I SA/Gd 283/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności z tytułu cukru z powodu zawyżenia powierzchni działek rolnych we wniosku.
Rolnik złożył skargę na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz płatności z tytułu cukru. Zarzucił organom błędy w ustaleniu stanu faktycznego i naruszenie przepisów KPA. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Kluczowe było ustalenie, że skarżący nie objął faktycznie w posiadanie spornej działki rolnej, a zadeklarowana powierzchnia przekraczała dopuszczalny margines błędu, co skutkowało odmową przyznania płatności.
Rolnik S.S. zaskarżył decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru za 2006 rok. Podstawą odmowy było zawyżenie powierzchni działek rolnych we wniosku w stosunku do powierzchni stwierdzonej podczas kontroli. Rolnik zarzucał naruszenie przepisów KPA i ustawy o płatnościach bezpośrednich, twierdząc, że od października 2005 roku dzierżawił sporną działkę i był jej posiadaczem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że zgodnie z Kodeksem cywilnym, posiadanie wymaga faktycznego władztwa nad rzeczą (corpus possessionis) oraz zamiaru władania nią dla siebie (animus rem sibi habendi). W tej sprawie skarżący nie objął spornej działki w faktyczne władanie, co potwierdził jego własny wniosek o korektę i oświadczenie. Zawyżenie powierzchni działek rolnych przekroczyło dopuszczalne marginesy błędu (34,09% dla Jednolitej Płatności Obszarowej i 39,32% dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej), co zgodnie z przepisami Rozporządzeń WE skutkowało odmową przyznania płatności. Ponieważ warunkiem przyznania płatności z tytułu cukru jest spełnienie warunków do Jednolitej Płatności Obszarowej, odmowa tej płatności również była zasadna. Sąd stwierdził brak naruszeń prawa materialnego lub procesowego, które miałoby wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przekroczenie powierzchni jest znaczące i wynika z błędnego ustalenia stanu faktycznego lub naruszenia przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że posiadanie gruntu wymaga faktycznego władztwa. Zawyżenie powierzchni o ponad 30% skutkuje sankcjami w postaci odmowy przyznania płatności, zgodnie z przepisami Rozporządzeń WE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.g.r. art. 2
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
u.p.d.g.r. art. 6a § ust. 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
Rozporządzenie nr 796/2004 art. 51 § ust. 1 i 2
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004
Rozporządzenie nr 1973/2004 art. 138
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1973/2004
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
u.p.d.g.r. art. 2 § ust. 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 6a § ust. 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Pomocnicze
KPA art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 5a § ust. 4
PPSA art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c/
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a/
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.g.r. art. 2 § ust. 2
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 2 § ust. 3
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 3 § ust. 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
u.p.d.g.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące posiadania. Zawyżenie powierzchni działek rolnych przekroczyło dopuszczalne marginesy błędu, co skutkuje sankcjami w postaci odmowy przyznania płatności. Rolnik nie objął spornej działki w faktyczne władanie, co wyklucza możliwość przyznania mu płatności.
Odrzucone argumenty
Rolnik zarzucał naruszenie przepisów KPA i ustawy o płatnościach bezpośrednich. Rolnik twierdził, że od października 2005 roku jest dzierżawcą i posiadaczem spornej działki. Rolnik argumentował, że wyeliminowanie działki nr [...] z wniosku nie powinno wpływać na płatności za pozostałe grunty.
Godne uwagi sformułowania
posiadanie wymaga faktycznego władztwa nad rzeczą (corpus possessionis) oraz psychicznego elementu zamiaru władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi) zawyżenie powierzchni działki o 34,09% dla Jednolitej Płatności Obszarowej i 39,32% dla Uzupełniającej Płatności Obszarowej nie budzi szczególnych wątpliwości interpretacyjnych element władania rzeczą (corpus) - bez wątpienia chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą, zatrzymania rzeczy, jej używania, korzystania.
Skład orzekający
Ewa Kwarcińska
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Kolanowski
członek
Bogusław Woźniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'posiadania' na gruncie przepisów o płatnościach bezpośrednich, skutki zawyżenia powierzchni we wnioskach o płatności rolne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności bezpośrednich i ich interpretacji w kontekście prawa cywilnego. Stan faktyczny sprawy jest kluczowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące posiadania i jego znaczenia w kontekście płatności rolnych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym.
“Zawyżyłeś powierzchnię działki we wniosku o dopłaty? Sąd wyjaśnia, dlaczego możesz stracić pieniądze.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Gd 283/07 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2007-07-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Bogusław Woźniak Ewa Kwarcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Kolanowski Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz o odmowie przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej KPA) w zw. z art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 264 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 6a ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 roku, Nr 6, poz. 40 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych) w zw. z art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30 kwietnia 2004 roku z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem nr 796/2004) i art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr L 345 z 20 listopada 2004 roku z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem nr 1973/2004) oraz art. 336 Kodeksu cywilnego (Dz. U. 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] odmawiającą skarżącemu S.S. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru za 2006 rok. Podstawą wydania powyższej decyzji były następujące ustalenia stanu faktycznego: wnioskiem z dnia [...] S.S., działając jako producent rolny, zwrócił się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok, podając zawyżoną powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...] położonej w K., gmina G. Natomiast w dniu [...] skarżący wystąpił o przyznanie oddzielnej płatności z tytułu cukru ten rok. Po dokonaniu w dniu [...] przez organ pierwszej instancji kontroli, skarżący w dniu [...] złożył korektę wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich zmieniając powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...].[...] do korekty wniosku załączono kopię wypisu z rejestru gruntów. W dniu [...] dokonano ponownej kontroli wniosku, która wykazała błąd kontroli krzyżowej z wnioskiem innego producenta rolnego dotyczący działki nr [...] położonej w S., gmina G. Powyższa działka, własność A, została skarżącemu wydzierżawiona na podstawie umowy z dnia [...], jednakże S.S. nie uprawiał w 2006 roku ww. gruntu, ponieważ nie został mu on wydany przez poprzedniego posiadacza tj. B sp. z o.o. Nadto, w wyniku kontroli stwierdzono także przekroczenie powierzchni dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] położonej w M., gmina P. Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru z uwagi na różnicę pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną podczas kontroli administracyjnych. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, iż S.S. nie był w 2006 roku użytkownikiem, wymienionej we wniosku działki ewidencyjnej nr [...], ani też nie był producentem utrzymującym przedmiotową działkę w dobrej kulturze rolnej, co skarżący potwierdził w oświadczeniu z [...]. Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Przywołując art. 138 Rozporządzenia nr 1973/2004 oraz art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia nr 796/2004 stwierdził, że w niniejszej sprawie w stosunku do Jednolitej Płatności Obszarowej skarżący zawyżył powierzchnię działki o 34,09 %, natomiast – w stosunku do Uzupełniającej Płatności Obszarowej – zawyżył tę powierzchnię o 39,32%. Organ odwoławczy podniósł, że oddzielnej płatności z tytułu cukru odmówiono na podstawie art. 6a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, który przewiduje, że płatność cukrowa przysługuje producentowi, który zawarł umowę dostawy buraków cukrowych oraz spełnia warunki przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej. Organ drugiej instancji wskazał, że w związku z tym, iż wykazany procent zawyżenia powierzchni nie upoważnia skarżącego do otrzymania Jednolitej Płatności Obszarowej, nie może mu zostać przyznana oddzielna płatność z tytułu cukru. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił, przywołując art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, że osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, bodącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Jak wywodzono, ustawa nie wprowadza definicji legalnej pojęcia posiadania, zatem w tym zakresie należy stosować przepisy prawa - w szczególności przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Dlatego uprawnionymi do uzyskania płatności bezpośrednich są zarówno właściciele gospodarstw rolnych, jak i inne osoby, które władają nimi na podstawie innych tytułów, np. dzierżawy, użytkowania, użyczenia lub nawet bez tytułu prawnego; niemniej jednak płatność na jedną działkę rolną może być przyznana tylko jednemu producentowi. Zastosowany w ustawie o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych termin "posiadacz" a nie "właściciel" kładzie nacisk na faktyczne władztwo nad rzeczą, które pozwoli utrzymywać grunty rolne w dobrzej kulturze rolnej. Zatem, jak wywiódł organ odwoławczy, dopłaty bezpośrednie przysługują faktycznemu użytkownikowi gruntów, a z załączników do złożonej [...] korekty wynika, iż użytkownikiem spornej działki ewidencyjnej nr [...] była B, sp. z o.o., przy czym, brak istnienia umowy zezwalającej innej osobie na użytkowanie ww. gruntów nie jest podstawą do odmowy przyznania jej płatności na uprawiane przez nią grunty. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami wykazany w decyzji organu pierwszej instancji procent zawyżenia powierzchni skutkuje wymienionymi w tychże przepisach sankcjami, stąd też bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, że skarżący jest właścicielem pozostałych działek wymienionych we wniosku o dopłaty. Także okoliczność, że skarżący dokonał korekty wniosku w dobrej wierze nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, skoro procent zawyżenia powierzchni jest liczony jako procentowa różnica między obszarem działek rolnych zadeklarowanym we wniosku (zarówno działek rolnych na gruntach dzierżawionych, jak i na gruntach własnych), a powierzchnią działek rolnych stwierdzoną w wyniku kontroli. Nadto, jak podniesiono, S.S, podpisał oświadczenie, iż znane mu są zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zasady przyznawania płatności z tytułu cukru, zatem winien mieć świadomość konsekwencji korekty wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S.S. zarzucił decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 2 i 6a ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 6-11 KPA. W uzasadnieniu wskazał, że działka nr [...] do końca września 2005 roku dzierżawiona była przez B, sp. z o.o., natomiast od dnia 1 października 2005 roku skarżący jest jej dzierżawcą. W ocenie skarżącego, to on od dnia 1 października 2005 roku był posiadaczem wskazanej działki, natomiast bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje, że poprzedni dzierżawca w 2006 roku wykonywał na spornym gruncie zabiegi agrotechniczne, gdyż dokonywał ich bezprawnie. Wyeliminowanie ww. działki z zakresu wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich spowodowało, zdaniem skarżącego bezprawną odmowę przyznania płatności w zakresie Jednolitej i Uzupełniającej Płatności Obszarowej oraz odmowę przyznania oddzielnej płatności z tytułu cukru. Skarżący podniósł, że nawet, jeśli wyłączono by powierzchnię działki nr [...] z postępowania o przyznanie płatności, to okoliczność ta nie powinna mieć znaczenia dla postępowania w sprawie dopłat do pozostałych gruntów, których jest właścicielem. Jak wskazał, złożenie przez niego korekty wniosku nie wynikało ze złych intencji, lecz z okoliczności niezależnych związanych ze sporem, jaki wynikł pomiędzy poprzednim dzierżawcą działki nr [...] tj. B, sp. z o.o. z jej właścicielem tj. A. Złożenie tej korekty przez skarżącego, było przejawem ostrożności oraz dobrej wiary. W konkluzji S.S. wniósł o uchylenie w całości decyzji organu drugiej instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. A zatem, w niniejszej sprawie Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdził, iż nie narusza ona ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga jest zatem niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, wyjaśniając zgodnie z regułami postępowania wyrażonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 KPA wszystkie istotne okoliczności sprawy. Prawidłowo zastosowały też przepisy prawa materialnego - ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 marca 2004 roku w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności oraz szczegółowych warunków przyznawania płatności (Dz. U. Nr 52, poz. 523 ze zm.) skarżący został prawidłowo pouczony o zasadach przyznawania płatności bezpośrednich. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji jest: 1/ w zakresie odmowy Jednolitej Płatności Obszarowej – art. 138 Rozporządzenia nr 1973/2004 2/ w zakresie odmowy Uzupełniającej Płatności Obszarowej - art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia nr 796/2004 3/ w zakresie odmowy oddzielnej płatności z tytułu cukru - art. 2 i art. 6a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. W myśl przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych osobie fizycznej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (producentowi rolnemu), przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha (art. 2 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych). Płatności obejmują jednolitą płatność obszarową i płatności uzupełniające do powierzchni określonych upraw (art. 2 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych). Płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych). Podkreślić wypada, że system płatności bezpośrednich jest elementem wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej i co do zasady płatność przysługuje producentowi rolnemu, który jest posiadaczem gospodarstwa rolnego spełniającego określone wymogi i który złożył wniosek w terminie wyznaczonym dla państw członkowskich na składanie wniosków. Płatności przyznawane są raz do roku. Przyznanie płatności innemu producentowi rolnemu niż ten, który złożył wniosek stanowi wyjątek od zasady. Jak wynika z kserokopii akt postępowania w tej sprawie stan faktyczny jest następujący – jak wynika z umowy dzierżawy użytków rolnych z [...] zawartej pomiędzy A a skarżącym S.S., skarżący od dnia 30 września 2005 roku do 30 września 2009 roku jest dzierżawcą spornej działki o nr [...]. A, w piśmie z [...] skierowanym do dotychczasowego dzierżawcy tj. B, sp. z o.o. oświadczył, że umowa dzierżawy spornej działki nr [...] o pow. [...], jaką zawarł, wygasła w dniu 30 września 2005 roku, jednak B, sp. z o.o. w piśmie z [...] stwierdził, iż wola kontynuowania umowy była, jego zdaniem, dorozumiana, stąd spółka dokonała zasiewu pszenicy ozimej, którego koszt wyniósł [...] złotych; dotychczasowy dzierżawca odmówił skarżącemu przyjęcia tej kwoty jako zwrotu poniesionych kosztów zasiewu (oświadczenie skarżącego z [...]). Skarżący, do złożonej korekty wniosku z [...] dołączył oświadczenie, w którym wskazał, że nie udało mu się wejść na dzierżawiony grunt. Jak wskazano, zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego przysługują płatności na będące w jego posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (obowiązująca do 27 lutego 2007 roku ) nie definiuje użytego w art. 2 ust. 1 pojęcia posiadania. Ustawa ta była częścią systemu prawa obowiązującego w Rzeczypospolitej, która powinna spełniać kryteria obowiązywania systemowego, a mianowicie być systemem niesprzecznym i zupełnym, w tym sensie jest systemem monistycznym, nie zaś sumą czy zespołem autonomicznych porządków prawnych czy autonomicznych gałęzi prawa. Sąd nie widzi racjonalnego powodu, aby przepisom z zakresu płatności bezpośrednich, nadawać wyjątkowy status autonomiczności tylko ze względu na szczególne cele, które prawo to ma spełniać i podporządkowywać tej koncepcji proces i rezultaty wykładni przepisów prawa. Gdy ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych przejmuje pojęcia prawne z innych działów (gałęzi) prawa, to albo przejmuje je w znaczeniu ustalonym w tych działach lub ustala ich znaczenie dla celów podatkowych w drodze definicji ustawowych. W tym wypadku należy przyjąć, uwzględniając postulat pewności prawa i pewności obrotu prawnego, że użyte w przepisie art. 2 ust. 1 ww. ustawy pojęcie posiadania należy rozumieć zgodnie z definicją tego pojęcia zawartą w Kodeksie cywilnym. Dyrektywa interpretacyjna, zgodnie z którą, jeżeli istnieje w systemie prawa wiążące ustalenie znaczenia zwrotów zawartych w przepisach prawnych systemu, to należy używać odpowiednich zwrotów w tym właśnie znaczeniu, ma charakter systemowy i uniwersalny, a zatem dotyczy również zwrotów używanych w ustawie o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, których znaczenie nie zostało ustalone w ustawie, lecz wynika z innej gałęzi prawa. Z przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych nie wynika, aby pojęcia posiadania należało użyć w znaczeniu odmiennym od ustalonego w przepisach prawa, tu: w przepisach prawa cywilnego, a tylko takie stwierdzenie usprawiedliwiałoby taki zabieg interpretacyjny. Tym samym uzasadnionym staje się odniesienie w tym zakresie do Kodeksu cywilnego. Pojęcie posiadania określa przepis art. 336 Kodeksu cywilnego, obejmując przy tym jego istotę i elementy; równocześnie wskazuje rodzaje posiadania. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny) (art. 336 K.c.). Zatem posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą. W potocznym ujęciu posiadanie kojarzy się z wykonywaniem władztwa nad rzeczą, jednakże w ściślejszym, techniczno-prawnym znaczeniu, zdefiniowanym w art. 336 K.c., niezbędne jest władanie rzeczą jak właściciel lub jak mający inne prawo do władania cudzą rzeczą, z wykluczeniem dzierżenia wykonywanego za kogo innego (art. 338 K.c.. Zatem posiadanie występuje, co w sprawie tej należy podkreślić, przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; E. Skowrońska-Bocian (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681). Nie budzi szczególnych wątpliwości interpretacyjnych element władania rzeczą (corpus) - bez wątpienia chodzi tu o dostrzegalny fakt fizycznego władztwa nad rzeczą, zatrzymania rzeczy, jej używania, korzystania. Winno być zatem poza sporem w sprawie ustalony, w drodze prawidłowo przeprowadzonego postępowania i właściwie zebranego materiału dowodowego, z oświadczeń samego skarżącego, iż nie objął on w posiadanie spornej działki. Uzupełniająco przywołać należy art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, zgodnie z którym w przypadku, gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do Kierownika Biura Powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Zdaniem Sądu przepis ten, i w tej sytuacji - konsekwentnie z woli ustawodawcy - daje możliwość przyznania płatności tylko temu producentowi rolnemu, który faktycznie objął gospodarstwo rolne (przy zachowaniu oznaczonych zasad postępowania). Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 definiuje jedynie pojęcie użytkowania, którego używa zarówno w preambule jak i w treści tego aktu prawnego – pod tym pojęciem rozumieć należy (...) użytkowanie ziem pod względem rodzaju upraw, rodzaju pokrycia ziemi lub braku upraw (...) (art. 2 pkt. 15), zaś rolnik winien zgłaszać tylko obszar używany do celów rolnych wraz z uprawnieniami do płatności (preambuła pkt. 16), co potwierdza powyższe ustalenia konieczności istnienia fizycznego elementu władania rzeczą dla spełnienia dyspozycji art. 2 ust. 1 u.p.b.r. Skoro poza sporem jest fakt, iż skarżący nie objął w faktyczne władanie spornej działki, podzielić należy w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżący podał sumę powierzchni działek rolnych objętych w posiadanie niezgodną z powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej, co skutkuje oznaczonymi w decyzjach sankcjami. Obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne nie wprowadzają zasady domniemania dobrej czy złej woli przy wypełnianiu wniosków przez rolnika, ze skutkiem stosowania czy też nie wskazanych sankcji. Procent zawyżenia powierzchni wskazany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest wadliwy, a różnica pomiędzy zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem powoduje skutek odmowy płatności za rok 2006. W stosunku do Jednolitej Płatności Obszarowej zastosowano prawidłowo dyspozycję art. 138 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 – zadeklarowana przez skarżącego powierzchnia wyniosła [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha, co oznacza, że procent zawyżenia powierzchni wynosi 34,09%. Jeżeli różnica pomiędzy zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem, w rozumieniu art. 2 pkt. 22 cyt. Rozporządzenia, przekracza 30% wyznaczonego obszaru, za dany rok nie przysługuje żadna pomoc. W zakresie Uzupełniającej Płatności Obszarowej właściwie zastosowano art. 51 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego to [...] ha, zaś stwierdzona w wyniku kontroli – [...] ha, a to oznacza, że procent zawyżenia powierzchni wyniósł 39,32%. Jeżeli powyższa różnica przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw, nie zostaje przyznana żadna pomoc obszarowa. Jeżeli dla całkowitego zatwierdzonego obszaru objętego pojedynczym wnioskiem, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3,4 i 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 o więcej niż 30% to pomoc, do której rolnik byłby uprawniony z mocy art. 50 ust. 3, 4 i 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie zostaje mu przyznana na dany rok kalendarzowy w ramach tych programów pomocowych. Z mocy art. 6a ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych odmówiono oddzielnej płatności z tytułu cukru. Zgodnie z dyspozycją art. 6a tej ustawy płatność cukrowa przysługuje producentowi, który zawarł umowę dostawy buraków cukrowych oraz spełnia warunki przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej. Skoro wykazany procent zawyżenia powierzchni nie upoważnia skarżącego do otrzymania Jednolitej Płatności Obszarowej, to zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, iż skarżącemu nie może być przyznana oddzielna płatność z tytułu cukru. Wykryto m.in. nieprawidłowości polegające na tym, iż zgłoszona we wniosku powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] przekraczała wielkość tej działki wynikającą z ewidencji gruntów. Kwestią odrębną jest natomiast uprawnienie skarżącego do żądania ewent. odszkodowania w drodze powództwa przed sądem powszechnym. Mając powyższe na względzie, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 c/ p.p.s.a. ). Sąd nie stwierdził również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a/ p.p.s.a.) i na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI