II SA/Bk 634/22

II SA/Bk 634/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Grzegorz Dudar
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 264 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1360
art. 152
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar,, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lipca 2022 r. nr SKO. [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2021 r. M. i R. G. zwrócili się do Wójta Gminy K.(dalej jako: "organ I instancji") o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego stanowiących ich własność działek nr [...]
i nr [...] położonych w miejscowości P. z działkami nr [...] i nr [...] będącymi własnością K. C. W dniu [...] lutego 2022 r. na mocy umowy darowizny A. G. stał się właścicielem działek nr [...] i nr [...]
i wstąpił w prawa strony, podtrzymując wniosek rodziców o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] organ I instancji wszczął postępowanie zmierzające do ustalenia przebiegu granicy działek nr [...]
i nr [...], stanowiących własność A. G. z działkami nr [...]
i nr [...], stanowiącymi własność K. C. (dalej jako: "skarżący"). Do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic ww. działek organ
I instancji upoważnił geodetę D. A.
W sprawie sporządzono operat techniczny. We wnioskach końcowych opinii technicznej, dołączonej do operatu, geodeta stwierdził, że przebieg granic ujawniony w ewidencji gruntów nie budzi zastrzeżeń i jest zgodny w materiałami archiwalnymi, natomiast przebieg granicy między działkami [...],[...], a działkami [...],[...] wskazany przez skarżącego nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji dotyczącej przedmiotowej granicy. Za wykonane czynności upoważniony geodeta wystawił fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. na kwotę 7 900 zł (zgodnie z zawartą
w dniu [...] marca 2022 r. umową zlecenia nr [...]). Do faktury dołączył szczegółowe zestawienie kosztów pracy.
Wobec braku porozumienia między stronami, co do ustalenia przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami, postępowanie rozgraniczeniowe zakończono decyzją organu I instancji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia przebiegu granic działek nr [...] i nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] i przekazano sprawę do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w Zambrowie. Jednocześnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] ustalił wysokość kosztów tego postępowania w kwocie 7900 zł. Do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego zobowiązał właścicieli rozgraniczanych działek, tj. A. G., właściciela działek nr [...] i [...], w wysokości 3950 zł oraz skarżącego, właściciela działek nr [...] i nr [...] w wysokości 3950 zł.
Na skutek zażalenia skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Ł. (dalej jako: "SKO") postanowieniem z dnia [...] lipca 2022 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w części rozstrzygniętej w punkcie 5 i orzekając w tym zakresie określiło termin płatności w terminie 14 dni od daty wydania postanowienia. W pozostałej części SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
SKO stwierdziło, że organ I instancji stosownie do przepisu art. 264 § 1 k.p.a. kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") był uprawniony do wydania postanowienia z dnia [...] czerwca 2022 r., którym ustalił wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osoby zobowiązane do poniesienia tych kosztów oraz termin i sposób poniesienia ustalonych kosztów. Zgodnie zaś z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony,
a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek, a koszty tego postępowanie nie wynikają z ustawowego obowiązku organu I instancji.
Następnie SKO wyjaśniło, że rozgraniczenie może nastąpić albo wtedy, gdy granice nie zostały ustalone (choćby nawet właściciele sąsiednich nieruchomości nie prowadzili sporu co do przestrzennego zakresu ich praw), albo wtedy, gdy granice zostały wprawdzie ustalone, ale następnie stały się sporne. W przedmiotowej sprawie wystąpiła druga z przesłanek, bowiem granice działek nr [...] i nr [...] oraz nr [...] i nr [...] były ustalone, ale następnie stały się sporne. Na fakt, że istniał spór, co do przebiegu granicy między ww. działkami, wskazuje decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] czerwca 2022 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia przebiegu granic tych działek i przekazano sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zambrowie. Z akt sprawy wynika natomiast, że z przebiegiem granicy ustalonej przez uprawnionego geodetę nie zgodził się skarżący.
Następnie SKO zauważyło, że w uchwale NSA podjętej w dniu 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, Sąd ten stwierdził, że ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdy granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Stosownie zaś do art. 152 kodeksu cywilnego (Dz. U z 2022r. poz. 1360 ze zm., dalej jako: "k.c.") właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, SKO wyjaśniło, że strony administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego nie mają żadnego wpływu na wybór geodety dokonującego czynności rozgraniczeniowych. Zgodnie bowiem
z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej jako: "u.p.g.k."), rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony, natomiast czynności ustalania przebiegu granic wykonuje upoważniony geodeta (art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1), A zatem tylko koszty geodety wskazanego w danym postępowaniu rozgraniczeniowym w sposób określony
w przepisach u.p.g.k., można uznać za koszty postępowania rozgraniczeniowego, podlegające rozliczeniu pomiędzy stronami. Działający z upoważnienia organu geodeta nie działa w interesie żadnej ze stron postępowania, ani na jej zlecenie. Geodeta pełni rolę obiektywnego biegłego, wspomagając w ten sposób organ
w prawidłowym rozstrzygnięciu sprawy. Wskazanie geodety przez jedną ze stron nie ma żadnego znaczenia prawnego. SKO zwróciło przy tym uwagę na fakt, że postępowanie nie toczyło się na wniosek skarżącego, ale na wniosek R.
i M. G., w których prawa wstąpił po dniu [...] lutego 2022 r. A. G., zatem tylko A. G. mógłby cofnąć wniosek inicjujący postępowanie rozgraniczeniowe. Za błędne uznano również stanowisko skarżącego, że w rozpatrywanej sprawie można było zlecić wykonanie prac geodezyjnych we własnym zakresie, skoro z uwagi na treść art. 31 ust. 1 u.p.g.k., czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
SKO nie podzieliło również stanowiska skarżącego, że organ I instancji nie przeprowadził w sprawie rozeznania, co do wysokości kosztów zaoferowanych przez geodetę D. A. z obowiązującymi na rynku kosztami oferowanymi przez innych wykonawców usług geodezyjnych oraz nie zażądał od ww. geodety po złożeniu przez niego oferty kalkulacji zaproponowanej przez niego kwoty wynagrodzenia (7900 zł). W niniejszej sprawie wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego został bowiem złożony w dniu [...] sierpnia 2021 r., natomiast postanowienie informujące o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego
i upoważnieniu do dokonania czynności rozgraniczeniowych geodety D. A. zostało podjęte dopiero w dniu [...] marca 2022 r., zatem od dnia złożenia wniosku do dnia zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego i upoważnieniu geodety upłynęło prawie 7 miesięcy. W tym okresie organ I instancji kilkakrotnie kontaktował się z różnymi geodetami
(tj. K. D.; Z. B.; M. E.) celem przyjęcia przez nich zlecenia na wykonanie rozgraniczenia w niniejszej sprawie. Analiza akt sprawy wskazuje, że wymienieni geodeci nie byli zainteresowani przyjęciem zlecania na rozgraniczenie. Wójt Gminy K. składał oferty
w dniach: [...] października 2021 r., [...] listopada 2021 r. i [...] stycznia 2022 r. W dniu [...] stycznia 2022 r. ofertę przyjął tylko D. A. W dniu [...] maja 2022 r. geodeta D. A. przedłożył Wójtowi Gminy K. fakturę
nr [...] wraz z zestawieniem kosztów pracy wykonanej na podstawie umowy
z dnia [...] marca 2022 r. Odnosząc się do zarzutu, że wynagrodzenie geodety powinno być obliczone wg stawki wynagrodzenia za godzinę pracy albo wg taryfy zryczałtowanej, określonej dla poszczególnych kategorii biegłych ze względu na dziedzinę, w której są specjalistami, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. SKO wyjaśniło, że wynagrodzenie geodety D. A. za czynności rozgraniczeniowe zostało ustalone na podstawie stawki określonej w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 989), tj. w wysokości 1,28% kwoty bazowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, która zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. a, Ustawy Budżetowej na 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270) wynosi 1789,42 zł.
Reasumując SKO stwierdziło, że na koszty postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie składały się wyłącznie koszty wynagrodzenia upoważnionego, przez Wójta Gminy K., geodety D. A. Dowodem dokumentującym wysokość kosztów poniesionych przez geodetę jest faktura
nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. wraz załączonym do niej szczegółowym zestawieniem kosztów pracy wykonanej przez geodetę w celu dokonania rozgraniczenia działek nr [...] i nr [...] (własność A. G.)
z działkami nr [...] i nr [...] (własność K. C.). Z wyżej wskazanych powodów brak jest zatem podstaw do twierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący wniósł
o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie art. 73 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie udostępnienia stronie do wglądu całości akt sprawy,
2. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 9 k.p.a. poprzez:
a) uznanie przez organ II instancji niepoinformowania stron przez organ
I instancji, przed zawarciem umowy zlecenia z geodetą, o wysokości kosztów, jakie wiązać się miały z przeprowadzeniem postępowania rozgraniczeniowego, jak też niepoinformowanie stron o treści złożonych przez organ I instancji ofert do każdego z geodetów, za postępowanie prawidłowe
i zgodne z obowiązującymi przepisami, w sytuacji gdy organ, który we własnym zakresie zleca wykonanie prac geodezyjnych powinien był przed ich zleceniem poinformować strony postępowania o wysokości kosztów, jakie
z tymi pracami będą związane,
b) uznanie przez organ II instancji niepoinformowania stron przez organ
I instancji o możliwości zakwestionowania wyboru geodety, jak też stawki przez niego zaproponowanej oraz sposobu, w jaki strony mogły to uczynić (tak aby nie narazić się na poniesienie niewspółmiernych do okoliczności sprawy
i nakładu pracy geodety kosztów postępowania rozgraniczeniowego) za postępowanie prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami, w sytuacji gdy na organie I instancji spoczywał obowiązek informacyjny wobec stron
w powyższym zakresie,
3. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie skarżonego postanowienia, co przejawiło się przede wszystkim w zaniechaniu rzetelnego rozważenia zarzutu skarżącego, wskazującego na to, że organ I instancji
w rzeczywistości nie przeprowadził rozeznania co do wysokości kosztów obowiązujących na rynku wykonawców usług geodezyjnych w zakresie rozgraniczenia przed upoważnieniem geodety D. A. do dokonania czynności rozgraniczenia w przedmiotowej sprawie,
4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, gdy naruszenie przepisów wskazanych w zarzutach sformułowanych w zażaleniu na postanowienie organu I instancji z dnia
[...] czerwca 2022 r. uzasadniało orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W obszernym uzasadnieniu skarżący wskazał, że podczas zapoznania się pełnomocnika z aktami udostępniono mu jedynie część akt, o czym pełnomocnik powziął wiedzę dopiero po wydaniu postanowienia przez SKO, w którym powołano się na treść nieznanych pełnomocnikowi dokumentów. Ponadto o kosztach postępowania rozgraniczeniowego skarżący został poinformowany w momencie doręczenia mu postanowienia z [...] czerwca 2022 r., nie wiedział o fakcie wystąpienia z ofertami do innych geodetów, nie miał wpływu na wybór wykonawcy. Odnośnie wadliwego uzasadnienia skarżonego postanowienia podniesiono, że organ nie przeprowadził w rzeczywistości rozeznania co do wysokości kosztów obowiązujących na rynku wykonawców usług geodezyjnych. W treści postanowienia nie wskazano,
w jakich dniach, do którego z geodetów złożono oferty oraz jakiej treści były to oferty. Jeżeli organ I instancji składał oferty pojedynczo do danego geodety i dopiero w razie braku wyrażenia przez niego zainteresowania przyjęciem zlecenia kierował on ofertę do kolejnego, innego geodety, zamiast złożenia oferty zbiorczo do wszystkich geodetów, którzy mogliby być zainteresowani przyjęciem zlecenia i wypowiedzieć się w tym przedmiocie w jednym, wspólnym dla nich wszystkich terminie, to budzi to poważne zastrzeżenia w zakresie prawidłowości wyboru najkorzystniejszej oferty. SKO nie odniosło się także do zarzutu, że ustalone koszty postępowania związane
z ustaleniem przebiegu granicy działek odbiegają od kosztów wynagrodzeń geodetów w zakresie usług rozgraniczenia obowiązujących na rynku - istotnie niższa jest wysokość wynagrodzeń przyznawanych biegłym geodetom w sprawach
o rozgraniczenie toczących się przed sądem cywilnym za przeprowadzenie takich samych czynności. Organy ponadto nie zweryfikowały prawidłowości wyliczenia wynagrodzenia geodety – rażąco wysoka jest w zestawieniu kosztów ilość rbh przeznaczonych na "Pobranie i analizę dokumentacji archiwalnej, wywiad terenowy, opracowanie wyników wywiadu terenowego oraz przygotowanie dokumentacji do czynności terenowych" określona na 292 rbh. Ponadto zestawienie kosztów pracy geodety zostało sporządzone w dniu [...] maja 2022 r., tymczasem wynagrodzenie geodety na kwotę 7900 zł zostało wskazane już w umowie z dnia [...] marca 2022 r., kiedy geodeta nie mógł wiedzieć ile dokładnie czasu (rbh) zajmie mu wykonanie poszczególnych czynności.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 73 § 1 k.p.a. wskazało, że w dniu [...] lipca 2022 r. aplikant adwokacki M. P., działająca z upoważnienia adwokata M. C. (k. 13 akt II instancji) w siedzibie SKO w Ł. zapoznała się z aktami sprawy
nr [...] nie zgłaszając do nich uwag (k.14 akt II instancji). W związku
z tym, że pełnomocnik skarżącego nie zapoznawał się z aktami sprawy osobiście nie ma podstaw do stawiania zarzutu, że ,,(...)w siedzibie SKO w Ł. udostępniono mu jedynie część akt sprawy (chronologicznie - począwszy od postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2022 r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego - k.006), o czym pełnomocnik powziął wiedzę po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia skarżonego postanowienia(...)". Akta zgromadzone przez Wójta Gminy K. w sprawie [...] są spięte w jednym skoroszycie, a poszczególne karty są ponumerowane. Bezpodstawne jest zatem twierdzenie pełnomocnika skarżącego, że akta organu I instancji rozpoczynają się od postanowienia Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2022 r. tj. od karty 006. Akta rozpoczynają się od faktury nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. wystawionej przez G. D. A. stanowiącej kartę nr 148. Postanowienie zaś Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 2022 r., od którego rzekomo rozpoczynały się akta przedłożone w dniu [...] lipca 2022 r. przez SKO w Ł. do wglądu pełnomocnikowi skarżącego, znajduje się w teczce zawierającej operat techniczny sporządzony przez geodetę D. A. (k.115 akt
I instancji). Z uwagi na powyższe SKO stwierdziło, że nie może ponosić odpowiedzialności za to, że osoba upoważniona przez pełnomocnika skarżącego do zapoznania się aktami sprawy nie dołożyła należytej staranności w wykonaniu powierzonej jej czynności. Odnosząc się zaś do zarzutu, że w metryce sprawy (k.144 akt I instancji) nie zamieszczono żadnej czynności, która byłaby podjęta w dniu [...] listopada 2021 r. oraz [...] stycznia 2022 r., Kolegium wskazało, że w metryce sprawy w pozycji 3 pod datą [...] grudnia 2021 r. i w pozycji 4 pod datą [...] lutego 2022 r. widnieje informacja, że zostały sporządzone notatki służbowe. Notatki te dotyczyły zapytania o wycenę rozgraniczenia nieruchomości nr [...] z [...] i nr [...] z [...] skierowane do geodety K. D. w dniu [...] listopada 2021 r. (k. 6 akt I instancji) oraz skierowane do geodetów: D. A., Z. B. i K. D. w dniu [...] stycznia 2022 r. (k. 16 akt
I instancji).
Analiza akt sprawy nie daje również podstaw do kwestionowania wysokości wynagrodzenia w kwocie 7900 zł ustalonego na podstawie umowy z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]. SKO nie podzieliło stanowiska skarżącego, że wysokość kosztów wskazana w zestawieniu geodety jest rażąco zawyżona, w szczególności określona, jako 292 rbh przeznaczonych na pobranie i analizę dokumentacji archiwalnej, wywiad terenowy, opracowanie wyników wywiadu terenowego oraz przygotowanie dokumentacji do czynności terenowych (tj. czas pracy geodety w tym zakresie przy przyjęciu 8h dnia pracy wyniósł by 37 dni, licząc w nieprzerwalny sposób). Mając na uwadze fakt, że od podpisania umowy z dnia [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r., tj. do daty dokonania czynności rozgraniczeniowych na gruncie minęło 42 dni, a geodeta prowadzi działalność gospodarczą, zatem nie jest ograniczony ośmiogodzinnym dniem pracy, organ nie miał podstaw do kwestionowania tej pozycji zestawienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie poważają legalności zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie o ustaleniu wysokości i sposobu rozliczenia kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją o umorzeniu tego postępowania i przekazaniu sądowi powszechnemu sprawy dotyczącej przebiegu spornych granic.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 264 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., które określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy strony. Zgodnie z zasadą wyrażoną
w art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty, które wynikły z jej winy (pkt 1),
a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają
z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Z kolei
z unormowania art. 152 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U.
z 2020 r., poz. 1740, dalej w skrócie: "k.c."), który również stanowił podstawę zaskarżonego postanowienia wynika, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
Określenie kręgu podmiotów zobowiązanych do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz rozdzielenia ich po połowie, tj. zarówno na wnioskodawcę oraz skarżącego nie było kwestionowane, sporna natomiast była wysokość tych kosztów, które zamknęły się na kwotą 7900 zł. Skarżący nie zgodził się z wysokością ustalonych w tej sprawie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, podnosząc że zostały one zawyżone. Zarzucił organom uniemożliwienie mu wpływu na wybór geodety, jak również nie poinformowanie go przed zawarciem umowy z upoważnionym geodetą o wysokości ustalonych kosztów oraz o treści złożonych ofert przez innych geodetów. Wskazał również, że organy nie przeprowadziły rozeznania co do wysokości kosztów obowiązujących na rynku wykonawców usług geodezyjnych oraz nie zweryfikowały prawidłowości wyliczenia wynagrodzenia przedstawionego przez uprawnionego geodetę.
W świetle powyższego, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy u.p.g.k., a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych
i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic (art. 29 ust. 1 u.p.g.k). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 tej ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r.
Z powołanych wyżej przepisów wynika zasada udziału geodety
w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi przy tym wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Ustalając wysokość kosztów postępowania administracyjnego, organ zobowiązany jest zatem wykazać i uzasadnić wysokość kosztów danego postępowania; wskazać, jakie składniki i na jakiej podstawie zostały zaliczone do kosztów postępowania oraz uzasadnić obciążenie strony tymi kosztami.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji sprostały tym wymogom.
W ocenie Sądu - wbrew zarzutom i argumentacji skarżącego, nie budzi wątpliwości prawidłowość ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Wójta Gminy K. z dnia
[...] czerwca 2022 r. na kwotę 7900 zł. Z akt sprawy wynika, że w dniu[...] marca 2022 r. została zawarta umowa pomiędzy Gminą K. a D. A. – prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą G. w G., której przedmiotem było przygotowanie dokumentacji oraz przeprowadzenie na gruncie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie wsi P., oznaczonych jako działki nr [...] z [...] i [...] z [...]. Zgodnie z tą umową geodeta D. A. oświadczył, że posiada niezbędne umiejętności, wiedzę środki, sprzęt
i doświadczenie do wykonania prac będących przedmiotem umowy i zobowiązał się je wykonać z należytą starannością oraz aktualnym poziomem wiedzy i techniki
(§ 1 ust. 2), jednocześnie ustalono, że czynności rozgraniczeniowe zostaną wykonane do dnia [...] maja 2022 r. (§ 2) oraz, że wynagrodzenie za ich wykonanie
w kwocie 7900 zł zostanie wypłacone po wykonaniu prac objętych umową, na podstawie faktury lub rachunku wystawionego przez geodetę (§ 3 ust. 1 ust. 3 i ust. 4). Na wyżej wskazaną kwotę uprawniony geodeta wystawił fakturę z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], nadto dołączył szczególowe zestawienie kosztów prac wykonanych na podstawie umowy z dnia [...] marca 2022 r.
W związku z powyższym brak jest podstaw do podważania przyjętej przez organy kwoty 7900 zł, stanowiącej koszty postępowania rozgraniczeniowego. Trudno również uznać, że wysokość wynagrodzenia geodety była wygórowana.
Z akt sprawy wynika, że nakład pracy wykonanej przez geodetę podczas ustalania przebiegu granic nie był mały, geodeta dokonywał bowiem szeregu czynności zmierzających do wykonania zawartej umowy – świadczy o tym znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja geodezyjna. Czynności te podzielić można na analityczne (polegające na analizie informacji zawartych w dokumentach pozyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych, a także w dokumentacji uzyskanej od stron postępowania) i procesowe, związane z ustaleniem przebiegu granic na gruncie oraz przeprowadzeniem rozprawy granicznej z udziałem stron. Rezultatem pracy geodety jest operat rozgraniczeniowy, obejmujący wszystkie dokumenty postępowania rozgraniczeniowego, na które składa się dokumentacja rozgraniczenia nieruchomości i dokumentacja techniczna. Operat techniczny został sporządzony
z zachowaniem terminu ustalonego w umowie, nadto żadna ze stron postępowania nie kwestionowała umiejętności i wiedzy geodety oraz staranności wykonania czynności rozgraniczeniowych. Nie bez znaczenia dla wysokości wynagrodzenia geodety pozostaje także zakres rozgraniczenia, który w rozpatrywanej sprawie obejmował dwie nieruchomości stanowiące własność A. G., oznaczone jako działki o nr: [...] i [...] z działkami sąsiednimi, tj. nr [...] i [...] stanowiącymi własność skarżącego. Z tego też względu trudno zakwestionować cenę ustaloną przez geodetę w niniejszej sprawie, a w szczególności stwierdzić, by była ona nieadekwatna względem nakładu pracy wykonanej podczas ustalania przebiegu granic. Podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązują normy, z których wynikałyby górne stawki wynagrodzenia za opinię biegłego - w rozpatrywanej sprawie za opinię biegłego geodety sporządzoną stosownie do art. 31 ust. 1 u.p.g.k. (tak m.in. wyrok WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2022 r. II SA/Łd 69/22). Zatem organ administracji publicznej zlecając biegłemu sporządzenie opinii jest zmuszony przyjmować stawki rynkowe, a w konkretnej sprawie wysokość wynagrodzenia biegłego może być znacząco różna niż w innych podobnych sprawach, choćby ze względu na niepewność co do ilości osób chętnych do sporządzenia takiej opinii. Podkreślić przy tym należy, że organ administracji publicznej nie może, tak jak sąd powszechny, narzucić biegłemu wysokości wynagrodzenia za sporządzoną opinię przy zastosowaniu stawek wskazanych
w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu udokumentowania wydatków niezbędnych do wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz.U z 2020 r., poz. 989). Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 10 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK "(...) specyficzna pozycja i rola upoważnionego geodety
w postępowaniu rozgraniczeniowym nie daje podstawy do przyjęcia, że jest on
w takim postępowaniu biegłym w rozumieniu przepisu art. 84 k.p.a. (por. wyrok WSA
w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2014 r., III SA/Kr 1556/13; wyrok WSA w Krakowie
z dnia 27 listopada 2018 r., III SA/Kr 788/18). Skoro zatem do geodety działającego,
w oparciu o art. 31 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie ma zastosowania art. 84 ust. 1 i 2 k.p.a., to brak jest też podstaw do ustalania kosztów postępowania administracyjnego w zakresie należności geodety wykonującego w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości w oparciu o art. 56 § 1 k.p.a., a tym samym do stosowania przepisów zawartych w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych, w tym również wydanego w oparciu o art. 89 ust. 5 tej ustawy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 2013 r." Wyżej wskazane rozporządzenie może być zatem jedynie wskazówką do określenia omawianych kosztów.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że wysokość kosztów wskazana
w zestawieniu geodety jest rażąco zawyżona, w szczególności ze względu na określenie 292 rbh jako przeznaczonych na pobranie i analizę dokumentacji archiwalnej, wywiad terenowy, opracowanie wyników wywiadu terenowego oraz przygotowanie dokumentacji do czynności terenowych (tj. czas pracy geodety w tym zakresie przy przyjęciu 8h dnia pracy wyniósł by 37 dni, licząc w nieprzerwalny sposób). Słuszny jest pogląd SKO, że mając na uwadze fakt, że od podpisania umowy z dnia [...] marca 2022 r. do [...] kwietnia 2022 r. tj. do daty dokonania czynności rozgraniczeniowych na gruncie minęło 42 dni, a geodeta prowadzi działalność gospodarczą, zatem nie jest ograniczony ośmiogodzinnym dniem pracy, brak jest podstaw do kwestionowania tej pozycji zestawienia. Tym bardziej, że z załączonego przez geodetę szczegółowego zestawienia kosztów pracy wykonanej na podstawie umowy z dnia [...] marca 2022 r. wynika, że stawkę roboczogodziny zastosowaną,
w tym zestawieniu (mimo braku takiego ustawowego obowiązku) ustalono na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r.
w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii
w postępowaniu cywilnym, tj. w wysokości 1,28 % kwoty bazarowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, które zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. a Ustawy Budżetowej na 2022 r. wynosi 1789,42 zł.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można również twierdzić, że organ administracji bezkrytycznie przyjął fakturę wystawiona przez uprawnionego geodetę. Ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego obejmujących wynagrodzenie uprawnionego geodety za dokonane czynności geodezyjne, aczkolwiek dokonywane w nawiązaniu do treści zawartej z nim umowy, nie jest automatyczne i wymaga weryfikacji oraz oceny przedstawionych przez geodetę wyników jego prac, przedłożonej dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości, specyfikacji kosztów oraz rachunku. Efekt tej oceny (weryfikacji) został odzwierciedlony w uzasadnieniu wydanego postanowienia przez SKO, gdzie organ bardzo szeroko odniósł się zarówno do kwestii ustalenia tej kwoty w oparciu
o przepisy prawa, jak również jej wysokości w odniesieniu do zawartej z geodetą umowy oraz do nakładu pracy geodety w niniejszej sprawie (k. 4-6 uzasadnienia). Argumentacja organu II instancji w powyższym względzie nie budzi zastrzeżeń Sądu, znajduje bowiem potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i jako taka odpowiada prawu.
Ponadto Wójt Gminy K. był w pełni uprawniony do samodzielnego wyboru geodety do wykonania czynności rozgraniczeniowych, zaś przepisy prawa nie nakładały na organ obowiązku wyłonienia geodety w drodze przetargu (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2022 r., III SA/Łd 69/22). Podzielić zatem należy stanowisko organów, że strony administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego nie mają wpływu na wybór geodety dokonującego czynności rozgraniczeniowych. Jak już wyżej wskazano, tryb postępowania w tego rodzaju sprawach uregulowany został w rozdziale 6 u.p.g.k. Zamieszczone tam przepisy stanowią, że rozgraniczenie przeprowadzają wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony, natomiast czynności ustalania przebiegu granic wykonuje upoważniony geodeta (art. 30 ust. 1 i art. 31 ust. 1 u.p.g.k.).
Z przepisu tego wynika, że w sprawach dotyczących rozgraniczenia czynności ustalania przebiegu granic może dokonywać tylko upoważniony geodeta, zaś obowiązek wskazania i upoważnienia geodety spoczywa na organie. Przepisy u.p.g.k. nie wprowadzają odmiennych zasad niż przewidziane w k.p.a. dla upoważnienia geodety do przeprowadzenia czynności ustalania przebiegu granic
w postępowaniu rozgraniczeniowym. Status geodety upoważnionego do dokonania tego rodzaju czynności w konkretnym postępowaniu może nadać tylko organ przeprowadzający rozgraniczenie nieruchomości, wydając postanowienie, zgodnie
z art. 123 § 1 i 2 k.p.a. Upoważnienie geodety może być przez organ wydane osobno lub zawarte w postanowieniu o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Geodeta jest zatem wyznaczany i umocowany przez organ, a nie przez stronę postępowania (vide: wyrok NSA z 20 marca 2008 r., I OSK 445/07, CBOIS). Błędne jest zatem stanowisko skarżącego, że Wójt Gminy K. przed zleceniem wykonania czynności rozgraniczeniowych, geodecie D. A., miał obowiązek poinformowania strony o czynnościach podejmowanych w celu wyłonienia geodety (w tym o treści składanych ofert do każdego z geodetów) oraz
o możliwości zakwestionowania wyboru geodety, jak też stawki proponowanej przez niego. Obowiązkiem organu I instancji było natomiast jak słusznie podniosło SKO
w odpowiedzi na skargę zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego z wniosku R. i M. G., w których prawa wstąpił po dniu [...] lutego 2022 r. A. G., co wynika z przepisu art. 61 § 4 k.p.a. oraz poinformowanie, który geodeta został upoważniony przez organ do wykonania czynności rozgraniczeniowych. Obowiązkowi temu Wójt Gminy K. zadośćuczynił w postanowieniu z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] (k.20 akt I instancji). Podzielić przy tym należy pogląd SKO, że przywołany przez skarżącego w skardze wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SA/G1 359/12 nie jest miarodajny w niniejszej sprawie, gdyż zapadł w zupełnie innym stanie faktycznym. Jak słusznie zauważa SKO z akt sprawy niniejszej wynika, że na ofertę Wójt Gminy K. dotyczącą rozgraniczenia nieruchomości
nr [...] z [...] oraz nr [...] i r [...] położonych w miejscowości P. złożoną
w dniu [...] stycznia 2022 r. geodetom: D. A., Z. B. i K. D. odpowiedział tylko D. A. (k.14 akt I instancji), natomiast w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Gliwicach
z dnia 27 września 2012 r. sygn. akt II SA/G1 359/12, chęć dokonania rozgraniczenia zgłosiło kilku geodetów a organ (bez podania powodów) wybrał ofertę geodety, który proponował najwyższą cenę za rozgraniczenie. W tym kontekście zauważyć należy, że Wójt Gminy K.w okresie siedmiu miesięcy od daty złożenia wniosku o rozgraniczenie, tj. od dnia [...] sierpnia 2021 r., kilkakrotnie składał oferty,
tj. w dniach [...] października 2021 r., [...] listopada 2021 r., [...] stycznia 2022 r. oraz
[...] lutego 2022 r. i kontaktował się z różnymi geodetami (tj. K. D.; Z. B.; M. E.) zapytując o wycenę rozgraniczeń nieruchomości oraz określenie czasu realizacji zadań, celem przyjęcia przez nich zlecenia na wykonacie rozgraniczenia w niniejszej sprawie (k. 5, 6, 12,13
i 16 akt organu I instancji). Wymienieni geodeci nie byli zainteresowani przyjęciem zlecania na rozgraniczenie. Powyższe wbrew twierdzeniom skarżącego dowodzi, że organ I instancji przeprowadził rozeznanie co do wysokości kosztów obowiązujących na rynku wykonawców usług geodezyjnych w zakresie rozgraniczenia przed upoważnieniem do dokonania tej czynności geodetę D. A. Skoro tylko jeden z czterech geodetów, którym Wójt Gminy K. oferował przeprowadzenie rozgraniczenia przyjął ofertę, to zdaniem Sądu uznać należy za SKO, że nikt inny nie chciał podjąć się tego zadania bez względu na wysokość wynagrodzenia za czynności rozgraniczeniowe. Wobec powyższego organ zasadnie zlecił wykonanie przedmiotu zamówienia geodecie, który przedstawił korzystniejszą ofertę – zarówno z punktu widzenia ceny, jak również terminu wykonania zlecenia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności.
W sposób wyczerpujący zebrał i rozważył cały zebrany materiał dowodowy,
a następnie do ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy prawa. Zdaniem Sądu materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania postanowienia o kosztach rozgraniczenia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów zażalenia, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Końcowo podkreślić należy, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie. Na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek orzeczenia o tych kosztach, chodzi bowiem o koszty faktycznie wyłożone przez organ w sytuacji, gdy ich poniesienie nie jest obowiązkiem organu oraz ich rozliczenie w relacji organ - strona.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzeczono jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ww. ustawy.