II SA/Bk 877/05

II SA/Bk 877/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-02-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /sprawozdawca/
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10, art. 73
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Tezy
Zakres kontroli przez sąd administracyjny decyzji organów uczelni wyższych w przedmiocie przyjęcia kandydata na studia jest ograniczona i sprowadza się do oceny zgodności z prawem warunków przyjmowania na studia, ustalonych przez władze uczelni. W postępowaniu przez organami uczelni zasad czynnego udziału strony ma określona w art. 10 kpa ma również zastosowanie. Naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, a także nie pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, które to prawa stanowią jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), skutkuje uchyleniem decyzji wydanej przez organ administracji publicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Rektora Akademii Medycznej w B. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Rektora Akademii Medycznej w B. na rzecz skarżącej kwotę 215 (dwieście piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku Nr [...], Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Akademii Medycznej w B., powołując się na art. 141 ust. 1, 1 a i ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 65, poz. 385 z późn. zm.) oraz Uchwałę Senatu z dnia [...] czerwca 2004 roku nr [...] w sprawie zasad rekrutacji na I rok studiów w Akademii Medycznej w B. i Uchwałę Senatu z dnia [...] grudnia 2004 roku nr [...] w sprawie uzupełnienia Uchwały nr [...] w związku z art. 104 kpa, stwierdziła, że pani K. S. nie została przyjęta na I rok studiów kierunek Lekarski Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii Akademii Medycznej w B., z powodu nie uzyskania liczby punktów uprawniających do umieszczenia na liście przyjętych w ramach limitu miejsc.
Z decyzją tą nie zgodziła się pani K. S. i w dniu [...] lipca 2005 roku złożyła odwołanie.
Rektor Akademii Medycznej w B. po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] orzekł
o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy ustalił,
iż postępowanie rekrutacyjne przeprowadzone przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną jest zgodne z przepisami Uchwał Senatu. Ponadto podkreślił, iż podstawą przyjęcia na I rok studiów na kierunek Lekarski w roku akademickim 2005/2005 było uzyskanie 174 punktów. W wyniku natomiast postępowania rekrutacyjnego skarżąca uzyskała jedynie 160 punktów. Organ wskazał, iż mając na uwadze to, iż w postępowaniu rekrutacyjnym warunkiem przyjęcia na I rok studiów danego kierunku było wyłącznie uzyskanie odpowiedniej ilości punktów, pozostałe okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą być uwzględnione.
W skardze na powyższą decyzję, wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. pani K. S. zarzuciła naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego tj. § 8 uchwały nr [...] roku Senatu Akademii Medycznej w B. z dnia [...] czerwca 2004 roku w sprawie zasad rekrutacji na I rok studiów przez Uczelnianą Komisję Rekrutacyjną poprzez nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu - co należy do podstawowych obowiązków Komisji (zbadanie zarzutów poprzez wykorzystanie różnych środków dowodowych),
2) przepisów prawa procesowego tj. art. 73 § 1 kpa poprzez ograniczenie:
– czasowe (terminowe) dostępu do materiałów egzaminacyjnych tj. do dnia 27 lipca 2005 roku,
– przedmiotowe dotyczące części IV litera D Regulaminu egzaminu wstępnego tj. prawa wglądu ograniczonego tylko do kart odpowiedzi, z pominięciem odpowiedzi wzorcowych, czego konsekwencją było złamanie gwarancji czynnego udziału strony w postępowaniu tj. braku dostępu do dokumentacji egzaminacyjnej
i zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym,
3) art. 2, 7 i 32 Konstytucji poprzez dyskryminację kandydatów z tzw. "starą maturę" poprzez szczątkowe i ogólnikowe określenie przez Senat Akademii Medycznej sposobu naliczania (tzw. Algorytmu) starej i nowej matury.
Mając na uwadze powyższe wniosła o uchylenie w całości decyzji Rektora Akademii Medycznej w B. i poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Akademii Medycznej w B.
Rektor Akademii Medycznej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 141 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 60, poz. 385 z póź. zm) warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakres egzaminu wstępnego określa senat uczelni na wniosek rady wydziału. Zasady rekrutacji na I rok studiów w Akademii Medycznej w roku akademickim 2005/2006 określił Senat Akademii Medycznej w B. uchwałą nr [...]
z [...] czerwca 2004 roku oraz uchwałą z nr [...] z [...] grudnia 2004 roku. Zgodnie z § 72 ust. 4 statutu Akademii Medycznej w B., rekrutację przeprowadzają Wydziałowe Komisje Rekrutacyjne. W ocenie zatem organu treść § 8 uchwały
nr [...], naruszenie którego zarzuca skarżąca, jest w istocie powtórzeniem treści powołanego § 72 ust. 4 statutu.
Ponadto organ podkreślił, iż nie można przyjąć, że Uczelniana Komisja Rekrutacyjna nie ustosunkowała się do wszystkich zarzutów zawartych
w odwołaniu od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej. Uczelniana Komisja Rekrutacyjna rozpatrując odwołanie, zweryfikowała prawidłowość decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, ale skoro odwołująca nie uzyskała wymaganej liczby punktów, odwołanie nie mogło być uwzględnione. Dlatego też w ocenie organu brak możliwości dostępu do odpowiedzi wzorcowych, nie stanowił i nie mógł stanowić podstawy do uznania decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej za nieprawidłową. Rozpatrzenie odwołania Pani K. S. i uznanie decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej za prawidłową nie ma żadnego związku
z faktem zapoznawania się przez kandydata z wynikami swoich prac lub odpowiedziami wzorcowymi, bowiem weryfikacja decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej dokonywana na skutek wniesienia odwołania dokonywana jest niezależnie od tego czy odwołujący zapoznawał się z wynikami swojej pracy czy też nie. Organ jednocześnie podkreślił, iż zarzut skarżącej o braku dostępu do odpowiedzi kart wzorcowych nie jest prawdziwy, gdyż każdy kandydat postępowania rekrutacyjnego miał możliwość zapoznania się zarówno z własną pracą egzaminacyjną, jej wynikami i wzorcowa kartą tych odpowiedzi, co potwierdzają również skargi składane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez innych kandydatów. Tym samym zarzut naruszenia prawa procesowego art. 73 § 3 kpa jest nieuzasadniony.
Niezasadny również w ocenie organu odwoławczego jawi się zarzut naruszenia art. 73 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - ograniczenia czasowego możliwości wglądu do prac. W punkcie IV lit. D regulamin egzaminu stanowił, iż w okresie odwoławczym kandydat ma prawo wglądu do swoich kart odpowiedzi i arkuszy egzaminacyjnych. Postanowienie to jednak miało charakter informacyjny - wynikający z określonej przepisem art. 141 ust. 4 ustawy
o szkolnictwie wyższym zasady jawności postępowania rekrutacyjnego. Korzystanie z możliwości wglądu do prac i arkuszy egzaminacyjnych po upływie terminów na wniesienie odwołania (skargi), byłoby dla kandydata już bezprzedmiotowe. I tylko w tym celu wskazano w regulaminie egzaminu na prawo zapoznawania się
z kartami odpowiedzi i arkuszami egzaminacyjnymi w okresie odwoławczym. Natomiast Akademia Medyczna nie określała możliwości wglądu do kart odpowiedzi i arkuszy egzaminacyjnych datą kalendarzową.
Organ odwoławczy wskazał także, iż bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 2, 7 i 32 Konstytucji poprzez dyskryminację kandydatów z tzw. starą maturą poprzez ogólnikowe i szczątkowe określenie przez senat Akademii Medycznej sposobu naliczania (algorytmu) starej i nowej i matury. Zgodnie z uchwała Nr [...] Senatu Akademii Medycznej w B., kandydaci którzy zdawali egzamin dojrzałości tzw. stara matura zobowiązani byli przystąpić do egzaminu pisemnego z biologii, chemii, fizyki z astronomią oraz testu predyspozycji intelektualnych. Każdy z kandydatów mógł uzyskać łącznie maksymalnie 310 punktów, w tym z każdego przedmiotu maksymalnie 100 punktów i z testu
z predyspozycji intelektualnych maksymalnie 10 punktów. Kandydaci, którzy zdawali egzamin maturalny w roku 2005 zobowiązani byli przystąpić do pisemnego testu z predyspozycji intelektualnych, z którego jak i kandydaci ze starą matura mogli uzyskać maksymalnie 10 punktów oraz z każdego przedmiotów zdawanych na maturze biologia, chemia, fizyka z astronomią maksymalnie po 100 punktów (decydował wynik na świadectwie).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zasługują bowiem częściowo na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, iż wydana przez Rektora Akademii Medycznej w B. decyzja narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 30, poz. 168 ze zm.), przy zapewnieniu właściwego udziału w tych czynnościach stronom postępowania (art. 10 kpa). Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych decyzji - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego - art. 77 kpa. Poszukiwanie i ujawnianie dowodów oparte jest z kolei na zasadzie legalności i jawności. Dowodem w sprawie administracyjnej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem. – art. 75 § 1 kpa. Trzeci, równie istotny filar dowodzenia w postępowaniu administracyjnym, stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności.
Organy administracji publicznej jednostronnie rozstrzygając o prawach lub obowiązkach strony postępowania, w procesie dowodzenia powinny w sposób szczególny zwracać uwagę na te okoliczności sprawy, które pozostają sporne. Nie umniejszając przypisanego organom administracyjnym prawa do swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) należy podkreślić, że aby swoboda w ocenie dowodów nie przybrała formy dowolności, wydawane rozstrzygnięcia muszą znajdować należyte umocowanie w zebranym materiale dowodowym, a strona winna mieć zapewniony czynny udział w całości postępowania przebiegającego przed organami administracji i ocenie zebranego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu wymogów tych nie spełnia częściowo zaskarżona decyzja.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony tylko w aktach sprawy.
W świetle przytoczonych przepisów rozpoznanie skargi wymagało dokonania oceny zgodności zaskarżonej decyzji z art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, stanowiącym podstawę prawną wydania tej decyzji.
Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 141 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 60, poz. 385 z póź. zm – obowiązującym w dacie wydawania decyzji) warunki i tryb rekrutacji na studia oraz zakres egzaminu wstępnego określa senat uczelni na wniosek rady wydziału. Tak też było w niniejszej sprawie bowiem Senat Akademii Medycznej w B. w dniu [...] czerwca 2004 roku uchwałą nr [...] określił zasady rekrutacji na I rok studiów w Akademii Medycznej w B. Ponadto na uczelni obowiązywał Regulamin Egzaminu wstępnego na I rok studiów na wydziale lekarskim.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w postępowaniu rekrutacyjnym na rok akademicki 2005/2006 uczestniczyły Wydziałowe Komisje Rekrutacyjne, które podejmowały decyzje w sprawach przyjęcia na studia i Uczelniana Komisja Rekrutacyjna. Natomiast Centralna Komisja Egzaminacyjna działająca przy Ministrze Zdrowia oraz egzaminatorzy Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej działali na zlecenie Akademii Medycznej, wykonując określone czynności techniczno- organizacyjne w postępowaniu rekrutacyjnym - opracowanie pytań oraz sprawdzenie prac egzaminacyjnych. Ocena prac dokonywana była przez Wydziałowe Komisje Rekrutacyjne. Powierzenie zaś czynności organizacyjno- technicznych podmiotom zewnętrznym w zakresie opracowania pytań, sprawdzenia prac nie oznacza, że Akademia przekazała ustawowe kompetencje tym podmiotom w zakresie postępowania rekrutacyjnego. Tym samym zarzut naruszenia § 8 uchwały Senatu nr [...] z [...] czerwca 2004 roku jest nieuzasadniony.
Przechodząc do dalszych zarzutów skarżącej, z całą stanowczością należy podkreślić, iż zakres kontroli przez sąd administracyjny decyzji organów uczelni wyższych w przedmiocie przyjęcia kandydata na studia jest ograniczona
i sprowadza się do oceny zgodności z prawem warunków przyjmowania na studia, ustalonych przez władze uczelni oraz kontroli przebiegu egzaminu z ustalonym regulaminem i przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 marca 1999 roku, sygn. akt II SA/Wr 2103/98). Nie mogą zatem podlegać kontroli sądu takie kwestie jak zasady rekrutacji i punktacji osób z tzw. "starą maturą" w porównaniu do pozostałych osób, ani też stopień trudności pytań.
Przysługująca bowiem sądowi administracyjnemu sfera kognicji – badania zgodności z prawem decyzji organów uczelni w indywidualnych sprawach studenckich – wyznacza te elementy postępowania decyzyjnego w związku z ubieganiem się o przyjęcia na studia, które podlegają regulacji przepisami ustawy, uchwałą senatu oraz regulaminem. Ocena poprawności odpowiedzi na zadane pytania należy zatem wyłącznie od organów powołanych do przeprowadzenia egzaminów i nie należy do elementu postępowania administracyjnego
w indywidualnej sprawie studenckiej podlegającej kontroli pod względem zgodności z prawem (tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2003 roku, sygn. akt II SA/Kr 2737/02).
W świetle powyższe bezprzedmiotowe w ocenie Sądu było uwzględnienie wniosku skarżącej o powołanie dowodu z opinii biegłego z zakresu dydaktyki porównawczej obejmującej zakres nauczania szkoły średniej w przedmiocie chemii, biologii i fizyki celem prawidłowego ustalenia i weryfikacji odpowiedzi pisemnych
z odpowiedziami wzorcowymi, tym bardziej iż na etapie postępowania sądowo – administracyjnego Sąd musi oceniać zebrany już materiał dowodowy. Należy mieć bowiem na uwadze, iż sądy administracyjne zostały powołane do kontroli legalności działalności administracji publicznej - art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zatem nie mogą zastępować organów administracyjnych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Wydając zatem rozstrzygnięcie w sprawie orzekają na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych.
Na uwzględnienia natomiast zasługują w ocenie Sądu zarzuty skarżącej w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 73 § 1 kpa w związku z art. 10 kpa.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż już w przepisie art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 12 września 1990 roku o szkolnictwie wyższym – obowiązującym w dacie wydawania decyzji - wskazano, iż wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne. Także regulamin egzaminu wstępnego na I rok w Akademii Medycznej w B. w punkcie IV D określa, iż w okresie odwoławczym kandydat ma prawo wglądu do swoich kart odpowiedzi i arkuszy egzaminacyjnych. Niewątpliwie zatem postępowanie odwoławcze w tym przedmiocie musi odbywać się jawnie, przy zapewnieniu wszelkich wymogów z tym związanych.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 z późn. zm) zwanej dalej kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada ta ma również zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, w którym ostateczną decyzję wydaje Rektor Uczelni, bowiem w postępowaniu tym również stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu ma charakter szczególny wobec reguł przyjmowanych w postępowaniu cywilnym czy karnym. Wiąże się to ze specyfiką postępowania administracyjnego, gdzie organ administracji publicznej występuje w procesie jako rzecznik interesu publicznego i jednocześnie jest powołany do rozstrzygnięcia sprawy. Tego rodzaju kumulacja ról procesowych wymaga, aby w postępowaniu administracyjnym - w najszerszym możliwym - zakresie dopuścić stronę do wszystkich czynności postępowania. Tylko bowiem strona może najlepiej wyrazić swoje żądania, bronić swoich interesów, zabiegać o swoje prawa. Ona jest w stanie najpełniej wyrazić swoje intencje, jak też określić sytuacje, w których będzie realizować wynikające z decyzji prawa i obowiązki (Komentarz do art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005)
Z tak sformułowanej zasady dla organu administracji publicznej wynikają dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze - obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korelatem wskazanych obowiązków organu będą uprawnienia strony postępowania polegające na prawie do czynnego udziału oraz prawie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.
Podkreślić ponadto trzeba, że obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu (prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania) obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji. Zachowanie określonych przepisami prawa wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu (wyrok NSA z dnia 13 lutego 1986 r., II SA 2015/85, ONSA 1986, nr 1, poz. 13).
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym rozciąga się na postępowanie przed organami administracji I i II instancji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności podnieść należy, iż w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia skodyfikowanej w art. 10 kpa zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyjęcia na studia, oparł się w tej mierze na materiale dowodowym zebranym w toku postępowania I instancyjnego, nie ustosunkowując się w zasadzie w ogóle do argumentów skarżącej przedstawionych w odwołaniu. A przecież w postępowaniu odwoławczym organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć pełen materiał dowodowy, mając także na uwadze argumenty strony skarżącej.
Na organie II instancji istniał ponadto ustawowy obowiązek zagwarantowania stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem ostatecznej decyzji. Podkreślić należy, że postępowanie w tego typu sprawach przed organem I instancji jest bardzo specyficzne, a czynny udział stron jest w nim w zasadzie mocno ograniczony. Powyższe tym bardziej uzasadnia czynny udział strony w postępowaniu odwoławczym, tak aby nie była ona pozbawiona możności obrony i wypowiedzenia w kwestii zebranego materiału dowodowego. Takie prawo strona ma zagwarantowane wprost w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, czego zdaje się organ II instancji nie dostrzegać. Skarżąca już w odwołaniu od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnego Akademii Medycznej w B. wnosiła o zapewnienie jej czynnego udziału we wszystkich czynnościach postępowania. Nadto wnosiła o wgląd do materiałów egzaminacyjnych - kart swoich odpowiedzi wraz z odpowiedziami wzorcowymi.
Wprawdzie organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podnosił, iż każdy kandydat postępowania rekrutacyjne miał możliwość zapoznania się zarówno
z własną pracę egzaminacyjną, jej wynikami i wzorcową kartą tych odpowiedzi
w okresie odwoławczym. Taka też informacja została zawarta w piśmie Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnego Akademii Medycznej w B. z dnia [...] lipca 2005 roku (k. 66 akt sprawy). Niemniej jednak organ w żaden sposób nie wykazał, iż również skarżąca miała taki dostęp do tych informacji. Tym bardziej, iż jak wskazano w trakcie rozprawy w dniu 21 lutego 2006 roku, uczelnia dopiero przed rozpoznaniem sprawy przed sądem administracyjnym nadesłana skarżącej do wglądu wzorcowe odpowiedzi na pytania egzaminacyjne. Gdyby zatem organy uczelni uznały, iż wypełniły swoje powinności prawidłowo, nie czyniłyby tego w okresie późniejszym. Niewątpliwie więc doszło w tej mierze do naruszenia art. 73 § 1 kpa.
Na marginesie zauważyć jedynie trzeba, iż zasługuje na uwzględnienie argument organu odwoławczego, iż korzystanie z możliwości wglądu do prac i arkuszy egzaminacyjnych, a także odpowiedzi wzorcowych po wydaniu ostatecznej decyzji Rektora Akademii Medycznej w zakresie odwołania, było dla skarżącej już bezprzedmiotowe. Dlatego też określenie w regulaminu egzaminu terminu w tym przedmiocie nie stanowi naruszenia prawa.
Ponadto wskazać należy, iż organ prowadzący postępowanie zobowiązany był też pouczyć strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. "Prawu strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów towarzyszy obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie" (wyr. NSA z dnia 6 października 2000 r., V SA 316/00, niepubl.). W ocenie Sądu brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący pouczył stronę o przysługującym jej prawie - uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa (takie stanowisko przyjmuje również NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2001 r., II SA 1617/00, niepubl.).
Naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa), które to prawo stanowi jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), uprawnia do uchylenia decyzji wydanej przez organ administracji (tak NSA w wyroku
z 10.01.2002 roku, V SA 1227/01, opublikowany w bazie LEX pod nr 109326).
W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonego uchybienia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien mieć na uwadze przedstawione naruszenia przepisów procesowych,
a także winien mieć na uwadze to, że posługiwanie się przez organ II instancji decyzjami o schematycznie powielanej treści, nie ustosunkowując się do zarzutów
i wniosków odwołania (organu uczynił to dopiero w odpowiedzi na skargę), nie odpowiada wymogom określonym w kpa i ustawie o szkolnictwie wyższym.
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. –