowej sprawie kontroli. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż działki o numerach ewidencyjnych gruntów: [...] położone przy ul. [...] w S., od strony południowej zabudowane są dwoma szeregami kojców dla psów. Kojce wykonane są jako przylegające do siebie ogrodzenia wykonane o konstrukcji stalowej, częściowo z blachy stalowej, a częściowo ze stalowych paneli ogrodzeniowych osadzonych na stalowych słupkach z podmurówką, bez zadaszenia. Organ opisał poszczególne szeregi kojców oraz podał ich wymiary. Wskazał, że w każdym z 9 kojców znajduje się zamontowana furtka wejściowa oraz, że kojce umiejscowione są bezpośrednio przy granicy z działkami o numerach geodezyjnych [...] W czasie kontroli organ odebrał wyjaśnienia od hodowcy psów i inwestora kojców H. F. oraz od właścicielki działek A. K. Po kontroli organ uzyskał od Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w Suwałkach informację, że lokalizacja kojców dla psów nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W oparciu o ustalone w toku kontroli okoliczności organu nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie w przedmiocie legalności kojców dla psów, po przeprowadzeniu którego wydal decyzję o rozbiórce kojców z uwagi na ich lokalizację niezgodną z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
H. F. wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym podniósł ,że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego wykonanie przedmiotowych kojców nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a prowadzona hodowla nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku decyzją z 26.03.2025r. (nr WOP.7721.19.2025.TN) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że przedmiotowe kojce dla psów mogą być zakwalifikowane jako forma ogrodzenia działki, która zgodnie przepisami Prawa budowlanego nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Nie oznacza to, że wybudowany obiekt nie podlega regulacji przepisów tej ustawy w zakresie zgodności z innymi przepisami, w tym z przepisami prawa miejscowego. Organ nawiązał do stanowiska WSA w Poznaniu zawartego w wyroku z 7.11.2024r. sygn. IV SA/Po 543/24, w którym stwierdzono, że w orzecznictwie sądowym powszechnie aprobowany jest pogląd, według którego budowa obiektu budowlanego - gdyby nawet nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia - dokonana wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie tego obiektu niezgodnie z przepisami w świetle art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Konsekwencją wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom planu miejscowego jest odpowiednie zastosowanie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowalnego dającego podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdyż nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Zgodność z prawem oznacza w takiej sytuacji zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W świetle przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, w przypadkach prowadzenia robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f, wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W świetle przytoczonej powyżej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, poprzez "przepisy" należy rozumieć również przepisy prawa miejscowego, w tym ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że działki przy o nr geod. [...] przy ul. [...] w S., położone są na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedla [...] w S., uchwalonym uchwałą Nr XVI/136/07 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 31 października 2007r. Zgodnie z ustaleniami planu, ww. działki zawierają się odpowiednio w granicach konturów oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...] (działka o numerze [...] i większa część działki o numerze [...]) - wyznaczającego teren zabudowy mieszkalnej z usługami nieuciążliwymi, 21KDW (fragment działki o numerze [...] i większa część działki o numerze [...]) - wyznaczającego linie rozgraniczające ulicy wewnętrznej klasy "D" - dojazdowej oraz 85 MN (fragment działki o numerze [...]) wyznaczającego teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o formie zabudowy wolnostojącej i bliźniaczej z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi.
W ocenie tutejszego organu budowa dwóch szeregów kojców dla psów - pierwszy (5 kojców) o wymiarach ok. 27,10 m x 6,00 m, - drugi (4 kojce) o wymiarach ok. 25,85 m x 6,00 m z wiatą w jednym z kojców o wym. ok. 7,25 m x 3,40 m oraz wybiegiem o wym. ok. 18,30 m x 6,00 m, nie stanowi realizacji funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, ani tym bardziej funkcji drogi wewnętrznej, zatem wykonany obiekt budowlany stanowiący całość techniczno - użytkową jako kojce dla psów narusza ustalenia obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ podał nadto, że z oświadczeń stron postępowania wynika, że funkcjonowanie przedmiotowych kojców dla psów powoduje zakłócanie ciszy nocnej, co również nie jest zgodne z przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że przepisy prawa nie określają limitu powierzchni zabudowy kojców dla psów jaka może być związana z amatorską hodowlą psów na własny użytek, nie wskazują też jaka wielkość powierzchni będzie niezgodna z przeznaczeniem terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W ocenie organu wykonanie kojców dla psów o powierzchni ok. 318 m2 (9 kojców) plus ok. 110 m2 (wybieg) nie jest zgodne z ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczeniem terenu, ponieważ ze względu na znaczny rozmiar kojców powodowane przez nie uciążliwości w postaci hałasu, będą zakłócać realizację określonej w planie mieszkaniowej funkcji terenu.
Zatem z uwagi na brak możliwości doprowadzenia przedmiotowych kojców dla psów do stanu zgodnego z przepisami, organ pierwszej instancji zobowiązany byt do wydania decyzji nakazującej ich rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. pkt 1 Prawa budowlanego.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą ostateczną decyzję inwestor H. F. podtrzymał argumentację odwołania.
Podniósł, że zgodnie z obowiązującym prawem budowlanym kojce dla psów nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Dodał, że nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z hodowlą psów, która kwalifikuje się do działalności rolniczej. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu i drobnej wytwórczości, a działki, na których są kojce i na których zamieszkuje, są położone w jednostce [...] zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedla [...] uchwalonego Uchwalą Nr XVI/136/07 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 31 października 2007 r. Ustawione kojce wraz z wybiegami i istniejącymi zabudowaniami zajmują ok. 13-15 % powierzchni działek. Pozostała część nieruchomości prawie w całości zagospodarowana jest na tereny biologicznie czynne. Podane wyżej wielkości nie uzasadniają stwierdzenia organu o stwarzaniu uciążliwości przez utrzymywane przeze mnie psy w istniejących kojcach. Wszystkie psy są pod jego opieką i są nadzorowane, aby w żaden sposób ich zachowanie nie wpływało negatywnie na otoczenie. Na potwierdzenie tego przedstawił kopię wyroku Sądu Rejonowego w Suwałkach z 13 listopada 2024r. o sygn. II W 818/24 uniewinniającego skarżącego od popełnienia wykroczenia z art. 51 par. 1 kodeksu wykroczeń tj. zakłócania spokoju i spoczynku nocnego przez głośne szczekanie psów, których skarżący jest właścicielem.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniami zawartymi w przepisach art. 29-31. Jeżeli nie jest wymagane pozwolenie na budowę a z takiego obowiązku są zwolnione wszystkie budowy i roboty budowlane wymienione w art. 29 z zastrzeżeniami, które nie dotyczą przedmiotu sporu, nie wynika, że dane zamierzenie budowlane nie wymaga dokonania zgłoszenia, oznacza to, że inwestor może rozpocząć roboty budowlane bez jakiejkolwiek zgody i akceptacji organów administracji architektoniczno-budowlanej. W tych przypadkach ustawodawca zrezygnował z form reglamentacji administracyjnoprawnej. Jednak realizacja prawa zabudowy bez ingerencji organów administracji publicznej wymaga od inwestora, aby swoje zamiary inwestycyjne realizował na gruncie, mając prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11) oraz żeby odbywała się zgodnie z przepisami prawa, nie tylko prawa budowlanego. W przeciwnym razie inwestor musi się liczyć z możliwością ingerencji organów nadzoru budowlanego (A. Gliniecki (red), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., Wyd. Lexis Nexis, s. 274).
Stosownie do art. 29 ust. Prawa budowlanego budowa ogrodzeń o wysokości nie przekraczającej 2,20m została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia.
Nie ulega wątpliwości, że sporne szeregi kojców dla psów od strony nieruchomości sąsiedniej przybrały kształt ogrodzenia międzysąsiedzkiego o wysokości nie przekraczającej 2,20m a zatem ich realizacja nie wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę ani zgłoszenia organowi architektoniczno – budowlanemu zamiaru przystąpienia do wykonania. Nie oznacza to jednak pozostawania takiego obiektu budowlanego (urządzenia) poza kontrolą organów nadzoru budowlanego.
Każdy bowiem obiekt budowlany będący rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach. Przepisami prawa są także przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest bowiem aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są - na obszarze działania organów, które je ustanowiły - akty prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 7 prawa budowlanego, dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (vide: postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09; uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt OPS 3/97).
Z powyższymi regulacjami koreluje treść art. 81 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, który stanowi, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska. Szczegółowe zadania i kompetencje powiatowego organu nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji wskazuje przepis art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Wynika z niego, że do właściwości tego organu należą, między innymi, zadania wynikające z przepisów art. 48-51 ustawy. Stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego w innych wypadkach niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 (a więc gdy roboty budowlane są prowadzone bez uzyskania koniecznego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Następstwem tego może być nałożenie obowiązku rozbiórki tego obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego). Zgodnie zaś z przepisem art. 51 ust. 7 tej ustawy przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący wybudował dwa szeregi kojców dla psów - pierwszy (5 kojców) o wymiarach ok. 27,10 m x 6,00 m, drugi (4 kojce) o wymiarach ok. 25,85 m x 6,00 m z wiatą w jednym z kojców o wym. ok. 7,25 m x 3,40 m oraz wybiegiem o wym. ok. 18,30 m x 6,00 m , realizując je na działkach o nr geod. [...] przy ul. [...] w S., położonych na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedla [...] w S., uchwalonym uchwałą Nr XVI/136/07 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 31 października 2007r. Zgodnie z ustaleniami planu, ww. działki zawierają się odpowiednio w granicach konturów oznaczonych na rysunku planu symbolami: [...] (działka o numerze [...] i większa część działki o numerze [...]) - wyznaczającego teren zabudowy mieszkalnej z usługami nieuciążliwymi, 21KDW (fragment działki o numerze [...] i większa część działki o numerze [...]) - wyznaczającego linie rozgraniczające ulicy wewnętrznej klasy "D" - dojazdowej oraz 85 MN (fragment działki o numerze [...]) wyznaczającego teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o formie zabudowy wolnostojącej i bliźniaczej z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi.
Bezspornym jest także, że ingerencję organu nadzoru budowlanego zainicjowało pismo Urzędu Miejskiego w Suwałkach o dokonanie kontroli legalności powstania obiektów budowlanych do hodowli psów na działkach o numerach geodezyjnych: [...] położonych przy ul. [...] w S.. W piśmie wskazano też, że:
- hodowla psów jest działalnością gospodarczą, a hodowca przedsiębiorcą w myśl art. 43 (ze zn.1) Kodeksu cywilnego o ile jego działalność ma charakter zarobkowy i jest wykonywana w sposób ciągły i zorganizowany;
- zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dn. 24 grudnia 2007r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), hodowla psów została zakwalifikowana w dziale rolnictwo pod pozycją 01,49 jako chów pozostałych zwierząt;
- w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedla [...] w S. (uchwała Nr XVI/136/2007 Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 31 października 2007r., opublikowana w Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2007, poz. 2812) działki o nr: [...] położone są w konturze [...] wyznaczającym teren zabudowy mieszkalnej z usługami nieuciążliwymi oraz konturze 21 KDW - ulice dojazdowe wyznaczające pas dróg wewnętrznych klasy "D" dojazdowych. Zatem prowadzona działalność rolnicza jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na tym terenie.
Bezspornym jest także, że w toku postępowania organ nadzoru budowlanego I instancji otrzymał pismo, opatrzone datą 3 grudnia 2024r., podpisane przez Naczelnika Wydziału Architektury i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miasta Suwałk, w którym podtrzymane zostało stanowisko, iż sporny obiekt budowlany stanowiący całość techniczno – użytkową, pełniącą funkcję kojców dla psów został usytuowany na obszarze, którego funkcja i przeznaczenie planistyczne pozostaje w kolizji z hodowlą psów.
Dysponując opisanym wyżej materiałem dowodowym i mając na względzie treść omówionych przepisów Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego musiał zgodnie z zasadą legalizmu zakończyć wszczęte postępowanie decyzją o rozbiórce z uwagi na brak możliwości doprowadzenia przedmiotowych kojców dla psów do stanu zgodnego z przepisami prawa miejscowego. Jak bowiem stwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 3 października 2016r. (sygn. II OPS 1/16) do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)