II SA/Bk 847/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-07-22
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyprawo wodnestrefa ochronna ujęć wodyuzbrojenie terenubudownictwo mieszkanioweprawo administracyjnezagospodarowanie przestrzennedecyzja o warunkach zabudowyrażące naruszenie prawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność warunków zabudowy, uznając, że inwestycja narusza przepisy o strefie ochronnej ujęć wód.

Skarżący R. S. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza ustalającej warunki zabudowy dla budowy 4 budynków mieszkalnych. Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza rażąco naruszała prawo, w szczególności przepisy dotyczące strefy ochronnej komunalnych ujęć wód. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę i podkreślając, że teren inwestycji znajduje się w strefie ochrony pośredniej, gdzie zabroniona jest budowa nowych ujęć wód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, która stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza W. z dnia 6 października 2021 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych. Kolegium uznało, że decyzja Burmistrza została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 61 ust. 1 pkt 3 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z przepisami rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej ustanawiającego strefę ochronną komunalnych ujęć wód. Głównym zarzutem było to, że teren inwestycji znajduje się w strefie ochrony pośredniej, gdzie zabroniona jest budowa nowych ujęć wód oraz wyposażanie posesji w indywidualne systemy oczyszczania ścieków. Skarżący argumentował, że zakaz nie obejmuje zwykłego korzystania z wód i że prawo do budowy studni własnej jest zagwarantowane ustawą Prawo wodne. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Podkreślono, że przepisy odrębne, w tym akty prawa miejscowego, muszą być respektowane, a teren inwestycji znajduje się w strefie ochronnej, gdzie budowa własnego ujęcia wody jest niedopuszczalna. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok NSA, które potwierdzały zasadność takich ograniczeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, lokalizacja nowego ujęcia wody na terenie ochrony pośredniej jest niedopuszczalna, nawet w ramach zwykłego korzystania z wód, jeśli przepisy odrębne (rozporządzenie) wprowadzają taki zakaz.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie ustanawiające strefę ochronną komunalnych ujęć wód, które zakazuje lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych na terenie ochrony pośredniej, jest aktem prawa miejscowego obowiązującym i zgodnym z przepisami wyższego rzędu. Pomimo prawa do zwykłego korzystania z wód, zakaz ten może praktycznie uniemożliwić realizację tego prawa poprzez budowę nowego ujęcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg, aby istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu było wystarczające dla zamierzenia budowlanego.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg zgodności decyzji ustalającej warunki zabudowy z przepisami odrębnymi.

Rozporządzenie Nr 13/2014 art. 3 § 1 pkt 6

Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie

Zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych na terenie ochrony pośredniej strefy ochronnej komunalnych ujęć wód.

Pomocnicze

Rozporządzenie Nr 13/2014 art. 3 § 1 pkt 12

Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie

Zakaz wyposażania posesji w indywidualne systemy oczyszczania ścieków na terenie ochrony pośredniej.

Prawo wodne art. 33

Ustawa Prawo wodne

Prawo właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód.

Prawo wodne art. 58 § ust. 1

Ustawa Prawo wodne

Podstawa prawna do ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody w drodze aktu prawa miejscowego.

Prawo wodne art. 54 § ust. 1 pkt 12

Ustawa Prawo wodne

Możliwość wprowadzenia zakazu lub ograniczenia lokalizowania nowych ujęć wody na terenach ochrony pośredniej.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Burmistrza o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ narusza przepisy odrębne dotyczące strefy ochronnej komunalnych ujęć wód. Teren inwestycji znajduje się w strefie ochrony pośredniej, gdzie obowiązuje zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych. Niezgodność z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p.) w połączeniu z brakiem wystarczającego uzbrojenia terenu (art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.) stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że zakaz lokalizowania nowych ujęć wody nie obejmuje zwykłego korzystania z wód i prawa do budowy studni własnej, został odrzucony. Sąd uznał, że prawo do zwykłego korzystania z wód nie może być realizowane w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami odrębnymi, takimi jak zakazy dotyczące stref ochronnych.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie prawa oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa strefa ochronna komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych zakaz lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący sprawozdawca

Marta Joanna Czubkowska

członek

Elżbieta Lemańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stref ochronnych ujęć wód w kontekście wydawania decyzji o warunkach zabudowy oraz definicji rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze strefą ochronną ujęć wód dla Białegostoku, ale zasady interpretacji przepisów odrębnych i rażącego naruszenia prawa mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy a ochroną zasobów wodnych, co jest istotnym tematem w kontekście rozwoju przestrzennego i ochrony środowiska.

Budowa domu wstrzymana przez zakaz budowy studni? Sąd wyjaśnia granice prawa własności w strefie ochronnej ujęć wody.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 847/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Budowlane prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 56, art. 61 ust. 1 pkt  5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2012 poz 145
art. 33, art. 53, art. 54, w art. 58 ust.1, art. 151
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 26 lutego 2025 r. nr 409.187/B-5/7/2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2025r. nr 409.187/B-5/7/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza W. z 6 października 2021r. znak BGG.6730.79.2021.KS, mocą której ustalone zostały warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działek o numerach geodezyjnych [...] w obrębie D., gmina W.. Kolegium stwierdziło, że decyzja Burmistrza została podjęta z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 61 ust.1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z par. 3.1 pkt 6 Załącznika Nr 5 do Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla B. w J. i W. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2014, poz. 2921).
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że Burmistrz W. określając warunki dotyczące obsługi inwestycji w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacyjnej (str. 3, pkt 6.2.1 decyzji), wskazał, iż zaopatrzenie w wodę nastąpi ze studni własnych służących do zwykłego korzystania z wód - zgodnie z pkt 3 wniosku inwestora z dnia 10 marca 2021 r., - a odprowadzanie ścieków (str. 3, pkt 6.2.2. decyzji) - do zbiorników szczelnych bezodpływowych lub do przydomowej oczyszczalni ścieków a docelowo do sieci kanalizacji sanitarnej na warunkach wydanych przez W. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika natomiast, iż teren inwestycji znajduje się w strefie ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych, w obrębie terenu ochrony pośredniej, na której zgodnie z § 3.1 pkt 6 Załącznika Nr 5 do wskazanego Rozporządzenia, zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem modernizacji, rozbudowy oraz budowy studni awaryjnych lub zastępczych dla komunalnych ujęć wód "J." i "W.". Dodatkowo, zgodnie z § 3.1 pkt 12 Rozporządzenia, na ww. terenie ochrony pośredniej zabrania się wyposażania posesji w indywidualne systemy oczyszczania ścieków. Bezsprzecznie, działka inwestycyjna znajduje się w obrębie terenu ochrony pośredniej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w Turowcach i W., na której brak jest możliwości budowy nowych ujęć wód podziemnych oraz wyposażania posesji w indywidualne systemy oczyszczania ścieków.
Przyjmując, iż działka inwestycyjna o nr geod. gr 875/13 nie posiada dostępu do wody, ani poprzez ujęcie własne, którego budowa jest na tym terenie zakazana przepisami odrębnymi (§ 3.1 pkt 6 Rozporządzenia), ani poprzez istniejącą czy planowaną sieć wodociągową, gdyż takowa nie istnieje, uznać należy, iż istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu inwestycyjnego jest niewystarczające dla objętego treścią skarżonej decyzji zamierzenia budowlanego, co tym samym powoduje, że decyzja Burmistrza W. z dnia 6 października 2021r.,znak: BGGN.6730.79.2021.KS w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 4 budynków mieszkalnych w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, została podjęta z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 u.p.z.p. w zw. z § 3.1. pkt 6 ww. Rozporządzenia. Natomiast odnosząc się do zapisu ujętego treścią pkt 6.2.2. kontrolowanej decyzji w zakresie ustalenia dopuszczalnych sposobów odprowadzania ścieków, Kolegium wskazało, iż jest on jedynie w części niezgodny z ww. zapisem § 3.1 pkt 12 Rozporządzenia. Z uwagi bowiem na fakt, iż obok niedopuszczalnego prawem zapisu, jakim jest możliwość odprowadzania ścieków za pomocą przydomowej oczyszczalni ścieków, organ I instancji pozostawił inwestorowi możliwość odprowadzania ścieków również za pomocą bezodpływowych zbiorników szczelnych, iż działka inwestycyjna nie pozbawiona została legalnej możliwości zapewnienia tego rodzaju infrastruktury technicznej, w związku z czym naruszenie w tym zakresie nie może stanowić samoistnej przesłanki dającej podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy w całości.
Kolegium stwierdziło, że Rozporządzenie Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 2014, poz. 2921) jest nadal obowiązującym aktem prawa miejscowego. Podkreśliło, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych art. 61 ust.1 ustawy. Jednym z nich jest wymóg, by istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego (pkt 3), jak też decyzja ustalająca warunki zabudowy była zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5). W tym przypadku decyzja o warunkach zabudowy pozostaje w rażącej sprzeczności z przepisami prawa.
W skardze wywiedzionej na tę decyzję przez inwestora R. S. podniesiony został zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 3 ust 1 pkt 6 oraz Załącznikiem nr 5 do Rozporządzenia nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia 24.07.2014 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W. w zw. z art. 33 ustawy Prawo wodne - poprzez przyjęcie, iż na przedmiotowej nieruchomości, w związku z tym, że znajduje się w obrębie terenu ochrony pośredniej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych, brak jest możliwości budowy nowego ujęcia wody, podczas gdy lokalizacja studni własnej, celem realizacji prawa do zwykłego korzystania z wód, przewidzianego w ustawie Prawo wodne, nie jest objęta zakazem wynikającym z Rozporządzenia.
Wskazując na powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji
W uzasadnieniu skargi podał, że w jego ocenie zakaz, o którym mowa w decyzji nie obejmuje zwykłego korzystania z wód. W myśl art. 33 ustawy Prawo wodne właścicielowi gruntu przysługuje prawo do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się w jego gruncie. Zwykłe korzystanie z wody przysługuje właścicielowi gruntu, na którym znajduje się woda stanowiąca jego własność oraz z wody podziemnej. Mając ścisłe powiązanie z właścicielem gruntu, instytucja zwykłego korzystania z wody obejmuje zaspokojenie potrzeb własnego gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego. Precyzując zakres tego uprawnienia ustawodawca unormował, że zwykłe korzystanie z wód obejmuje pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę oraz wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi także w na ilości nieprzekraczającej łącznie 5 m3 na dobę. W związku z powyższym, ujęcia wody, użytkowane w ramach zwykłego korzystania z wód mogą być lokalizowane w obszarze strefy ochronnej ujęć wód. W orzecznictwie sądowo- administracyjnym wskazuje się, iż zakaz lokalizowania nowych ujęć wody powinien być należycie uzasadniony i poparty materiałami wskazującymi rzeczywistą potrzebę zabezpieczenia wydajności ujęcia (Wyrok WSA w Krakowie z 13,12.2013 r., II SA/Kr 504/13, LEX nr 1493107). Sytuacja, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, budzi uzasadniony sprzeciw skarżącego. Dysponując wymaganymi przez prawo pozwoleniami, strona realizuje inwestycję budowlaną na warunkach, jakie zostały określone w decyzji o warunkach zabudowy oraz w decyzji Starosty Białostockiego z dnia 12.07.2024 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego udzielenia pozwolenia na budowę. Gdyby skarżący wiedział o tym, że na przedmiotowej działce nie jest możliwa realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków, nie zdecydowałby się na budowę domu w tej lokalizacji. Aktualnie zamierzenie inwestycyjne jest w wysokim stopniu zaawansowania a decyzja o warunkach zabudowy zostaje wyeliminowana z obrotu w związku z brakiem możliwości zaopatrzenia w wodę w sytuacji kiedy w sąsiedztwie, od lat mieszkają osoby, które realizowały inwestycje na takich samych warunkach, jakie określone zostały skarżącemu i których budynki zostały oddane do użytkowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zasadnie organ nadzoru stwierdził, że decyzja Burmistrza W. z 6 października 2012r. znak BGGN.6730.79.2021.KS została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez jej kwalifikowaną niezgodność z obowiązującymi w dacie wydawania decyzji przepisami odrębnymi tj. z naruszeniem jednej z ustawowych obligatoryjnych przesłanek ustalenia warunków zabudowy, wskazanej w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym przypadku ściśle powiązanej z wymogiem określonym w art. 61 ust. 1 pkt 3 wymienionej ustawy zapewnienia wystarczającego i zgodnego z prawem uzbrojenia terenu (istniejącego lub projektowanego) dla zamierzenia budowlanego.
W doktrynie prawa administracyjnego i w judykaturze pojęcie "rażącego naruszenia prawa" zostało zdefiniowane jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, takie, które pozostaje w kolizji z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa a charakter naruszenia przepisu powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (vide, miedzy innymi, wyrok NSA z 7.06.2001r. sygn. III SA 907/00).. Ustalone jest ponadto w doktrynie i orzecznictwie, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O oczywistym naruszeniu prawa można mówić tylko w odniesieniu do przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości a interpretacja w zasadzie nie wymaga sięgania po inne metody wykładni poza językową. Tak więc rażące naruszenie prawa nie zachodzi wtedy, gdy nie istnieje oczywista sprzeczność między treścią przepisu a rozstrzygnięciem (vide, miedzy innymi, wyrok NSA z 23.06.2005r. sygn. FSK 2475/04).
Przepis art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinien być wykładany w łączności z art. 56 zdanie pierwsze w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w świetle których nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi a w konsekwencji, gdy jest niezgodne z przepisami odrębnymi istnieje podstawa do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Przepisy odrębne, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są to wszelkie normy prawa powszechnie obowiązującego tj. przepisy ustaw, rozporządzeń a także aktów prawa miejscowego, obowiązujących na terenie, na którym ma być realizowana inwestycja i współkształtujących sposób zagospodarowania terenu inwestycji. Ocena zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi należy do kompetencji organu orzekającego o ustaleniu warunków zabudowy.
Nie ulega wątpliwości, że nieruchomość stanowiąca teren inwestycji objęty wnioskiem skarżącego, oznaczona numerami geodezyjnymi [...] położonymi w obrębie D. , gmina W. jest zlokalizowana na obszarze terenu ochrony pośredniej strefy ochronnej komunalnych ujęć wód poziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W.. Strefa powyższa została ustanowiona w akcie prawa miejscowego w postaci Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W. (Dz. Urz. Woj. Podl, 21sierpnia 2014r. poz. 2921). Nieruchomość skarżącego oznaczona numerami działek [...] położonymi w obrębie D., gmina W. ujęta jest w wykazie działek ewidencyjnych znajdujących się w obrębie terenu ochrony pośredniej (Załącznik Nr 5 ww. rozporządzenia, pozycje 4312 i 4313). Wymienione wyżej rozporządzenie zostało wydane w oparciu o upoważnienie ustawowe zawarte w art. 58 ust.1 ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz.145 ze zm.). Przepis upoważniający stanowił, że strefę ochronną ujęcia wody ustanawia w drodze aktu prawa miejscowego dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej na wniosek i koszt właściciela ujęcia wody wskazując zakazy, nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których one obowiązują, stosownie do art. 52-57 ustawy. Ustawowe zakazy i nakazy obowiązujące na terenie ochrony bezpośredniej ujęć wód wymieniał przepis art. 53 ustawy Prawo wodne z 2001r., natomiast zakazy i nakazy obowiązujące na terenie ochrony pośredniej ujęć wód wymieniał przepis art. 54 ustawy Prawo wodne z 2001r. Z art. 54 ust.1 pkt 12 wprost wynikało, że na terenach ochrony pośredniej mogło być zabronione lub ograniczone wykonywanie robót oraz innych czynności powodujących zmniejszenie przydatności ujmowanej wody lub wydajności ujęcia poprzez zakaz lokalizowania nowych ujęć wody.
Właśnie taki zakaz został wprowadzony na terenie ochrony pośredniej ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W.. Z § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W. (Dz. Urz. Woj. Podl, 21 sierpnia 2014r. poz. 2921) wprost wynika, że na terenie ochrony pośredniej zabrania się lokalizowania nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem modernizacji, rozbudowy oraz budowy studni awaryjnych lub zastępczych dla komunalnych ujęć wód "J." i "W.". Wskazane wnioskiem skarżącego rozwiązanie w zakresie zaopatrzenia w wodę planowanej inwestycji, mającej być zlokalizowaną na terenie ochrony pośredniej ujęć wód w J. i W., przewidziało natomiast budowę ujęcia do poboru wody pitnej a tym samym jest niezgodne z zakazem wynikającym z przepisu odrębnego. Dodatkowo, zgodnie z § 3.1 pkt 12 Rozporządzenia na terenie ochrony pośredniej zabrania się wyposażenia posesji w indywidualne systemy oczyszczania ścieków
Skład orzekający zwraca uwagę, że sprawa niniejsza nie jest pierwszą sprawą w tutejszym sądzie, w której sąd dokonywał oceny zgodności przewidzianej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji lokalizowanych na nieruchomościach objętych strefą ochronną komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W., rozwiązań w zakresie zaopatrzenia w wodę planowanej inwestycji. W sprawie o sygn. II SA/Bk 744/23 kontroli sądowej poddana została decyzja odmawiająca ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z przewidzianym zaopatrzeniem w wodę własnych studni, która miała być zlokalizowana na nieruchomości objętej wykazem działek ewidencyjnych położonych w obrębie terenu ochrony pośredniej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W., stanowiącym załącznik Rozporządzenia Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W. (Dz. Urz. Woj. Podl, 21 sierpnia 2014r. poz. 2921). Sąd skargę inwestora oddalił a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. II OSK 554/24 oddalił skargę kasacyjną inwestora od wyroku sądu I instancji. Powodem kwestionowanej przez inwestora odmowy ustalenia warunków zabudowy było sprzeczne z treścią przepisu odrębnego rozwiązanie w zakresie zaopatrzenia inwestycji w wodę z własnych studni.
Argumentacja skargi nie podważa prawidłowości wydanej decyzji. Przepisy aktu prawa miejscowego z mocy Konstytucji RP stanowią źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organu, który to prawo ustanowił (vide: art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Skład orzekający nie znajduje podstaw do odmowy zastosowania opisanej wyżej normy aktu prawa miejscowego w sprawie objętej skargą. Odmowa zastosowania aktu prawa miejscowego przez sąd administracyjny w ramach kontroli pośredniej tj. w związku z kontrolą legalności decyzji organu opartej o normę (normy) aktu prawa miejscowego, powinna wynikać z wykazanej wadliwości aktu prawa miejscowego względem norm ustawy lub Konstytucji. Nie jest bowiem dopuszczalne aby normy prawne zawarte w aktach prawa miejscowego nie znajdowały podstawy w przepisach ustawy lub żeby zakresem regulacji naruszały źródła prawa stojące wyżej w hierarchii. Zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP hierarchia źródeł prawa w polskim porządku prawnym przedstawia się następująco: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia a także obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
Wprowadzony w Rozporządzeniu Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W. (Dz. Urz. Woj. Podl. z 21sierpnia 2014r. poz. 2921) zakaz lokalizowania na terenie ochrony pośredniej ujęć wód w J. i W., nowych ujęć wód podziemnych z wyjątkiem modernizacji, rozbudowy oraz budowy studni awaryjnych lub zastępczych dla komunalnych ujęć wód "J." i "W.", został przewidziany na podstawie upoważnienia ustawowego przewidzianego w art. w art. 58 ust.1 ustawy z 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r., poz.145 ze zm.) i w granicach tego upoważnienia. Przepis upoważniający wprost przewidział uprawnienie dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej do określenia aktem prawa miejscowego obszarów ochrony ujęć wód oraz do zamieszczenia w akcie prawa miejscowego zakazów, nakazów i ograniczeń wymienionych w przepisach art. 53 i 54 ustawy. Rozporządzenie Nr 13/2014 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z 24 lipca 2014r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej komunalnych ujęć wód podziemnych i powierzchniowych dla Białegostoku w J. i W., jest aktem nadal obowiązującym, dotychczas niepodważonym. Orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wskazuje przy tym, że nierespektowanie zakazów, nakazów czy ograniczeń przewidzianych w ww. Rozporządzeniu dla terenów ochrony pośredniej ujęć wód w J. i W., stanowiło podstawę stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru W. w rejonie ulicy S. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w W. z 4 listopada 2021r nr XLV/416/21. Sąd oddalając wyrokiem z 7 kwietnia 2022r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 90/22 skargę Gminy W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podlaskiego stwierdzające nieważność planu z powodu braku wprowadzenia do treści planu, obejmującego obszar ochrony pośredniej ujęć wód w J. i W., między innymi zakazu dopuszczalności zaopatrzenia w wodę z własnego ujęcia, mimo przewidzianego w cytowanym Rozporządzeniu zakazu lokalizowania na terenie ochrony pośredniej nowych ujęć wód podziemnych ustanowionego na mocy § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia, dokonał oceny legalności Rozporządzenia. Także potwierdził wydanie Rozporządzenia na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Odniósł się także do kwestii, którą podnosi również skarżący a mianowicie relacji opisanego zakazu z przewidzianym ustawą Prawo wodne, prawem właściciela gruntu do zwykłego korzystania z wód stanowiących jego własność oraz z wód podziemnych znajdujących się na jego gruncie. Prawo to wynika z zapisów art. 33 aktualnie obowiązującego Prawa wodnego i obejmuje pobór wód podziemnych lub powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę. Sąd stwierdził, powołując się na stanowisko doktryny, że strefy ochronne ujęć wody stanowią przykład obszarów specjalnych tworzonych na potrzeby ochrony środowiska gruntowo – wodnego, rozumianych jako przestrzeń, na której obowiązuje specyficzny reżim prawny, wyłączający lub co najmniej ograniczający dotychczasowy porządek prawny tj. normy powszechnie obowiązujące. Stanowisko sądu wojewódzkiego zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 3 listopada 2022r. oddalił skargę kasacyjną Gminy W. od wyroku WSA w Białymstoku o sygn. II SA/Bk 90/22.
Skład orzekający stwierdza, że zakaz lokalizowania nowych ujęć wody nie uchyla prawa do zwykłego korzystania z wód wynikającego z art. 33 ustawy Prawo wodne ale może sprawić, że w praktyce właściciel nieruchomości nie będzie mógł skorzystać z tego prawa poprzez budowę nowego ujęcia wody (studni), co oznacza, że ma prawo korzystać z wód z już istniejącego na nieruchomości ujęcia.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI