II SA/BK 847/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wiaty, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco jej funkcji jako potencjalnego miejsca postojowego.
Skarżący M. K. kwestionował decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wiaty o powierzchni 41,9 m2, która jego zdaniem służyła jako miejsce postojowe i naruszała przepisy dotyczące odległości od granicy działki. Organy obu instancji umorzyły postępowanie, uznając, że wiata nie wymaga pozwolenia na budowę i nie potwierdzono jej funkcji postojowej. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie oceniły wszystkich dowodów (w tym zdjęć wskazujących na parkowanie samochodów) i nie zbadały funkcji obiektu w kontekście przepisów techniczno-budowlanych.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wiaty o powierzchni 41,9 m2. Skarżący twierdził, że wiata służy jako miejsce postojowe i narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki i budynku mieszkalnego. Organy pierwszej i drugiej instancji umorzyły postępowanie, uznając, że budowa wiaty do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a brak wydzielonych miejsc postojowych i brak potwierdzenia parkowania samochodów podczas kontroli wyklucza kwalifikację obiektu jako zadaszonego miejsca postojowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wnikliwego postępowania wyjaśniającego. Sąd podkreślił, że organy powinny zbadać nie tylko wymogi pozwolenia na budowę, ale także zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. WSA zwrócił uwagę na dowody fotograficzne wskazujące na parkowanie samochodów pod wiatą, utwardzone podłoże i bramę wjazdową, które sugerują funkcję postojową. Sąd uznał, że brak wydzielonych miejsc postojowych nie jest rozstrzygający, a organy pominęły istotne dowody i nie wyjaśniły wątpliwości. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organom, wskazując na konieczność dokładnego ustalenia rzeczywistego charakteru i funkcji obiektu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli faktycznym przeznaczeniem wiaty jest zadaszenie nad parkującymi samochodami osobowymi, obiekt należy uznać za zadaszone miejsce postojowe i ocenić jego zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco funkcji wiaty jako potencjalnego miejsca postojowego, ignorując dowody takie jak zdjęcia parkujących samochodów, utwardzone podłoże i bramę wjazdową. Brak wydzielonych miejsc postojowych nie jest rozstrzygający, a organy powinny ocenić zgodność z przepisami technicznymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
u.p.b. art. 29 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa roboty budowlane, które nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, w tym budowę wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2.
rozp. warunki techniczne art. 19 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Reguluje usytuowanie stanowisk postojowych dla samochodów osobowych, w tym zadaszonych, określając minimalną odległość od granicy działki.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
u.p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo do zabudowy nieruchomości pod warunkiem zgodności z przepisami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Organy pominęły istotne dowody (zdjęcia, utwardzenie, brama) wskazujące na funkcję postojową wiaty. Brak wydzielonych miejsc postojowych nie wyklucza funkcji postojowej wiaty. Należy ocenić zgodność wiaty z przepisami techniczno-budowlanymi (§ 19 rozporządzenia).
Odrzucone argumenty
Wiata o powierzchni do 50 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Brak potwierdzenia parkowania samochodów podczas kontroli. Brak wydzielonych miejsc postojowych. Kwestie uciążliwości (spaliny, hałas) należą do drogi cywilnej.
Godne uwagi sformułowania
stanowisko organów obydwu instancji zostało wywiedzione w oparciu o postępowanie przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie można wykluczyć możliwości zaliczenia spornego obiektu do kategorii zadaszonego miejsca postojowego w rozumieniu § 19 rozporządzenia brak wydzielenia miejsc postojowych nie może mieć rozstrzygającego znaczenia
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Marta Joanna Czubkowska
sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat i miejsc postojowych, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, ocena dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i dowodów przez organy administracji, nawet w pozornie prostych sprawach budowlanych. Pokazuje też, że definicja 'wiaty' może być płynna i zależy od jej faktycznego wykorzystania.
“Czy twoja wiata to tylko wiata, czy już parking? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 847/22 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2023-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący/ Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 942/23 - Wyrok NSA z 2025-10-23 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 105 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 2351 art. 29 ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanowisk postojowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] sierpnia 2022 roku numer [...] Uzasadnienie Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych. W dniu 26 kwietnia 2022 r. na skrzynkę pocztową organu pierwszej instancji -Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wpłynęło pismo M. K. dotyczące "budowy i przeznaczenia wiaty na ul. W.". W piśmie tym wskazano na treść § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wniesiono o przeprowadzenie kontroli. Do pisma załączono fotografie z których wynika, że pod wiatą parkowane są samochody. W dniu 13 maja 2022 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące usytuowania stanowisk postojowych na działce nr ew. gr. [...], obręb [...], przy ul. W. w B. – bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr ew. gr. [...] przy ul. W. (właścicielem tej działki jest M. K). W trakcie oględzin przeprowadzonych 3 czerwca 2022 r. ustalono, że na przedmiotowej działce nr [...], bezpośrednio przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na tej działce, od strony sąsiedniej nieruchomości przy ul. W., wybudowana została wiata. Powierzchnia zabudowy wiaty, mierzona po zewnętrznym obrysie słupów, wynosi 41,9 m2 (długość wiaty 9,52 metra; szerokość 4,4 metra). Wiata oparta jest na ośmiu stalowych słupach (cztery słupy ustawiono bezpośrednio przy budynku a cztery przy granicy z działką sąsiednią). Pokrycie wykonano z blachy stalowej mocowanej do stalowych płatwi. Dach wiaty, ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej przy ul. W., wyposażono w rynnę na krawędzi okapu z rurą spustową odprowadzającą wodę na teren własnej nieruchomości. Na dachu zamontowano płotki zapobiegające zsuwaniu się śniegu. Teren pod wiatą jest utwardzony płytkami betonowymi z obrzeżem wysokości 6 cm ponad poziom utwardzenia. Budowa wiaty została zakończona w 2022 r. W linii ogrodzenia, przed wiatą, jest zamontowana dwuskrzydłowa brama otwierana do wewnątrz działki. W dniu oględzin nie było zaparkowanych samochodów pod wiatą, a na utwardzeniu wykonanym z płytek betonowych nie są wyznaczone, oznaczeniami poziomymi, miejsca postojowe. W oparciu o te ustalenia organ pierwszej instancji decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, że budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę ani nie wymaga zgłoszenia - art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Usytuowanie stanowisk postojowych reguluje § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.; dalej powoływane jako rozporządzenie), zgodnie z którym stanowiska postojowe dla samochodów osobowych, w tym również zadaszone, oraz otwarte garaże wielopoziomowe, należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Zdaniem organu budowa przedmiotowej wiaty nie naruszyła przepisów, nie wynika także, aby przedmiotowa wiata stwarzała zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Organ nie podzielił stanowiska, że do przedmiotowej wiaty ma zastosowanie § 19 rozporządzenia. Zdaniem organu fakt parkowania samochodu pod tą wiatą, utrwalony przez stronę w postaci dokumentacji fotograficznej, nie świadczy, że pełni ona funkcję zadaszonego stanowiska postojowego, ponieważ dokonane ustalenia nie potwierdzają wydzielenia miejsc parkingowych przez inwestora (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 12 lipca 2022 r., II SAB/Bk 56/22). W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów, wobec czego nie ma podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego i stąd należało je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Odwołanie od tej decyzji wniósł M. K. i zarzucił, że nie zgadza się zupełnie z wydaną decyzją. Podniósł, że jeżeli w dniu oględzin nie stwierdzono pod zadaszeniem zaparkowanych samochodów, należało przeprowadzić kolejne oględziny nie informując właścicieli, najlepiej między godziną 7 a 8 rano lub po 18. Wtedy dopiero będzie wiadomo w jakim celu zadaszenie służy, pomimo braku linii poziomych rzekomo wyznaczających miejsca postojowe. Budowa zadaszeń wiat do 50 m2 nie wymaga pozwoleń, jednak osiedle Jaroszówka nie posiada aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego terenu co oznacza, że budowa przedmiotowego zadaszenia w jakikolwiek sposób stykającego się z budynkiem wymaga projektu oraz pozwolenia. Jeżeli chodzi o zachowanie odległości od granicy oraz okien sąsiada, to zdaniem odwołującego, może być wydana zgoda na postój samochodu jednak musi być to sytuacja wyjątkowa, czyli miejsce postoju pod zadaszeniem przeznaczone dla osoby niepełnosprawnej z oznaczeniem pionowym. Jeżeli sąsiad buduje zadaszenie służące do postoju samochodów nie przestrzegając przepisów dotyczących zachowania odległości od granicy oraz okien budynku mieszkalnego, to można dojść do wniosku, że nie dotyczą go żadne przepisy i ma je za nic. Taka lokalizacja samochodów jest uciążliwa, bo codziennie z rana między godziną 7 a 830 następuje ich uruchamianie, co skutkuje tym, że trzeba zamykać okna, aby uniknąć zapachu spalin pracującego silnika. Odwołujący podniósł, że nie wie co może być dowodem, skoro zdjęcia dowodu takiego nie stanowią. Reasumując, wniósł o ponowne przeprowadzenie rzetelnej kontroli nie informując o tym sąsiadów. W dniu 22 września 2022 r. pracownicy organu odwoławczego przeprowadzili kontrolę w niniejszej sprawie bez uprzedniego zawiadomienia o niej inwestora. Podczas prowadzonych czynności ustalono, że pod wiatą nie znajdują się żadne pojazdy i nie jest ona użytkowana jako miejsca postojowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] października 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z wyjątkiem inwestycji enumeratywnie wymienionych w przepisach 29 - 31 tej ustawy. Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy, pozwolenia na budowę ani zgłoszenia nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Natomiast usytuowanie stanowisk postojowych reguluje § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia. W niniejszej sprawie przeprowadzone oględziny, jak również kontrola bez uprzedniego zawiadomienia inwestora, nie potwierdziły faktu wykorzystywania przedmiotowej wiaty, jako miejsc postojowych. Ponadto, miejsca postojowe pod wiatą nie zostały wyznaczone, dlatego nawet udokumentowane przez odwołującego zaparkowanie pod nią pojazdu, nie powoduje automatycznej kwalifikacji obiektu jako zadaszonych miejsc postojowych. W związku z powyższym, organ stwierdził, że dokonana przez organ pierwszej instancji kwalifikacja prawna przedmiotowego obiektu jest prawidłowa, ponieważ spełnia on wymogi określone w art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy, jako wiata, której realizacja może nastąpić bez uzyskania zgód budowlanych. Wobec tego brak było podstaw do zarzucenia inwestorom naruszenia przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że zgodnie z przepisem art. 4 ustawy, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa budowlanego, natomiast okoliczności, które podnosi odwołujący, a mianowicie odgłosy wydawane przez samochody oraz emisja spalin, stanowią tzw. emisje sąsiedzkie, które mogą być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Prowadzone postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził wykonania stanowisk postojowych w niniejszej sprawie. Natomiast roboty budowlane polegające na realizacji wiaty nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł M. K. i zarzucił, że wiata nie spełnia warunków technicznych alby mogła być miejscem postojowym, tj. odległości od granicy działki sąsiada oraz okien budynku przy ul. W. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 31 stycznia 2023 r. uczestniczka postępowania podała, że w spornej wiacie składowane jest drewno, grill, czasami rowery, sanki. Garaż jest w budynku na jedno miejsce postojowe. Rodzina ma dwa samochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sądu, dokonana przez organy obydwu instancji ocena, że wystąpiły przeszkody do merytorycznej oceny legalności wykonanych robót budowlanych na działce nr ew. gr. [...], obręb [...], przy ul. W. w B. - jest co najmniej przedwczesna i nie została poprzedzona wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym. W konsekwencji, stanowisko organów administracji co do konieczności umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość – nie zyskało akceptacji sądu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowił art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z nim, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury, tj. podmiotowe i przedmiotowe. Bezprzedmiotowym może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (vide: np. wyrok NSA z 23 stycznia 2006 r., II SA 428/01, pub. CBOSA). W niniejszej sprawie organ odwoławczy wskazał (podzielając stanowisko organu pierwszej instancji), że postępowanie w sprawie należało umorzyć ze względu na przyczynę natury przedmiotowej, albowiem realizacja wiaty będącej przedmiotem postępowania nie wymagała ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę – w świetle art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organy podjęły również próbę oceny legalności kontrolowanego obiektu pod kątem ustalenia, czy obiekt ten nie narusza przepisów techniczno – budowlanych, jednakże doszły do konstatacji o braku podstaw do ich stosowania w odniesieniu do zrealizowanej wiaty jako ewentualnego miejsca postojowego z uwagi na brak wydzielenia miejsc postojowych a także brak potwierdzenia, zarówno w trakcie oględzin jak i kontroli, parkowania samochodów pod wiatą. Zdaniem sądu, powyższe stanowisko organów obydwu instancji, zostało wywiedzione w oparciu o postępowanie przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W postępowaniu, którego przedmiotem jest legalność wykonanych robót budowlanych ocena organów nadzoru budowlanego nie powinna zamykać się w obszarze przepisów przewidujących obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia prowadzonych robót. Przepisy art. 48 jak i art. 50-51 (regulujące postępowanie legalizacyjne i naprawcze) przewidują bowiem możliwość wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, w sytuacji gdy roboty budowlane zostały zrealizowane w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi, mienia czy środowiska albo wbrew istotnym warunkom określonym w decyzji o warunkach zabudowy i właściwym przepisom – w tym przepisom techniczno – budowlanym. Rolą organów w tym postępowaniu była więc jednoznaczna ocena (poprzedzona wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym) czy budowa wiaty wymagała zgłoszenia, pozwolenia na budowę, czy nie została zrealizowana z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego – w tym przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm. – dalej powoływanego jako rozporządzenie). Zdaniem sądu organy obydwu instancji nie podołały tym obowiązkom i zaniechały pełnej oceny, a przedstawione stanowisko organów zostało wywiedzione w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a także z pominięciem istotnych dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. I tak – organy obydwu instancji zakwalifikowały zrealizowany obiekt jako wiatę – z powołaniem się na art. 29 ust. 2 pkt 22 ustawy. Wskazać zatem należy, że przepisy prawa budowlanego nie definiują pojęcia "wiaty". W "Słowniku języka polskiego" (PWN) wiata to "lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym". Podobne określenie wiaty zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316). Rozporządzenie powyższe określając pojęcia podstawowe stwierdza, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet ścian pozbawione". W orzecznictwie podkreśla się, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że kwalifikacja obiektu budowlanego do tego pojęcia wymaga uwzględnienia również jego funkcji. Odnieść należy się do funkcji jaką ma ona pełnić, na jaki cel ma być ona wykorzystywana (vide: wyrok WSA w Krakowie z 8 października 2009 r., II SA/Kr 517/09, pub. CBOSA). Zawsze jednak wskazuje się, że jest to samodzielna i lekka budowla posadowiona na słupach, posiadająca dach i fundamenty oraz nie posiadająca ścian, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (vide: wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., II OSK 1481/14, pub. LEX nr 2037381). Gdy jednak faktycznym przeznaczeniem wiaty jest zadaszenie nad parkującymi samochodami osobowymi (niezależnie od ilości stanowisk postojowych), z uwagi właśnie na powyższą funkcję, uznać obiekt należy, jako zadaszone miejsce postojowe. W realiach rozpoznawanej sprawy organy obydwu instancji ustaliły, że powierzchnia zabudowy wiaty wynosi 41,9 m2. Wiata oparta jest na ośmiu stalowych słupach (cztery słupy ustawiono bezpośrednio przy budynku a cztery przy granicy z działką sąsiednią). Pokrycie wykonano z blachy stalowej mocowanej do stalowych płatwi. Dach wiaty, ze spadkiem w kierunku działki sąsiedniej przy ul. Wymarzonej 11, wyposażono w rynnę na krawędzi okapu z rurą spustową odprowadzającą wodę na teren własnej nieruchomości. Na dachu zamontowano płotki zapobiegające zsuwaniu się śniegu. Teren pod wiatą jest utwardzony płytkami betonowymi z obrzeżem wysokości 6 cm ponad poziom utwardzenia. W linii ogrodzenia, przed wiatą, jest zamontowana dwuskrzydłowa brama otwierana do wewnątrz działki. W oparciu o te ustalenia organy wykluczyły funkcję postojową wiaty. Tymczasem, zdaniem sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uprawnia do formułowania tak jednoznacznych i kategorycznych ustaleń. Po pierwsze – zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie wymaga budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe - przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Z akt sprawy nie wynika jednak, czy na przedmiotowej działce usytuowane są już inne obiekty kwalifikujące się jako wiaty. Organy obydwu instancji, powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy, ograniczyły swoje ustalenia jedynie do powierzchni zabudowy kontrolowanego obiektu budowlanego. Po drugie organy zupełnie pominęły ustalenia co do sposobu użytkowania wiaty, a wykluczenie funkcji przedmiotowego obiektu - jako zadaszonego miejsca postojowego - wydaje się wątpliwe, jeżeli weźmie się pod uwagę całość materiału dowodowego. Warto bowiem zauważyć, że z przedstawionej przez skarżącego dokumentacji fotograficznej wynika, że obiekt wykorzystywany był jako miejsce postojowe dla samochodów osobowych. Podnieść przy tym należy, że organy wbrew załączonym fotografiom konsekwentnie przyjmowały, że chodzi o ewentualne parkowanie jednego samochodu. Z fotografii zaś wynika, że pod wiatą były także zaparkowane dwa samochody. Należy też zauważyć, że obiekt posiada utwardzone podłoże oraz bramę wjazdową. Zdaniem sądu przy takich okolicznościach faktycznych brak wydzielenia miejsc postojowych nie może mieć rozstrzygającego znaczenia. Nadto uczestniczka postępowania na rozprawie podała, że w rodzinie są 2 samochody a w budynku mieszkalnym jest garaż na jedno miejsce postojowe. Organy nie odniosły się do powyższych dowodów. Oparły się jedynie na wynikach oględzin i kontroli, ignorując inne dowody w sprawie i nie wyjaśniając zaistniałych wątpliwości co do sposobu użytkowania obiektu. W ocenie sądu w sprawie niniejszej nie można wykluczyć możliwości zaliczenia spornego obiektu do kategorii zadaszonego miejsca postojowego w rozumieniu § 19 rozporządzenia. Jeżeli zaś intencją inwestora jest używanie przedmiotowego obiektu, jako miejsca rekreacyjnego lub pełniącego wyłącznie cel ochronny dla sprzętu ogrodowego - to stanowisko to winno znaleźć odzwierciedlenie w jednoznacznych ustaleniach organów w tym zakresie. W sytuacji natomiast ustalenia, że właściciel nieruchomości korzysta z zadaszonej wiaty jako miejsca postojowego dla samochodu, to w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy warunków technicznych określonych § 19 rozporządzenia. Powoływanie się przez organy na wyrok wydany w sprawie II SAB/Bk 56/22 jako uzasadniający stanowisko, że brak faktycznego wydzielenia miejsc postojowych stanowi wystarczającą przesłankę do wykluczenia funkcji postojowej wiaty, nie zasługuje na aprobatę. W wyroku tym sąd kontrolował bezczynność organu a nie merytoryczne rozstrzygnięcia. Organy w sposób niewyczerpujący dokonały analizy zgodności zrealizowanego obiektu budowlanego z wymogami prawa. Oznacza to, że zapadłe decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, art. 105 § 1 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na opisane wyżej wadliwości postępowania i konieczność poczynienia przez organy ustaleń odnośnie istotnych elementów stanu faktycznego sąd uznał skargę za zasadną. Dopiero bowiem przeprowadzenie przez organy prawidłowego postępowania, w zakresie ustalenia rzeczywistego charakteru oraz funkcji spornego obiektu i dokonanie oceny na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału źródłowego stanowić będzie podstawę do oceny legalności przedmiotowego obiektu, jak i istnienia podstaw do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane. Zaznaczyć też trzeba, że rolą sądu nie jest zastępowanie organów w ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy oraz gromadzenie i badanie dowodów, lecz kontrola zgodności z prawem podejmowanych przez organy działań. Z przedstawionych wyżej względów sąd uchylił decyzje organów obydwu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań sądu i ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez sąd uwag.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI