II SA/Bk 862/19

II SA/Bk 862/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1415/20 - Wyrok NSA z 2022-12-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 51 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 2019 r. znak: [...], zatwierdzającą Państwu J. i K. T. projekt budowlany zamienny
i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę istniejących budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek garażowo-składowy o pow. zabudowy 1222,07 m2, powierzchni użytkowej 1131,22 m2 i kubaturze 7440,89m2 w miejscowości T. 8, na dz. nr ew. gr. [...], wg. projektu budowlanego zamiennego opracowanego przez J. B. posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, z zachowaniem następujących warunków:
- dalsze roboty budowlane prowadzić zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym,
- przed przystąpieniem do użytkowania obiektu należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2019 r. pracownicy PINB w K. dokonali kontroli budowy polegającej na rozbudowie i przebudowie istniejących budynków gospodarczych wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek garażowo-składowy, zlokalizowanych na dz. nr ew. gr. [...] w miejscowości T., stanowiących własność J. i K. T.. W jej wyniku stwierdzono, iż roboty budowlane prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty K. z dnia [...] maja 2013 r., wykroczyły w sposób istotny poza zakres udzielonego pozwolenia. Działanie takie wymagało uzyskania zamiennej decyzji o pozwoleniu na budowę, której nie posiadali inwestorzy.
W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2019 r. PINB w K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy i przebudowy istniejących budynków gospodarczych zlokalizowanych na dz. nr ew. gr. [...], wybudowanych
z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Następnie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. organ wstrzymał roboty budowlane oraz decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na J. i K. T. obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Po rozpatrzeniu odwołania R. T. (właściciela działki sąsiedniej o nr geod. [...]), P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymał w mocy ww. decyzję PINB w K..
W dniu [...] kwietnia 2019 r., zgodnie z nałożonym obowiązkiem, J.
i K. T. złożyli cztery egzemplarze projektu budowlanego zamiennego.
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. PINB w K. zatwierdził przedłożony projekt
i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Rozpatrując odwołanie R. T., PWINB decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. uchylił powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Z uzasadnienia decyzji kasacyjnej wynika, że kontrola przeprowadzona przez organ odwoławczy w dniu [...] lipca 2019 r. wykazała, iż na dz. nr [...] znajduje się budynek garażowo-składowy w trakcie przebudowy. Wymurowane są częściowo ściany zewnętrzne oraz wykonana jest konstrukcja stalowa dachu. Ściany zewnętrzne od strony podwórka częściowo docieplone. Ściana od strony
dz. nr [...] nie ocieplona. Budynek znajduje się w następujących odległościach od dz. nr [...]: od 0,96 m do 1,21 m. Pomiędzy ścianą budynku, a granicą dz. nr [...] wykonano opaskę betonową odprowadzającą wody deszczowe. Od strony dz. nr [...] brak okapu dachu. Obecny w trakcie kontroli Inwestor oświadczył do protokołu, iż zgodnie z wykonanymi pomiarami geodezyjnymi odległość budynku od dz. nr ew. gr. [...] wynosi od 1 m do 1,21 m. Różnica w pomiarach spowodowana jest odsunięciem ogrodzenia od granicy dz. nr [...].
PWINB wskazał ponadto, że w trakcie rozprawy administracyjnej, uczestnikowi procesu budowlanego - Pani J. B., przedstawiony został szereg zagadnień dotyczących projektu budowlanego zamiennego z prośbą
o ustosunkowanie się do nich. Z treści pisma J. B. wynika, że przedłożony projekt zamienny wymaga uzupełnienia.
PINB w K., ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia
[...] sierpnia 2019 r. zobowiązał J. i K. T. do uzupełnienia przedłożonego w dniu [...] kwietnia 2019 r. projektu budowlanego w zakresie: (-) lokalizacji okapu obiektu względem granicy z działką nr [...], (-) zabezpieczeń p. pożarowych budynku od strony granicy z dz. nr [...], (-) odprowadzenia wód opadowych z budynku od strony granicy z dz. nr [...], (-) analizy przesłaniania i zacienienia budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz. nr [...] przez obiekt objęty postępowaniem, (-) zgodności wysokości obiektu z wydanymi na rzecz inwestorów warunkami zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W dniu [...] sierpnia 2019 r. J. i K. T. przedłożyli poprawiony i uzupełniony projekt budowlany.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2019 r., PINB w K. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowanych obejmujących rozbudowę i nadbudowę istniejących budynków gospodarczych ze zmianą sposobu użytkowania na budynek garażowo-składowy, na dz. nr [...] w miejscowości T.
Utrzymując w mocy to rozstrzygnięcie, w zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., PWINB po rozpatrzeniu odwołania R. T. wskazał, że inwestorzy dokonali odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem z dnia [...] maja 2013 r. w zakresie podniesienia dachu obiektu. Dokonane odstępstwo nie miało wpływu na zatwierdzoną ww. decyzją o pozwoleniu na budowę lokalizację budynku, ani jego powierzchnię zabudowy. Nie ma zatem podstaw twierdzenia, że organ l instancji zatwierdzając projekt budowlany zamienny naruszył § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, dalej również jako "rozporządzenie", "warunki techniczne"), poprzez zezwolenie na usytuowanie budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy działki sąsiedniej. PWINB wskazał, iż lokalizacja przedmiotu postępowania oparta została na bazie ścian istniejących budynków i zatwierdzona została pozwoleniem na budowę. Ponadto na lokalizację nowych (projektowanych) elementów budynku, w zbliżeniu do granicy z dz. nr [...] inwestor uzyskał zgodę w drodze odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych.
W ocenie organu odwoławczego nie mogły zostać naruszone przepisy
§ 19 ust. 1 pkt 2 i § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, albowiem nie mają one zastosowania w niniejszym przypadku. Budynek garażowo-składowy powstały
w wyniku projektowanych prac budowlanych nie stanowi miejsc postojowych
w rozumieniu przepisu § 19 warunków technicznych.
W odniesieniu do podnoszonych przez odwołującego zarzutów naruszenia
§ 235 ust. 1-3 warunków technicznych, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z ww. przepisem, ścianę oddzielenia pożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,30m w przypadku jeżeli dach obiektu rozprzestrzenia ogień. Zgodnie z rozwiązaniem projektowym zawartym w projekcie budowlanym zamiennym, dach obiektu pokryty będzie płytą warstwową wykończoną blachą, zatem materiałem niepalnym. Konstrukcja dachu jest stalowa. Niemniej jednak projektant zaprojektował podniesienie ściany od strony dz. nr [...] o 0,30m ponad połać dachu. Nie jest to niezgodne z prawem. Stanowi natomiast dodatkowe zabezpieczenie p. pożarowe.
W zakresie zarzutu naruszenia § 271 rozporządzenia PWINB stwierdził, że przepis ten stanowi o odległościach między zewnętrznymi ścianami budynków projektowanych na działkach sąsiednich, a nie położonych na tej samej działce. Zatem nie można rozpatrywać naruszenia tego przepisu poprzez niezastosowanie "ogniomurów" oddzielających wznoszony budynek od wszelkich innych budynków znajdujących się na dz. nr [...]. O odległościach między zewnętrznymi ścianami budynków położonych na jednej działce budowlanej stanowi przepis § 273 warunków technicznych i zgodnie z jego treścią odległości tych nie ustala się.
PWINB nie stwierdził również naruszenia § 13 warunków technicznych. Wskazał w tym zakresie, że z załączonych do projektu rysunków jasno wynika, iż dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na dz. nr [...] przesłanianie nie zachodzi, albowiem część projektowanego budynku (przesłaniającego), znajdująca się w zbliżeniu do ww. budynku mieszkalnego, jest niższa niż odległość do budynku przesłanianego. Poza tym, do analizy przesłaniania przyjmuje się wysokość najbliżej położonej krawędzi budynku przesłaniającego, nie zaś całkowitą wysokość budynku projektowanego.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia warunków określonych w postanowieniu Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] i wzniesienia budynku w odległości mniejszej niż 1,0m od granicy działki, organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie to dotyczy odstępstwa od warunków technicznych, wydanych na podstawie informacji zawartych we wniosku o udzielenie zgodny na odstępstwo. Wniosek natomiast bazował na istniejącej lokalizacji budynków gospodarczych, zatem udzielone odstępstwo dotyczy stałej lokalizacji obiektu.
W zakresie zarzutu zaprojektowania odprowadzenia wód opadowych niezgodnie z decyzją Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2018 r. o warunkach zabudowy organ stwierdził, że zgodnie z pkt 4 ww. decyzji o warunkach zabudowy, wody opadowe należy odprowadzić powierzchniowo na nieutwardzony teren działki inwestycji. Takie też rozwiązanie odprowadzenia wód opadowych przewidziano
w projekcie.
W odpowiedzi na wnioski R. T. o dopuszczenie dowodu z oględzin na okoliczność przeniesienia obciążeń ogniowych projektowanej ściany
p. pożarowej - organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] lipca 2019 r. dokonał kontroli przedmiotu postępowania, w tym ściany p. pożarowej i nie stwierdził podstaw do podważenia założeń projektowych wskazanych w projekcie budowlanym zamiennym. Przedmiotowa ściana jest murowana i pełna tj. bez otworów. Ponadto nie przenosi obciążeń konstrukcyjnych dachu głównej i największej części budynku, pozostając
w znacznej większości jedynie ścianą osłonową pełniącą funkcję ściany oddzielenia p. pożarowego.
W odniesieniu natomiast do wniosku o dopuszczeniu pisemnej opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia charakteru inwestycji - organ wskazał, że inwestycja uzyskała pozwolenie na budowę i nie jest możliwe podważenie tego pozwolenia w odwoławczym postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego.
W kwestii dotyczącej postanowienia Starosty K. udzielającego zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, PWINB poinformował, iż nie podlega ona rozpatrzeniu w postępowaniu odwoławczym. Organ nie dysponuje środkami prawnymi do kontroli instancyjnej wydanego postanowienia.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się R. T. W skardze złożonej do tut. Sądu zaskarżył decyzję organu II instancji w całości i zarzucił naruszenie:
1. § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez zezwolenie na budowę budynku garażowo-magazynowego
w odległości mniejszej niż 3,0m od granicy działki sąsiedniej należącej do skarżącego,
2. § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, poprzez zezwolenie na budowę budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż tzw. wysokość przesłaniania, co skutkuje brakiem należytego nasłonecznienia budynku mieszkalnego posadowionego na działce sąsiedniej należącej do skarżącego,
3. § 19 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, poprzez zezwolenie na budowę budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż 10,0m od domu mieszkalnego skarżącego,
4. § 19 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, poprzez zezwolenie na budowę budynku garażowo-magazynowego w odległości mniejszej niż 6,0 m od granicy działki sąsiedniej należącej do skarżącego,
5. warunków określonych w postanowieniu Starosty K. z dnia
[...] kwietnia 2013 r. nr [...], poprzez wzniesienie budynku w odległości mniejszej niż 1,0m od granicy działki,
6. art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego niezgodnego z wymaganiami określonymi w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2018 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na skutek zatwierdzenia projektu dotyczącego wzniesienia nowego budynku zamiast rozbudowania pierwotnie istniejącego oraz zaprojektowania odprowadzenia wód opadowych po utwardzonym terenie działki inwestycyjnej wbrew postanowieniu decyzji o warunkach zabudowy i zasadom ustawy Prawo wodne,
7. art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego zawierającego braki w zakresie analizy przesłaniania budynku mieszkalnego znajdującego się na działce skarżącego, opartej na § 13 rozporządzenia, co czyni projekt zamienny niepełnym,
8. § 235 ust. 1-3 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego posiadającego wadę techniczną na skutek niezastosowania przegrody ogniotrwałej wyżej od pokrycia dachowego o co najmniej 0,30m, oddzielającego całkowicie wznoszony budynek od wszelkich innych budynków znajdujących się na działce skarżącego,
9. § 271 ust. 1-12 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu zamiennego posiadającego wadę techniczną na skutek niezastosowania przegród ogniotrwałych oddzielających wznoszony budynek od wszelkich innych budynków znajdujących się na dz. nr [...], powodując tym samym zwiększenie zagrożenia pożarowego,
10. art. 75 § 1 w związku z art. 140 k.p.a., poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia charakteru inwestycji, tj. czy stanowi rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku garażowo-magazynowego, czy też budowę innego budynku o zupełnie odmiennych rozwiązaniach i parametrach technicznych.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zdaniem skarżącego, aktualnie złożony przez inwestorów projekt zamienny nie spełnia warunków ochrony przeciwpożarowej i dodatkowo jest sprzeczny
z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Ściana oddzielenia p. pożarowego aby spełniała swą funkcję będzie musiała być wyższa niż 10 m, co będzie sprzeczne
z warunkami zabudowy (maksimum 6 m). Skarżący zwrócił uwagę, że ogniomurem jest cała ściana zewnętrzna, a jest ona gliniano-kamienna. Dodatkowo całe pokrycie dachowe zostanie wykonane z płyt, które są materiałem palnym. Według § 235 ust. 3 rozporządzenia, w budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m. Na projekcie widać, że ogniomur nie został wyprowadzony ponad pokrycie dachu, tylko 30 cm ponad miejsce, w którym ściana styka się z dachem. Na chwilę obecną to przykrycie dachu wystaje ponad ogniomur. Ogniomur powinien w całości zasłaniać pokrycie dachowe.
Skarżący kwestionuje również rzetelność analizy oddziaływania obiektu, w tym wyliczenia wysokości przesłaniania domu mieszkalnego posadowionego na jego działce. Projektowany budynek ze względu na dopuszczalną wysokość przesłaniania może mieć w kaletnicy wysokość dużo niższą niż 10 m. Oznacza to, że PINB wydał wadliwą decyzję. Skarżący podniósł, że projekt zamienny wskazuje, że ściany są znacznie wyższe z uwagi na obniżenie terenu wewnątrz budynku. Ściany nośne mierzone wewnątrz budynku są wyższe niż mierzone na zewnątrz. Jest to świadomy wybieg inwestorów, którzy próbują zbudować o wiele wyższy budynek niż jest to prawnie możliwe. Inwestorzy podwyższyli teren wokół budynku, zmieniając na gruncie min. stosunki wodne.
Skarżący stwierdził również, że wobec połączenia budynku garażowo-magazynowego w jedną całość z pozostałymi budynkami gospodarskimi na nieruchomości inwestorów, konieczne jest oddzielenie poszczególnych budynków ścianami przeciwpożarowymi. Projekt zamienny nie przewiduje takich ścian.
W zakresie postanowienia Starosty K. dotyczącego zgody na odstępstwa od norm technicznych skarżący zwrócił uwagę, że postępowanie o zatwierdzenie projektu zamiennego jest odrębnym postępowaniem od poprzedniego dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Wszelkie dokumenty sporządzone na użytek poprzedniego postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na budowę nie mają skutku prawnego w obecnie prowadzonym postępowaniu. Obecnie odstępstwo od przepisów technicznych zawartych w § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia wymaga ponownego wydania postanowienia przez Starostę. Wymóg odległości budynku gospodarczego odpowiednio 3 m oraz 1,5 m od granicy działki nadal zatem obowiązuje. Poza tym postanowienie Starosty w sprawie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie wskazuje aby zezwolono jednocześnie na odstępstwo od § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia. Skarżący podnosi ponadto, że część dachu według projektu zamiennego wystawać będzie poza obręb ścian zewnętrznych, tym samym odległość budynku od granicy działki będzie wynosiła dużo mniej niż 1 m.
W skardze podkreślono również, że w decyzji o warunkach zabudowy zawarto warunek odprowadzania wód opadowych po nieutwardzonym terenie działki inwestycyjnej. Projekt zamienny przewiduje zaś utwardzenie działki inwestycyjnej.
W ocenie skarżącego fest zatem sprzeczność między projektem zamiennym decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zdaniem skarżącego prowadzona inwestycja nie jest przebudową/rozbudową, tylko budową nowego budynku.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wniosek o oddalenie skargi sformułował również pełnomocnik uczestnika postępowania J. T.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej: u.p.b."), w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych
w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
W rozpatrywanym przypadku organ nadzoru budowlanego dostrzegł przesłankę wdrożenia trybu naprawczego określoną w art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b.
i wstrzymał inwestorom roboty budowalne przy rozbudowie i przebudowie istniejących budynków gospodarczych. Roboty budowlane wykonywane przez inwestorów odbiegały bowiem w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych
w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego doszło do zmiany podstawowych parametrów budynku gospodarczego, tzn. jego wysokości
i w konsekwencji kubatury.
Stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające
z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
W analizowanej sprawie decyzja taka została wydana 25 lutego 2019 r. Inwestorzy zaś wykonali nałożony na nich obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla przedmiotowej inwestycji.
Skarżona aktualnie do sądu decyzja stanowi natomiast końcowy etap postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50-51 u.p.b., w którym weryfikowano obowiązek sporządzenia i przedłożenia przez inwestorów zamiennego projektu budowlanego dla inwestycji realizowanej z istotnymi odstępstwami od pierwotnego projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę.
W myśl art. 51 ust. 4 u.p.b., po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa
w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego
i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b. kończy postępowanie naprawcze, wyrażając tym samym stanowisko organu o doprowadzeniu inwestycji do stanu zgodnego z prawem. W trakcie procedury zatwierdzającej projekt zamienny, zadaniem organu nadzoru budowlanego jest skontrolowanie zgodności przedłożonego projektu budowlanego przede wszystkim z ustaleniami decyzji
o warunkach zabudowy, jak też z przepisami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. W analizowanym przypadku organy nadzoru budowlanego trafnie oceniły, że inwestycja J. i K. T. może być kontynuowana zgodnie z przedstawionym przez inwestorów projektem zamiennym. Sąd nie znajduje usprawiedliwionych podstaw do podważenia stanowiska organu nadzoru budowlanego w zakresie doprowadzenia inwestycji państwa T. do stanu zgodnego z prawem.
Zauważenia wymaga, że w toku postępowania naprawczego z uwagi m.in. na podnoszone przez skarżącego wątpliwości, projekt zamienny inwestycji J.
i K. T. został uzupełniony w zakresie: zabezpieczeń przeciwpożarowych budynku od strony granicy z działką skarżącego, odprowadzenia wód opadowych z budynku od strony granicy z jego działką, analizy przesłaniania i zacienienia budynku mieszkalnego zlokalizowanego na jego działce, zgodności wysokości obiektu z wydanymi na rzecz inwestorów warunkami zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zatwierdzony projekt zamienny uwzględnia zakres i charakter stwierdzonych odstępstw od pierwotnego projektu. Zawiera wszystkie elementy pozwalające na ocenę zasadniczych i spornych między stronami kwestii, w tym głównie, problemu zabezpieczeń przeciwpożarowych, zagospodarowania wód opadowych i zagwarantowania odpowiedniego nasłonecznienia budynku mieszkalnego skarżącego.
Zdaniem Sądu w sprawie nie został naruszony § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ inwestorzy dysponują postanowieniem Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyrażającym zgodę na odstępstwo od tych przepisów i usytuowanie inwestycji w odległości 1,0 m od granicy z działką skarżącego. Upoważnienie do wyrażenia zgody na powyższe odstępstwo udzielił Staroście Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie
art. 9 u.p.b. Powyższe nie jest sporne między stronami.
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że odstępstwo od norm technicznych zawartych w § 12 ust. 1 pkt 2 oraz § 12 ust. 5 pkt 1 (obecnie § 12 ust. 6 pkt 1) rozporządzenia wymaga aktualnie ponownego wydania przez Starostę postanowienia w tym zakresie. Wszczęcie i prowadzenie postępowania naprawczego nie zdezaktualizowało postanowienia wyrażającego zgodę na odstępstwa od odległościowych norm technicznych, gdyż stwierdzone w sprawie istotne odstępstwa nie zmieniły lokalizacji obiektu (doszło tylko do zmiany jego wysokości
i w konsekwencji kubatury).
Poza tym skarżący, ani na etapie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, ani też w skardze do Sądu nie wykazał, że przedmiotowa inwestycja zlokalizowana przy granicy z jej działką mogłaby powodować zagrożenia, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 u.p.b. (tj. zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia). Kwestie zabezpieczenia przeciwpożarowego zostały przy tym zidentyfikowane
i opisane w projekcie zamiennym, zaś ich ocena dokonana przez organy nadzoru budowlanego co do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi nie budzi wątpliwości.
Na uwzględnienie nie zasługiwał argument skargi, że wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 nie wskazuje aby zezwolono jednocześnie na odstępstwo od § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia. Powyższe nie oznacza, że
w sprawie tej zastosowanie znajduje norma odległościowa określona w § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia (tzn. 1,5 m do okapu lub gzymsu). Projekt zamienny nie przewiduje bowiem wykonania w spornym budynku okapu od strony działki należącej do skarżącego. Tym samym nie może być również mowy o naruszeniu warunków określonych w postanowieniu Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., poprzez wzniesienie budynku w odległości mniejszej niż 1,0 m od granicy działki.
Powracając do kwestii warunków ochrony przeciwpożarowej, Sąd nie może zgodzić się z zarzutem naruszenia § 235 ust. 1-3 warunków technicznych. Zgodnie
z tym przepisem, ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wznosić na własnym fundamencie lub na stropie, opartym na konstrukcji nośnej o klasie odporności ogniowej nie niższej od odporności ogniowej tej ściany (ust. 1). Ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej budynku lub na całej wysokości ściany zewnętrznej zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60 (ust. 2). W budynku z przekryciem dachu rozprzestrzeniającym ogień ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia (ust. 3).
Jak słusznie stwierdził organ, w projekcie zamiennym przewidziano pokrycie dachu materiałem niepalnym, co oznacza, że nie ma obowiązku wyprowadzania ściany oddzielenia pożarowego ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m. Projektant zaprojektował jednak podniesienie ściany oddzielenia pożarowego od strony działki skarżącego o 0,3 m ponad połać dachu, co stanowi dodatkowe zabezpieczenie p. pożarowe. Podkreślenia przy tym wymaga, że projekt przewidział ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki skarżącego o klasie odporności REI 120, czyli wyższej niż wymagana.
Pozbawiony jakichkolwiek podstaw jest zarzut naruszenia § 271 ust. 1-12 rozporządzenia stawiany w kontekście usytuowania wznoszonego przez inwestorów budynku i innych budynków na ich działce inwestycyjnej, bez zastosowania między nimi przegród ogniotrwałych. Organ słusznie stwierdził, że przepisy te dotyczą odległościach między zewnętrznymi ścianami budynków projektowanych na działkach sąsiednich, a nie położonych na tej samej działce. Organ wyjaśnił przy tym, że o odległościach między zewnętrznymi ścianami budynków położonych na jednej działce budowlanej stanowi przepis § 273 warunków technicznych i zgodnie z jego treścią odległości tych co do zasady nie ustala się.
Na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty naruszenia § 19 ust. 1 pkt 2 i § 19 ust. 2 pkt 2 warunków technicznych. Przepisy te dotyczą odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej. Inwestycja państwa T. nie dotyczy miejsc postojowych w rozumieniu tych przepisów, stąd § 19 rozporządzenia nie mógł mieć zastosowania w tej sprawie.
Wbrew twierdzeniom skargi w projekcie zamiennym znalazła się analiza przesłaniania budynku skarżącego. Ponadto ustalono, że spełniony został warunek
z § 60 rozporządzenia, tzn. minimalnego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 700-1700. W projekcie obliczono, że budynek mieszkalny na działce skarżącego nie będzie zacieniony
w dniach równonocy przez 7 godzin (od 1000 do 1700). Tym samym nie potwierdził się zarzut braku rzetelnej analizy oddziaływania obiektu w zakresie wyliczenia wysokości przesłaniania domu mieszkalnego na działce skarżącego. Z projektu zamiennego wynika, że budynek mieszkalny skarżącego będzie należycie nasłoneczniony.
Kontrolowana inwestycja nie narusza również ustaleń zawartych w decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] listopada 2018 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Analiza projektu zamiennego wskazuje, że wysokość głównej kalenicy budynku nie przekroczy 10m, zaś wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, do jej okapu, gzymsu lub attyki – nie przekroczy 6m.
Również przewidziane w projekcie zamiennym rozwiązania odprowadzenia wód opadowych są zgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. W decyzji o warunkach zabudowy przewidziano dla przedmiotowej inwestycji odprowadzanie wód opadowych powierzchniowo na nieutwardzony teren działki inwestycyjnej.
W projekcie zamiennym projektant przewidział natomiast, że wody opadowe
z obiektu będą odprowadzane na tereny nieutwardzone na działce inwestora poprzez rynny i rury spustowe. Od strony zachodniej wzdłuż ściany oddzielenia przeciwpożarowego zaprojektowano rynnę z rurami spustowymi skierowanymi
do wnętrza budynku a następnie rurą zbiorczą na zewnątrz obiektu na tereny nieutwardzone. Wzdłuż zachodniej ściany przewidziano także utwardzenie betonowe z podmurówką pod ogrodzeniem które uniemożliwia odpływ wód na działkę sąsiednią.
Skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, że przewidziane rozwiązania dotyczące odprowadzania wód opadowych są technicznie błędne. Organy nie miały natomiast podstaw do negowania ustaleń projektanta w tym zakresie. To projektant, który posiada stosowne uprawnienia ponosi odpowiedzialność za przyjęte ustalenia. Istotne jest przy tym, że projekt zamienny ustalenia takie zawiera, uwzględniając tym samym zakaz zmiany naturalnego spływu wód, o którym mowa w § 29 warunków technicznych. Brak jest podstaw do uznania, że rozwiązania przyjęte w projekcie zamiennym nie zapewnią ochrony projektowanego obiektu oraz działek sąsiednich przed zalewaniem wodami opadowymi spływającymi z wyżej położonych terenów. Jeżeli rozwiązanie te okażą się nieskuteczne i powodujące szkodę na działkach sąsiednich, zaistnieją podstawy do interwencji. W myśl bowiem art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, można wnosić o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 34 ust. 1 u.p.b.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie było potrzeby dopuszczenie dowodu z oględzin na okoliczność przeniesienia obciążeń ogniowych projektowanej ściany
p. pożarowej. Organ odwoławczy dokonał kontroli przedmiotu postępowania, w tym ściany p. pożarowej i nie stwierdził podstaw do podważenia założeń projektowych wskazanych w projekcie budowlanym zamiennym. W decyzji wskazano, że przedmiotowa ściana jest murowana i pełna tj. bez otworów. Ponadto nie przenosi obciążeń konstrukcyjnych dachu głównej i największej części budynku, pozostając
w znacznej większości jedynie ścianą osłonową pełniącą funkcję ściany oddzielenia p. pożarowego.
O naruszeniu prawa nie świadczy niedopuszczenie w sprawie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia charakteru inwestycji. Ostateczne decyzje o warunkach zabudowy i następnie pozwolenie na budowę dotyczyły rozbudowy i nadbudowy istniejących budynków gospodarczych. Akta sprawy nie wskazują aby doszło do budowy zupełnie nowego budynku o odmiennych rozwiązaniach i parametrach technicznych. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego jedynie w zakresie zmiany wysokości budynku poprzez nadbudowanie ścian zewnętrznych, skutkiem czego zmieniła się kubatura budynku. Podkreślić przy tym należy, że w ramach postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 50 u.p.b., organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do dokonywania kontroli samej decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie której realizowana jest inwestycja. W razie stwierdzenia, że roboty budowlane są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń
i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub
w przepisach - rolą organów nadzoru budowlanego jest natomiast doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie, co też w sprawie tej zostało uczynione.
Celem postępowania naprawczego, opartego na przepisach art. 50 i art. 51 u.p.b. jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego
z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa budowlanego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane,
w przypadkach wskazanych w art. 50 tej ustawy, doprowadzić do stanu zgodnego
z prawem. Nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego okoliczność wykonania robót
z istotnymi odstępstwami, nakłada na organ nadzoru budowalnego w kolejnej fazie postępowania naprawczego sprawdzenie przedłożonego projektu zamiennego
w zakresie objętym regulacją art. 35 ust. 1 u.p.b., mającą odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b . Wszystkie te obowiązki zostały w sprawie zrealizowane prawidłowo. Stanowiska w tym względzie nie mogły zmienić argumenty zaprezentowane w skardze.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).