II SA/Bk 843/23

II SA/Bk 843/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Marek Leszczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 68/24 - Postanowienie NSA z 2024-02-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 35 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 12 ust. 1 pkt 2, par. 206 ust. 1 i 2, par. 13 ust. 1, par. 57, par. 60
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 8 września 2023 r. nr AB-III.7840.8.1.2023.AT w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda Podlaski decyzją z dnia 8 września 2023 r., nr AB-III.7840.8.1.2023.AT, utrzymał w mocy decyzję Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 17 maja 2023 r., nr 100/2023 (znak: BI.6740.1.268.2022.AG), zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej Ł. K. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę budynku gospodarczego na skład opału i narzędzi w zabudowie mieszkaniowej na działce nr ewid. [...], położonej w obrębie C. przy ul. [...].
Decyzja Wojewody Podlaskiego (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu 27 września 2022 r. Ł. K. (dalej: inwestor) wystąpił do Starosty Wysokomazowieckiego (dalej: Starosta, organ I instancji) z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę budynku gospodarczego na skład opału i narzędzi.
W dniu 3 stycznia 2023 r. Starosta decyzją nr 2/2023 (znak: BI.6740.1.268.2022.AG) zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił dla inwestora pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę budynku gospodarczego na skład opału i narzędzi w zabudowie mieszkaniowej.
Po rozpoznaniu odwołania J. T. (dalej: skarżąca) od tej decyzji, w dniu 1 marca 2023 r. Wojewoda, ze względu na naruszenie przez Starostę przepisów mających istotny wpływ na wynik sprawy, decyzją nr AB-III.7840.8.1.2023.AT, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, Starosta postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego w terminie do 28 kwietnia 2023 r. poprzez przedłożenie: 1) ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, 2) ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego, uwzględniając w projekcie budowlanym w jaki sposób zostanie zabezpieczony istniejący na działce nr [...] budynek mieszkalny przed możliwymi uszkodzeniami i spękaniami, 3) uzupełnienia przedłożonej analizy nasłonecznienia w zakresie spełnienia norm wynikających z rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, 4) uzupełnienia informacji o obszar oddziaływania inwestycji, 5) wskazania zgodności przedłożonej dokumentacji projektowej z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zwanej dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych w zakresie okapu budynku, 6) uzupełnienia części rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego o przekrój podłużny B-B projektowanego budynku mieszkalnego z przecięciem wskazującym sytuację od strony działki sąsiedniej o nr ewid. [...] w zw. z § 21 pkt 1 lit. b rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, 7) uzupełnienia informacji BIOZ o wskazanie na czym będą polegały "roboty ziemne", czy to wykopy, a jeśli tak to na jaką głębokość oraz jak zostaną one zabezpieczone — aby nie wpłynęły negatywnie na nieruchomość sąsiednią - działkę o nr ewid. [...], 8) doprowadzenia do zgodności części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu z częścią opisaną w zakresie urządzeń budowlanych oraz jednoznacznie wskazać istniejące oraz projektowane urządzenia budowlane zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 682 z późn. zm.; dalej: P.b.).
W dniu 3 kwietnia 2023 r. inwestor przedłożył uzupełnione projekty budowlane oraz żądane ekspertyzy.
Decyzją z dnia 17 maja 2023 r., nr 100/2023, znak: BI.6740.1.268.2022.AG, Starosta zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę budynku gospodarczego na skład opału i narzędzi w zabudowie mieszkaniowej, na działce nr [...] położonej w obrębie gruntów miejscowości Ciechanowiec przy ul. [...].
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. T.
W dniu 29 czerwca 2023 r. Wojewoda zwrócił się do Starosty o przesłanie akt sprawy, znak: BI.6740.5.4.2022.AG, dotyczących wyrażenia zgody inwestorowi na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Akta te zostały przedłożone w dniu 5 lipca 2023 r.
W dniu 8 sierpnia 2023 r. do Wojewody Podlaskiego wpłynęło pismo skarżącej informujące, że skierowała skargę na architekta W. W. do Podlaskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 8 września 2023 r., nr AB-III.7840.8.1.2023.AT, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 17 maja 2023 r., nr 100/2023 (znak: BI.6740.1.268.2022.AG).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię, w tym w szczególności art. 35 P.b.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że na nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dlatego inwestor przedłożył decyzję wydaną przez Burmistrza Ciechanowca z dnia 19 stycznia 2022 r., znak: RI.6730.89.2021, ustalającą warunki zabudowy dla omawianego zamierzenia budowlanego. Zgodnie z ww. decyzją szerokość elewacji frontowej przebudowywanego i rozbudowywanego budynku powinna wynosić od 7,2 m do 8,5 m natomiast długość budynku od 12,0 m do 14,0 m, wysokość do okapu od 2,7 do 4,5 m, a wysokość głównej kalenicy od 6,6 m do 8,6 m, która powinna być zwrócona równolegle do linii rozgraniczającej działkę o nr geod [...] z działką [...]. Dach powinien być zaprojektowany w układzie połaci wielospadowym o kącie nachylenia do 40°. Jeśli natomiast chodzi o budynek gospodarczy to zgodnie z ww. decyzją szerokość elewacji frontowej powinna wynosić od 9,0 m do 11,0 m, długość budynku od 6,0 m do 8,0 m, wysokość do okapu od 2,7 do 4,7 m, a wysokość głównej kalenicy od 5,0 m do 6,5 m, która powinna być zwrócona równolegle do linii rozgraniczającej działkę o nr geod [...] z działką [...]. Dach powinien być zaprojektowany w układzie połaci jednospadowym o kącie nachylenia do 20°.
Dalej organ wskazał, że z załączonego projektu budowlanego wynika, że inwestor zamierza przebudować i rozbudować budynek mieszkalny, który docelowo ma być kryty blachą powlekaną na rąbek stojący w kolorze grafitowym, będzie posiadał dach wielospadowy o nachyleniu połaci dachowej 19° i 38° z kalenicą równoległą do linii rozgraniczającej działkę o nr geod [...] z działką [...]. Rozbudowywany budynek będzie posiadał wymiary 7,76 m (szerokości elewacji frontowej) x 12,98 m (długość) x 7,17 m (wysokość w kalenicy). Ściany szczytowe projektowanego budynku mieszkalnego zostały zaprojektowane jako oddzielenia p. pożarowego REI60 (ślepe bez otworów okiennych i drzwiowych wysunięte poza lico ściany zewnętrznej obustronnie i wyprowadzono 0,3 m ponad pokrycie dachowe).
Natomiast budynek gospodarczy na skład opału i narzędzi, zgodnie z załączonym projektem budowlanym, zaprojektowano jako parterowy, niepodpiwniczony przykryty blachą na rąbek stojący w kolorze grafitowym o konstrukcji jednospadowej i koncie nachylenia połaci 10°. Ściany zewnętrzne wykończone tynkiem silikatowym w kolorze jasnym, cokół budynku tynkiem mozaikowym w kolorze grafitowym. Projektowany budynek gospodarczy będzie posiadał wymiary 10,0 m (szerokości elewacji frontowej) x 7,0 m (długość) x 5,06 m (wysokość w kalenicy).
Zdaniem organu z powyższego opisu wynika, że inwestycja została zaprojektowana w sposób zgodny z zapisami decyzji Burmistrza Ciechanowca znak: RI.6730.89.2021 z dnia 19 stycznia 2022 r. ustalającej warunki zabudowy dla omawianego zamierzenia budowlanego. Tak więc stwierdzić należy, że w kontrolowanym przypadku warunek wynikający z art. 35 ust 1 pkt 1 lit. a P.b został spełniony.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że rozbudowywany budynek usytuowany jest w odległości 0,42 m do granicy z działką nr [...], a więc w odległości niezgodnej z przepisami warunków technicznych - dlatego też inwestor przedłożył postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 21 września 2022 r., znak: BI.6740.5.4.2022, udzielające zgodę na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych. Przedmiotową zgodę na odstępstwo w swoim odwołaniu zaskarżyła skarżąca wskazując, że w jej ocenie zachodzi zagrożenie życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia. Jednocześnie zawnioskowała o uchylenie postanowienia Starosty z dnia 21 września 2022 r.
Zdaniem Wojewody, po przeprowadzonej analizie akt należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezzasadny. Skarżąca nie wyjaśniła na jakiej podstawie twierdzi, że przedmiotowa inwestycja spowoduje jakiekolwiek zagrożenie, a przedłożony projekt budowlany zawiera ekspertyzę techniczną stanu obiektu budowlanego sporządzoną przez uprawnionego projektanta. Z ekspertyzy tej wynika, że "Obiekt jest wykonany zgodnie z P.N. Istniejący budynek jest w stanie bardzo dobrym i można dokonać jego rozbudowy, przebudowy i nadbudowy. Prowadzone roboty budowlane przy realizacji inwestycji wykonane będą ręcznie ze szczególną ostrożnością bez używania ciężkich sprzętów mogących spowodować uszkodzenia. Projektowana rozbudowa, przebudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników tego obiektu oraz obniżenia jego przydatności do użytkowania oraz nie stanowi zagrożenia dla naturalnego środowiska". W dalszej części ekspertyzy wskazane jest, że "roboty budowlane należy prowadzić ręcznie (odcinkami) ze szczególna ostrożnością, wykopy pod ławy na głębokość 120 cm poniżej poziomu terenu wykonać ręcznie -pionowe wykopy należy zabezpieczyć deskowaniem przed usunięciem gruntu z sąsiedniej działki - zgodnie ze sztuką budowlaną na odcinku pomiędzy budynkami w przypadku obsypania się gruntu należy zabezpieczyć istniejące fundamenty budynku na sąsiedniej działce (...) nie stanowi zagrożenia dla naturalnego środowiska oraz nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla użytkowników oraz użytkowników po rozbudowie oraz zagrożenia bezpieczeństwa dla budynków na sąsiednich działkach oraz dla ich użytkowników". Z projektu wynika również, że rozbudowywany i przebudowywany budynek mieszkalny będzie posiadał dwie ściany oddzielenia p. pożarowego REI60 (ślepe bez otworów okiennych i drzwiowych wysunięte poza lico ściany zewnętrznej obustronnie i wyprowadzono 0,3 m ponad pokrycie dachowe), a wiec zostały również spełnione przepisy bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Mając powyższe na względzie Wojewoda stwierdził, iż postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 21 września 2022 r. zostało wydane z poszanowaniem wszystkich przepisów, dlatego słusznym jest aby ww. postanowienie pozostało w obiegu prawnym.
Organ odniósł się także do pozostałych zarzutów z odwołania i stwierdził, że są one niezasadne. W jego ocenie ekspertyza techniczna budynku została sporządzona przez projektanta zgodnie ze sztuką i etyką inżynierską. Organ wyjaśnił nadto, że stosownie do dyspozycji art. 20 ust. 1 pkt 1 P.b, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Natomiast organ administracji architektoniczno-budowlanej związany jest treścią oświadczenia projektanta, stosownie do art. 20 ust. 4 P.b., o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Organ bada wyłącznie, czy zostało złożone takie oświadczenie, a pełną odpowiedzialność za zgodność tego projektu z prawem ponoszą projektanci oraz ewentualnie osoba sprawdzająca projekt.
Zdaniem organu w analizowanej sprawie załączony projekt budowlany został sporządzony przez projektanta posiadającego uprawnienia do sporządzania w budownictwie jednorodzinnym i zagrodowym oraz budownictwie innych budynków o kubaturze do 1000 m3 projektów w zakresie rozwiązań architektonicznych i konstrukcyjno-budowlanych, potwierdzonych decyzją Wojewody Łomżyńskiego znak: UAN.II.7342-56/93 oraz decyzją Wojewody Białostockiego Nr Bł/108/85 z dnia 17 maja 1985 r. W projekcie znajduje się zaświadczenie o przynależności projektanta do odpowiedniej izby, a projektant złożył oświadczenie wynikające z dyspozycji art. 34 ust. 3d pkt 3 P.b.
W ocenie organu z projektu jednoznacznie wynika, że nie ma przeciwwskazań konstrukcyjnych do wykonania przedmiotowego przedsięwzięcia. Ponadto organ stwierdził, że skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów na potwierdzenie swoich zarzutów (np. kontr ekspertyzy technicznej budynku). Powyższe dowodzi, że organ I instancji nie miał podstaw do wydania negatywnej decyzji w niniejszej sprawie, a zarzuty w tym zakresie są niezasadne.
Nie trafiony jest również, zdaniem Wojewody, zarzut naruszenia przez Starostę § 9 i § 11 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Przeprowadzona analiza akt dowodzi, że przedłożony projekt na rysunkach w części architektoniczno-budowlanej kolorem pomarańczowym obrysowane zostały elementy istniejącego budynku, które pozostają, a kolorem czarnym rozbudowę przebudowę i nadbudowę (patrz rys. A-1, A-2, A-3, A-4, A-4a). Dodatkowo na każdym z rysunków za pomocą symboli od A1 do A12 zostały oznaczone i opisane z jakich materiałów zostaną wykonane wszystkie ściany budynku. Zatem zastosowanie kolorów kontrastujących przy wskazaniu elementów budynku pozostawianych i elementów rozbudowywanych, przebudowywanych i nadbudowywanych czyni projekt przejrzystym i czytelnym.
Organ nie zgodził się też z zarzutem naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie w zawiadomieniu 5 – dniowego a nie 7 - dniowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy. Jego zdaniem w przepisie tym nigdzie nie jest wskazane, że organy muszą zapewnić 7 - dniowy termin na skorzystanie ze swojego uprawnienia. W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wyjaśniła też, dlaczego 5 - dniowy termin był dla niej zbyt krótki. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżąca próbowała skontaktować się w tym czasie z organem prowadzącym sprawę w celu wydłużenia tego terminu, choć miała taką możliwość.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda stwierdził, że organ I instancji dokonał sprawdzenia dokumentów złożonych przez inwestora, wymaganych w świetle art. 33 ust. 2 P.b. oraz przeprowadził (w myśl art. 35 ust. 1 P.b.) prawidłową ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, jego kompletności, posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń, opracowań i sprawdzeń, a w konsekwencji wydał decyzję prawidłowo ją uzasadniając. Inwestor zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wykonany przez osoby uprawnione projekt budowlany. W związku z powyższym zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę budynku gospodarczego na skład opału i narzędzi w zabudowie mieszkaniowe.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła J. T., w której zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
1) art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez:
a) czynienie dowolnych ustaleń nie znajdujących oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, co dotyczy w szczególności stanu technicznego i charakterystyki budynku, które uniemożliwiają wykonanie rozbudowy, przebudowy i nadbudowy zgodnie z dokumentacją projektową;
b) uchybienie sformułowanej w tym przepisie zasadzie wszechstronności nakazującej poddać ocenie całość zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie w toku dokonywanej oceny złożonych do akt sprawy fotografii i nagrań wideo wskazujących na błędne ustalenia projektanta co do stanu technicznego i charakterystyki budynku, które uniemożliwiają wykonanie rozbudowy, przebudowy i nadbudowy zgodnie z dokumentacją projektową;
c) niepodejmowanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co dotyczy w szczególności braku weryfikacji ustaleń projektanta co do stanu technicznego i charakterystyki budynku, które uniemożliwiają wykonanie rozbudowy, przebudowy i nadbudowy zgodnie z dokumentacją projektową;
d) nieprawidłową analizę dokumentacji projektowej skutkującą błędnym przyjęciem, że umożliwia ona pozytywne dla inwestora załatwienie sprawy;
2) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, co polegało w szczególności na braku ustosunkowania się do argumentów uważanych przez strony za istotne;
3) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji, co przejawiło się przede wszystkim w braku przedstawienia argumentacji stanowiącej ustosunkowanie do zarzutów odwołania;
4) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa, co uzasadniało jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji;
5) § 206 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 1225) poprzez wydanie pozwolenia na budowę przy braku miarodajnej ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku, oraz przy braku miarodajnej ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku (z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego), którego dotyczy wniosek;
6) art. 9 ust. 1 P.b. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez zastosowanie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w sytuacji, gdy nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który uzasadniałby takie odstępstwo;
7) § 13 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych poprzez nieuwzględnienie, że przedstawiona przez inwestora analiza nasłonecznienia i przesłaniania nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że analizowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z warunkami technicznymi w tym zakresie;
8) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 1935), w szczególności § 6 ust. 1, § 7 ust. 1, § 8 ust. 2 i 3, 12 ust. 2 wskutek nieuwzględnienia, że przedłożony projekt budowlany został sporządzony niezgodnie z wymogami formalnymi;
9) art. 35 ust. 1 pkt 2, 3 i 3a P.b. poprzez wadliwe zastosowanie wskutek uznania, że dokumentacja projektowa jest kompletna i zgodna z przepisami prawa w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wniosek przeciwny;
10) art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez udzielenie pozwolenia na budowę mimo braku spełnienia wymogu poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, tj. skarżącej jako właściciela nieruchomości sąsiedniej, w tym poprzez dopuszczenie budowy budynku tworzącego zagrożenie dla nieruchomości skarżącej, oraz powodujących nadmierne zacienienie i brak wymaganego nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w jej budynku.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 17 maja 2023 r. oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jednocześnie, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W szeroko rozbudowanym uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji dokonały błędnej oceny w zakresie spełnienia warunków z art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 35 ust. 1 pkt 3, art. 35 ust. 1 pkt 3a P.b., co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana z mogącym mieć wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie skarżącej wystąpiła niezgodność z wymogami § 206 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz braki projektu architektoniczno-budowlanego. W odniesieniu do sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania "Ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego sporządzonej w związku z § 206 ust. 1 Rozporządzenia [...]", skarżąca wskazała, że jej przeważająca treść to opis budynku, którego dotyczy wniosek. Tymczasem ekspertyza ta powinna dotyczyć oceny i charakterystyki budynku sąsiedniego na działce nr [...] oraz obniżenia jego przydatności do użytkowania i ocenę zagrożenia dla naturalnego środowiska.
W odniesieniu do sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania "Ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem stanu podłożona gruntowego, sporządzonej w związku z § 206 ust. 2 Rozporządzenia [...]", skarżąca zarzuciła, że w opracowaniu nie przedstawiono w szczególności, w jaki sposób dokonano ustaleń odnośnie fundamentów budynku, gdyż nie ma informacji o dokonaniu odkrywek fundamentów i wykopach kontrolnych. Poczynione ustalenia budzą zaś wątpliwości, bo budynek inwestora ma ponad 100 lat. Zatem projektowana inwestycja stanowi pozór rozbudowy, nadbudowy i przebudowy, ponieważ inwestor zmierza do posadowienia zupełnie nowego budynku na nowych ławach fundamentowych i ze ścianami przeciwpożarowymi, które będą ścianami nośnymi budynku, przy czym podkreślenia wymaga, że z informacji BIOZ wynika, że "obiekt będzie realizowany w technologii tradycyjnej murowanej";
Skarżąca zarzuciła też błędne ustalenia, że budynek inwestora jest zbudowany z bala. Nadto jej zdaniem, w opracowaniu nie zawarto obliczeń statycznych konstrukcji, w szczególności oceny stanu nośności stropów, nie dokonano jakiejkolwiek analizy i nie przedstawiono wymaganych obliczeń. Nie dokonano też ustaleń lub wyliczeń parametrów gruntowych. Założenia przyjęte za podstawę przewidzianych rozwiązań projektowych oraz środków zabezpieczenia przed zagrożeniem bezpieczeństwa dla budynku skarżącej i jego użytkowników są dowolne, co dotyczy nie tylko sposobu zabezpieczenia, który nie przystaje do odległości pomiędzy budynkiem na działce sąsiedniej a miejscem prowadzenia robót (zabezpieczenie wykopu deskowaniem), ale także mających wpływ na ryzyko osunięć dowolnych ustaleń w zakresie podłoża gruntowo - wodnego, które nie zostały poparte danymi; istotne znaczenie ma także fakt braku opisu technologii wykonania i projektu zabezpieczenia wykopu. Zachodzi zatem potrzeba sporządzenia prawidłowej ekspertyzy, gdyż w świetle danych o dużym stopniu ogólności, którymi posłużono się w ww. opracowaniach, wyjaśnienia te nie wyczerpały wymogów wynikających z § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 oraz art. 206 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Dalej skarżąca zarzuciła, że organ nie ustosunkował się nie tylko do zastrzeżeń do ww. opracowań sporządzonych w związku z § 206 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ale także do braków dokumentacji projektowej, w tym do braku oznaczenia w dokumentacji projektowej klas odporności ogniowej użytych materiałów lub dymoszczelności, np. dachu, konstrukcji drewnianej przez poprzednich właścicieli nieruchomości – H. M. i Z. M., którzy nabyli go na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 27 stycznia 1995 r. Nie został zatem ustalony stan faktyczny i prawny dotyczący tego budynku, który jest zlokalizowany w granicy z działką skarżącej i może na nią oddziaływać.
Zdaniem skarżącej brak jest także zaopiniowania projektowanego budynku wraz z konstrukcją drewnianą wewnątrz z rzeczoznawcą ds. ppoż. Częściowo skos dachu inwestora równolegle do domu na działce skarżącej będzie pod jej podbitką tego domu, co stanowi zagrożenie pożarowe dla budynku skarżącej, przy czym dom na działce [...] jest kryty ogniotrwałe, a zatem nie ma przeszkód, aby projektowana zabudowa była w bliższej odległości do budynku na działce [...].
Skarżąca wskazała także na brak w projekcie rysunku rzutu ław fundamentowych i stóp pod rdzenie żelbetowe. Nie spełniono też warunku z § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż w pomieszczeniu na pobyt stały ludzi stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi winien wynosić 1:8 - projektowane pomieszczenia nie spełniają tego wymogu. W projekcie budowlanym brak jest opisu kolejnych etapów prac budowlanych, w szczególności wykopów i fundamentowania, co ma istotne znaczenie także przez wzgląd na bliskość prowadzenia robót z budynkiem na nieruchomości skarżącej.
Dalej skarżąca zarzuciła też, że organy nie przedstawiły argumentacji, która uzasadniałaby zastosowanie względem inwestora art. 9 ust. 1 P.b. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania w tym zakresie, natomiast swoje rozważania ograniczył do stwierdzenia braku oddziaływania na budynek sąsiedni, pomijając ustalenie, czy jest ona na tyle wyjątkowa, by wyrażenie zgody na odstępstwo było zgodne z ww. przepisem. W niniejszej sprawie stwierdzenie przez organ I instancji szczególnie uzasadnionego przypadku nastąpiło wyłącznie o kwestie natury ekonomicznej, które dodatkowo nie zostały udowodnione i opierają się wyłącznie na twierdzeniu inwestora. Tymczasem uwarunkowania działki inwestora, w szczególności wymiary +- 18m x 42m, pozwalają na dokonanie zabudowy bez potrzeby stosowania odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych. Przy odsunięciu budynku o projektowanej szerokości elewacji frontowej 7,76 m od granicy z działką skarżącej o 3 m, odległość od granicy z działką z drugiej strony będzie wynosiła około 7 m. Błędne jest także założenie organu w zakresie charakterystyki istniejącej zabudowy miasta Ciechanowiec, ponieważ nie ma zabudowań po granicy w sytuacji, gdy przy tej granicy stoi już inny budynek mieszkalny.
Kolejny zarzut skarżącej dotyczy kwestii nienależytego zbadania zagadnienia dotyczącego oddziaływania planowanego zamierzenia na nieruchomość skarżącej, przede wszystkim w zakresie przesłaniania i nasłonecznia istniejącej zabudowy. Dowody znajdujące się w aktach sprawy, dotyczące kwestii nasłonecznienia i zacienienia istniejących budynków są niejasne i nieprecyzyjne. Sam rzut zabudowy projektowanej i stwierdzenie, że pomieszczenia budynku na działce sąsiedniej będą one nasłonecznione ponad 3 godziny w dniach 21 marca i 21 września nie stanowi przekonującego ani wystarczającego dowodu, gdyż nie wiadomo, na jakiej podstawie przyjęto takie stanowisko. Przedstawiona analiza nasłonecznienia jest nieczytelna. W odniesieniu do zawartej w projekcie budowlanym części graficznej analizy zacieniania budynku istniejącego powinna być dołączona część opisowa wyjaśniająca metodę sporządzenia tej analizy, a takiej zabrakło. Autor analizy nie zawarł jednoznacznego opisu usytuowania obiektów względem siebie, różnicy wysokości ich usytuowania, kształtu zacienianych powierzchni. Zatem w niniejszym postępowaniu administracyjnym usankcjonowano sytuację, w której żądanie inwestora zadecydowało o optymalnej zabudowie jego działki, zmuszając niejako właściciela działki sąsiedniej do takiego sposobu korzystania z przysługującego mu prawa własności jaki odpowiadał sytuacji stworzonej przez inwestora, podczas gdy inwestor i właściciel działki sąsiadującej powinni mieć równe prawa i korzystanie z prawa przez jednego z nich nie może ujmować prawa drugiego.
Zdaniem skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji nie czyni zadość wymogom dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. W okolicznościach przedmiotowej sprawy wadliwości konstrukcji uzasadnienia należy w szczególności upatrywać w braku przedstawienia argumentacji stanowiącej ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Organ orzekając w sprawie ograniczył się do zbyt lakonicznych stwierdzeń w tym zakresie. Organ odwoławczy nie odniósł się do istotnych zarzutów odwołania, w szczególności co do: 1) braku oznaczenia w dokumentacji projektowej klas odporności ogniowej użytych materiałów lub dymoszczelności, np. dachu, konstrukcji drewnianej; 2) braku zaopiniowania projektowanego budynku wraz z konstrukcją drewnianą wewnątrz z rzeczoznawcą ds. ppoż.; 3) niepełności i dowolności ekspertyz, w tym braku obliczeń statycznych istniejącej konstrukcji obiektu; 4) braku w projekcie rysunku rzutu ław fundamentowych i stóp pod rdzenie żelbetowe; 5) zaprojektowania zabezpieczenia wykopu deskowaniem, które może prowadzić do katastrofy budowlanej; 6) braku opisu technologii wykonania i projektu zabezpieczenia wykopu; 7) braku spełnienia warunku z § 57 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (w pomieszczeniu na pobyt stały ludzi stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi 1:8 - projektowane pomieszczenia nie spełniają tego wymogu); 8) błędnych założeń organu w zakresie charakterystyki istniejącej zabudowy miasta Ciechanowiec, ponieważ nie ma zabudowań po granicy w sytuacji, gdy przy tej granicy stoi już inny budynek mieszkalny; 9) braku ponumerowania stron projektu (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego).
Na koniec skarżąca zarzuciła nieczytelność projektu budowlanego. Liczne zmiany zostały wprowadzone - jeszcze w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji - poprzez wymianę części stron przedłożonego projektu. W projekcie nie opisano naniesionych w ten sposób zmian lub uzupełnień. Tytułem przykładu należy wskazać, że w toku postępowania "podmieniona" została część opisowa do informacji BIOZ, przy czym poprzednia i nowa informacja BIOZ została opatrzona tą samą datą (8.02.2022 r.) pomimo, że pierwotna wersja obejmowała jedną stronę dokumentu, a aktualna wersja obejmuje dwie strony dokumentu. Organ odwoławczy nie odniósł się też do zarzutów odwołania w zakresie braku czytelności projektu budowlanego, co stanowi naruszenie art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na wniosek skarżącej zawarty w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 16 listopada 2023 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Jednakże na skutek zażalenia inwestora, WSA w Białymstoku postanowieniem z dnia 12 grudnia 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 16 listopada 2023 r. oraz oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie skarżącej na powyższe postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 lutego 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja Wojewody Podlaskiego z dnia 8 września 2023 r., nr AB-III.7840.8.1.2023.AT, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 17 maja 2023 r., nr 100/2023 (znak: BI.6740.1.268.2022.AG), zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą Ł. K. pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego wraz z urządzeniami budowlanymi oraz budowę budynku gospodarczego na skład opału i narzędzi w zabudowie mieszkaniowej.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.; dalej: P.b.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. 2022 r., poz. 1225; dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych).
Na wstępie należy podkreślić, że zakres badania projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, podlegających zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, jest ściśle określony w przepisach ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, d) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, że inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 27 września 2022 r. decyzję o warunkach zabudowy z dnia 29 stycznia 2022 r., projekt budowlany z dnia 8 lutego 2022 r. wraz z załącznikami, pozwolenie Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w Łomży z dnia 7 marca 2022 r. na prowadzenie robót przy zabytku – obszarze historycznego układu przestrzennego miasta Ciechanowiec oraz postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 21 września 2022 r. udzielające inwestorowi zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Projekt budowlany sporządzony został przez projektanta posiadającego uprawnienia do sporządzania projektów budowlanych w budownictwie jednorodzinnym i zagrodowym oraz budownictwie innych budynków o kubaturze do 1000 m3. Nadto projektant złożył zaświadczenie o przynależności do odpowiedniej izby i złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 34 ust. 3d pkt 3 P.b.
Starosta postanowieniem z dnia 24 października 2022 r., na mocy art. 35 ust. 1 i 3 P.b., wezwał inwestora do uzupełnienia projektu w zakresie: 1) dostosowania rozwiązania projektowego do zgodności z zamierzeniem inwestycyjnym; 2) wykazania wysokości do głównej kalenicy oraz wysokości do okapu budynku mieszkalnego; 3) wykazania zgodności przedłożonych rozwiązań w zakresie układu połaci dachowych z decyzją o warunkach zabudowy; 4) poprawienia w zakresie niespójności zawartych w przedłożonej dokumentacji w zakresie: a) wysokości oraz długości budynku mieszkalnego; b) w części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego w zakresie odległości budynku mieszkalnego od granicy z działką sąsiednią; c) dokonanie poprawy w zakresie wskazania aktów prawnych, na podstawie których opiera się przedłożona dokumentacja projektowa; d) wyjaśnienie, czy projektowany obiekt wpisany jest do rejestru zabytków lub gminnej ewidencji zabytków. Wezwano też inwestora do poprawienia części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu (pkt 5), doprowadzenia do spójności projektu zagospodarowania terenu w części opisowej z częścią rysunkową (pkt 6), a także wykazania stanu prawnego istniejącego budynku mieszkalnego przeznaczonego do rozbudowy, przebudowy i nadbudowy (pkt 7).
W odpowiedzi na powyższe postanowienie, inwestor przedłożył w dniu 31 października 2022 r. uzupełniony projekt architektoniczno-budowlany z projektem zagospodarowania oraz udzielił żądanych wyjaśnień.
Ponadto Starosta postanowieniem z dnia 25 listopada 2022 r. ponownie wezwał inwestora, na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 P.b., do uzupełnienia projektu architektoniczno-budowlanego w następującym zakresie: 1) doprowadzenia w części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego do spójności danych związanych z istniejącym budynkiem mieszkalnym przeznaczonym do rozbudowy, przebudowy i nadbudowy w zakresie okresu daty jego wybudowania; 2) dokonania analizy obszaru oddziaływania obiektu analizując je do poszczególnych działek ujętych w projekcie zagospodarowania terenu posiadających przymiot strony.
W odpowiedzi inwestor w dniu 3 grudnia 2022 r. przedłożył uzupełniony projekt architektoniczno-budowlany z projektem zagospodarowania terenu i udzielił żądanych przez organ informacji.
W wyniku uchylenia przez Wojewodę decyzją z dnia 1 marca 2023 r. decyzji Starosty z dnia 3 stycznia 2023 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany a także udzielającej inwestorowi pozwolenia na rozbudowę, przebudowę i nadbudowę przedmiotowej inwestycji, Starosta postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r., na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 P.b., ponownie wezwał inwestora do: 1) przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego; 2) przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku istniejącego z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego z uwzględnieniem w projekcie budowlanym w jaki sposób zostanie zabezpieczony istniejący budynek mieszkalny na działce nr [...] przed możliwymi spękaniami i uszkodzeniami spowodowanymi wykonaniem wykopów na głębokości 1,2 m; 3) uzupełnienia przedłożonej analizy nasłonecznienia w części opisowej o niezbędne wyjaśnienia wykazujące zgodność projektowanej inwestycji z przepisami oraz przedłożenie analizy nasłonecznienia w formie graficznej uzupełnionej legendą wraz ze wskazaniem kierunków geograficznych oraz godzinową analizą wraz z informacją czy została ona wykonana w dniach równonocy; 4) uzasadnienia informacji o obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji oraz przedłożenia w formie graficznej analizy obszaru oddziaływania obiektu uwzględniając potencjalne ograniczenie zabudowy działek sąsiednich wynikające z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; 5) wykazanie zgodność przedłożonej dokumentacji projektowej z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wykonania okapu na budynku; 6) uzupełnienie części rysunkowej projektu architektoniczno-budowlanego o przekrój podłużny B-B projektowanego budynku mieszkalnego z przecięciem wskazującym sytuację od strony działki sąsiedniej o nr ewid. [...] w związku z § 21 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rozwoju w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1679); 7) uzupełnienie informacji BIOZ o wskazanie na czym będą polegały "roboty ziemne", czy będą to wykopy, a jeśli tak to na jaką głębokość oraz jak zostaną one zabezpieczone, aby nie wpłynąć negatywnie na nieruchomość sąsiednią - działkę o nr ewid. [...]; 8) doprowadzenie do zgodności części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu z częścią opisową w zakresie urządzeń budowlanych oraz jednoznacznie wykazanie istniejących oraz projektowanych urządzeń budowlanych.
W odpowiedzi inwestor w piśmie z dnia 30 marca 2023 r. udzielił odpowiedzi na żądane pytania oraz dołączył: 1) uzupełniony projekt architektoniczno-budowlany z projektem zagospodarowania terenu; 2) ekspertyzę techniczną stanu budynku istniejącego z dnia 30 marca 2023 r., 3) ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego z dnia 30 marca 2023 r., 4) uzupełnił analizę nasłonecznienia w części opisowej oraz uszczegółowił analizę nasłonecznienia w formie graficznej wykonaną w dniach równonocy; 5) sprecyzował obszar oddziaływania inwestycji; 6) opisał położenie okapu; 7) uzupełnił projekt architektoniczno-budowlany o przekrój podłużny (B-B) projektowanego budynku mieszkalnego wskazującym sytuację od strony działki nr [...]; 8) uzupełnił informację BIOZ ze wskazaniem na czym będą polegały roboty ziemne, wykopy i sposób ich wykonania, aby nie wpłynęły negatywnie na nieruchomość sąsiednią – działkę nr [...]; 9) doprowadzono do zgodności części rysunkowej z opisem projektu zagospodarowania terenu w zakresie urządzeń budowalnych, jednoznacznie wykazując urządzenia istniejące i projektowane.
W tym miejscu zdaniem Sądu, należy poczynić kilka uwag natury ogólnej. Jak wynika z art. 35 ust. 4 P.b. decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany. W przypadku, gdy inwestor przedłoży komplet dokumentów, o jakich mowa w art. 32 ust. 4 i art. 34 P.b., które zostaną następnie pozytywnie zweryfikowane pod kątem kryteriów ocennych przewidzianych w art. 35 P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. Ponadto podkreślić należy, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę jest postępowaniem wnioskowym i ograniczone jest zakresem wniosku inwestora, przy czym organ nie posiada kompetencji do korygowania zamierzeń inwestycyjnych, bowiem takie uprawnienie posiada wyłącznie inwestor. Nadto podkreślenia wymaga, że organ architektoniczno-budowlany nie posiada uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego i zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, zaś uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów należy do obowiązków projektanta (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1323/15 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 179/20). Odpowiedzialność za stwierdzenia zawarte w części architektoniczno-budowlanej projektu budowlanego ponosi wyłącznie projektant. Część konstrukcyjna projektu budowlanego nie podlega kontroli przez organ, a ewentualne dodatkowe uszczegółowienia rozwiązań projektowych (tych samych zatwierdzonych) mogą być ew. zawarte w projekcie wykonawczym, który nie podlega zatwierdzeniu decyzją w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Krakowie 20 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1343/19).
W ocenie Sądu w sprawie niniejszej organy zebrały wymagany przepisami prawa komplet dokumentów potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo je oceniły. Stąd niezasadny jest zarzut z pkt 9) skargi. Przede wszystkim stwierdziły, a skarżąca tego nie kwestionuje, że przedmiotowy projekt budowlany spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 19 stycznia 2022 r. (art. 34 ust. 1 P.b.). Ponadto z art. 34 ust. 2 P.b. wynika, że zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. Zatem nie można tracić z pola widzenia, że przedmiotowa inwestycja – drewniany budynek mieszkalny z 1930 r. (co do budynku gospodarczego nie ma zastrzeżeń i zarzutów), posadowiony na działce nr [...] w odległości 0,66 m od granicy z działką skarżącej nr [...], ma być zgodnie z zamiarem inwestora przebudowany, nadbudowany i rozbudowany w ten sposób, że rozebrany zostanie jego dach do stropu i nastąpi jego nadbudowa o jedno piętro, od strony działki nr [...] zostanie zbudowana ściana oddzielenia p. pożarowego na długości istniejącej ściany drewnianej, co spowoduje przybliżenie tej ściany do granicy z działką nr [...] na odległość 0,42 m. Ponadto taka sama ściana oddzielenia p. pożarowego powstanie po drugiej stronie budynku drewnianego, z tym że będzie ona dłuższa, bo obejmie też część budynku dobudowaną – o ok. 4,79 m. Od strony działki nr [...] dobudowana część budynku ma być oddalona od tej działki na odległość 3 m. Do powyższego opisu należy jeszcze dodać, że teren inwestycyjny znajduje się na obszarze historycznego układu przestrzennego miasta Ciechanowiec, a także, że ściana oddzielenia p. pożarowego od strony działki nr [...] znajdzie się na wysokości budynku mieszkalnego skarżącej znajdującego się na jej działce, zbudowanego po granicy z działką inwestora, na długości ok. 1,9 m.
Jak więc z powyższego widać, przedmiotowa inwestycja nie jest ani jakaś szczególnie skomplikowana, nie posiada dużych rozmiarów, a także jej położenie nie spowoduje, że jej oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie mogłoby być znaczące. Ponadto, co jest w sprawie ważne, organy wzywając inwestora do uzupełniania dokumentacji, doprowadziły do stanu, że wszystkie wymagane dokumenty zostały przez niego złożone. Dotyczy to zarówno pozwolenia Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na prowadzenie robót przy zabytku – obszarze historycznego układu przestrzennego miasta Ciechanowiec z dnia 7 marca 2022 r., jak też postanowienia Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 21 września 2022 r. udzielającego zgody inwestorowi na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Te ostatnie postanowienie zostało wydane na podstawie Upoważnienia udzielonego Staroście Mazowieckiemu przez Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 14 września 2022 r. do wyrażenia zgody na odstępstwo.
W zarzucie nr 6) skargi skarżąca kwestionuje powyższe odstępstwo twierdząc, że organy nie przedstawiły argumentacji, która uzasadniałaby takie odstępstwo. Tymczasem analizując postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego, Upoważnienie Ministra Rozwoju i Technologii oraz wniosek Starosty do tego Ministra z dnia 31 maja 2022 r. stwierdzić trzeba, że zgoda na odstępstwo była w tym przypadku jak najbardziej uzasadniona. W dokumentach tych jest nie tylko odniesienie do braku zagrożeń inwestycji dla budynków na nieruchomościach sąsiednich, ale przed wszystkim jest tam mowa o tym, że przedmiotowe odstępstwo dotyczy istniejącego budynku mieszkalnego, gdzie w otoczeniu znajduje się ścisła zabudowa mieszkaniowa, jak również większość budynków zlokalizowana jest w zbliżeniu do granic działek sąsiednich. Taki rodzaj zabudowy charakteryzuje historyczny układ miasta Ciechanowca, a inwestor uzyskał pozwolenie Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 7 marca 2022 r. na prowadzenie robót przy zabytku, tj. obszarze historycznego układu przestrzennego miasta Ciechanowca.
Argumentację powyższą należy uznać za prawidłową. Z analizy akt sprawy wynika, że budynek mieszkalny skarżącej na jej działce nr [...] zbudowany jest po granicy z działką inwestycyjną nr [...]. Nadto z drugiej strony działki nr [...], tj. na działce nr [...] również znajduje się budynek mieszkalny i budynek gospodarczy zbudowane w bliskiej odległości od granicy tych działek. Zatem okolicznością szczególną w tym przypadku, w rozumieniu przepisu § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jest przede wszystkim ochrona obszaru historycznego układu przestrzennego miasta Ciechanowca. Budynek inwestora zbudowany został bowiem w obecnej lokalizacji już w 1930 r. i na trwałe wpisał się w układ przestrzenny miasta. To raczej rozbiórka tego budynku, jak chciałaby skarżąca i następnie wybudowanie nowego budynku w oddaleniu od jej działki mogłoby zaburzyć przedmiotowy układ przestrzenny. Dla omawianego zagadnienia znaczenie ma również fakt, że w części rozbudowywanej budynek będzie oddalony od działki skarżącej nie o 0,42 m tylko o wymagane przepisami rozprzędzania 3 m (ściana bez okien).
Jak już wyżej wskazano, w celu wykazania zgodności z prawem przedmiotowej relatywnie małej inwestycji (szerokość 7,76 m, a w części 5,18 m, długość 12,98 m, wysokość głównej kalenicy 7,17 m i powierzchni zabudowy 84,10 m), zobowiązano inwestora do przedłożenia dwóch ekspertyz: ekspertyzy technicznej stanu konstrukcji i elementów budynku istniejącego z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego oraz ekspertyzę techniczną stanu budynku istniejącego. Z przedłożonych ekspertyz wynika jednoznacznie, że ściany fundamentowe budynku mieszkalnego wykonano jako betonowe na głębokość 120 cm poniżej poziomu terenu i wyprowadzono od 2 cm do 40 cm ponad poziom terenu. Stan techniczny tych fundamentów oceniono jako dobry – nie stwierdzono żadnych pęknięć, zarysowań lub innych uszkodzeń. Ściany zewnętrzne parteru budynku wykonano z bala sosnowego gr. 12/20 cm. Ściany wewnętrzne budynku wykonano również z bala sosnowego gr. 12/20 cm. Natomiast nad parterem wykonano strop drewniany (belki drewniane 20/20 cm w rozstawie 90 cm w osiach belek) – stan techniczny oceniono jako dobry. Ogólnie stwierdzono, że obiekt jest wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną oraz zgodnie z P.N. Podłoże gruntowo-wodne określono na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej w terenie i stwierdzono grunt piaszczysto – żwirowy, woda gruntowa na głębokości ponad 5 m pod poziomem terenu. Na podstawie analizy makroskopowej oraz uzyskanych opinii na temat zachowania podobnych gruntów w tym rejonie oraz wizji lokalnej w terenie stwierdzono, że warunki gruntowe są proste, tj. grunty są jednorodne genetycznie, zalegają poziomo i nie obejmują mineralnych gruntów słabonośnych i nasypów niekontrolowanych oraz zwierciadła wody gruntowej poniżej posadowienia fundamentów projektowanego obiektu.
Jako niezasadne należy zatem uznać zarzuty z pkt 1) lit. a-d oraz z pkt 5) skargi. Skarżąca zarzuca organom, że w zakresie stanu technicznego drewnianego budynku mieszkalnego organy poczyniły dowolne ustalenia nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym. Przede wszystkim zarzuciła, że przedmiotowe ekspertyzy nie wskazują metodologii dokonanych ustaleń i zawartych twierdzeń.
W związku z powyższymi zarzutami stwierdzić trzeba, że przede wszystkim gołosłowne jest twierdzenie skarżącej, że ściany zewnętrze budynku nie są wykonane z bala sosnowego gr. 12/20 cm. Skarżąca kwestionuje te ustalenia wyłącznie na podstawie zdjęcia z k. 149 akt adm. organu odwoławczego (wykonane ok. 2000 r.). Tymczasem ze zdjęcia tego nie da się ustalić, z jakich materiałów i jakiej ich grubości zbudowana jest ściana drewnianego budynku inwestora od strony działki skarżącej. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że ekspertyzy zostały wykonane przez architekta posiadającego uprawnienia do projektowania w specjalności architektura i konstrukcje budowlane – tego samego, który sporządził projekt architektoniczno-budowlany w sprawie niniejszej (co jest dopuszczalne – por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1252/15). Zatem nie można podzielić zarzutów skarżącej, że w sprawie nie został oceniony cały zebrany materiał dowodowy. W szczególności niczego w sprawie nie zmieniają dołączone zdjęcia i nagrania video. Natomiast stan faktyczny sprawy, wbrew stanowisku skarżącej, został prawidłowo ustalony i oceniony. Na jego podstawie organy przeprowadziły ocenę inwestycji całościowo, zgodnie z wymogami wynikającymi z mających w sprawie zastosowanie przepisów. Wbrew przepisowi art. 35 ust. 1 i 2 P.b. skarżąca chciałaby, aby organy w niniejszym postępowaniu w całości zastąpiły projektanta w sprawdzeniu (ocenie) prawidłowości projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami technicznymi.
Zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut z pkt 5) skargi odnośnie naruszenia § 206 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przedłożone ekspertyzy w pełni odpowiadają wymogom przewidzianym w przywołanych przepisach. Strona skarżąca nie zauważa, że przepis § 206 ust. 1 rozporządzenia odnosi się do § 204 ust. 5 tego rozporządzenia, w którym jest mowa o tym, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Tymczasem w stanie faktycznym sprawy w bezpośrednim sąsiedztwie budynku skarżącej stojącego zresztą po granicy działek, inwestor nie planuje budowy nowego budynku tylko budowę ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Planowana zaś do budowy nowa cześć budynku usytuowana jest w odległości 3 m od granicy działek. Powyższe oznacza, że w sprawie nie zachodziła potrzeba sporządzania ekspertyzy budynku skarżącej, jak to wynika z jej stanowiska ze skargi. Jak wskazano bowiem w wyroku NSA z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2356/14, sporządzenie ekspertyzy technicznej istniejącego budynku nie stanowi bezwzględnego obowiązku w przypadku każdorazowego wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Powinna ona zostać sporządzona w sytuacji, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa jego użytkowników lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca wszak stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2013 r., sygn. akt II OSK 906/12).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Sporządzający ekspertyzy techniczne projektant nie stwierdził potrzeby sporządzania ekspertyzy technicznej istniejącego budynku skarżącej, nie widząc zagrożenia tego budynku w związku z budową ściany przeciwpożarowej w odległości 0,42 m od tego budynku. Zagrożenia ze strony planowanej ściany skarżąca sprowadza wyłącznie do możliwości negatywnego wpływu wykopu pod jej ławy fundamentowe i fundamenty na fundamenty jej domu. Jednakże wskazany w ekspertyzie sposób wykonania tych wykopów jest prawidłowy i na tyle precyzyjny, że w pełni zapobiega powstaniu takich szkód. Wprawdzie na ocenę prawidłowości planowanych prac nie ma wpływu późniejsze ich wykonanie, ale nie można tracić z pola widzenia, że dołączone przez inwestora do akt sądowych zdjęcia wykonanych fundamentów oraz protokół Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 24 października 2023 r., potwierdzają prawidłowość wykonania tych prac.
Jako niezasadny uznać należy zarzut dotyczący naruszenia § 206 ust. 2 rozporządzenia. Sporządzone ekspertyzy dotyczące drewnianego budynku inwestora w pełni potwierdzają, że nadaje się on do przebudowy i rozbudowy i nie będzie to stanowić żadnego zagrożenia dla nikogo, ani dla inwestora ani tym bardziej dla osób trzecich, w tym budynku skarżącej. Zarzucanie w skardze, że ekspertyzy te nie zawierają obliczeń statycznych konstrukcji jest nietrafne. Ekspertyzy bowiem zostały wykonane na potrzeby wyeliminowania zagrożeń, o których mowa w § 204 ust. 5 rozporządzenia a nie na potrzeby § 204 ust. 4 odnoszącego się do ust. 1 tego rozporządzenia, gdzie jest mowa o konstrukcji budynku i warunkach, jakie musi ona spełniać. Ta kwestia jest przedmiotem postanowień projektu architektoniczno-budowlanego a nie omawianych ekspertyz. Zresztą w sprawie niniejszej ewentualne zagrożenia względem istniejącego budynku skarżącej mogą pochodzić wyłącznie od planowanej przez inwestora ściany oddzielenia przeciwpożarowego a nie od przebudowywanego i rozbudowywanego budynku drewnianego umiejscowionego za tą ścianą. Jak wynika bowiem z projektu, ściana ta ma zostać wybudowana na samodzielnej ławie fundamentowej i samodzielnym fundamencie, a zatem stanowić będzie samoistną konstrukcję.
Sąd nie podziela także zarzutu dotyczącego ustalonego przez projektanta w ekspertyzie stanu podłoża gruntowego. Projektant wyjaśnił, że podłoże gruntowo-wodne określił na podstawie przeprowadzonej wizji lokalnej terenu i stwierdził grunt piaszczysto-żwirowy oraz wodę gruntową na głębokości ponad 5 m pod poziomem terenu. Wskazał przy tym normę prawną do ustalania tych warunków oraz metodę poczynionych ustaleń, tj. analizę makroskopową, uzyskanie opinii na temat zachowania podobnych obiektów w tym rejonie oraz wizję lokalną w terenie. Na tej podstawie ustalił, że teren inwestycyjny znajduje się w warunkach gruntowych prostych, tj. na gruntach jednorodnych genetycznie, zalegających poziomo i nie obejmujących mineralnych gruntów słabonośnych i nasypów niekontrolowanych i zwierciadle wody gruntowej poniżej posadowienia projektowanego obiektu. Zdaniem więc Sądu powyższe jednoznacznie potwierdza, że planowana inwestycja może być zrealizowana na omawianym terenie. Zarzuty zaś skarżącej w tym względzie mają wyłącznie charakter polemiki z tymi ustaleniami. Tym bardziej, że po jednej i po drugiej stronie działki inwestycyjnej zlokalizowane są przecież obiekty budowlane o takim samym przeznaczeniu, dla których jak widać stan podłoża gruntowego jest odpowiedni.
Jako niezasadny należy również uznać zarzut dotyczący naruszenia § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zakresie analizy nasłonecznienia i przesłaniania (pkt 7 skargi). W tym względzie skarżąca zarzuciła, że przedstawiona analiza nasłonecznienia jest nieczytelna, gdyż nie zawarto w niej opisu usytuowania obiektów względem siebie, różnicy wysokości ich usytuowania, kształtu zacienianych powierzchni. Tymczasem zdaniem Sądu, z analizy przesłaniania budynku mieszkalnego na działce nr [...] przez budynek mieszkalny na działce nr [...] wynika, że w części rysunkowej precyzyjnie wskazano usytuowanie budynków względem siebie z podaniem ich wymiarów (7,45 m budynek inwestora i 6,42 m budynek skarżącej) oraz wskazaniem najwyżej przesłaniającej krawędzi budynku (4,56 m), odległości między budynkami (5,35 m), dolnej krawędzi najniżej położonego okna w budynku skarżącej (1,45 m). Ponadto dokonano opisu tych parametrów i uzasadniono wyciągnięte wnioski. Na podstawie tych wyliczeń, powołując się na § 13 ust. 1 rozporządzenia wyjaśniono, że nie nastąpi przesłanianie naturalnego oświetlenia istniejącego budynku budynkiem projektowanym, gdyż istniejący budynek będzie miał dostęp do naturalnego oświetlenia swoich pomieszczeń (wysokość przesłaniania wynosząca 4,56 m jest mniejsza od odległości między budynkami, która wynosi 5,35 m). Rozważania skarżącej przedstawione w skardze w omawianym przedmiocie mają charakter stricte teoretyczny i oparte na nie wiadomo jakich ustaleniach. Projektant przytoczył bowiem brzmienie § 13 ust. 1 rozporządzenia, dokonał stosownych pomiarów i jednoznacznie stwierdził, że odległość od punktu przesłaniającego w poziomie wynosi 5,35 m, zaś wysokość do punktu przesłaniającego to 4,56 m mierzona od dolnej krawędzi okna zlokalizowanego w budynku przesłanianym. Gdyby natomiast, jak chce skarżąca, najwyższą przesłaniającą krawędź budynku skarżącej mierzyć od górnej krawędzi najniżej położonego okna, to wysokość przesłania byłaby jeszcze mniejsza, co by tym bardziej potwierdzało, że wysokość przesłaniania jest mniejsza od odległości między budynkami.
Wbrew zarzutom skargi prawidłowo także przedstawiono kwestię minimalnego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w budynku skarżącej (§ 60 rozporządzenia). Otóż sporządzono 11 rysunków terenu, na którym posadowione będą oba budynki, w tym te budynki, ukazujące zacienianie projektowanego budynku względem budynku skarżącej odpowiednio w godzinach od 7.00 do 17.00. Wbrew zarzutom skargi, dokładnie rozrysowano też kształty tego zacieniania. Z rysunków tych wynika, że budynek skarżącej będzie zacieniany projektowaną rozbudową, przebudową i nadbudową budynku inwestora między godz. 11-17, natomiast nasłonecznienie budynku skarżącej występować będzie między godzinami 7-11, przez ok. 3,5 godziny, co spełnia warunek z § 60 ust. 1 rozporządzenia. Do sporządzonych rysunków dołączono także część opisową, która potwierdza obraz wyłaniający się z tych rysunków. W sprawie nie można bowiem pomijać faktu, że oba budynki fasadami, w których znajdują się okna, położone są na linii południowy wschód, przez co cień z budynku inwestora w godzinach 7.00-9.00 w ogóle nie będzie padał na budynek skarżącej, zaś po tej godzinie aż do godz. 10.00 obejmie ten budynek w nieznacznej części i nie wystąpi wtedy zacienianie. Zacienianie takie, jak ustalił projektant, pojawi się dopiero po ok. kolejnej 0,5 godzinie. Twierdzenie skarżącej w skardze, że nie ma dowodu, że w dniach 21 marca i 21 września pokoje mieszkalne w budynku skarżącej będą miały zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny, jest twierdzeniem gołosłownym. Dowodem tym są bowiem przedmiotowe rysunki i ich opis sporządzone przez uprawnionego projektanta. Chcąc ten dowód podważyć, skarżąca mogła przedłożyć stosowny dowód sporządzony przez innego projektanta, czego jednak nie uczyniła.
W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut z pkt 8) skargi, dotyczący naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1935). Zauważenia bowiem wymaga, że w dacie orzekania przez organy powyższe rozporządzenie już nie obowiązywało. W tym czasie obowiązywało zaś rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1679). Ponadto w uzasadnieniu skargi brak jest nawiązania do przytoczonych w skardze przepisów z rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. i wyjaśnienia, na czym miałoby polegać ich naruszenie. Zatem zarzuty w tym zakresie należy uznać za niezasadne.
Natomiast w uzasadnieniu skargi wskazano na naruszenie przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 września 2020 r. polegające na braku oznaczenia w dokumentacji projektowej klas odporności ogniowej użytych materiałów lub dymoszczelności np. dachu i konstrukcji drewnianej.
Z przywołanego przepisu wynika, że część rysunkową projektu architektoniczno-budowlanego oraz technicznego zaopatruje się w oznaczenia klas odporności ogniowej lub dymoszczelności elementów oddzielenia przeciwpożarowego i innych elementów obiektu budowlanego, w których przejścia instalacyjne muszą być zabezpieczone pod względem przeciwpożarowym, a także drzwi, bram lub innych zamknięć przeciwpożarowych.
Jak wynika z rysunku planu, na parterze budynku ściany oddzielenia przeciwpożarowego (A6a) zostały oznaczone klasą odporności ogniowej REI60, również ściany oddzielenia przeciwpożarowego wewnątrz budynku drewnianego (A6 i A7) także oznaczono symbolem REI60. Na poddaszu zaś symbolami REI60 oznaczono następujące ściany oddzielenia przeciwpożarowego: A9 i A12. Jeśli zaś chodzi o dach, to symbolem REI60 oznaczono obie ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Widoczne to jest w szczególności na rysunku A-4 przedstawiającym przekrój budynku A-A oraz na rysunku A-4a przedstawiającym przekrój budynku B-B. Przy czym z rysunku B-B wynika wprost, że obie ściany oddzielenia przeciwpożarowego są wyższe niż pozostały dach budynku. Ponadto podkreślenia wymaga, że docelowo dach budynku mieszkalnego ma być kryty blachą powlekaną na rąbek stojący, zaś na rysunku A-4a wskazano, że pokrycie dachu ma symbol NRO, co oznacza że zaleca się drewnianą konstrukcję dachu zabezpieczyć do stopnia NRO środkiem Fobos M4, Ogniochron lub innymi spełniającymi ten warunek.
Z zarzutem z pkt I.7. podpunkt 1 uzasadnienia skargi wiąże się zarzut z podpunktu 2, w którym skarżąca zarzuca, że brak jest zaopiniowania projektowanego budynku wraz z konstrukcją drewnianą wewnątrz z rzeczoznawcą ds. ppoż. Tymczasem jak wskazano już powyżej, drewniane ściany wewnątrz budynku zabezpieczone będą ścianami oddzielenia p.poż. REI60, zatem nie zachodziła potrzeba pozyskiwania takich opinii.
W tym samym zarzucie (pkt I.7. podpunkt 2 uzasadnienia skargi) skarżąca wskazuje, że część dachu domu inwestora będzie wystawała poza ścianę oddzielenia p.poż. (obrazuje to rys. A-5), co stanowi zagrożenie dla budynku skarżącej. Zdaniem Sądu zarzut ten jest również niezasadny. Po pierwsze ta wystająca część poza lico ściany oddzielenia p.poż. będzie bardzo krótka, a ponadto składać się będzie z obróbki blacharskiej oraz podbitki okapu zbudowanej z listwy PCV, czyli materiału NRO. Natomiast ściana budynku skarżącej na tej samej wysokości co owa wystająca część okapu budynku inwestora, jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Nie może więc w tym przypadku być mowy o jakimkolwiek zagrożeniu pożarowym.
Jako niezasadny należy uznać też zarzut z pkt I.7. podpunkt 3 uzasadnienia skargi. W zarzucie tym skarżąca zarzuciła brak w projekcie rysunku rzutu ław fundamentowych i stóp pod rdzenie żelbetowe. Na rysunku A-4a (Przekrój B-B) wskazano bowiem zarówno ławy fundamentowe (szerokość 44 cm i wysokość 40 cm) jak i fundamenty oraz ich wymiary. Narysowano także jak ma wyglądać zabezpieczenie wykopu pod ławy i fundamenty przed obsypywaniem gruntu za pomocą deskowania.
Również jako niezasadny potraktować należy zarzut z pkt I.7. podpunkt 4 z uzasadnienia skargi. Skarżąca zarzuciła w nim naruszenie § 57 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, czyli brak spełnienia warunku w postaci stosunku powierzchni okien do powierzchni podłogi wynoszącego 1:8. Zarzut ten nie może zostać uwzględniony, gdyż jak trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 18 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2672/20, zgodnie z przyjętym rozwiązaniem zawartym w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b., organ architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami projektu architektoniczno-budowlanego, a wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu.
W ocenie Sądu niezasadny jest także zarzut z pkt 2) skargi. Podnoszone przez skarżącą zarzuty były systematycznie wyjaśniane poprzez organy w ramach zwracania się do inwestora o uzupełnianie projektu budowlanego oraz składanie stosownych wyjaśnień. Potwierdzeniem tego są postanowienia Starosty, wydane na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 P.b., z dnia 24 października 2022 r., z dnia 25 listopada 2022 r. i z dnia 17 marca 2023 r. (szczegółowo opisane powyżej). Inwestor oraz działający w jego imieniu projektant, uzupełnił dokumentację zgodnie z żądaniem organów oraz dokonał stosownych wyjaśnień.
Zdaniem Sądu jako częściowo zasadny należy natomiast uznać zarzut z pkt 3) skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Rację trzeba przyznać skarżącej, że uzasadnienia obu decyzji mogłyby bardziej odnosić się do argumentacji podnoszonej przez skarżącą w ramach trwającego postępowania. Przy czym fakt, że tak się nie stało, nie daje podstaw do uchylenia tych decyzji. Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wynika bowiem, że sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w sprawie niniejszej, zdaniem Sądu, uzasadnienia obu decyzji zasadniczo spełniają wymogi przewidziane w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienia faktyczne obu decyzji wskazują fakty, w oparciu o które decyzje zostały wydane i które zostały udowodnione oraz dowody, na których organy się oparły. W zakresie uzasadnienia prawnego wskazane zostały przepisy prawne i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Podniesione zatem przez skarżącą naruszenie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. To wszystko, co w ocenie skarżącej nie zostało omówione przez organy, znalazło wyjaśnienie w zebranym materiale dowodowym. Przede wszystkim, co już wykazano powyżej, w sprawie nie można mówić o niekompletności projektu architektoniczno-budowlanego czy też braku zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zdecydowane zaś zastrzeżenia skarżąca formułuje w stosunku do projektu architektoniczno-budowlanego, a przecież to projektant odpowiada za prawidłowość jego sporządzenia i organy nie były uprawnione do badania zgodności tego projektu z przepisami technicznymi. Organy zresztą wyjaśniły tę kwestię w uzasadnieniach swoich decyzji. Zdaniem więc Sądu, wszystkie zarzuty w tej mierze kierowane do organów są wyjaśnienie w zebranym materiale dowodowym. Ponadto podkreślenia wymaga, że Sąd w niniejszym postępowaniu sądowym nie czyni nowych ustaleń, gdyż stosowne ustalenia zostały poczynione przez organy w ramach postępowania administracyjnego. Natomiast bardziej dogłębne przytoczenie przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku ustaleń organów wynikających ze zgromadzonego przez nie materiału dowodowego wynika z konieczności rozpoznania przez Sąd mocno rozbudowanych zarzutów skargi.
Jako niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Aby zakwestionować zasadność zastosowania przez organy tego przepisu konieczne jest uprzednie skuteczne wskazanie, że do wydania decyzji przez organ odwoławczy doszło z naruszeniem określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego – por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 2916/20. Tylko wydanie przez organ odwoławczy decyzji o treści nie przewidzianej w art. 138 k.p.a. stanowiłoby naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I GSK 549/18). W sprawie niniejszej sytuacja taka nie miała zaś miejsca.
Zdaniem Sądu niezasadny jest również zarzut z pkt 10) skargi. Skarżąca upatruje naruszenia przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. poprzez dopuszczenie budowy budynku mieszkalnego tworzącego zagrożenie dla jej nieruchomości oraz powodującego nadmierne zacienianie jej budynku mieszkalnego i brak nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się w jej budynku.
Odnośnie zacieniania i braku wymaganego nasłonecznienia zarzut ten łączy się z zarzutem dotyczącym naruszenia § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zakresie analizy nasłonecznienia i przesłaniania (pkt 7 skargi). Zarzut ten jest niezasadny, co wykazano już powyżej.
Podniesionego zarzutu nie można także uznać za zasadny ze względu na usytuowanie inwestycji na działce inwestora względem budynku mieszkalnego na działce skarżącej. Przede wszystkim inwestor przedłożył postanowienie Starosty Wysokomazowieckiego z dnia 21 września 2022 r. udzielające zgodę na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz pozwolenie Podlaskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Delegatura w Łomży na prowadzenie robót przy zabytku – obszarze historycznego układu przestrzennego miasta Ciechanowiec. Ponadto ściana oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki skarżącej znajdować się będzie w odległości 0,42 m tylko na długości 1,9 m a nie na całej długości rozbudowywanego budynku mieszkalnego. Zresztą ściana ta będzie się znajdować naprzeciwko ściany przeciwpożarowej budynku skarżącej posadowionego po granicy działek.
Główny zarzut w zakresie niebezpieczeństwa inwestycji dla nieruchomości skarżącej sprowadza się do wykonania wykopów pod ławy fundamentowe i fundamentów pod ścianę oddzielenia przeciwpożarowego na jej długości 1,9 m. W ocenie skarżącej w projekcie budowlanym brak jest opisu kolejnych etapów prac budowlanych, w szczególności wykopów i fundamentowania. Sąd nie podziela tego zarzutu. Na rys. A-4a (Przekrój B-B) dokładnie zaznaczono jak ma wyglądać zabezpieczenie wykopu przed obsypaniem gruntu – a mianowicie przy pomocy deskowania. Projektant szczegółowo także opisał jak ma się odbyć wykonanie prac związanych z owym wykopem pod ławy i pod fundament (w projekcie oraz w ekspertyzach). Roboty mają być prowadzone ręcznie odcinkami, ze szczególną ostrożnością, wykopy pod ławy na głębokość 120 cm poniżej poziomu terenu wykonywać ręcznie – pionowe, wykopy należy zabezpieczyć deskowaniem przed usunięciem gruntu z sąsiedniej działki – zgodnie ze sztuką budowlaną, na odcinku pomiędzy budynkami w przypadku obsypania się gruntu należy zabezpieczyć istniejące fundamenty budynku na działce skarżącej przed uszkodzeniem. Po wykonaniu ław i ścian fundamentowych na wysokość poziomu terenu, powstały ubytek gruntu na skutek wykopu, należy uzupełnić gruntem sypkim lekko wilgotnym do poziomu terenu warstwami (10 cm) zagęszczając teren ręcznie za pomocą ubijaków ostrożnie, aby nie uszkodzić fundamentów budynku inwestora i budynku na sąsiedniej działce.
Jak z powyższego zatem widać, projektant szczegółowo opisał, w jaki sposób i przy zastosowaniu jakich środków, mają być wykonane ławy i fundamenty ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Zarzuty skarżącej odnośnie nieprawidłowości lub niepełności w tej mierze uznać należy za zwykłą polemikę niepopartą żadnymi argumentami merytorycznymi.
W tym miejscu zauważenia też wymaga, że zarzuty skargi są tak skonstruowane, że kwestionując prawidłowość projektu architektoniczno-budowlanego i przyjętych w nim rozwiązań odnośnie istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego inwestora i jego przebudowy, skarżąca próbuje zarazem wykazać, że inwestycja w tym zakresie będzie stanowić zagrożenie dla jej budynku mieszkalnego. Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że takiego zagrożenia nie będzie. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że jak już wyżej wskazano, organy nie były w niniejszym postępowaniu uprawnione do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. Ponadto jak wynika z projektu oraz obu ekspertyz, szczegółowo wyjaśniono jaki jest stan techniczny drewnianego budynku (w tym jego fundamentów) i że projektowane roboty nie będą stanowić żadnego zagrożenia. Zatem mają rację organy twierdząc, że stanowisko skarżącej w tej mierze nie jest poparte żadnymi dowodami. Jest to istotne tym bardziej, że skarżąca nie próbuje nawet wykazać, jakie zagrożenie dla jej budynku może stanowić stan elementów budynku drewnianego, który de facto znajdzie się wewnątrz ścian murowanych stanowiących oddzielenie przeciwpożarowe.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty, mimo ich częściowej trafności, nie podważyły legalności zaskarżonej czynności. Organy mimo wskazanego powyżej naruszenia przepisów postępowania, przeprowadziły je w sposób na tyle wyczerpujący, że sprawa została wyjaśniona do merytorycznego rozstrzygnięcia, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.