III OSK 1021/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-24
NSAochrona środowiskaWysokansa
ochrona środowiskapozwolenie zintegrowanedecyzja środowiskowainstalacja uboju zwierzątzmiana pozwoleniaoddziaływanie na środowiskoprawo ochrony środowiskaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną inwestora, potwierdzając konieczność uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla istotnych zmian w instalacji uboju zwierząt, nawet jeśli pozwolenie zintegrowane zostało już wydane.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej inwestora od wyroku WSA, który uchylił decyzję zmieniającą pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji uboju zwierząt. WSA uznał, że zmiana pozwolenia, obejmująca zwiększenie wydajności i czasu pracy, wymagała uprzedniego uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego, twierdząc, że istniejąca decyzja środowiskowa jest wystarczająca. NSA oddalił skargę, podkreślając, że istotne zmiany w instalacji, znacząco zwiększające jej oddziaływanie na środowisko, wymagają ponownej oceny środowiskowej, nawet jeśli pierwotna decyzja została już wydana.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie III OSK 1021/22 dotyczył skargi kasacyjnej inwestora od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Łomżyńskiego o zmianie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt. Sąd I instancji uznał, że organy administracji błędnie stwierdziły brak potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanych zmian, które obejmowały znaczące zwiększenie wydajności i czasu pracy instalacji. Inwestor argumentował, że istniejąca decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wystarczająca i zarzucał Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że istotne zmiany w instalacji, które znacząco zwiększają jej oddziaływanie na środowisko (w tym przypadku wielokrotny wzrost wydajności i czasu pracy), wymagają uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli pierwotna decyzja została już wydana. NSA odrzucił zarzuty inwestora, wskazując na prawidłową wykładnię przepisów prawa ochrony środowiska i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, zgodnie z którą zmiana uwarunkowań środowiskowych wymaga ponownej oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istotne zmiany w instalacji, które znacząco zwiększają jej oddziaływanie na środowisko i powodują potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w pierwotnej decyzji środowiskowej, wymagają uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wielokrotny wzrost wydajności i czasu pracy instalacji uboju zwierząt stanowi istotną zmianę, która wpływa na środowisko w sposób nieprzewidziany w pierwotnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zmiana ta powoduje potrzebę ponownej oceny oddziaływania na środowisko i uzyskania nowej decyzji, zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.o.ś. art. 201 § ust.1

Prawo ochrony środowiska

Dotyczy pozwolenia na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii.

ustawa środowiskowa art. 71

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

ustawa środowiskowa art. 72 § ust. 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Określa rodzaje decyzji, dla których wydania jest konieczne uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów.

p.o.ś. art. 214 § ust. 3

Prawo ochrony środowiska

Określa, kiedy zmiana pozwolenia zintegrowanego jest uznawana za istotną.

p.o.ś. art. 214 § ust. 5

Prawo ochrony środowiska

Wymogi dotyczące pozwolenia zintegrowanego dotyczą także decyzji zmieniających pozwolenie zintegrowane.

ustawa środowiskowa art. 86a

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przekazywania jej z urzędu organowi ochrony środowiska.

ustawa środowiskowa art. 64 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zasięgnięcia opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego.

ustawa środowiskowa art. 86

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Związanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organów wydających pozwolenia zintegrowane.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § pkt 3

Definicja przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obejmująca także te powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań w istniejącej decyzji środowiskowej.

Dz.U. 2021 poz 1973 art. 201 § ust.1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pozwolenie na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy wymogów dotyczących uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi przez WSA w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istotna zmiana instalacji, zwiększająca jej oddziaływanie na środowisko, wymaga uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nawet jeśli pierwotna decyzja została już wydana.

Odrzucone argumenty

Istniejąca decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wystarczająca dla zmiany pozwolenia zintegrowanego. Zmiana pozwolenia zintegrowanego nie wymaga uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku wskazania, w jakiej części decyzja organu jest sprzeczna z decyzją środowiskową oraz błędnych ustaleń faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

"rozdźwięk" pomiędzy treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a treścią zmienionego pozwolenia zintegrowanego Nie chodzi zatem o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia już istniejącego, lecz dla przedsięwzięcia planowanego do realizacji na skutek istotnych zmian w przedsięwzięciu już istniejącym.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Konieczność uzyskania nowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przy istotnych zmianach w instalacjach, nawet jeśli pozwolenie zintegrowane zostało już wydane."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z pozwoleniem zintegrowanym i oceną oddziaływania na środowisko w kontekście zmian w istniejących instalacjach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – relacji między pozwoleniem zintegrowanym a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, co jest kluczowe dla wielu inwestycji przemysłowych.

Czy zmiana pozwolenia na ubojnię zwierząt wymaga nowej decyzji środowiskowej? NSA wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OSK 1021/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II SA/Bk 857/21 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2022-01-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1973
art.201 ust.1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski protokolant asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 857/21 w sprawie ze skargi Prokuratora Regionalnego w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 22 września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 25 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Regionalnego w Białymstoku, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 22 września 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Łomżyńskiego z 20 lipca 2021 r. w przedmiocie zmiany pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że R.R. (dalej: inwestor) wystąpił do Starosty Łomżyńskiego o zmianę decyzji z 26 lipca 2017 r. udzielającej pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt o zdolności produkcyjnej ponad 50 ton tusz na dobę, eksploatowanej na działkach nr ewid. [...]/1, [...]/1 i [...]/6 w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...]. Konieczność zmiany pozwolenia wynikała ze zmiany numerów działek geodezyjnych, na których prowadzona jest działalność, wydłużenia czasu pracy oraz zwiększenia wydajności, zmian w technologii oraz zainstalowania nowych urządzeń. Zmianie ulec miały także ilości pobranej wody oraz odprowadzanych ścieków określone w oddzielnych pozwoleniach sektorowych.
Starosta Łomżyński decyzją z 20 lipca 2021 r. dokonał zmiany pozwolenia zintegrowanego. Postanowieniem z 6 sierpnia 2021 r. Starosta Łomżyński uzupełnił z urzędu decyzję z 20 lipca 2021 r. w ten sposób, że w treści rozstrzygnięcia po punkcie I dodał punkt "II a" o brzmieniu zgodnym z wnioskiem inwestora.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Prokurator Regionalny w Białymstoku,
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z 22 września 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Prokurator Regionalny w Białymstoku wniósł skargę na decyzję z 22 września 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
Uwzględniając skargę Sąd I instancji wskazał, że organy obu instancji nieprawidłowo stwierdziły brak potrzeby poprzedzenia kontrolowanego postępowania w sprawie zmiany pozwolenia zintegrowanego postępowaniem w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Ocena organu ograniczyła się do przepisów ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973, dalej: p.o.ś.), a konkretnie braku w tej ustawie przepisu nakładającego na prowadzącego instalację obowiązek dołączania do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego (w konsekwencji też o zmianę pozwolenia zintegrowanego) decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy pominęły natomiast przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373, dalej: ustawa środowiskowa). Wykluczenie przedmiotowego przedsięwzięcia z obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach naruszyło w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepisy ustawy środowiskowej, a w konsekwencji także przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Z art. 71 ustawy środowiskowej wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Rodzaje takich przedsięwzięć wymienia rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839, dalej: rozporządzenie).
Kwalifikacja spornej instalacji w kształcie opisanym wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego do rodzaju przedsięwzięć oddziałowujących na środowisko i wymagających tym samym decyzji środowiskowej wymagała porównania charakteru i zakresu pozwolenia zintegrowanego (tj. elementów opisanych przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska) z katalogiem decyzji wymienionych w art. 72 ustawy środowiskowej. Decyzja o pozwoleniu zintegrowanym powinna spełniać wymagania określone dla pozwoleń, o których stanowi art. 181 ust. 1 pkt 2 (czyli dla pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza) oraz pkt 4 (czyli dla pozwolenia na wytwarzanie odpadów), a także dla pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód oraz pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Wymogi dotyczące pozwolenia zintegrowanego dotyczą także decyzji zmieniających pozwolenie zintegrowane (art. 214 ust. 5 p.o.ś.). Z art. 72 ustawy środowiskowej wynika natomiast, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest konieczne (między innymi) przed uzyskaniem zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, a zatem gdy gospodarka odpadami stanowi konieczny element pozwolenia zintegrowanego (i jego zmiany), to pozwolenie zintegrowane (jego zmianę) musi poprzedzać decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z 20 lipca 2021 r. wskazał, że w decyzji uwzględniono dodatkowe rodzaje odpadów przewidywanych do wytwarzania w związku ze zwiększeniem wydajności w instalacji uboju przez instalację dodatkowych urządzeń (kocioł) wynikające ze zmiany czasu pracy. Zmianie ulegną ilości już wytwarzanych odpadów oraz dodanie nowych kategorii i rodzajów odpadów ze względu na konieczność dostosowania do nowych warunków oraz możliwości wytwarzania odpadów we własnym zakresie, które do tej pory wytwarzane były przez firmy zewnętrzne w ramach usług serwisowych.
Sąd I instancji wyjaśnił, że ustawa z 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1101), nadała art. 208 p.o.ś. nowe brzmienie, które wyeliminowało obowiązek prowadzącego instalację dołączania do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego kopii wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach albo decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli została wydana. W ocenie Sądu I instancji, nie oznacza to jednak, że odpadł materialny obowiązek dysponowania decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przez wnioskującego o wydanie pozwolenia zintegrowanego. Wynika to z tego, że ustawą z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1434) do ustawy środowiskowej został dodany do art. 86a, który nałożył na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przekazywania z urzędu ostatecznych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z kopią załączników, organowi ochrony środowiska, o którym stanowi art. 378 p.o.ś. Oznacza to, że wszystkie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach wydane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) z urzędu muszą być przekazywane staroście jako organowi ochrony środowiska właściwemu do wydania pozwolenia zintegrowanego. Jeżeli organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego powinien dysponować decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przekazaną mu z urzędu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), to prowadzący instalację nie musi jej dołączać do wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego.
Kolejne zmiany wprowadzone do ustawy środowiskowej ustawą z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1936), wskazują na związek treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z decyzją o pozwoleniu zintegrowanym. Przepisem art. 1 pkt 29 lit. a) tiret drugie wymienionej ustawy zmieniającej dodany został do ustawy środowiskowej przepis art. 64 ust. 1 pkt 3, którym nałożony został na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zasięgnięcia przed wydaniem postanowienia w kwestii nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, także opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego. Ponadto zmieniony został art. 86 ustawy środowiskowej. Od 1 stycznia 2017 r. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których stanowi art. 72 ust. 1, a także organy wydające decyzje określające warunki korzystania ze środowiska w zakresie, w jakim ma być uwzględniona przy wydawaniu tych decyzji. W praktyce oznacza to, już na etapie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, prowadzonej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) dla przedsięwzięcia, które jednocześnie stanowi instalację, o której mowa w art. 201 ust. 1 p.o.ś., już w procesie opiniowania kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (dla której konieczne jest sporządzenie raportu), organ właściwy dla wydania pozwolenia zintegrowanego powinien poprzez pryzmat kryteriów opisanych w art. 63 ustawy środowiskowej, a także poprzez pryzmat ustawowych wymogów dla treści pozwolenia zintegrowanego, które wymienia ustawa Prawo ochrony środowiska, ocenić czy istnieje potrzeba sporządzenia raportu a jeśli tak, jaki powinien być jego zakres zważywszy na wiążący dla pozwolenia zintegrowanego zakres decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd I instancji wskazał, że inwestor uzyskał decyzję Wójta Gminy Łomża z 9 września 2014 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ubojni trzody chlewnej, dla którego planowana wydajność ubojni została określona na "150 sztuk trzody na godzinę wraz z rozbiorem przemysłowym o zdolności produkcyjnej na poziomie 20t/dobę półtusz wieprzowych przy jednozmianowym systemie funkcjonowania zakładu przez 5 dni w tygodniu". Decyzja z 9 września 2014 r. została zmieniona decyzją Wójta Gminy Łomża z 29 czerwca 2016 r. wydaną bez przeprowadzania oceny na środowisko w związku z planowaną budową szczelnego zbiornika na gnojowicę oraz zwiększeniem wydajności zakładu do "180 sztuk trzody na godzinę wraz z rozbiorem przemysłowym o zdolności produkcyjnej 50t/zmianę półtusz wieprzowych z własnego uboju" nadal przy pracy zakładu w systemie jednozmianowym przez 5 dni w tygodniu. Decyzją z 26 lipca 2017 r. Starosta Łomżyński udzielił skarżącemu pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do uboju zwierząt o zdolności produkcyjnej ponad 50 sztuk na dobę w systemie pracy jednozmianowym przez 5 dni w tygodniu. Decyzją Starosty Łomżyńskiego z 14 września 2017 r. pozwolenie zintegrowane zostało zmienione uwagi na przejście zakładu na dwuzmianowy system pracy. Kolejną decyzją Starosty Łomżyńskiego z 11 lutego 2019 r. pozwolenie zintegrowane zostało zmienione w związku z potrzebą ustalenia na nowo poziomu emisji wywołaną przejściem zakładu na pracę przez 6 dni w tygodniu nadal przy dwuzmianowym systemie pracy. Następnie wnioskiem z 30 września 2020 r. inwestor wystąpił o zmianę pozwolenia zintegrowanego z uwagi na zamiar zwiększenia wydajności zakładu z 4000 sztuk/dobę do 7000 sztuk na dobę przy pracy zakładu przez 7 dni w tygodniu w systemie trzyzmianowym. Organ ochrony środowiska uznał wnioskowaną zmianę za istotną zmianę w instalacji. Decyzją Starosty Łomżyńskiego z 20 lipca 2021 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją, dokonano kolejnej zmiany pozwolenia zintegrowanego dla instalacji obejmującej pracę zakładu przez 7 dni w tygodniu w systemie trzyzmianowym, obejmującą wzrost wydajności uboju z 4000 sztuk na dobę do 7000 sztuk na dobę.
W ocenie Sądu I instancji, opisane wyżej zmiany wskazują na "rozdźwięk" pomiędzy treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach a treścią zmienionego pozwolenia zintegrowanego. Oznacza to, że zmiany nie były przedmiotem oceny organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wójt Gminy Łomża w wydanych do chwili obecnej decyzjach nie badał, jakie warunki powinien spełniać zakład pracujący na 3 zmiany z możliwą do uzyskania wydajnością 100 ton tusz na zmianę, co daje 8.4 krotny wzrost produkcji, a tym samym obciążenie środowiska. W przedmiotowym zakresie nie wypowiadały się także organy uzgadniające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla ostatecznego kształtu całego przedsięwzięcia. Zwiększenie czasu pracy instalacji oraz ilości zwierząt poddanych ubojowi jak i zmiana maksymalnej możliwej wydajności instalacji, niewątpliwie kwalifikuje przedmiotowe przedsięwzięcie, jako powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec braku przepisów wyłączających konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego powinien zażądać takiej decyzji, przed wydaniem decyzji zmieniającej decyzję udzielającą pozwolenia zintegrowanego. Organ uznał przy tym zmianę pozwolenia zintegrowanego za zmianę istotną w rozumieniu art. 214 ust. 3 p.o.ś. Jeżeli 2,5-krotne zwiększenie mocy instalacji, na dobę (1 zmiana 5 dni w tygodniu) wymagało wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 29 czerwca 2016 r., to tym bardziej takiej oceny wymaga przedsięwzięcie polegające na 8,4 krotnym zwiększeniu wydajności instalacji (3 zmiany 7 dni w tygodniu).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor.
Inwestor zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), polegające na braku wskazania w uzasadnieniu wyroku, w jakiej części (zakresie) decyzja Starosty Łomżyńskiego zmieniająca pozwolenie zintegrowane jest sprzeczna z decyzją Wójta Gminy Łomża z 9 września 2014 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Ponadto polegało to na błędzie w ustaleniach faktycznych i dowolnym przyjęciu, że Starosta Łomżyński w ramach badania wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego, nie uwzględnił faktu, że zmiany te mogą oddziaływać na środowisko. Błąd w ustaleniach faktycznych polegał także na dowolnym przyjęciu, że decyzja Starosty Łomżyńskiego zmieniająca pozwolenia zintegrowane jest sprzeczna z decyzją Wójta Gminy Łomża z 9 września 2014 r.
Ponadto inwestor zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.
Po pierwsze, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 214 i art. 201 p.o.ś. przez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że dokonanie zmiany pozwolenia zintegrowanego dla funkcjonującego przedsięwzięcia (instalacji) wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w sprawie uzyskania "nowej" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, nawet w sytuacji, gdy taka decyzja została już wydana.
Po drugie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 214 ust. 3 p.o.ś. przez "błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" polegające na uznaniu, że dokonanie istotnych zmian w instalacji, skutkujące koniecznością zmiany pozwolenia zintegrowanego, powinno być poprzedzone uzyskaniem "nowej" decyzji środowiskowej.
Po trzecie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w związku z art. 86 ustawy środowiskowej przez błędne przyjęcie, że związanie organu wydającego pozwolenie zintegrowane nie dotyczy wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskanej przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięcia (na etapie jej planowania), ale "nowej" decyzji uzyskanej dla już użytkowanego przedsięwzięcia.
Inwestor wniósł uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W piśmie z 24 marca 2022 r. inwestor oświadczył, że wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji uwzględnił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. W szczególności dotyczy to obszernego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, w którym Sąd I instancji w oparciu o obowiązujące normy prawne, nowelizacje przepisów, analizę wydanych na rzecz inwestora decyzji oraz przede wszystkim porównanie zakresu przedsięwzięcia objętego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z 9 września 2014 r. oraz przedsięwzięcia, które ma funkcjonować po zmianie pozwolenia zintegrowanego, dokonał oceny uzasadniającej stwierdzenie, że zmiana pozwolenia zintegrowanego powinna zostać poprzedzona oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uwzględniającą tę zmianę. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ponadto, w świetle uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w tej sprawie oczywiście nie nastąpiło. Należy przy tym zaznaczyć, że uwzględnienie w treści zmienionego pozwolenia zintegrowanego warunków w zakresie standardów korzystania ze środowiska nie oznacza, że decyzja tego rodzaju może zostać wydana z pominięciem obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, jak i pozwolenie zintegrowane stanowią dwa odrębne rozstrzygnięcia o odmiennej treści.
Zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały częściowo błędnie sformułowane, ponieważ zostały powiązane z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny w przypadku naruszenia przez organ przepisów postępowania, a zatem nie można skutecznie postawić zarzutu kasacyjnego naruszenia tego przepisu wskazując, że Sąd I instancji nie dostrzegł naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego. Naruszenie przepisów prawa materialnego nie może ponadto jednocześnie polegać na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu (koniunkcja), ponieważ są to odmienne formy naruszenia. Ponadto, zarzut kasacyjny podnoszący naruszenie art. 201 i art. 214 p.o.ś. (pierwszy zarzut naruszenia prawa materialnego) został nieprawidłowo sformułowany, ponieważ oba te przepisy dzielą się na dodatkowe jednostki redakcyjne, a autor skargi kasacyjnej w ramach tego zarzutu kasacyjnego nie wskazał precyzyjnie podstawy kasacyjnej. Dotyczy to także zarzutu naruszenia art. 86 ustawy środowiskowej, który dzieli się na trzy punkty.
Niezależnie od powyższych uchybień formalnych, zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Sprowadzają się one w istocie do kwestionowania konieczności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy decyzja taka została już wydana. Natomiast stanowisko to pomija, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 9 września 2014 r. została wydana dla określonego przedsięwzięcia, którego zakres, a zatem również oddziaływanie na środowisko, mają ulec istotnej zmianie. Natomiast zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się także przedsięwzięcia niezwiązane z przebudową, rozbudową lub montażem realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia, powodujące potrzebę zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego rodzaju potrzebą zmiany uwarunkowań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mamy do czynienia w tej sprawie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Takim "nowym" przedsięwzięciem jest istotna zmiana instalacji w zakresie wydłużenia czasu pracy oraz zwiększenia wydajności, zmian w technologii oraz zainstalowania nowych urządzeń. Nie chodzi zatem o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia już istniejącego, lecz dla przedsięwzięcia planowanego do realizacji na skutek istotnych zmian w przedsięwzięciu już istniejącym. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że Sąd I instancji nie przesądził (nie mając takich kompetencji), jakiego rodzaju decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma zostać wydana przed uzyskaniem zmiany pozwolenia zintegrowanego. Może się bowiem okazać, że właściwy organ stwierdzi brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia dla środowisko lub nawet umorzy postępowanie w tej sprawie nie stwierdzając konieczności przeprowadzenia takiej oceny w świetle okoliczności prawnych i faktycznych tej sprawy. Ocena w tym zakresie należy jednak do organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie do strony lub organu właściwego do zmiany pozwolenia zintegrowanego.
Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI