II SA/Bk 846/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność zarządzenia o powołaniu komisji konkursowej na dyrektora szkoły, uznając je za wydane bez podstawy prawnej.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność zarządzenia Burmistrza o powołaniu komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły. Wojewoda uznał, że zarządzenie to zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ poprzedzające je zarządzenie o odwołaniu poprzedniego dyrektora zostało już stwierdzone nieważnością, co wstrzymało jego wykonanie. Sąd podzielił to stanowisko, oddalając skargę Burmistrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę Burmistrza W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P., które stwierdziło nieważność zarządzenia Burmistrza z dnia [...] września 2020 r. w sprawie powołania komisji konkursowej na stanowisko dyrektora szkoły. Wojewoda argumentował, że zarządzenie to zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ wcześniejsze zarządzenie Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2020 r. o odwołaniu poprzedniego dyrektora zostało stwierdzone nieważnością rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] sierpnia 2020 r., co na mocy art. 92 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wstrzymało jego wykonanie. W konsekwencji, wstrzymanie wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora uniemożliwiało stwierdzenie istnienia wakatu i wszczęcie procedury konkursowej. Burmistrz W. w skardze zarzucał naruszenie przepisów prawa, w tym błędne przyjęcie, że organ nadzorczy nie był uprawniony do powołania komisji, że stanowisko nie było obsadzone, oraz że wstrzymanie wykonalności zarządzeń ma moc wsteczną. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Podkreślił, że stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. W związku z tym, wstrzymanie wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora uniemożliwiło Burmistrzowi podejmowanie dalszych czynności zmierzających do obsadzenia stanowiska dyrektora, w tym powołanie komisji konkursowej. Sąd stwierdził, że zarządzenie o powołaniu komisji zostało wydane bez podstawy prawnej, co potwierdziło stanowisko Wojewody i doprowadziło do oddalenia skargi Burmistrza.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie wydane na podstawie zarządzenia, którego wykonanie zostało wstrzymane z mocy prawa, jest wydane bez podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. W związku z tym, Burmistrz nie był uprawniony do podejmowania dalszych czynności zmierzających do obsadzenia stanowiska dyrektora, w tym powołania komisji konkursowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy.
u.s.g. art. 92 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
u.s.g. art. 98 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
u.p.o. art. 63 § ust. 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Organ prowadzący szkołę powołuje komisję konkursową i określa jej skład.
u.p.o. art. 66 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Podstawa do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje sprawy skarg organów jednostek samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcia nadzorcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarządzenie Burmistrza o powołaniu komisji konkursowej zostało wydane bez podstawy prawnej, ponieważ poprzedzające je zarządzenie o odwołaniu dyrektora zostało stwierdzone nieważnością, co wstrzymało jego wykonanie. Wstrzymanie wykonania zarządzenia o odwołaniu dyrektora uniemożliwiało stwierdzenie istnienia wakatu i wszczęcie procedury konkursowej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Burmistrza dotyczące naruszenia przepisów prawa, błędnego przyjęcia braku uprawnienia do powołania komisji, obsadzenia stanowiska oraz mocy wstecznej wstrzymania wykonalności zarządzeń.
Godne uwagi sformułowania
wydanie zarządzenia organu wykonawczego na podstawie zarządzenia uznanego za nieważne należy traktować jako wydanie zarządzenia bez podstawy prawnej wstrzymanie wykonania unieważnionego zarządzenia jest bowiem bezpośrednim skutkiem podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego aktualizującym się z dniem doręczenia tego rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Grażyna Gryglaszewska
przewodniczący
Małgorzata Roleder
członek
Marek Leszczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania zarządzeń organów gminy na mocy rozstrzygnięć nadzorczych oraz konsekwencji wydawania aktów prawnych bez podstawy prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z procedurą konkursową na stanowisko dyrektora szkoły i rozstrzygnięciami nadzorczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w samorządzie terytorialnym i prawie oświatowym, które są istotne dla prawników i urzędników.
“Czy można powołać komisję konkursową, gdy poprzednie zarządzenie zostało unieważnione?”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 846/20 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2021-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/ Małgorzata Roleder Marek Leszczyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6145 Sprawy dyrektorów szkół 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Sygn. powiązane III OSK 4550/21 - Wyrok NSA z 2022-10-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 713 art. 91 ust. 3 i art. 92 ust. 1, art. 98 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Burmistrza W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły oddala skargę Uzasadnienie Wojewoda P. rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] października 2020 r., nr [...], na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 713; dalej: u.s.g.) stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza W. z dnia [...] września 2020 r., nr [...], w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda wyjaśnił, że Burmistrz W. wydał przedmiotowe zarządzenie działając na podstawie art. 63 ust. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 910) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 7634). W myśl art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową oraz określa się jej skład z ustawowo określonych członków. W ocenie organu nadzorczego, rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego lub z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W chwili wydania rozstrzygnięcia nadzorczego i doręczenia go organowi, nieważność aktu którego została stwierdzona, następuje zawieszenie wykonania nieważnej uchwały lub zarządzenia do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego. Dalej Wojewoda wyjaśnił, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]. sierpnia 2020 r. stwierdził on nieważność zarządzenia Nr [...] Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego. Ponadto, rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2020 r. organ nadzoru stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S.. Zdaniem organu nadzorczego, nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały organu gminy, wywołuje tylko takie skutki, jak postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania uchwały. Stan wstrzymania wykonania uchwały trwa do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego, bądź jego wzruszenia przez sąd administracyjny. W sytuacji zatem stwierdzenia nieważności zarządzenia Nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S., obowiązkiem Wojewody P. jest stwierdzenie nieważności ściśle z nim powiązanego zarządzenia Nr [...]. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że wydanie zarządzenia organu wykonawczego na podstawie zarządzenia uznanego za nieważne należy traktować jako wydanie zarządzenia bez podstawy prawnej. Wobec zatem uznania zarządzenia Nr [...] Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S., należy przyjąć że ściśle z nimi powiązane i stanowiące jego chronologiczne i logiczne następstwo zarządzenie Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S. również narusza prawo w sposób istotny. Zakwestionowane zarządzenie bowiem nie uwzględniało aktualnego w dacie jego podejmowania stanu faktycznego i prawnego. W ocenie Wojewody kadencja dyrektora szkoły nie została zakończona, a uruchomienie procesu zmierzającego do wyłonienia nowego kandydata uznać należy za niewątpliwie przedwczesne i nie znajdujące oparcia w obowiązujących przepisach ustawy Prawo oświatowe. Niewątpliwie organom samorządów terytorialnych przyznana została na mocy Konstytucji RP samodzielność (art. 165 ust. 2 Konstytucji RP). Nie oznacza ona jednak zezwolenia na działanie bez podstawy prawnej lub w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem. Granice możliwości interwencji organów nadzoru są ograniczone, a wyznacza je kryterium legalności, o czym mowa w art. 171 ust. 1 Konstytucji RP, a co powtórzono w art. 85 o samorządzie gminnym. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, należało, zdaniem organu, stwierdzić nieważność zarządzenia Burmistrza W. Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S.. Skargę na powyższe zarządzenie nadzorcze, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł Burmistrz W., w której zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa: 1) art. 91 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 63 ust. 10 i 14 oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 910) - dalej u.p.o., poprzez błędne przyjęcie, że organ skarżony nie był uprawniony do powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia procedury naboru na wolne stanowisko kierownicze w szkole w sytuacji, w której ogłoszenie konkursu na wolne stanowisko oraz powołanie komisji konkursowej nastąpiło odpowiednio przed wydaniem każdego z rozstrzygnięć nadzorczych kwestionujących postępowanie organu prowadzącego (rozstrzygnięcia z 30 września 2020 r. oraz przedmiotowego skarżonego rozstrzygnięcia), a więc przed powstaniem skutku wstrzymania wykonalności każdego z kwestionowanych (w tym przedmiotowego) zarządzeń; 2) art. 91 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 63 ust. 1 i 10 u.p.o., poprzez przyjęcie, że stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S. było w chwili wydania zarządzenia obsadzone, a w konsekwencji, nie było mowy o wakacie uprawniającym organ prowadzący do wszczęcia procedury konkursowej; 3) art. 91 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 92 ust. 1 u.s.g. i art. 63 ust. 1 i 14 u.p.o., poprzez przyjęcie, że organ prowadzący nie był uprawniony do powołania komisji konkursowej w ramach konkursu na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w S. w sytuacji, w której wykonalność zarządzeń w sprawie odwołania dyrektora, w sprawie wszczęcia procedury konkursowej oraz przedmiotowego zarządzenia w sprawie powołania komisji konkursowej w chwili ich wydawania i realizowania nie była wstrzymana z mocy prawa na podstawie art. 92 ust. 1 u.s.g.; 4) art. 92 ust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że wstrzymanie wykonalności zarządzeń ma moc wsteczną i unieważnia podjęte na ich podstawie czynności faktyczne (odwołanie dyrektora z kierowniczego stanowiska oraz ogłoszenie konkursu), co w konsekwencji doprowadziło zdaniem organu nadzoru do nieważności czynności polegającej na powołaniu komisji konkursowej na mocy zarządzenia [...] z [...] września 2020 r. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał ciąg wydanych przez siebie zarządzeń i stwierdził, że mają one charakter jednorazowych aktów prawa. Jedno z nich - to jest zarządzenie w sprawie odwołania dyrektora Szkoły bez zachowania okresu wypowiedzenia - podjęte na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., wywołuje ponadto określone skutki na gruncie prawa pracy, do których podważania nie jest uprawniony organ nadzoru. Pozostałe zarządzenia mają charakter wewnętrzny - pierwsze wszczyna procedurę naboru, drugie ustanawia skład komisji konkursowej. Oba wskazane zarządzenia zostały wykonane przed doręczeniem rozstrzygnięcia nadzorczego kwestionującego legalność wszczęcia procedury konkursowej, zatem przed wstrzymaniem wykonalności z mocy prawa na podstawie art. 92 ust. 1 u.s.g. Ma to istotne znaczenie z uwagi na argumentację przyjętą przez Wojewodę w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia nadzorczego. Dalej skarżący wyjaśnił, że rozstrzygnięcie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2020 r. zostało doręczone organowi prowadzącemu [...] sierpnia 2020 r. Z tym też dniem organ prowadzący zobligowany został do wstrzymania wykonania de facto wykonanego już zarządzenia kwestionowanego przez organ nadzoru. W ocenie skarżącego odwołanie dyrektora wywarło skutek w sferze prawa pracy w postaci powstania wakatu na stanowisku dyrektora. To zaś powodowało potrzebę wszczęcia procedury naboru na wolne stanowisko. Na obecnym etapie, uprawomocnienie się rozstrzygnięcia nadzorczego nr [...], mogłoby być postrzegane jedynie jako argument w sprawie z powództwa odwoływanej osoby wytoczonego przed Sąd Pracy o odszkodowanie. Pracownikowi odwołanemu w trybie, o którym mowa wyżej, przysługuje jedynie roszczenie o odszkodowanie - co oczywiście nie przesądza o jego zasadności. Twierdzenie zatem, że stanowisko nie jest opróżnione jest prawnie i faktycznie nieuzasadnione. Ponadto zdaniem skarżącego, roszczenie to zostało opisane w pozwie do Sądu Pracy i jest dochodzone przez osobę odwołaną ze stanowiska dyrektora szkoły, a Burmistrz W. wstrzymał się z wydawaniem zarządzenia w sprawie zatwierdzenia procedury konkursowej - zatem procedura ta nie została zakończona. W obecnym czasie, stanowisko dyrektora w szkole pełni osoba, której organ prowadzący powierzył funkcję dyrektora w oparciu o treść art. 63 ust. 13 u.s.o. Skarżący nie zgodził się także z argumentacją Wojewody wyrażoną w jego rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia [...] września 2020 r. stwierdzającym nieważność zarządzenia z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora w szkole. Twierdzi on konsekwentnie, że stanowisko dyrektora Szkoły nie zostało do dnia dzisiejszego opróżnione, a osobą pełniącą funkcję dyrektora jest de facto osoba wskazana w zarządzeniu Burmistrza W. z [...] sierpnia nr [...] w sprawie odwołania dyrektora Szkoły bez zachowania okresu wypowiedzenia. Takie stanowisko nie zasługuje w ocenie skarżącego na uwzględnienie, gdyż zarządzenie nr [...] r. z [...] sierpnia 2020 r. ma charakter jednorazowego aktu prawa, a jego wykonanie nastąpiło [...] sierpnia 2020 r., albowiem wtedy też Burmistrz wręczył oświadczenie o odwołaniu ze stanowiska ówczesnemu jego piastunowi - co zostało przez niego pokwitowane. Dalej skarżący zauważył, że zarówno podjęcie zarządzenia z [...] sierpnia 2020 r., jego wykonanie w postaci złożenia oświadczenia o odwołaniu z stanowiska (w tym jego odbiór przez osobę odwoływaną) oraz podjęcie zarządzenia z [...] sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia konkursu dokonało się długo przed ich zakwestionowaniem przez organ nadzoru, a w konsekwencji na długo przed wstrzymaniem wykonalności tych jednorazowych aktów prawa. W takim stanie rzeczy, wstrzymanie wykonalności, o którym mowa w art. 92 ust. 1 u.s.g. należy uznać jako nieskuteczne. Instytucja ta nie oddziałuje z mocą wsteczną, a taką właściwość zdaje się przypisywać jej organ nadzoru. Skarżący podkreślił także, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze wydane zostało w ostatnim możliwym terminie, czyli [...] października 2020 r., natomiast zarządzenie Burmistrza W. z dnia [...] września 2020 r. (kwestionowane w niniejszej sprawie przez organ nadzoru) wydane i wykonane zostało przed stwierdzeniem nieważności poprzedzającego je zarządzenia z dnia [...] sierpnia 2020 r., to jest przed 30 września 2020 r. Mając to na uwadze, organ nadzoru nieskutecznie powołuje się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na skutki stwierdzenia nieważności powiązanych aktów. Na obecnym etapie nie może być mowy o skutecznym stwierdzeniu nieważności żadnego z omawianych zarządzeń, nie może być również mowy o tym, że wydano jakikolwiek akt na podstawie zarządzenia uznanego za nieważne. Druga z okoliczności zachodziłaby wyłącznie w sytuacji, w której akt prawa, na podstawie którego podjęto określone czynności zostałby skutecznie prawomocnie usunięty z obiegu prawnego i to przed dokonaniem tej czynności. Na koniec skarżący wyjaśnił, że obecnie nie są podejmowane jakiekolwiek czynności związane z naborem na wolne stanowisko dyrektora szkoły w Studziankach. Skarżący wstrzymał procedowanie konkursowe - odstąpił od rozstrzygnięcia konkursu na obecnym etapie, zaś wszelkie czynności wykonane w sprawie (poza odwołaniem z funkcji dyrektora) zostały podjęte przed wstrzymaniem wykonalności odpowiednich zarządzeń. Od chwili wydania rozstrzygnięć nadzorczych nie dokonano nowych czynności, w szczególności nie podjęto w formie zarządzenia rozstrzygnięcia konkursu. Samo zarządzenie nie zawiera wad kwalifikowanych uzasadniających jego uchylenie, w szczególności skład komisji konkursowej został poprawnie ustalony, a powołani członkowie - w tym reprezentanci organu nadzoru pedagogicznego brali czynny udział w pracach komisji (podjętych przed wstrzymaniem wykonalności zarządzenia z mocy ustawy wskutek wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego). Skutek zawieszenia wykonalności został zatem spełniony i nie ma innych podstaw do kwestionowania przedmiotowego, ale i wcześniejszego zarządzenia "konkursowego". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Jak wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do zakresu kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego należą między innymi sprawy skarg organów jednostek samorządu terytorialnego na rozstrzygnięcia nadzorcze, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.). Skarga Burmistrza W. została oparta na art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 713; dalej: u.s.g.). W świetle tej regulacji rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (art. 98 ust. 3 u.s.g.). Wojewoda P. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze przed upływem 30 dni od dnia doręczenia mu zarządzenia Burmistrza W., co pozwoliło mu skorzystać z kompetencji do stwierdzenia jego nieważności (art. 93 ust. 1 w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepis art. 91 ust. 3 u.s.g. określa, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wyjaśnić również trzeba, iż organ nadzoru zobowiązany jest dokonać oceny, pod względem zgodności z prawem, nie tylko samej treści uchwały (zarządzenia), lecz także prawidłowości trybu, w jakim akt został wydany. Zarówno w nauce prawa administracyjnego, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że istotne uchybienia w zakresie norm procesowych i ustrojowych stanowią przesłankę materialnoprawną wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały (zarządzenia) (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Go 875/13). Ponadto obligatoryjnym elementem rozstrzygnięcia nadzorczego jest wywód dotyczący rodzaju (charakteru) naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. II OSK 1546/09). Rozstrzygnięcie nadzorcze jest zatem zgodne z prawem, gdy nie narusza granic dopuszczalnej ingerencji nadzorczej wyznaczonej przepisami art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g. "Istotność" naruszenia powinna być przez organ nadzoru wykazana i wyjaśniona w sposób niebudzący wątpliwości, tzn. taki, aby czytelne były intencje organu i jego tok rozumowania. Co prawda rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest decyzją administracyjną, ale zgodnie z art. 91 ust. 3 u.s.g. powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, tzn. powinno jednoznacznie wskazywać, jaki przepis został uchwałą naruszony, w jaki sposób należy ten przepis rozumieć, na czym polega jego naruszenie, tzn. naruszenie wynikających z tego przepisu dyrektyw (nakazów, zakazów) oraz ustalenie ciężaru gatunkowego (rodzaju) stwierdzonego naruszenia (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 686/18 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 211/19). Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Jednakże w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Użyte w art. 91 ust. 1 u.s.g. pojęcie "sprzeczności z prawem" jest nieostre. Jak wskazuje się w judykaturze, oznacza ono brak zgodności lub wyraźną sprzeczność z określonymi przepisami prawa i sprzeczność ta wynika wprost z treści takiego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 1990 r., sygn. akt SA/Gd 796/90). W doktrynie przyjmuje się zaś, że sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia (por. glosa W. Majewicz do wyroku NSA z dnia 27 czerwca 1991 r., SA/Po 1479/90, OSP 1992, poz. 200). Jednocześnie wskazuje się, że stanowiska tego nie można rozumieć nazbyt dosłownie, gdyż pozbawiłoby to organ nadzoru możliwości dokonywania wykładni obowiązujących powszechnie norm, a stosowanie art. 91 u.s.g. ograniczałoby się do przypadków najbardziej ewidentnego naruszenia prawa, kiedy to treść uchwały jest sprzeczna po prostu z literalnym brzmieniem przepisu (por. P. Chmielnicki (w:) Ustawa o samorządzie gminnym pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2013 r., s. 914). W stanie faktycznym niniejszej sprawy ciąg czynności podejmowanych przez organy przedstawia się następująco: 1) [...] sierpnia 2020 r. – zarządzenie Burmistrza W. Nr [...] w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, 2) [...] sierpnia 2020 r. – zarządzenie Burmistrza W. Nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej [...] s S., 3) [...] sierpnia 2020 r. – zarządzenie Nadzorcze Wojewody P. stwierdzające nieważność zarządzenia z dnia [...] sierpnia 2020 r., (doręczone Burmistrzowi w dniu [...] sierpnia 2020 r.), 4) [...] września 2020 r. – zarządzenie Burmistrza W. Nr [...] w sprawie powołania komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej [...] s S., 5) [...] września 2020 r. - zarządzenie Nadzorcze Wojewody P. stwierdzające nieważność zarządzenia Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2020 r., Nr [...]. 6) [...] października 2020 r. - zarządzenie Nadzorcze Wojewody P. Nr [...] stwierdzające nieważność zarządzenia z dnia [...] września 2020 r., Nr [...]. Podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] października 2020 r., Nr [...], w stosunku do zarządzenia Burmistrza W. z dnia [...] września 2020 r., Nr [...], w sprawie powołania komisji konkursowej, było to, że powyższe zarządzenie zostało wydane w sytuacji, gdy wcześniej, bo w dniu [...] sierpnia 2020 r. Wojewoda wydał rozstrzygnięcie nadzorcze Nr [...] (doręczone Burmistrzowi w tym samym dniu), stwierdzające nieważność zarządzenia Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2020 r., Nr [...], w sprawie odwołania dyrektora ze stanowiska kierowniczego. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że zarządzenie Burmistrza z dnia [...] września 2020 r. było następstwem jego zarządzeń z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego oraz z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora. Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.s.g. stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Jak trafne więc wskazano w wyroku WSA w Kielcach z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Ke 104/18, przepis ten należy odczytywać w ten sposób, że zarządzenie, którego nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych. Wstrzymanie wykonania unieważnionego zarządzenia jest bowiem bezpośrednim skutkiem podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego aktualizującym się z dniem doręczenia tego rozstrzygnięcia. Wbrew więc stanowisku skarżącego stwierdzić również trzeba, że skoro wstrzymaniu z mocy prawa uległo wykonanie zarządzenia o odwołaniu poprzedniego dyrektora, nie można uznać, że w dacie podejmowania zarządzenia o powołaniu komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, istniał wakat na tym stanowisku (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 880/19). Wobec powyższego Burmistrz W. nie miał prawa wydać zarządzenia w sprawie powołania komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektora. Burmistrz W. nie miał prawa do podejmowania żadnych czynności lub aktów zmierzających do obsadzenia stanowiska dyrektora do czasu usunięcia z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego ww. rozstrzygnięcia nadzorczego (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2175/18). W ocenie niniejszego składu orzekającego dla powyższej konstatacji nie ma znaczenia, że w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, tj. [...] października 2020 r., w obrocie prawnym pozostawało zarządzenie Burmistrza W. z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej [...] s S.. Jak już bowiem zostało to wyżej wskazane, od doręczenia Burmistrzowi zarządzenia nadzorczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. stwierdzającego nieważność zarządzenia Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2020 r., Burmistrz nie był uprawniony do podejmowania już żadnych czynności w kwestii dążenia do obsadzenia stanowiska dyrektora w przedmiotowej szkole, w tym do powoływania komisji konkursowej (por. cyt. już wyżej wyrok NSA w sprawie I OSK 2175/18). Sąd nie podziela także stanowiska strony skarżącej wyrażonego w pkt 4 skargi, iż rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia [...] sierpnia 2020 r. objęło zarządzenie Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora. W tej mierze zauważenia przecież wymaga, że odnośnie tego zarządzenia Wojewoda wydał inne rozstrzygnięcie nadzorcze w dniu [...] września 2020 r. Reasumując, wszystkie podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Natomiast zgodzić się wypada ze stanowiskiem Wojewody wyrażonym w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, powołującym się zresztą na orzecznictwo sądów administracyjnych (m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 991/10 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1130/12), że wydanie zarządzenia organu wykonawczego na podstawie zarządzenia uznanego za nieważne należy traktować jako wydanie zarządzenia bez podstawy prawnej. Taka zaś sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI