II SA/Bk 800/23

II SA/Bk 800/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Lemańska
Grzegorz Dudar /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2023 r. nr 3/2023 w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem nr 3/2023 z 30 sierpnia 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku (dalej powoływany także jako "Komendant Wojewódzki", w wyniku rozpoznania odwołania A.C. (dalej powoływany także jako "skarżący"), utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w Ł. (dalej powoływany także jako "Komendant Miejski") nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. uznającego skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na tym, że w dniu 31 marca 2023 r. nie dopełnił obowiązków i naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że w trakcie odprawy do zewnętrznej służby patrolowej, podczas sprawdzania wiedzy z zakresu użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, nie wymienił przypadków użycia broni palnej, a zatem nie wykazał się znajomością przepisów w tym zakresie, tym samym nie dopełnił obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania i bez należytej staranności realizował zadanie stałe określone w karcie opisującej stanowisko pracy, w zakresie systematyczności w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych poprzez samokształcenie, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2023 r., poz. 171 ze zm., dalej powoływana także jako u.P.) w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w zw. z pkt 8 ppkt 14 zakresu zadań i obowiązków wynikających z "Karty opisu stanowiska pracy" przyjętej do stosowania w dniu 8 sierpnia 2022 r. Powyższym orzeczeniem, Komendant Miejski jednocześnie odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej, przyjmując tym samym, że stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg jego służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
W dniu 31 marca 2023 r. o godzinie 7.15 w Komendzie Miejskiej Policji w Ł. odbyła się odprawa służbowa dla funkcjonariuszy Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego, w której udział wziął patrol w składzie: post. M.D., st. sierż. Ł.K. oraz asp. szt. A.C. Odprawę prowadziła asp. szt. K.S. - asystent Zespołu Organizacji Służby Wydziału Patrolowo- Interwencyjnego. W ramach nadzoru nad służbą zewnętrzną w odprawie wziął również udział nadkom. A.K., Naczelnik Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w Ł., który był przełożonym odprawianych do służby. Dokonał on sprawdzenia przygotowania do służby patrolowej, zadając funkcjonariuszom pytania z zakresu zasad użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. W ramach powyższego skarżący zapytany o przypadki użycia broni palnej, nie udzielił odpowiedzi na pytanie. Oświadczył przełożonemu, że nie zna przypadków użycia broni na pamięć i szukał w swoich dokumentach broszury dotyczącej tego zagadnienia. Przełożony policjanta uznał, że nie jest on przygotowany do pełnienia obowiązków służbowych w służbie zewnętrznej tego dnia i nie dopuścił go do niej. W konsekwencji policjant w dniu 31 marca 2023 r. nie został odprawiony do służby zewnętrznej, którą miał pełnić zgodnie z harmonogramem, w zaplanowanej formie i zakresie w godzinach od 7:00 do 15:00, na terenie miasta Ł. W związku z tym sporządzono stosowny protokół z zakończenia odprawy w dniu 31 marca 2023 r. wskazanego patrolu.
W dniu 1 kwietnia 2023 r. asp. szt. K.O. – asystent Zespołu Organizacji Służby Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego Komendy Miejskiej Policji w Ł., prowadzący odprawę służbową dla patrolu BP 367-45 w składzie: asp. szt. A.C., ponownie dokonał sprawdzenia wiedzy policjanta. W ocenie odprawiającego, funkcjonariusz na zadawane pytania odpowiadał w sposób prawidłowy, co pozwoliło na dopuszczenie go do pełnienia służby zewnętrznej, co zostało zapisane w protokole z odprawy, gdzie w rubryce "Znajomość przepisów dot. użycia środków przymusu bezpośredniego w tym broni służbowej" zaznaczył "TAK".
W dniu 3 kwietnia 2023 r. do Wydziału Prezydialnego, Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji w Ł. wpłynęła notatka urzędowa nadkom. A.K., wskazująca, że ww. w dniu 31 marca 2023 r. dokonał sprawdzenia przygotowania do służby funkcjonariuszy uczestniczących w odprawie, w wyniku czego A.C. nie został dopuszczony do służby zewnętrznej, z uwagi na jego nieprzygotowanie do realizacji zadań służbowych o takim charakterze.
Zgodnie z poleceniem Komendanta Miejskiego zostały w sprawie przeprowadzane czynności wyjaśniające, w ramach których zgromadzono szereg notatek urzędowych m.in. st. sierż. Ł.K., post. M.D., mł. asp. K.S., asp. szt. A.K., asp. sztab. A.C. (skarżącego), post. S.K., nadkom. A.K., sierż. K.N. Na podstawie ustalonego stanu faktycznego, Komendant Miejski opisany powyżej delikt dyscyplinarny uznał za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i działając na podstawie art. 132 ust. 4b u.P. postanowił odstąpić od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadził ze skarżącym w dniu 5 czerwca 2023 r. udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą.
Z powyższą rozmową dyscyplinującą nie zgodził się skarżący i w trybie art. 132 ust. 4d ustawy o Policji wniósł sprzeciw, który skutkował wszczęciem wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego. W takim przypadku zebrane w trakcie czynności wyjaśniających materiały stają się materiałami postępowania dyscyplinarnego.
W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przesłuchani w charakterze świadków zostali: w dniu 13 czerwca 2023 r. asp. K.O., w dniu 14 czerwca 2023 r., mł. asp. K.S. i st. sierż. Ł.K., w dniu 15 czerwca 2023 r. asp. sztab. D.K., w dniu 16 czerwca 2023 r. post. M.D. zaś w dniu 19 czerwca 2023 r. nadkom. A.K..
Ponadto w dniu 19 czerwca 2023 r., przesłuchano w charakterze obwinionego skarżącego, który zeznał, że rozumie przedstawiony mu zarzut, jednakże nie przyznaje się do jego popełnienia. W zakresie przedstawionego mu zarzutu wyjaśnił, że w dniu 31 marca 2023 r., podczas odprawy do służby, jedynie on został zapytany przez biorącego w niej udział nadkom. A.K. - Naczelnika Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego KMP w Ł., o przypadki użycia broni. Ponieważ przełożony nie sprecyzował czy ma on literalnie wymienić przypadki, w sposób w jaki zapisano je w ustawie o ośrodkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, czy też odpowiedzieć na zadane pytanie skrótowo, własnymi słowami, obwiniony zaczął odczytywać przypadki użycia broni z cytowanej ustawy. Traktował to jako odpowiedź na zadane pytanie. Policjant miał zdążyć przeczytać fragment pierwszego przypadku użycia broni. Przełożony dostrzegł wydruk ustawy w jego rękach i polecił mu go oddać, sygnalizując tym samym, w ocenie skarżącego, że jest to tożsame z obowiązkiem znajomości przypadków użycia broni palnej służbowej na pamięć. Skarżący wskazał, że przypadki użycia broni zajmują dwie i pół strony maszynopisu i z tego powodu w dniu 31 marca 2023 r. nie znał ich na pamięć. Obwiniony podniósł również, że o przypadki użycia broni palnej był pytany przez przełożonego, ponieważ czynił mu uwagi i zadawał pytania, zarówno na przedmiotowej, jak i wcześniejszych odprawach, o podstawę kierowania go do pełnienia służby w patrolach jednoosobowych. Ponieważ nie uzyskał satysfakcjonującej odpowiedzi, był przygotowany na reperkusje w postaci zadawania mu pytań ze znajomości prawa policyjnego podczas odpraw do służby. Skarżący wyjaśnił również, że podczas odprawy mającej miejsce w lutym 2023 roku był już pytany przez nadkom. A.K. o przypadki użycia broni. Przyznał, że nie znał ich wówczas na pamięć i został zobligowany przez przełożonego do uzupełnienia wiedzy w tym zakresie.
W dniu 28 czerwca 2023 r., rzecznik dyscyplinarny sporządził sprawozdanie, w którym zaprezentował ustalenia postępowania dowodowego i zaproponował uznanie skarżącego za winnego zarzucanego deliktu dyscyplinarnego i odstąpienie od jego ukarania.
W oparciu o zebrane dowody Komendant Miejski zaaprobował propozycję rzecznika dyscyplinarnego oraz poczynione przez niego ustalenia i orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i korzystając z dyspozycji art. 135j ust. 5 ustawy o Policji odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej, przyjmując tym samym, że stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg jego służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano argumentację przełożonego dyscyplinarnego przemawiającą za uznaniem zawinienia obwinionego oraz przesłanki przemawiające za odstąpieniem od jego ukarania. Podkreślił, że każdy funkcjonariusz Policji zobligowany jest do przestrzegania przepisów prawa oraz rzetelnej i starannej realizacji poleceń przełożonych, w tym obowiązków wynikających indywidualnych kart opisu stanowiska pracy. Przełożony dyscyplinarny podkreślił, że znajomość zasad, przypadków i podstaw użycia środków przymusu bezpośredniego, a zwłaszcza broni palnej jest elementarnym obowiązkiem każdego policjanta. W uzasadnieniu przytoczono ustalenia postępowania dowodowego, w tym stan faktyczny i prawny w zakresie przedstawionego policjantowi zarzutu. Na podstawie tych ustaleń przełożony dyscyplinarny uznał, że w okolicznościach wskazanych w zarzucie doszło do zawinionego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. W ocenie przełożonego dyscyplinarnego ustalenia czynności dowodowych uzasadniają przyjęte rozstrzygnięcie, jako wystarczające do zmotywowania obwinionego do rzetelnego wykonywania powinności służbowych, ale także wytknięcia mu i uświadomienia niewłaściwego postępowania. W tym aspekcie uwzględniono także, że już podczas odprawy do służby przeprowadzonej w dniu 1 kwietnia 2023 r. asp. szt. A.C. wykazał się znajomością przepisów prawa, co uprawniało do dopuszczenia go do służby.
W złożonym odwołaniu od powyższego orzeczenia, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135ha ustawy o Policji poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie a także błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego, w trakcie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego złamano zasady wszechstronnego i obiektywnego rozpatrywania spraw, a także błędnie sformułowano zarzut, odwołując się do "niejasnej podstawy prawnej". Skarżący podkreślił, że nadkom. A.K. nie był w dniu 31 marca 2023 r. osobą przeprowadzającą odprawę, ani nie jest bezpośrednim przełożonym obwinionego, a co za tym idzie nie mógł, zgodnie z przywołanymi w odwołaniu przepisami prawa, uczestniczyć w odprawie do służby patrolowej. Odwołujący się wskazuje również na nieprecyzyjnie sformułowaną treść zarzutu i "niepodanie konkretnej podstawy prawnej". Jego zdaniem z treści zarzutu można jedynie wywnioskować, że podczas odprawy do służby nie znał on przypadków użycia broni palnej. Nie wskazano jednak, jaki przepis prawa obliguje policjantów do ich znajomości. W ocenie skarżącego przełożony dyscyplinarny nie wskazał także powodu, z którego "nie daje wiarygodności jednym dowodom w postaci zeznań świadków a opiera się tylko na tych dowodach (...) wygodnych dla postępowania". Policjant zarzuca także przełożonemu, że nie wskazuje informacji o ilości szkoleń zorganizowanych w zakresie wynikającym z ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, od czasu wejścia jej w życie.
Wskazanym na wstępie orzeczeniem nr 3/2023 z 30 sierpnia 2023 r., Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego nr [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. uznającego skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i odstępującego od wymierzenia mu kary dyscyplinarnej, przyjmując tym samym, że stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg jego służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.
Organ odwoławczy po przytoczeniu okoliczności popełnienia zarzuconego skarżącemu przewinienia, zaznaczył, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nastąpiło w wyniku sprzeciwu skarżącego wniesionego na podstawie art. 132 ust. 4d u.P., od przeprowadzonej z nim w dniu 5 czerwca 2023 r., przez przełożonego dyscyplinarnego, rozmowy dyscyplinującej. Komendant Miejski opisany w zarzucie delikt dyscyplinarny uznał pierwotnie za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i działając na podstawie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji postanowił odstąpić od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą. Złożenie przez skarżącego sprzeciwu skutkowało wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, a zebrane w trakcie czynności wyjaśniających materiały stały się materiałami postępowania dyscyplinarnego.
Komendant Wojewódzki podzielił stanowisko przełożonego dyscyplinarnego i Komendanta Miejskiego, że w okolicznościach wskazanych w zarzucie doszło do zawinionego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i jednocześnie poczynione ustalenia wskazują, że wystarczające do zmotywowania obwinionego do rzetelnego wykonywania powinności służbowych, ale także wytknięcia mu i uświadomienia niewłaściwego postępowania, jest odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Organ wziął przy tym pod uwagę, że już podczas odprawy do służby przeprowadzonej w dniu 1 kwietnia 2023 r. skarżący wykazał się znajomością przepisów prawa, co uprawniało do dopuszczenia go do służby.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, Komendant Wojewódzki wskazał, m.in., że wbrew argumentacji skarżącego ze zgromadzonych dowodów bezsprzecznie wynika, że nie wykazał się on w dniu 31 marca 2023 r. znajomością przypadków użycia broni palnej służbowej, a zatem dopuścił się deliktu dyscyplinarnego opisanego w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, czyli naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania i przepisów prawa. W trakcie odprawy w dniu 31 marca 2023 r. przełożony wszystkich uczestniczących w odprawie policjantów nadkom. A.K. - Naczelnik Wydziału Patrolowo- Interwencyjnego KMP w Ł. dokonał sprawdzenia wiedzy wszystkich jej uczestników, w zakresie dotyczącym użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania dowodowego wynika, że obwiniony nie był w stanie własnymi słowami wymienić przypadków użycia broni na pamięć, dlatego posiłkował się broszurą sporządzoną na piśmie, z której zaczął odczytywać przypadki użycia broni. Taki sposób udzielanej odpowiedzi nie pozwalał na uznanie, że policjant zna i rozumie przypadki użycia broni, w związku z czym nie został dopuszczony do służby w tym dniu i z tego tytułu zostało mu potrącone wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 1/30 miesięcznego wynagrodzenia. Komendant Wojewódzki nie podzielił stanowiska skarżącego, jakoby nadkomisarz A.K. nie był uprawniony do brania udziału w odprawie i zadawania pytań skarżącemu.
Z powyższym orzeczeniem nie zgodził się skarżący i w złożonej skardze wskazał przede wszystkim naruszenie przepisów postępowania tj. art. 135 ha ustawy o Policji poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie a także błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do uznania, że dopuścił się zarzuconego mu czynu. W uzasadnieniu skargi, skarżący podtrzymał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu, wskazując że nadkom. A.K. nie jest jego bezpośrednim przełożonym, a zatem nie mógł uczestniczyć w przeprowadzonej odprawie i zadawać mu pytań. Nie jest również prawdą, że w dniu 31 marca 2023 r. wskazany nadkom. A.K. prowadził odprawę, bowiem odprawę tą prowadziła mł. asp. K.S. Skarżący wskazał również na nieprecyzyjnie sformułowaną treść zarzutu i niepodanie konkretnej podstawy prawnej. Jego zdaniem z treści zarzutu można jedynie wywnioskować, że podczas odprawy do służby nie znał on przypadków użycia broni palnej. Nie wskazano jednak, jaki przepis prawa obliguje policjantów do ich znajomości.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd, z punktu widzenia kryterium legalności jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego, mocą którego utrzymano w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego o uznaniu skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i jednoczesnego odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej w związku z zdarzeniem jakie miało miejsce w dniu 31 marca 2023 r. w trakcie odprawy służbowej. Rozpoznając skargę na tego typu rozstrzygnięcie sąd administracyjny nie rozpoznaje sprawy dyscyplinarnej, ale kontroluje legalność przeprowadzonego postępowania i wydanego orzeczenia dyscyplinarnego. Oceniając zaskarżone orzeczenie sąd nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości działania organów dyscyplinarnych (vide art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 oraz art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. w zw. z art. 138 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – Dz.U. z 2023 r. poz. 171, dalej u.P.).
Skarżącemu zarzucono popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że w dniu 31 marca 2023 r., będąc jako funkcjonariusz Policji zobowiązanym do przestrzegania obowiązków oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych, co wynika z roty złożonego ślubowania oraz funkcjonowania Policji jako organizacji hierarchicznej, nie dopełnił tych obowiązków i naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że w trakcie odprawy do zewnętrznej służby patrolowej, podczas sprawdzania wiedzy z zakresu użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, do przeprowadzenia którego - na podstawie § 26 ust. 2 zarządzenia nr 768 KGP z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym - zobowiązany był odprawiający nadkom. A.K. - Naczelnik Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego, nie wymienił przypadków użycia broni palnej, zatem nie wykazał się znajomością przepisów w tym zakresie, tym samym nie dopełnił obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania i bez należytej staranności realizował zadanie stałe określone w karcie opisującej stanowisko pracy, w zakresie systematyczności w podnoszeniu kwalifikacji zawodowych poprzez samokształcenie, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w zw. § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i w zw. z pkt 8 ppkt 14 zakresu zadań i obowiązków wynikających z "Karty opisu stanowiska pacy", przyjętej do stosowania w dniu 8 sierpnia 2022 r.
W ocenie sądu, przedmiotowe orzeczenie zostało wydane po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy, zaś zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał istnienia okoliczności stanowiących przesłankę do zmiany zaskarżonego orzeczenia. Zaakcentować przy tym na wstępie należy, że w tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, tzn. czy ich orzeczenie nie jest arbitralne lub podjęte przy użyciu niedozwolonych kryteriów.
Analizując dowody zebrane w toku postępowania dyscyplinarnego i ich ocenę przeprowadzoną w zaskarżonych orzeczeniach, w konfrontacji z zarzutami stawianymi w skardze, sąd nie może się zgodzić ze stroną skarżącą, że doszło do zarzucanych przez skarżącego naruszeń prawa, w szczególności niedokładnie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Zgodnie z rozdziałem 10 u.P., za naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusz Policji podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów - art. 132 ust. 2 ww. ustawy. Z kolei w myśl art. 132 ust. 3 ww. ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in.: (1) niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa; (2) odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub polecenia, z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 58 ust. 2; (3) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.
Podkreślić przede wszystkim należy, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w sprawie nastąpiło w wyniku sprzeciwu skarżącego wniesionego na podstawie art. 132 ust. 4d u.P., od przeprowadzonej z nim w dniu 5 czerwca 2023 r., przez przełożonego dyscyplinarnego, rozmowy dyscyplinującej. Komendant Miejski opisany w zarzucie delikt dyscyplinarny uznał pierwotnie za przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi i działając na podstawie art. 132 ust. 4b ustawy o Policji postanowił odstąpić od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzić ze sprawcą przewinienia udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą. Złożenie przez skarżącego sprzeciwu skutkowało wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, a zebrane w trakcie czynności wyjaśniających materiały stały się materiałami postępowania dyscyplinarnego. W jego ramach nie ograniczono się do analizy sporządzonych przez funkcjonariuszy notatek służbowych na potrzeby wcześniejszego postępowania wyjaśniającego lecz zostało przesłuchanych w charakterze świadków sześciu funkcjonariuszy Policji, w tym uczestniczący w odprawie w dniu 31 marca 2023 r., oraz skarżący w charakterze obwinionego. Ponadto w sprawie zgromadzono także inne dowody, w szczególności "raport" nadkom. A.K. z dnia 31 marca 2023 r., zapisy w notatniku służbowym skarżącego w zakresie służby w dniu 31 marca 2023 r., kartę opisu stanowiska pracy oraz notatkę z rozmowy dyscyplinującej przeprowadzonej w dniu 5 czerwca 2023 r.
W ocenie sądu, zgodzić się należało z organami dyscyplinarnymi obu instancji, że zgromadzono wystarczający materiał dowodowy, który potwierdził, że skarżący dopuścił się zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący podczas odprawy służbowej, która miała miejsce w dniu 31 marca 2023 r. nie potrafił udzielić odpowiedzi na pytania z zakresu użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Na pytania przełożonego, który w ramach nadzoru wziął udział w tym dniu w odprawie oświadczył, że nie zna przypadków na pamięć i szukał w swoich dokumentach broszury dotyczącej tego zagadnienia, a następnie zaczął czytać z broszury. Powyższe okoliczności nie budzą wątpliwości sądu, albowiem znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym: w raporcie A.K. z dnia 31 marca 2023 r., notkach służbowych funkcjonariuszy biorących udział w ww. odprawie, tj. K.S. z dnia 31 marca 2023 r., Ł.K. oraz M.D. z dnia 5 kwietnia 2023 r., protokole przesłuchania świadka – K.S. z dnia 20 kwietnia 2023 r., a także notatce służbowej skarżącego z dnia 24 kwietnia 2023 r.
Wszystkie wskazane wyżej dokumenty potwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości ustalony przez organy Policji przebieg zdarzenia z dnia 31 marca 2023 r. W tym miejscu podkreślić należy, że również sam skarżący nie kwestionuje co do zasady powyższych ustaleń, wskazując w notatce służbowej z dnia 24 kwietnia 2023 r., że podczas odprawy w dniu 31 marca 2023 r. został wraz z innymi funkcjonariuszami biorącymi udział w odprawie odpytany przez A.K. z zasad użycia niektórych środków przymusu bezpośredniego, przy czym z przypadków użycia broni palnej tylko on. Skarżący wskazał, że z uwagi na to, iż "cały rozdział poświęcony przypadkom użycia broni palnej jest zbyt długi i nie zna ich na pamięć, posiłkował się broszurą, w której była treść przypadków użycia broni palnej". W treści swojego stanowiska skarżący przywołał także inną odprawę z dnia 27 lutego 2023 r., wskazując że również wtedy tylko on został odpytany przez tego samego przełożonego z przypadków użycia broni palnej. Podał, że wówczas także nie udzielił odpowiedzi i został zobligowany przez przełożonego do uzupełnienia wiedzy poprzez zapoznanie się z treścią aktu prawnego i taką czynność wykonał.
Nieprzygotowanie skarżącego do pełnienia służby w dniu 31 marca 2023 r. nie budzi zatem wątpliwości. Skarżący miał przy tym świadomość braków swojej wiedzy już 27 lutego 2023 r., kiedy to został zobligowany przez przełożonego do zapoznania się z ustawą. Jego wiedza w tym zakresie została powtórnie zweryfikowana w dniu 31 marca 2023 r., jednak policjant ponownie nie wykazał się znajomością przepisów prawa i nie udzielił poprawnych i wyczerpujących odpowiedzi.
Nieznajomość obowiązujących przepisów prawa w zakresie przypadków użycia broni palnej uniemożliwiała - zdaniem sądu - pełnienie służby patrolowej ulicami miasta przez policjanta wyposażonego w broń palną. Dopuszczenie do służby policjanta nie mającego wiedzy w powyższym zakresie stanowi narażenie życia i zdrowia samego policjanta, ale przede wszystkim narażenie obywateli. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, trudno wyobrazić sobie sytuację, w której policjant patrolując ulicę staje się uczestnikiem niebezpiecznej interwencji wymagających podjęcia szybkich decyzji i w trakcie jej przebiegu sprawdza w broszurze czy zachodzą okoliczności do użycia broni palnej czy też nie. Policjant przystępujący do służby musi zatem posiadać niezbędną wiedzę i umiejętności do niej. Takiej zaś wiedzy w konkretnym przypadku Skarżący nie posiadał, co wynika z akt sprawy.
Powtórzyć należy za organem odwoławczym, że zgodnie z art. 1 u.P., Policja jest formacją uzbrojoną, która została utworzona by służyć społeczeństwu i utrzymywać bezpieczeństwo i porządek publiczny. W tym celu została wyposażona w środki przymusu bezpośredniego, w tym prawo do użycia broni palnej. Każdy policjant posiada zatem przydzieloną broń służbową i posługuje się nią na co dzień. Skoro użycie broni przez funkcjonariusza jest najdalej idącym uprawnieniem, w jakie zostali wyposażeni, policjanci, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że nieznajomość przypadków użycia broni przez skarżącego stanowi okoliczność wyłączającą możliwość pełnienia przez niego służby w konkretnym dniu.
Zdaniem sądu, nieznajomość przypadków użycia broni stanowi zawinione przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej, w szczególności niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa – art. 132 ust. 1 pkt 1 u.p. Policjanci pełniący służbę i wyposażeni w broń służbową muszą posiadać niezbędną wiedzę uregulowaną ustawą o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, inaczej stwarzali by zagrożenie zarówno sobie jak i innym osobom. Z obowiązującej skarżącego "Karcie opisu stanowiska pracy" wynika wprost, że jednym z kryterium oceny funkcjonariusza jest znajomość obowiązujących przepisów i procedur oraz umiejętność ich stosowania w praktyce. Sytuacja, w której skarżący będący policjantem z stażem służby wynoszącym ponad 30 lat, nie zna przypadków użycia broni - podstaw w działaniu policjanta - nie może mieć miejsca. Czytanie z broszury "na głos", nie można w ocenie sądu postrzegać, jako znajomość przypadków z zakresu użycia broni palnej, umożliwiającą dopuszczenie do służby policjanta. Ponadto jak słusznie zauważył organ odwoławczy jednym z podstawowych obowiązków policjanta jest doskonalenie swojej wiedzy, pogłębianie umiejętności, rozwój i samokształcenie oraz znajomość obowiązujących przepisów prawa, co potwierdza § 3 i § 22 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". Zgodnie z tymi przepisami, policjant winien wykonywać czynności służbowe nie tylko według najlepszej woli i wiedzy, ale również powinien nieustannie doskonalić, uzupełniać i poszerzać swoją wiedzę i umiejętności zawodowe. Natomiast w myśl § 5 cytowanych zasad, policjant podejmując decyzję o użyciu broni palnej lub zastosowaniu środków przymusu bezpośredniego, powinien zachować szczególną rozwagę i stale mieć na uwadze charakter tych środków. Znajomość przypadków użycia broni palnej stanowi zatem fundament wiedzy każdego policjanta i jest obligatoryjnym zagadnieniem w programie szkolenia zawodowego podstawowego. W tym kontekście zdarzenie z dnia 31 marca 2023 r. potwierdzają brak wiedzy skarżącego, a także brak jakiejkolwiek refleksji w aspekcie nieznajomości podstaw programowych. Skarżący jako policjant winien bowiem sukcesywnie podnosić swoją wiedzę w ramach samokształcenia i doskonalenia. Co więcej skarżący mając świadomość, że kilkadziesiąt dni wcześniej (27 lutego 2023 r.) ujawniono na odprawie braki jego elementarnej wiedzy, nie podjął żadnych aktów staranności, aby nie dopuścić do podobnej sytuacji w przyszłości. W dniu 31 marca 2023 r. ponownie nie był przygotowany do prawidłowego, rzetelnego i profesjonalnego pełnienia służby. Winę za niekompetencję w tym zakresie, braki w wiedzy ponosi zatem sam policjant.
Zaznaczyć należy, że skarżący jako doświadczony funkcjonariusz niejednokrotnie uczestniczył w odprawach do służby dla Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego, jak również innych komórek podczas swojej dotychczasowej służby w Policji. Musiał zatem wiedzieć, że co do zasady rozpoczęcie służby patrolowej poprzedza odprawa, podczas której sprawdzany jest stan wiedzy i przygotowanie do służby. Ponadto z druku "Protokołu z odprawy", który jest każdorazowo wypełniany wynika, iż w ramach tzw. czynności wstępnych dokonywane są sprawdzenia w między innymi zakresie znajomości przepisów dotyczących użycia środków przymusu bezpośredniego, w tym broni służbowej. Skarżący miał więc świadomość, że stan jego wiedzy może być sprawdzony, a mimo to "nie przygotował się" do służby.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że organy Policji przy sprawdzeniu przygotowania do służby w zakresie wiedzy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej wymagały od niego znajomości przepisów na pamięć i recytowania ich podczas przeprowadzania odprawy. O powyższym świadczą notatki służbowe funkcjonariuszy biorących udział w odprawie w dniu 31 marca 2023 r., którzy podali, że na zadawane pytania odpowiadali własnymi słowami i na tej podstawie zostali dopuszczeni do służby. Ponadto z notatki służbowej przełożonego dokującego w tym dniu sprawdzenia wiedzy skarżącego wynika, że dopuszczał on odpowiedz intuicyjną, tzn. "nie cytowanie przepisów z pamięci, a jedynie przytoczenie sytuacji własnymi słowami". Jeśli zaś chodzi o zarzut udziału A.K. Naczelnika Wydziału Patrolowo – Interwencyjnego w odprawie w dniu 31 marca 2023 r. wyjaśnić należy za organem odwoławczym, że podstawą prawną do przeprowadzania odprawy są § 25-27 zarządzenia nr 768/2007 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 r. w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym. Zgodnie z tymi przepisami przygotowanie policjantów do służby patrolowej sprawdza się na odprawach lub indywidualnie. Odprawę przeprowadza bezpośredni przełożony policjanta lub inny policjant wyznaczony przez kierownika jednostki Policji, posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe, szczególnie z zakresu służby prewencyjnej. Z tego też względu w jej trakcie dokonywane jest m.in. sprawdzenie znajomości przez policjantów podstawowych uprawnień, zasad użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, zasad pełnienia służby patrolowej. Przełożeni policjantów komórek patrolowych uprawnieni są zatem do dokonywania sprawdzeń wiedzy w tym zakresie. Nadto co istotne A.K. - Naczelnik Wydziału Patrolowo-Interwencyjnego w tym zakresie uprawniony jest dodatkowo przez Komendanta Miejskiego Policji w Ł. do sprawowania nadzoru nad służbami zewnętrznymi, a więc także służbą patrolową policjantów. Sposób sprawowania tego nadzoru określony został w rozdziale 4 ww. Zarządzenia. Uprawnieni są do niego bezpośredni przełożeni policjantów realizujących służbę patrolową oraz policjanci wyznaczeni przez uprawnionych komendantów Policji do wykonywania czynności nadzorczych. W § 40 określono cele nadzoru nad pełnieniem służby patrolowej, a jednym z nich jest identyfikacja trudności w realizacji zadań służbowych, w celu podejmowania działań zapobiegawczych. W tym stanie rzeczy udział w odprawie naczelnika wydziału i sprawdzenie stanu wiedzy podległych mu policjantów mieści się tych ramach. Wskazać też trzeba na § 41 zarządzenia nr 768, z którego wynika, że czynności wykonywane w ramach nadzoru nad pełnieniem służby patrolowej, której podstawowym i niezbędnym elementem jest odprawa do służby, polegają w szczególności m.in. na obecności nadzorującego przy pełnieniu służby przez policjantów i obserwowaniu wykonywania przez nich czynności, a także na bezpośrednim wskazaniu sposobu ich wykonania. Z tego też względu obecność nadkom. A.K. podczas odprawy do służby była w pełni uzasadniona.
Co prawda, zgodzić się należy ze skarżącym, że w postawionym mu zarzucie organy Policji błędnie wskazały rolę jaką pełnił w odprawie nadkom. A.K. – wskazano, że był on odprawiającym do służby, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że była nim mł. asp. K.S., jednakże powyższy błąd w żadnym zakresie nie miał wpływu na czytelność postawionego skarżącemu zarzutu jak i wpływu na wynik sprawy. Podkreślić należy, że odpowiedzialność dyscyplinarna nie jest odpowiedzialnością karną i dlatego w jej ramach nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego. Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 4 u.P. orzeczenie przełożonego dyscyplinarnego powinno zawierać opis przewinienia dyscyplinarnego zarzucanego obwinionemu wraz z kwalifikacją prawną, który to warunek w niniejszej sprawie został spełniony.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony właściwie. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nadmienić przy tym należy, że mimo popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, organy Policji odstąpiły od wymierzenia kary dyscyplinarnej, przyjmując, że stopień winy i stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie był znaczny. Samo niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Końcowo podkreślić należy, że przebieg odprawy do służby z udziałem skarżącego w dniu 31 marca 2023 r. był już przedmiotem oceny tut. sądu w wyroku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 681/23, w którym sąd oceniał legalność potrącenia skarżącemu uposażenia miesięcznego w wysokości 1/30 – za jednej dzień zawonionej niemożności pełnienia obowiązków służbowych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela i uznaje za własne stanowisko zaprezentowane w powyższym orzeczeniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.