II SA/Bk 785/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-01-25
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówprawo geodezyjnespór własnościowynieruchomościdecyzja administracyjnaakt notarialnykomunalizacjadroga publicznaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów, uznając, że organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów własnościowych.

Sąd administracyjny rozpatrzył skargę na decyzję odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów, która dotyczyła działki nr [...]. Skarżący domagali się wprowadzenia zmiany, twierdząc, że pierwotny wpis był błędny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na spór własnościowy dotyczący działki wydzielonej pod drogę publiczną, która stała się własnością miasta. Sąd uznał, że postępowanie ewidencyjne ma charakter deklaratoryjny i nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o własność, które powinny być dochodzone w drodze procesu cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę H. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta S. odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów. Sprawa dotyczyła działki nr [...], której skarżący domagali się przypisania do ich współwłasności. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, wskazując, że działka nr [...] nie jest odpowiednikiem działki nr [...] nabytej przez skarżących, a informacje dotyczące działki nr [...] stanowią materiał archiwalny. Organ odwoławczy potwierdził, że działka nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną i na mocy decyzji komunalizacyjnej stała się własnością Miasta S., co skutkowało istnieniem sporu własnościowego. Sąd administracyjny podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i organy ewidencyjne nie są uprawnione do samodzielnego rozstrzygania sporów o własność. Takie spory powinny być rozstrzygane w drodze procesu cywilnego. Wobec braku naruszenia prawa materialnego i procesowego, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o własność, ponieważ postępowanie ewidencyjne ma charakter techniczno-deklaratoryjny.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma na celu rejestrowanie istniejących stanów prawnych, a nie ich ustalanie. Spory o własność powinny być rozstrzygane w drodze procesu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego i aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach władających.

p.g.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach, takich jak prawomocne orzeczenia sądowe, ostateczne decyzje administracyjne, czynności prawne w formie aktów notarialnych, umowy i ugody.

rozp. MRRiB § § 46 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Określa dokumenty stanowiące podstawę wpisów w ewidencji gruntów.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji.

u.k.w.h. art. 10

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Przepis dotyczący usunięcia niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, stanowiący podstawę do procesu cywilnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ ewidencyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów własnościowych, które powinny być dochodzone w drodze procesu cywilnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 113 § 1 kpa przez organ I instancji. Zarzut naruszenia art. 6, 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa przez organ II instancji. Wpisanie Skarbu Państwa w 1966 r. jako właściciela użytku bez podstawy prawnej stanowi podstawę do sprostowania nieuzasadnionych zapisów.

Godne uwagi sformułowania

Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Postępowanie ewidencyjne ma wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny.

Skład orzekający

Ireneusz Henryk Darmochwał

przewodniczący

Stanisław Prutis

sprawozdawca

Małgorzata Roleder

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca kompetencji organów ewidencyjnych w sprawach sporów własnościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o własność działki ewidencyjnej, która została wydzielona pod drogę publiczną i stała się własnością gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą podziału kompetencji między organami ewidencyjnymi a sądami cywilnymi w kwestiach własnościowych, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości.

Organ ewidencyjny nie rozstrzygnie sporu o własność – droga prowadzi do sądu cywilnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 785/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Ireneusz Henryk Darmochwał /przewodniczący/
Małgorzata Roleder
Stanisław Prutis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
art. 2 pkt 8, art. 22 ust. 3
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
par. 46 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H. i J. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta S. z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] na podstawie której odmówiono wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów m. S., w obrębie Z. dotyczącej działki nr [...].
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Prezydent S. w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 19 grudnia 2003r. J. i H. L. o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów dotyczącej działki nr [...], obręb Z. w S., decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Organ I instancji swoje stanowisko oparł na tym, że z aktualnych danych zawartych w operacie ewidencji gruntów wynika, iż małżonkowie J. i H. L. są współwłaścicielami działki nr geod. [...] o pow. [...] ha, która to działka nie jest odpowiednikiem działki nr [...]. Informacje dotyczące działki nr [...] stanowią materiał archiwalny, w którym to materiale niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek zmian czy poprawek.
J. i H. L., w odwołaniu od powyższej decyzji, zakwestionowali sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez organ I instancji i, zarzucając naruszenie art. 113§1 kpa, wnieśli o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji ustalił i zważył co następuje:
Orzeczeniem Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w S. z dnia [...] czerwca 1960r. zatwierdzono " plan podziału" działki nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej na terenie miasta S., wchodzącej w skład nieruchomości rolnej R. i J. Ż., na cztery działki nr [...] o powierzchni [...] ha, [...] o powierzchni [...] ha , [...] o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha użytku oznaczonego jako droga oraz działki nr [...] o powierzchni [...] ha, w tym [...] ha użytku oznaczonego jako droga .
Wykorzystując materiały z podziału, podczas zakładania ewidencji gruntów dla m. S. w 1966r. z działki nr [...] oddzielono działkę nr [...] i zapisano działkę nr [...] (numer działki nie uległ zmianie ) o powierzchni [...] ha a działkę nr [...] o powierzchni [...] ha jako drogę publiczną - obecny numer [...] o pow.[...].
Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1972r. zawartym w Państwowym Biurze Notarialnym w S., J. i H. L. nabyli na własność działkę budowlaną nr [...] o powierzchni [...] ha, co zostało udokumentowane w księdze wieczystej nr [...] .
Decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Rolnictwa i Leśnictwa w S. Nr [...] z dnia [...] maja 1968r. został zatwierdzony podział działki nr [...] o powierzchni [...] ha na działki nr [...] –[...] ha i [...] – [...] ha .
Następnie decyzją Urzędu Miejskiego w S. Nr [...] z dnia [...] marca 1978r. zatwierdzono podział działki nr [...] o pow. [...] ha na działki nr [...] – [...] ha i [...] –[...] ha .
Obecnie w operacie ewidencji gruntów J. i H. L. są wpisani jako współwłaściciele działki nr [...] o pow. [...] ha, która jest odpowiednikiem działki nr [...]. Wobec powyższego organ uznał, że bezspornym w sprawie pozostaje fakt, iż działka nr [...] o pow. [...] ha nie została nabyta aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1972 przez małżonków J. i H. L. Działka ta natomiast mocą prawomocnej decyzji komunalizacyjnej Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...] stała się własnością Miasta S. Dlatego też w organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie istnieje spór własnościowy, którego organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest władny rozstrzygąć.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zaskarżyli J. i H. L. Zarzucając naruszenie art. 6,7, 77§1, 107§3 kpa wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podnieśli, że wpisanie w 1966r. Skarbu Państwa w ewidencji gruntów, jako właściciela użytku stanowiącego integralna część działki [...] bez żadnej podstawy prawnej, stanowi podstawę do sprostowania nieuzasadnionych zapisów z tego okresu
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U nr 30, poz. 163 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami.
Wobec powyższego zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno- deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością ( vide: wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998r., sygn. akt II S.A. 766/98, pub. LEX nr 41298). Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach - prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności (art. 22 ust. 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z §46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że J. i H. L. nabyli własność działki budowlanej nr [...] o powierzchni [...] ha - dowód: akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1972r. oraz zapis w księdze wieczystej nr [...] . Na podstawie tego aktu nie została natomiast przez nich nabyta działka nr [...] o pow. [...]ha, która została wydzielona z działki [...] pod drogę publiczną, przed sporządzeniem aktu notarialnego. Działka wydzielona pod drogę publiczną mocą prawomocnej decyzji komunalizacyjnej Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...] stała się własnością Miasta S. Jak wynika z akt sprawy powyższe zdarzenia mające wpływ na zapis w ewidencji gruntów zostały zarejestrowane przez organy ewidencyjne.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, komu przysługuje prawo własności działki nr [...], wydzielonej pod drogę publiczną. Tak jak wskazano, postępowanie ewidencyjne ma wyłącznie charakter techniczno – deklaratoryjny, organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do grunty lub budynku. Dopiero wówczas, gdy w stosownym trybie zostanie ustalony tytuł własności inaczej niż to wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej Wojewody S. z dnia [...] czerwca 1992r. nr [...], organ administracyjny będzie uprawniony do dokonania stosownych wpisów do ewidencji. W obecnym stanie prawnym, kiedy występuje spór co do tytułu własności, organ ewidencji gruntów nie jest powołany do tego, aby spór ten rozstrzygać.
Marginalnie podnieść należy, że rozstrzygnięcie sporu o własność może nastąpić w drodze procesu cywilnego, gdzie podstawę prawną powództwa będzie stanowił przepis art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który to przepis dotyczy usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI