II SA/Bk 80/12

II SA/Bk 80/12 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Stanisław Prutis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 66 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
par. 236 ust. 1 i 3, par. 239 ust. 1, par. 242 ust. 1, 2 i 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przełożenia skrzydła drzwiowego zewnętrznego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W dniu 10 czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymiany drzwi zewnętrznych w lokalu nr 1 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w Z. przy Al. [...]. Podczas oględzin lokalu dokonanych w dniu 24 czerwca 2011 r. ustalono, że w maju 2011 r. zostały w nim wymienione skrzydła drzwiowe zewnętrzne z mieszkania na klatkę schodową. Wymieniono je w taki sposób, że otwierają się one na klatkę schodową i na drzwi zewnętrzne lokalu nr 2. Przed wyminą otwierały się do środka pomieszczeń mieszkalnych. Nowe wymienione drzwi w chwili otwarcia blokują swobodny dostęp do drzwi wejściowych mieszkania nr 2 i zawężają a nawet blokują drogę ewakuacyjną z tego mieszkania oraz zawężają szerokość drogi ewakuacyjnej wszystkich (łącznie ok. 31) mieszkańców tej klatki schodowej. Właścicielką mieszkania jest A. K. Budynek został oddany do użytkowania 31 maja 1977 r. Wymiana drzwi nie była uzgadniana z Z. Spółdzielnią Mieszkaniową.
W oparciu o te ustalenia powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 243, poz. 1623 ze zm.), nakazał A. K. przedłożenie skrzydła drzwiowego zewnętrznego w taki sposób, aby otwierało się do wnętrza lokalu, w terminie do dnia 20 listopada 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z obowiązującymi przepisami - Prawa budowlanego, wykonanie robót polegających na wymianie skrzydła drzwiowego nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż nie doszło do zmiany wielkości otworu drzwiowego. Dlatego też prace te trzeba rozpatrywać jako zwykłe użytkowanie rzeczy, wynikające z prawa własności - bieżącą konserwację. Wskazano, że prawo budowlane dopuszcza montaż drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwości następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych. Następnie po przytoczeniu treści § 242 ust. 4, § 239 ust. 1, § 237 ust. 10, § 236 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75 poz. 690 ze zm.) organ stwierdził, że drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną. Wynika z tego, zdaniem organu, że obecny stan faktyczny jest prawnie nie do zaakceptowania z uwagi na to, że szerokość przejścia ewakuacyjnego z lokalu nr 2, po całkowitym otwarciu drzwi zewnętrznych z lokalu nr 1 wynosi jedynie 20 cm, wobec wymaganych min. 80 cm (obiekt oddano do użytku w 1977 r.). Wówczas obowiązywały przepisy dopuszczające szerokość drzwi wyjściowych 80 cm - § 131 ust. 1 pkt 1 lit. c zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa przemysłowego (Dz. Bud. nr 10 poz. 44). W związku z powyższym, zgodnie z treścią art. 61 i art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, zasadnym było nakazanie doprowadzenia wymienieniach drzwi do odpowiedniego stanu technicznego. Końcowo organ nadmienił, że co prawda przepisy art. 61 i 66 prawa budowlanego stanowią, że adresatem decyzji winien być właściciel lub zarządca obiektu, ale ze względu na fakt, że stolarka drzwiowa przynależy wyłącznie do lokalu nr 1, posiadającego swego właściciela, który z tytułu eksploatacji czerpie określone korzyści bytowe, organ określił jako adresata decyzji A. Ko. - właścicielkę lokalu nr 1, która dokonała montażu przedmiotowych drzwi. Lokal ten nie stanowi części nieruchomości wspólnej służącej do użytku wszystkich lokatorów klatki schodowej.
Z decyzją tą nie zgodziła się A. K. i wniosła odwołanie. W uzasadnieniu podała, że logicznym jest to, iż nie wykonując robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, nie mogła naruszyć ani złamać tej regulacji. Podkreśliła, że nie doszło do kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi w przepisach dotyczących zagrożeń przeciwpożarowych. Dlatego też nie może zgodzić się z nałożonym na nią nakazem. Zdaniem odwołującej organ zastosował krzywdzącą i stronniczą argumentację którą w całości podważa i odrzuca po rzetelnej konsultacji z bezstronnymi specjalistami w tym zakresie, uwzględniając również orzecznictwo sądowe w podobnych sprawach. Wskazała, że przepisy prawa konkretnie określają, nie zostawiając wiele miejsca na interpretacje, kiedy sytuacja budowlana stanowi zagrożenie życia i zdrowia rodząc skutki karno - prawne, które w tym przypadku nie zachodzą. Odwołująca podała, że podejmując decyzję związaną z takim ustawieniem wymienianych drzwi zapoznała się z możliwościami jakie daje prawo w tym zakresie i ma zamiar z tego w pełni skorzystać, ponieważ daje jej to około 40% więcej powierzchni efektywnej w przedpokoju kawalerki. Pozyskaną w ten sposób przestrzeń użytkową przedpokoju można wykorzystać na przykład na ustawienie wózka dziecięcego, na który w poprzedniej sytuacji nie byłoby miejsca w mieszkaniu. Odwołująca nadmieniła, że zdaniem bezstronnych specjalistów w zaistniałej sytuacji, kiedy drzwi nie wchodzą ze sobą w kolizję i nie ma możliwości aby się fizycznie dotknęły, bo drzwi sąsiadki otwierają się do wewnątrz, wykluczona jest sytuacja zablokowania jej wyjścia. Za drzwi usytuowane w przejściu na drodze ewakuacyjnej należy uznać drzwi które są blokowane na stałe. Skrzydło drzwi odwołującej po otwarciu, jest ruchome i nie powoduje blokowania czegokolwiek w sposób trwały i uniemożliwiający otwarcie drzwi ewakuacyjnych sąsiadki i jej wyjście podczas ewakuacji.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 3 prawa budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin do dnia 20 grudnia 2011 r., w pozostałej części dotyczącej zakresu nałożonego obowiązku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że drzwi mieszkania w budynku wielorodzinnym prowadzące na klatkę schodową stanowią wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną. Pozostawione w obecnym stanie drzwi narażają osoby mieszkające w sąsiednim mieszkaniu nr 2 na niebezpieczeństwo utrudnienia ewakuacji z niego i stanowią zmniejszenie rozmiarów drogi ewakuacyjnej z tego lokalu. Nie ma wątpliwości w niniejszej sprawie, że podczas jednoczesnego otwarcia drzwi obu przedmiotowych mieszkań następuje utrudnienie ewakuacji z tych mieszkań, jak i korzystania z drogi ewakuacyjnej na klatce schodowej. Dodatkowo organ odwoławczy podał, że sytuacja taka narusza wymogi przepisu § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109 poz. 719) a także przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. nr 178 poz. 1380 ze zm.). Dlatego też wydanie przez organ l instancji zaskarżonej decyzji było konieczne i zgodne z prawem. Końcowo podano, że przytoczenie art. 66 ust. 2 w zaskarżonej decyzji jest bezpodstawne, gdyż organ nie zakazał użytkowania lokalu.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła A. K. i wniosła o jej zmianę poprzez przyjęcie, że wstawienie drzwi wejściowych do mieszkania, otwierających się na zewnątrz lokalu nie zostało wykonane niezgodnie z prawem a także wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w podwójnej wysokości minimalnych kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że nie sposób zgodzić się z tym, aby zamontowanie drzwi otwierających się do zewnątrz spowodowało naruszenie regulacji wskazanych w kwestionowanych decyzjach. Przede wszystkim dlatego, że w sprawie mamy doczynienia z bieżącą konserwacją a nie z pracami budowlanymi. Nadto podano, że w sprawie nie naruszono § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, albowiem nie można przyjąć aby zamontowanie drzwi otwierających się na zewnątrz odnosiło się do lokalizacji elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń. Drzwi nie są bynajmniej ani elementem wystroju wnętrz, ani instalacją (chodzi tutaj o np. instalację TV kablowej lub internetu), ani też innym urządzeniem (chodzi tutaj np. o skrzynkę rozdzielającą sygnał). Skoro więc nie doszło do naruszenia tych przepisów to nie ma mowy również o naruszeniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury, albowiem o takim naruszeniu można mówić jako o konsekwencji wynikającej z naruszeń rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Odnośnie ustawy o ochronie przeciwpożarowej podano, że niniejszej sprawie nie może być mowy o utrudnieniu ewakuacji z obu przedmiotowych mieszkań w sytuacji jednoczesnego otwarcia drzwi w obu lokalach. Po pierwsze dlatego, że "spocznik" ma wymiary 217 cm x 140 cm. Otwarcie drzwi lokalu skarżącej nie zmniejsza drogi ewakuacyjnej w żaden sposób. Drzwi nie są zamontowane na stałe w ten sposób, żeby nie można było ich ruszyć. Po ich maksymalnym otwarciu nie ma mowy aby dotknęły one drzwi sąsiadującego lokalu, a tym samy dokonały blokady w jakikolwiek sposób. Ponadto drzwi sąsiedniego lokalu otwierają się do wewnątrz, a tym samym nie ma możliwości aby doszło do zblokowania się przy jednoczesnym otwarciu obu drzwi naraz i sytuacji, iż w sposób trwały droga ewakuacyjna jest ograniczona. Nie ma więc mowy o tym, że wymiana drzwi uniemożliwia ewakuację.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.
Na wstępie rozważań podać należy, że przepisy prawa budowlanego, a konkretnie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.) dopuszczają montaż drzwi otwierających się na zewnątrz. Ograniczenie takiej możliwości następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymaganiami bezpieczeństwa ludzi określonymi przepisami dotyczącymi zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności jeżeli sposób umieszczenia i otwierania drzwi zwęża drogę ewakuacyjną (vide: wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2009 r., VIII SA/Wa 355/09, Lex nr 527581, wyrok WSA w Warszawie z 4 lipca 2006 r., VII SA/Wa 387/06, Lex nr 243033, wyrok NSA z13 lipca 2000 r., II SA/Gd 980/98, niepub.).
W ocenie Sądu, organy rozpoznające niniejszą sprawę, prawidłowo ustaliły i dokonały oceny, w zakresie wymogów dotyczących szerokości drogi ewakuacyjnej w sytuacji otwarcia drzwi skarżącej na zewnątrz.
Zgodnie z § 236 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami – ust. 3 § 236 rozporządzenia. Drzwi mieszkania w budynku wielomieszkaniowym prowadzące na klatkę schodową stanowią zatem, w rozumieniu wyżej powołanych przepisów, wyjście ewakuacyjne na drogę ewakuacyjną.
Łączną szerokość drzwi w świetle, stanowiących wyjścia ewakuacyjne z pomieszczenia, należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać w nim równocześnie, przyjmując co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób, przy czym najmniejsza szerokość drzwi w świetle ościeżnicy powinna wynosić 0,9 m, a w przypadku drzwi służących do ewakuacji do 3 osób - 0,8 m - § 239 ust. 1 rozporządzenia. Z kolei warunki jakim powinna odpowiadać szerokość dróg ewakuacyjnych zawarto w § 242 ust. 1 rozporządzenia. Stanowi on, że szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób – ust. 2 § 242 rozporządzenia. Zasadniczą zaś regulację normującym sytuację opisaną w decyzji stanowiącej przedmiot kontroli Sądu, zawiera ust. 4 § 242 rozporządzenia. Jak wynika bowiem z powyższych przepisów, prawnym ograniczeniem w montażu drzwi mieszkania prowadzących na klatkę schodową, której korytarz stanowi jednocześnie drogę ewakuacyjną dla mieszkańców budynku (w tym mieszkańców lokalu, w którym drzwi takie zamontowano) jest zmniejszenie szerokości lub przesłonienie drzwi mieszkania poniżej najmniejszej szerokości drzwi w świetle ościeżnicy podanej w § 239 ust. 1 rozporządzenia lub też zmniejszenie wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej mierzonej po całkowitym otwarciu drzwi na zewnątrz poniżej wartości podanej w § 242 ust. 1 rozporządzenia.
Inaczej mówiąc, nie jest dozwolony montaż drzwi otwierających się na zewnątrz, jeżeli te drzwi po całkowitym otwarciu przesłonią drzwi (tj. wyjście ewakuacyjne) innego pomieszczenia mieszkalnego, zwężając szerokość tego wyjścia poniżej szerokości podanej § 239 ust. 1 rozporządzenia, lub też jeżeli po całkowitym otwarciu, zmniejsza szerokość klatki schodowej (poziomej drogi ewakuacyjnej) opisaną w § 242 ust. 1 rozporządzenia.
Z materiału dowodowego sprawy niniejszej (protokołu oględzin, szkicu sytuacyjnego, zdjęć) wynika, że szerokość przejścia ewakuacyjnego z lokalu nr 2, po całkowitym otwarciu drzwi zewnętrznych z lokalu nr 1 wynosi jedynie 20 cm, wobec wymaganych min. 80 cm. Taki stan rzecz narusza również, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. nr 178 poz. 1380 ze zm.), zgodnie z którym właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji oraz § 4 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109 poz. 719), który wprowadza zakaz lokalizowania w obiektach elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych.
W konsekwencji, zasadnie zdaniem Sądu, po stwierdzeniu nieodpowiedniego stanu technicznego , organy zastosowały przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 243, poz. 1623 ze zm.). Regulacja ta ma bowiem zastosowanie w sytuacji, gdy mamy doczynienia z legalnie zakończoną inwestycją (w sprawie niniejszej poza sporem pozostaje fakt, że wymiana drzwi nie podlega nawet zgłoszeniu zamiaru wykonania określonych prac budowlanych), która podlega kontroli organu nadzoru budowlanego już po jej zakończeniu. Zgodnie z tą regulacją w przypadku stwierdzenia że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Słusznie również adresatką decyzji uczynioną właścicielkę lokalu w którym wymieniono drzwi. Przepis art. 66 prawa budowlanego istotnie adresowany jest wyłącznie do właścicieli bądź zarządców lokalu (budynku). Niemniej jednak zgodzić się należy z argumentacją organu I instancji, że z uwagi na to iż stolarka drzwiowa przynależy wyłącznie do konkretnego lokalu, posiadającego swojego właściciela i nie stanowi części nieruchomości wspólnej służącej do użytku wszystkich lokatorów klatki schodowej, zasadnym w sprawie niniejszej było zobowiązanie skarżącej do przełożenia skrzydła drzwiowego, która skrzydło to zamontowała w sposób ograniczający drogę ewakuacyjną pozostałym mieszkańcom budynku.
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2012, poz. 270 ze zm.).