II SA/BK 797/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, pan J. G., zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego na podstawowe potrzeby. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania zasiłku, wskazując na środki uzyskane ze sprzedaży przyczepy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, obliczając dochód skarżącego z uwzględnieniem kwoty ze sprzedaży przyczepy i stwierdzając, że przekracza ona kryterium dochodowe. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając dowolne ustalenie stanu faktycznego. Sąd, działając w granicach swojej kognicji, uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych. Kluczowym zarzutem było naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów (art. 81 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organy nie zapewniły skarżącemu możliwości zapoznania się z aktami sprawy ani złożenia końcowego oświadczenia, co stanowi istotne uchybienie proceduralne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie znaczenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencji jej naruszenia dla ważności decyzji administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i nie może być bezpośrednio stosowane w innych gałęziach prawa bez odpowiedniej adaptacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów oraz prawa do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, stanowiących gwarancje zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie tych praw procesowych skutkuje uchyleniem decyzji wydanych przez organy administracji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zapewniły stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie umożliwiły wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów ani zapoznania się z aktami sprawy. Brak pouczenia o tych prawach stanowi istotne naruszenie przepisów k.p.a., które może mieć wpływ na wynik sprawy.
Czy środki uzyskane ze sprzedaży mienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy powinny być uwzględniane przy ustalaniu dochodu w sposób, który pozbawia ją prawa do świadczenia, nawet jeśli środki te zostały przeznaczone na niezbędne wydatki?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na naruszeniach proceduralnych. Jednakże, analiza uzasadnienia wskazuje na potrzebę dokładnego ustalenia, czy środki te faktycznie nie zostały wydatkowane na zaspokojenie podstawowych potrzeb, a także na prawidłowe rozliczenie dochodu zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Organy administracji uznały, że skarżący posiadał środki ze sprzedaży przyczepy, które przekraczały kryterium dochodowe. Skarżący twierdził, że wydał te pieniądze na niezbędne zakupy. Sąd uchylił decyzje z przyczyn proceduralnych, nie wchodząc w szczegółową merytoryczną ocenę sposobu ustalania dochodu.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
u.o.p.s. art. 8 § ust. 1, ust. 3, ust. 9, ust. 10, ust. 11 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepisy dotyczące kryteriów dochodowych i sposobu ich ustalania przy przyznawaniu świadczeń z pomocy społecznej.
u.o.p.s. art. 106 § ust. 4 w zw. z art. 12
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Podstawa prawna odmowy przyznania zasiłku celowego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga skargę w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonych decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 73-74
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do przeglądania akt sprawy.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja dowodu w postępowaniu administracyjnym.
k.p.a. art. 79 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek powiadomienia strony o przeprowadzeniu dowodów.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej, w tym uzasadnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji przepisów proceduralnych, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące dowolnego ustalenia stanu faktycznego i niewiarygodności jego wyjaśnień w kwestii wydatków.
Godne uwagi sformułowania
Naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 kpa) i prawa do zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, które to prawa stanowią gwarancje procesowe zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa), skutkuje uchyleniem decyzji wydanych przez organy administracji publicznej. • Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony tylko w aktach sprawy. • W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż w przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, co w zasadzie czyni bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonych decyzji. • Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu ma charakter szczególny wobec reguł przyjmowanych w postępowaniu cywilnym czy karnym. • Obowiązki organu oraz odpowiadające im uprawnienia procesowe strony, wynikające z art. 10 § 1 kpa należy wiązać ściśle z regulacją zawartą w art. 81 kpa.
Skład orzekający
Grażyna Gryglaszewska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Sobolewska-Nazarczyk
sędzia
Wojciech Stachurski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie znaczenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym oraz konsekwencji jej naruszenia dla ważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i nie może być bezpośrednio stosowane w innych gałęziach prawa bez odpowiedniej adaptacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania administracyjnego i pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy wydaje się być jasna. Jest to ważne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Naruszenie procedury administracyjnej: dlaczego błędy formalne mogą unieważnić decyzję?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.