II SA/BK 778/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzję Zarządu Powiatu w Augustowie zezwalającą Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) na lokalizację przyłącza kanalizacji sanitarnej w pasie drogowym. Decyzja organu pierwszej instancji nałożyła na KRUS warunki wykonania przyłącza do określonego, krótkiego terminu (31 sierpnia 2023 r.) oraz w porozumieniu z wykonawcą przebudowy drogi. Sąd uznał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), w szczególności art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 4 KPA, poprzez odstąpienie od uzasadnienia decyzji, mimo że nałożono na stronę warunki nieujęte we wniosku. Brak uzasadnienia naruszył zasadę przekonywania (art. 11 KPA), uniemożliwiając stronie zrozumienie podstaw odmowy wykonania przyłącza po wyznaczonym terminie i konieczności współpracy z konkretnym wykonawcą. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał, iż wykonanie przyłącza mogłoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi na przebudowę drogi, co jest przesłanką do odmowy zezwolenia zgodnie z art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na organie, a nie na wnioskodawcy. Sąd wskazał również, że termin wykonania przyłącza (21 dni) był nierealny ze względu na konieczność uzyskania pozwoleń (np. od konserwatora zabytków) i przeprowadzenia procedury zamówienia publicznego. W związku z tym, sąd uchylił całą decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wytycznych sądu, w tym realnego określenia terminu wykonania inwestycji i rzetelnego ustalenia wpływu prac na gwarancję drogową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów KPA dotyczących uzasadniania decyzji oraz przepisów ustawy o drogach publicznych w zakresie warunków lokalizacji urządzeń w pasie drogowym, w tym kwestii gwarancji i rękojmi oraz realności terminów wykonania.
Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji przyłącza kanalizacyjnego w pasie drogowym, ale zasady interpretacji przepisów KPA i u.d.p. mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może odstąpić od uzasadnienia decyzji, jeśli nałożyła ona na stronę warunki nieujęte we wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odstąpić od uzasadnienia decyzji na podstawie art. 107 § 4 KPA, jeśli nałożył dodatkowe warunki, które nie wynikają z wniosku strony, ponieważ narusza to zasadę przekonywania i uniemożliwia stronie zrozumienie podstaw rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Organ administracji publicznej ma obowiązek uzasadnić swoje decyzje, zwłaszcza gdy nakłada na stronę warunki wykraczające poza jej pierwotne żądanie. Odstąpienie od uzasadnienia w takiej sytuacji jest niezgodne z zasadą przekonywania i utrudnia stronie zrozumienie podstaw prawnych i faktycznych decyzji.
Czy zarządca drogi może odmówić zezwolenia na umieszczenie urządzeń w pasie drogowym lub nałożyć warunki, powołując się na potencjalną utratę gwarancji lub rękojmi za budowę drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządca drogi może odmówić zezwolenia lub nałożyć warunki, jeśli umieszczenie urządzeń mogłoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg. Jednakże, ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na zarządcy drogi, który musi wykazać konkretne zagrożenie, a nie może przerzucać tego obowiązku na wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych pozwala zarządcy drogi na odmowę zezwolenia lub nałożenie warunków w celu ochrony gwarancji i rękojmi związanych z budową drogi. Jednakże, aby skutecznie powołać się na tę przesłankę, zarządca musi przedstawić dowody wskazujące na realne ryzyko utraty tych uprawnień, a nie jedynie hipotetyczne obawy.
Czy organ może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek wykonania przyłącza w pasie drogowym w bardzo krótkim, nierealnym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może nałożyć terminu wykonania przyłącza, który jest nierealny do spełnienia ze względu na konieczność uzyskania innych pozwoleń, przeprowadzenia procedur zamówień publicznych czy wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Określenie terminu wykonania inwestycji musi uwzględniać realne możliwości wnioskodawcy, w tym czas potrzebny na uzyskanie niezbędnych zgód, pozwoleń i wyłonienie wykonawcy. Narzucenie nierealnego terminu czyni decyzję niewykonalną i narusza zasady postępowania administracyjnego.
Przepisy (11)
Główne
u.d.p. art. 39 § 3
Ustawa o drogach publicznych
Zezwolenie na lokalizację w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego może być wydane w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia, jeżeli umieszczenie urządzeń spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie przepisów odrębnych lub utratę uprawnień z tytułu gwarancji/rękojmi.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.d.p. art. 39 § 3a
Ustawa o drogach publicznych
Decyzja lokalizacyjna określa w szczególności rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora o obowiązkach.
u.d.p. art. 40
Ustawa o drogach publicznych
Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z drogami wymaga zezwolenia zarządcy drogi wydanego w drodze decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 107 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji, jeżeli uwzględnia w całości żądanie strony.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie do jego działań, przekonując strony o słuszności podejmowanych rozstrzygnięć.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi, sąd zasądza od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Prawo budowlane art. 29
Ustawa Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 30
Ustawa Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ naruszył art. 107 § 1 pkt 6 KPA, odstępując od uzasadnienia decyzji mimo nałożenia warunków. • Organ naruszył art. 39 ust. 3 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, nie wykazując, że wykonanie przyłącza doprowadzi do utraty gwarancji/rękojmi. • Wyznaczony termin wykonania przyłącza był nierealny.
Godne uwagi sformułowania
organ powinien prowadzić postępowania, a przede wszystkim jego zakończyć w drodze wydania decyzji administracyjnej w taki sposób, aby strona postępowania nie miała wątpliwości co do prawidłowości, słuszności i legalności podjętego rozstrzygnięcia. • ciężar udowodnienia zaistnienia tej okoliczności spoczywa w tym przypadku na organie • nie można wykluczyć, że warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa (...) czy też obawa o utratę uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi (...) mogły uzasadniać warunek zezwolenia tj. określenie terminu wykonania przyłącza
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący
Barbara Romanczuk
sprawozdawca
Małgorzata Roleder
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących uzasadniania decyzji oraz przepisów ustawy o drogach publicznych w zakresie warunków lokalizacji urządzeń w pasie drogowym, w tym kwestii gwarancji i rękojmi oraz realności terminów wykonania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji lokalizacji przyłącza kanalizacyjnego w pasie drogowym, ale zasady interpretacji przepisów KPA i u.d.p. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnianie decyzji administracyjnych i jak organ musi udowodnić swoje racje, zwłaszcza gdy odmawia zezwolenia lub nakłada warunki. Pokazuje też praktyczne problemy związane z inwestycjami w pasie drogowym i ochroną gwarancji na roboty drogowe.
“Organ musi udowodnić swoje racje: dlaczego nie możesz wykonać przyłącza w pasie drogowym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.