II SA/BK 803/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie przyznania pomocy społecznej, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, mimo pewnych nieścisłości w uzasadnieniu.
Skarżący J.M. domagał się przyznania pomocy społecznej w formie zasiłków celowego i okresowego, a także pomocy z programu dożywiania. Organy administracji przyznały częściową pomoc, odmawiając jej w innych zakresach. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były prawidłowe, a ustalenia faktyczne i prawne nie naruszały prawa, nawet jeśli przyznana kwota zasiłku była wyższa niż minimalna.
Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję MOPS w sprawie przyznania pomocy społecznej. Skarżący domagał się zasiłku celowego na żywność, środki czystości, odzież, obuwie, energię i gaz, zasiłku celowego z programu dożywiania oraz zasiłku okresowego. Organy przyznały zasiłek celowy w kwocie 110 zł i zasiłek okresowy w kwocie 112,50 zł, odmawiając pomocy z programu dożywiania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej i KPA, w tym brak rozstrzygnięcia w zakresie pomocy z programu dożywiania oraz arbitralność w przyznawaniu świadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, w tym dotyczące kryteriów dochodowych i możliwości finansowych ośrodka. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a jego wysokość zależy od potrzeb wnioskodawcy i możliwości finansowych organu. W odniesieniu do zasiłku okresowego, sąd stwierdził, że przyznana kwota była wyższa niż minimalna wynikająca z przepisów przejściowych, co nie stanowiło naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji. Sąd uznał również, że odmowa przyznania pomocy z programu dożywiania była uzasadniona, ponieważ skarżący był w stanie samodzielnie przygotować posiłek. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów KPA ani Konstytucji RP.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie świadczenia w kwocie wyższej niż minimalna nie stanowi naruszenia prawa skutkującego podstawą do stwierdzenia nieważności, a jedynie uchybienie formalne, jeśli nie zostało odpowiednio uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć organ przyznał zasiłek okresowy w kwocie wyższej niż wynikało to z przepisów przejściowych (35% różnicy między kryterium a dochodem), a faktycznie zastosował 50% tej różnicy, nie było to naruszenie prawa skutkujące nieważnością decyzji. Sąd powołał się na zakaz reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 38
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy zasiłku okresowego, jego wysokości i kryteriów przyznawania.
u.p.s. art. 39
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy zasiłku celowego, jego uznaniowego charakteru i wysokości.
Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
Reguluje zasady przyznawania pomocy w zakresie dożywiania.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"
Akt wykonawczy do ustawy o programie dożywiania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.s. art. 106 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy ustalania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej
Określa kryteria dochodowe dla pomocy społecznej.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakaz reformationis in peius.
p.p.s.a. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady orzekania o kosztach.
Kpa art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezmienność Konstytucji.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 37
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawna życia.
Konstytucja RP art. 50
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nienaruszalność mieszkania.
Konstytucja RP art. 51 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prywatności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut rażącego naruszenia przepisów ustawy o pomocy społecznej (art. 38, 39, 106 ust. 3). Zarzut braku rozstrzygnięcia w zakresie przyznania pomocy z programu rządowego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zarzut braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zarzut arbitralności przyznanej pomocy. Zarzut dyskryminacji skarżącego. Zarzut naruszenia przepisów KPA (art. 6-11) i Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
W sytuacji, gdy przepis przewiduje minimalną wysokość świadczenia, ustalenie go w wyższyj niż ta (minimalna) kwocie nie stanowi naruszenia prawa skutkującego podstawą do stwierdzenia nieważności. Celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb ubiegających się o nią, ale wspieranie osób i rodzin w ich własnych wysiłkach zmierzających do poprawienia warunków bytowych. Zasiłek okresowy został więc przyznany w wysokości wyższej niż określona przepisami szczególnymi mającymi zastosowanie w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Organ przyznając pomoc w wyższej kwocie niż wynikająca z przepisu szczególnego art. 147 u.p.s. nie wskazał powodów takiego postępowania ani nie powołał się na przepis art. 38 ust. 6 u.p.s. umożliwiający podwyższenie minimalnych kwot zasiłku okresowego ze środków własnych gminy, co stanowi niewątpliwie uchybienie, nie może ono jednak prowadzić do zdyskwalifikowania zaskarżonej decyzji z uwagi na przepis art. 134 § 2 p.p.s.a.
Skład orzekający
Danuta Tryniszewska-Bytys
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Gryglaszewska
członek
Stanisław Prutis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych i okresowych w ramach pomocy społecznej, w szczególności w kontekście uznaniowości świadczeń, możliwości finansowych organów oraz przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w danym okresie. Wartość precedensowa może być ograniczona przez zmiany legislacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i trudności w ich interpretacji, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Czy pomoc społeczna powinna zaspokajać wszystkie potrzeby? Sąd rozstrzyga w sprawie zasiłków.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 803/06 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2007-02-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-12-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Danuta Tryniszewska-Bytys /przewodniczący sprawozdawca/ Grażyna Gryglaszewska Stanisław Prutis Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 64 poz 593 art. 151 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Tezy W sytuacji, gdy przepis przewiduje minimalną wysokość świadczenia, ustalenie go w wyższyj niż ta (minimalna) kwocie nie stanowi naruszenia prawa skutkującego podstawą do stwierdzenia nieważności. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Stanisław Prutis, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej oddala skargę Uzasadnienie Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] orzekł o przyznaniu J. M. pomocy w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie wydatków na: żywność, środki czystości, energię elektryczną, gaz, odzież i obuwie jesienne – w wysokości 110 zł, zasiłku okresowego na wrzesień 2006 r. w wysokości 112, 50 zł oraz odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup żywności z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". W uzasadnieniu organ wyłożył podstawy prawne oraz zasady przyznawania pomocy społecznej uregulowane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej podkreślając, że niewielka ilość środków pozostających w dyspozycji Ośrodka nie pozwala na uwzględnienie wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc. Wskazano kwotowo ilość środków przekazanych w 2006 r. do dyspozycji MOPS z przeznaczeniem na pomoc społeczną (kwoty roczne i miesięczne), podano ilość złożonych wniosków i dotychczasowy sposób rozdysponowania pieniędzy. Po przeprowadzeniu szczegółowej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy wskazano, że potrzeby J. M. w zakresie zaopatrzenia w odzież i obuwie jesienne, żywność i środki czystości, a także w zakresie koniecznych opłat za gaz i energię elektryczną (biorąc pod uwagę, że wnioskodawca opłatami tymi jest obciążony po połowie z bratem K. M.) - zostaną kwotą 110 zł zasiłku celowego częściowo zaspokojone Przyznana kwota zasiłku celowego uwzględnia możliwości finansowe Ośrodka i konieczność sprawiedliwego podziału posiadanych środków pomiędzy wszystkie uprawnione do pomocy osoby. W zakresie kwoty 112, 50 zł tytułem zasiłku okresowego organ dodatkowo wskazał, iż w dniu 01 października 2006 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Uzasadnione było zatem przyznanie tej formy pomocy tylko do czasu wejścia w życie wskazanych zmian. Odnośnie odmowy przyznania pomocy, o której mowa w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz w akcie wykonawczym do tej ustawy – Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wskazano, iż wnioskodawca nie jest osobą, która własnym staraniem nie jest w stanie przygotować sobie posiłku, a zatem przedmiotowa pomoc mu nie przysługuje. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M. Zarzucił rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 38 i 39 oraz 106 ust. 3, brak rozstrzygnięcia w zakresie dotyczącym przyznania pomocy z ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Uchybienie to jego zdaniem polega na przyznaniu zasiłku z przepisu art. 39 ustawy o pomocy społecznej przy jednoczesnej odmowie takiego zasiłku z programu rządowego. Zarzucił brak uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz przepisy Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania podkreślono, iż szczególną rolę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego i okresowego odgrywa właściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy (w tym wypadku warunków materialnych wnioskodawcy) i właściwe uzasadnienie podjętej decyzji, tak co do okoliczności przyznania pomocy, jak i jej wysokości. Organ wskazał, iż wszystkie te kryteria decyzja pierwszoinstancyjna spełnia, o czym świadczy obszerne jej uzasadnienie, zawierające szczegółową analizę stanu faktycznego i prawnego sprawy. Wskazano w niej wielkość możliwych do rozdysponowania w poszczególnych miesiącach kwot, ilość osób ubiegających się o pomoc na terenie objętym działaniem MOPS w Z. i osób już objętych pomocą, a także sytuację materialną i rodzinną J. M. Prawidłowo zastosowano przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym określające dochodowe kryteria przyznawania tej pomocy i przepisy przejściowe. Zarzut arbitralności podniesiony w odwołaniu wobec decyzji organu I instancji nie znajduje żadnego uzasadnienia. Organ odwoławczy wskazał, iż w zakwestionowanej decyzji uwzględniono, iż celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb ubiegających się o nią, ale wspieranie osób i rodzin w ich własnych wysiłkach zmierzających do poprawienia warunków bytowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze szczegółowo odniosło się również do zarzutu sprzeczności rozstrzygnięcia I instancji z treścią żądania. Wskazało, iż jego zakres przedmiotowy był przez J. M. kilkakrotnie precyzowany, a organ I instancji prawidłowo wziął pod uwagę jego ostateczną wersję. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2006 r. została zaskarżona przez J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Skarżący zarzucił rażące naruszenie przez organ II instancji art. 38, 39 i 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej polegające na przyznaniu częściowej tylko pomocy oraz rażącą dyskryminację jego osoby polegającą na uniemożliwieniu realizacji podstawowych potrzeb, takich jak zakup niezbędnej odzieży i obuwia, zakup żywności czy opłacenie wydatków na energię elektryczną. Powołując się na przepisy art. 6 -11 Kpa oraz art. 2, 7, 8, 32, 37, 50 i 51 ust. 1 Konstytucji RP wskazał na obowiązek organów administracji działania na podstawie i w granicach prawa oraz przestrzegania zasady praworządności i budowy zaufania obywateli do organów państwa. Zasady te konkretyzują się m.in. w nałożeniu na organy pomocy społecznej obowiązku zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych osób i ich rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Tymczasem organy administracji nie rozpatrzyły rzetelnie i zgodnie z art. 107 Kpa złożonego wniosku w zakresie żądania przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej i z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Stwierdził, iż "dublowanie się" obu tych form nie wyklucza przyznania równocześnie każdej z nich. Zarzucił naruszenie przepisów Kpa poprzez brak uzasadnienia decyzji w zakresie sprzecznego z art. 38 ustawy o pomocy społecznej rozstrzygnięcia o przyznaniu zasiłku okresowego, brak wskazania okresu, na jaki został przyznany i sposobu ustalenia wysokości zasiłku, brak wskazania kryteriów rozdysponowania posiadanych środków oraz naruszenie obowiązku wypłacenia przyznanej pomocy niezwłocznie. Te same zarzuty skierował wobec rozstrzygnięcia na podstawie art. 39 cytowanej ustawy. Podniósł również, iż obowiązkiem organu jest zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a także sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień, które jest obowiązany uwzględniać z urzędu na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – powoływanej dalej jako p.p.s.a. Przedmiotowy zakres zgłoszonego przez J. M. wniosku o przyznanie pomocy społecznej był kilkakrotnie precyzowany. W ostatecznej jego wersji skarżący objął żądaniem przyznanie zasiłku celowego na żywność, środki czystości, odzież, obuwie jesienne (adidasy), energię, gaz, przyznanie zasiłku celowego na żywność z programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (k. 11 akt adm. I instancji) oraz zasiłku okresowego od miesiąca września 2006 r. (k. 14 akt adm. I instancji). Wobec powyższego materialnoprawne podstawy orzekania stanowiły: ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – zwana dalej u.p.s., ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) – dalej jako ustawa z 29 grudnia 2005r. oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186) – dalej jako Rozporządzenie. Kryterium dochodowe ustalono w oparciu o Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950). Postępowanie toczyło się natomiast w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji przewidzianych w w/w ustawach. Podstawowe zasady przyznawania pomocy społecznej, znajdujące zastosowanie również do pomocy przewidzianej w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. (art. 7 tej ustawy), zostały sformułowane w przepisach art. 2 ust. 1 oraz art. 3 u.p.s. Wsparciem społecznym objęto we wskazanych regulacjach osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, której nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć wykorzystując własne uprawnienia, możliwości i sposoby. Pomoc stanowi wsparcie w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych, a jej wysokość zależy od okoliczności istniejących po stronie wnioskodawcy oraz od wielkości przeznaczonych na ten cel środków. W rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej przeanalizowały wszystkie wskazane wyżej przesłanki, co znalazło wyraz w obszernych uzasadnieniach decyzji obydwu instancji. Zarzuty skarżącego odnośnie zbyt niskiego poziomu przyznanych kwot zasiłków i bezpodstawnej odmowy udzielenia pomocy z ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. należało ocenić jako niezasadne. W sprawach o przyznanie pomocy społecznej dla ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy wskazane jest nie tylko staranie organu o wyjaśnienie wszelkich faktycznych okoliczności sprawy, ale potrzeba również współpracy wnioskodawcy w tym zakresie. W jego interesie jest bowiem wykazanie, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, której nie jest w stanie sam przezwyciężyć. W niniejszej sprawie ustalenie aktualnej sytuacji materialnej skarżącego nastąpiło w oparciu o szczegółowy wywiad środowiskowy (zgodnie z art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 5 u.p.s., w stosunku do pomocy w programu rządowego również w zw. z art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. u.p.s.), załączone do wniosku o przyznanie pomocy dokumenty (zaświadczenie z PUP k. 2, rachunek za energię elektryczną k. 3, decyzje o wymiarze podatku k. 8, 9) oraz oświadczenie o stanie majątkowym wskazujące na posiadane udziały w nieruchomościach oraz na brak innych wartościowych składników majątku (k. 4, 5). Ustalono również miesięczne wydatki J. M. na energię i gaz, które ponosi wspólnie z bratem oraz uwzględniono, iż w miesiącach poprzedzających datę złożenia wniosku uzyskał dochód nie przekraczający pięciokrotnej wysokości kwoty kryterium dochodowego – art. 8 ust. 11 pkt 1 u.p.s. (k. 5). Pracownik socjalny w trakcie wywiadu dokonał weryfikacji prawdziwości danych podanych we wniosku, ustalił, iż sytuacja materialno-bytowa J. M. kwalifikuje się do przyznania pomocy społecznej, określił wstępnie skalę potrzeb i rozmiar pomocy niezbędnej do ich zaspokojenia. Celem przedstawienia finansowych możliwości Ośrodka załączono do akt pismo Burmistrza Miasta Z. z dnia 03 stycznia 2006 r. informujące, iż w 2006 r. MOPS dysponuje kwotą 703.000 zł dotacji budżetowej przeznaczonej na zasiłki okresowe oraz kwotą 280.000 zł na zasiłki celowe. W piśmie wskazano kwotowy podział środków na zasiłki celowe w poszczególnych miesiącach roku 2006 (k. 6 akt adm. I instancji). Załączono również do akt opinię prawną z dnia 27 lutego 2007 r. dotyczącą przedmiotowego zakresu stosowania ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. (k. 7 akt adm. I instancji). Na podstawie tak ustalonego całokształtu okoliczności sprawy organy były uprawnione do ustalenia kwoty zasiłku celowego w wysokości 110 zł. Zgodnie z treścią przepisu art. 39 ust. 1 u.p.s. rozstrzygnięcie w sprawie tej formy pomocy ma charakter uznaniowy zarówno w zakresie przyznania świadczenia, jak też w części odnoszącej się do jego wysokości. Wyznacznikami ustalenia tej wysokości są – z jednej strony – rozmiar potrzeb wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej oraz liczba osób uprawnionych do jej otrzymania. Zgodnie z powyższym wskazano w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji, iż w projekcie budżetu miasta na zasiłki celowe w miesiącu sierpniu przeznaczono kwotę 18.000 zł. Do dnia wydania decyzji rozpatrzono 228 wniosków złożonych w lipcu i część złożonych w sierpniu, natomiast pozostałe są rozpatrywane z terminem płatności we wrześniu. Średni zasiłek wyniósł w sierpniu 78,95 zł i był o ponad 30 zł niższy od zasiłku przyznanego zaskarżoną decyzją J. M. Okoliczność, iż wskazana kwota nie odpowiada żądaniom skarżącego nie ma wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia, które zostało wyczerpująco i przekonująco uzasadnione, łącznie z podaniem rozdziału kwot, jakimi organ dysponuje na tego rodzaju pomoc. Organ administracji dokonał również prawidłowej wykładni przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz wykonującego ustawę Rozporządzenia z dnia 07 lutego 2006 r. i miał prawo odmówić skarżącemu przyznania pomocy uregulowanej w tych aktach prawnych. Ustawa z dnia 29 grudnia 2005 r. i powołane Rozporządzenie zawierają szczegółowe warunki, bez których spełnienia określone w niej formy pomocy w zakresie dożywiania (art. 3 pkt 1 in fine – posiłek, świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności, świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych) przyznane być nie mogą. Podstawowym kryterium jest dochód – (art. 5 i 6 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r.), którego wysokość wpływa na odpłatność lub nieodpłatność pomocy w formie świadczenia rzeczowego lub posiłku. Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami oraz przepisem art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s., pomoc z ustawy może być przyznana, jeżeli miesięczny dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Od dnia 01 października 2006 r. kryterium dochodowe wzrosło z 461 zł do 477 zł w przypadku osób samotnie gospodarujących. Dochód uprawniający do uzyskania pomocy nie powinien zatem przekraczać 150 % tej kwoty, czyli 715,50 zł. Drugim kryterium jest możliwość samodzielnego zapewnienia sobie posiłku przez ubiegającego się o pomoc – art. 48 ust. 1 i 4 u.p.s. w zw. z § 6 in fine Rozporządzenia z dnia 07 lutego 2006 r. Tylko łączne spełnienie obu w/w przesłanek uzasadnia przyznanie pomocy z ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. Tymczasem skarżący spełnia jedynie kryterium dochodowe, albowiem jego miesięczny dochód zamyka się kwotą 252,07 zł (k.12 akt adm. I instancji). Z uwagi na to, że jest osobą o ogólnym dobrym stanie zdrowia (zgłasza jedynie nawracające infekcje dróg oddechowych), w sile wieku, nie wymagającą opieki ani pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego - słusznie organy uznały, iż jest w stanie samodzielnie zapewnić sobie posiłek, a tym samym nie należy do osób, którym ten posiłek przysługuje w ramach pomocy społecznej. Jednocześnie mając na uwadze niski miesięczny dochód skarżącego uwzględniono kwotę niezbędną na zakup żywności w wysokości kwoty zasiłku celowego przyznanego na podstawie art. 39 u.p.s. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż przyznana kwota 110 zł ma charakter dowolny (jak podniesiono w skardze i na rozprawie w dniu 08 lutego 2007 r.) i nie została poprzedzona analizą sytuacji materialno-bytowej J. M. Odnośnie zarzutów co do wysokości przyznanego zasiłku okresowego wskazać trzeba, iż zgodnie z art. 38 u.p.s. ta forma pomocy przysługuje ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Jedno z tych kryteriów skarżący spełnia, albowiem jest osobą bezrobotną (zaświadczenie z PUP – k. 2). Kwota zasiłku okresowego może być przyznana do wysokości różnicy między kryterium dochodowym wnioskodawcy a jego dochodem, nie więcej niż 418 zł miesięcznie i nie mniej niż 20 zł (art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 u.p.s.). Minimalna wysokość tej formy pomocy jest określona dwoma przepisami. Pierwszy z nich to art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s., zgodnie z którym minimalny zasiłek powinien wynosić 50 % różnicy między wskazanymi wyżej wartościami (kryterium dochodowym a dochodem). Z mocy przepisu szczególnego (– art. 147 ust 3 cyt.), ustawy w latach 2006 – 2007 wskazana powyżej minimalna wysokość została określona na innym poziomie i wynosi w przypadku zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej - 35 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem. Wynika to z faktu, iż we wskazanym wyżej przedziale czasowym zasiłki okresowe, pomimo że obowiązek ich wypłaty powinien obciążać budżet gminy jako ich zadanie własne (art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.s.), są finansowane z dotacji celowej z budżetu państwa. W latach 2006 - 2007 wysokość przekazanych środków z dotacji wynosi 35 % różnicy między kryterium dochodowym a dochodem. Organ gminy może wypłacić zasiłek wyższy gdy posiada na ten cel własne środki (art. 38 ust. 6 u.p.s.). W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przyznano kwotę 112, 50 zł zasiłku okresowego. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż stanowi ona wymagane 35 % różnicy pomiędzy dochodem skarżącego a dotyczącym go kryterium dochodowym, jednak wyliczenie wskazuje na 50 % tej różnicy. Na dzień wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia II instancji kryterium dochodowe wynosiło 477 zł, zaś dochód J. M. 252, 07 zł. - 35 % różnicy tych kwot, dawałoby 78, 70 zł (477 - 252, 07 = 224, 93 zł i 35 % tej kwoty to właśnie 78, 7255 zł). Tymczasem faktycznie ustalono zasiłek okresowy w wysokości 50 % różnicy wskazanych tym przepisem wartości (50 % z kwoty 224,93 zł. = 112,50 zł). Zasiłek okresowy został więc przyznany w wysokości wyższej niż określona przepisami szczególnymi mającymi zastosowanie w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Organ przyznając pomoc w wyższej kwocie niż wynikająca z przepisu szczególnego art. 147 u.p.s. nie wskazał powodów takiego postępowania ani nie powołał się na przepis art. 38 ust. 6 u.p.s. umożliwiający podwyższenie minimalnych kwot zasiłku okresowego ze środków własnych gminy, co stanowi niewątpliwie uchybienie, nie może ono jednak prowadzić do zdyskwalifikowania zaskarżonej decyzji z uwagi na przepis art. 134 § 2 p.p.s.a. Wprowadzony tym przepisem zakaz reformationis in peius oznacza, iż sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W sytuacji gdy przepis przewiduje minimalną wysokość świadczenia, ustalenie go w wyższej niż ta (minimalna) kwocie nie stanowi naruszenia prawa skutkującego podstawą do stwierdzenia nieważności. Nieścisłości w uzasadnieniu także nie są tej klasy, która uzasadniałaby złamanie zakazu reformationis in peius w danej sprawie. Z uwagi na powyższe nie ma racji skarżący podnosząc, iż przyznany zasiłek jest niższy niż 50 % różnicy pomiędzy zasiłkiem a kryterium dochodowym. Przede wszystkim przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s. stanowi o różnicy między dochodem (a nie zasiłkiem) a kryterium dochodowym. Po wtóre zasiłek, jak wynika z przedstawionych powyżej wyliczeń, nie jest niższy niż 50 % o których traktuje skarga. Nie budzi też wątpliwości rozstrzygnięcie o przyznaniu zasiłku okresowego jedynie na miesiąc wrzesień. Argumenty przedstawione na tę okoliczność w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji sąd w pełni podziela. Ustawodawca nie wyznaczył minimalnego okresu na który może być przyznany zasiłek okresowy, zatem w sytuacji gdy w dacie orzekania znany był fakt mającej nastąpić zmiany przepisów (od miesiąca października 2006 r.) - przyznanie w miesiącu sierpniu zasiłku na miesiąc wrzesień nie narusza prawa. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zakwestionowana decyzja z dnia 16 października 2006 r. oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja z dnia 31 sierpnia 2006 r. w zakresie przyznania zasiłku celowego i okresowego z art. 38 i 39 u.p.s. oraz odmowy przyznania zasiłku celowego z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zostały poprzedzone szczegółowymi, prawidłowymi ustaleniami faktycznymi ocenionymi następnie w dopuszczalnych granicach swobodnej oceny dowodów. Organy obydwu instancji prawidłowo wskazały okoliczności, które wpłynęły na zakres udzielonej pomocy socjalnej, a w szczególności na ograniczony jej charakter. Było to szczególnie istotne w tej części decyzji, która dotyczyła zasiłku celowego, albowiem uznaniowy jego charakter obligował organ do bardziej wszechstronnego i wnikliwego zbadania stanu faktycznego, by podjęta w ramach swobodnej oceny dowodów decyzja nie była decyzją dowolną (arbitralną). Kryteria te zostały spełnione. Bezzasadny jest zarzut dotyczący nierozpatrzenia przez organy niektórych wniosków o przyznanie pomocy. Wszystkie wnioskowane żądania skarżącego podlegające załatwieniu w formie decyzji administracyjnej znalazły odzwierciedlenie w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach, których uzasadnienia zawierają argumenty o konieczności i możliwości jedynie częściowego uwzględnienia żądań. Trzeba zauważyć, że skarżący nie zgłaszał we wniosku, tak jak to podnosi w skardze, żądania przyznania pomocy z programu "Posiłek dla potrzebujących" przewidzianego w nieobowiązującym już Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 października 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w 2005 r. rządowego programu "Posiłek dla potrzebujących" ( Dz. U. z 2004 r. Nr 236, poz. 2363). Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie jest zatem uzasadniony. Skarżącemu został również zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym przed organami obydwu instancji, (nadto był informowany o przesłankach, których spełnienie uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zasiłku celowego z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" k.11 akt adm. I instancji, protokół z dnia 29 sierpnia 2006 r. k. 14 akt adm. I instancji, zawiadomienie k. 8 akt adm. II instancji). Nieuzasadniony jest zatem zarzut naruszenia art. 10 KPA. Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenia pozostałych przepisów KPA tj. art. 6-9,11 oraz wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Skarżący nie wskazał, na czym te naruszenia miałyby polegać, zaś sąd rozpoznając sprawę nie dopatrzył się nieprawidłowości, które wskazywałyby na uchybienie którejś z powołanych norm prawnych. W szczególności J. M. brał udział w czynnościach postępowania i został zapoznany z aktami sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia w I instancji oraz został zawiadomiony o takiej możliwości w postępowaniu w II instancji. Wobec niepotwierdzenia się zarzutów skargi podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec oddalenia skargi odstąpiono od orzekania o kosztach postępowania (zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd – przepis art. 200 § 1 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI