II SA/Bk 771/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań przestrzennych, uznając, że pozostawienie działki skarżącej w rolniczym użytkowaniu było uzasadnione ochroną środowiska i unikaniem konfliktów społecznych.
Skarżąca L.G. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy Łomża dotyczącą zmiany studium uwarunkowań przestrzennych, domagając się przeznaczenia jej działki rolnej pod budownictwo przemysłowo-usługowe. Argumentowała to uciążliwością sąsiadującej ubojni zwierząt i spadkiem wartości działki. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o pozostawieniu działki w rolniczym użytkowaniu była uzasadniona koniecznością ochrony środowiska, unikaniem konfliktów społecznych oraz uwzględnieniem stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który nie uzgodnił pierwotnego projektu zmiany studium obejmującego tereny przemysłowe w pobliżu zabudowy mieszkaniowej i terenów cennych przyrodniczo.
Skarżąca L.G. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy Łomża w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, domagając się przeznaczenia jej działki nr [...] pod budownictwo przemysłowo-usługowe. Argumentowała to uciążliwością sąsiadującej ubojni zwierząt, planowaną rozbudową tej ubojni oraz spadkiem wartości jej działki. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że uchwała nie narusza prawa. Analiza wykazała, że pierwotny projekt zmiany studium, który obejmował tereny przemysłowe (PU) w pobliżu działki skarżącej i ubojni, nie uzyskał pozytywnej opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) ze względu na potencjalne negatywne oddziaływanie na środowisko, szlaki migracyjne zwierząt oraz bliskość zabudowy mieszkaniowej. Po modyfikacjach, które okazały się niewystarczające, ostatecznie ograniczono obszar PU do kilku działek bezpośrednio sąsiadujących z ubojni, wyłączając działkę skarżącej. Sąd uznał, że pozostawienie działki skarżącej w rolniczym użytkowaniu było uzasadnione ochroną środowiska, unikaniem konfliktów społecznych i było wynikiem konieczności uzyskania uzgodnienia z RDOŚ. Podkreślono, że władztwo planistyczne gminy nie jest absolutne i musi uwzględniać interes publiczny oraz zasady proporcjonalności, a sądowa kontrola ogranicza się do zgodności z prawem, a nie oceny celowości rozwiązań planistycznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości ma legitymację do zaskarżenia takiej uchwały, gdyż studium, choć nie jest aktem prawa miejscowego, wyznacza kierunki przyszłego zagospodarowania i może pośrednio wpływać na prawa właściciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała w sprawie studium, mimo że nie ingeruje bezpośrednio w prawa właściciela, może naruszyć jego interes prawny ze względu na wiążący charakter studium dla przyszłych planów miejscowych. Dlatego dopuszczalna jest skarga na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Umożliwia zaskarżenie uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego, jeśli naruszono interes prawny lub uprawnienie strony.
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania studium lub planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 15 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Projekt planu miejscowego sporządza się zgodnie z zapisami studium.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rada gminy uchwala plan miejscowy po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium.
u.o.p. art. 16 § 7
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Określa wymóg uzgodnienia projektu planu zagospodarowania przestrzennego z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w zakresie ochrony przyrody.
ustawa środowiskowa art. 57 § 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Reguluje procedurę opiniowania projektów planistycznych pod kątem oddziaływania na środowisko.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 31 § 3
Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 64 § 3
Prawo własności może być ograniczone tylko w drodze ustawy i w zakresie nienaruszającym istoty prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie decyzji o pozostawieniu działki skarżącej w rolniczym użytkowaniu ze względu na ochronę środowiska i uniknięcie konfliktów społecznych. Konieczność uzyskania uzgodnienia z RDOŚ jako czynnik determinujący kształt zmiany studium. Zasada proporcjonalności i wyważenia interesów publicznego i prywatnego w procesie planowania przestrzennego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej o naruszeniu jej interesu prawnego przez brak przeznaczenia działki pod zabudowę przemysłowo-usługową. Twierdzenia o zmowie organu z inwestorem. Argumentacja o nieekonomiczności dalszego rolniczego użytkowania działki.
Godne uwagi sformułowania
Władztwo planistyczne stanowi jeden z aspektów konstytucyjnej zasady samodzielności gminy. Samodzielność planistyczna gminy nie oznacza jednak pełnej swobody w ustalaniu przeznaczenia i sposobu zagospodarowania poszczególnych obszarów gminy, bowiem rada gminy, jako organ władzy publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa. Istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Ingerencja w sferę prawa własności do nieruchomości musi zawsze pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów. Sądowa kontrola władztwa planistycznego, nie może zatem dotyczyć badania słuszności lub celowości przyjętych przez organy gminy rozwiązań planistycznych, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
sędzia
Barbara Romanczuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności skargi na uchwałę w sprawie studium uwarunkowań przestrzennych, zasady wyważania interesów w planowaniu przestrzennym, znaczenie opinii i uzgodnień RDOŚ, granice władztwa planistycznego gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między rozwojem inwestycyjnym a ochroną środowiska i interesami mieszkańców, a także procedury planistycznej w kontekście opinii RDOŚ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożony proces planowania przestrzennego, konflikt między rozwojem a ochroną środowiska oraz rolę RDOŚ w procesie decyzyjnym. Pokazuje też, jak ważne jest wyważenie interesów różnych stron.
“Konflikt o działkę: czy ochrona środowiska może zablokować rozwój biznesu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 771/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-03-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 40 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Dz.U. 2022 poz 503 art. 28 ust. 1, art. 11 pkt 5 lit. i Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 916 art. 16 ust. 7 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi L. G. na uchwałę Rady Gminy Łomża z dnia 28 lutego 2023 r. nr XLII/383/23 w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Łomża oddala skargę Uzasadnienie Uchwałą z dnia 24 czerwca 2021 r. nr XXV/206/21 (zmienioną uchwałą nr XXIX/235/21 z dnia 30 listopada 2021 r.) Rada Gminy Łomża (dalej: "Rada Gminy") przystąpiła do sporządzenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Łomża. W treści § 2 uchwały wskazano, że przedmiotem opracowania zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Łomża (dalej: "Studium") jest aktualizacja przebiegu drogi ekspresowej nr S61 oraz wskazanie obszarów pod docelowe tereny inwestycyjne. Zmiana Studium objęła m.in. obszar miejscowości P. położony na P. od ul. S. i ul. P. oraz na wschód od drogi krajowej nr 63 (dalej: "P. P."). Ogłoszenie o podjęciu ww. uchwały intencyjnej opublikowano na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Gminy Łomża (dalej: "BIP"), zamieszczono w prasie lokalnej oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy Łomża (dalej: "Urząd Gminy"). Pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. L.G. wniosła o przekształcenie dotychczasowego rolniczego przeznaczenia działki nr [...] (stanowiącej jej własność) położonej w P. między ul. P., a ul. B., pod budownictwo mieszkaniowe z usługami. Wnioskodawczyni wskazała, że ww. działka zlokalizowana jest w pobliżu ubojni zwierząt, co znacząco obniżyło jej wartość. W dniu 9 sierpnia 2021 r. do akt wpłynął protest kilkudziesięciu mieszkańców P., którzy nie zgodzili, aby zmiana Studium umożliwiała rozbudowę ubojni zwierząt zlokalizowanej przy ul. P. w P. Wskazali oni na szereg niedogodności związanych z jej codziennym i nieprzerwanym funkcjonowaniem oraz dostrzegli, że zatwierdzenie Studium w proponowanym kształcie doprowadzi do zmiany przeznaczenia okolicznych terenów z obecnej funkcji mieszkaniowej (z możliwością działalności produkcyjno-usługowej) na funkcję przemysłową. Wniosek ten (protest mieszkańców) został uwzględniony przez Wójta Gminy Łomża (dalej: "Wójt") przez zmniejszenie planowanego zasięgu obszaru inwestycyjnego w P. W wyniku uwzględnienia wniosku, pod tereny inwestycyjne przeznaczono obszar istniejących zakładów przy ul. S. wraz z rezerwą terenu pod ewentualną rozbudowę w kierunku ul. B., tj. w oddaleniu od istniejącej zabudowy mieszkaniowej. Rezerwą tą objęto m.in. działkę nr [...], co do której Wójt odmówił przeznaczenia pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, ze względu na sąsiedztwo zakładu produkcyjnego, tj. ubojni, która jest źródłem uciążliwości dla okolicznych mieszkańców. Ponadto w ocenie Wójta wprowadzenie nowych terenów mieszkaniowych w bezpośrednim sąsiedztwie ubojni jest wykluczone ze względu na konflikty społeczne (wykaz wniosków wraz z ich rozstrzygnięciem, k. 254-276 akt administracyjnych). Następnie organ planistyczny pozyskał dokumenty sporządzone na potrzeby opracowania zmiany Studium, tj.: opracowanie ekofizjograficzne dla obszaru zmiany Studium, analizę potrzeb i możliwości rozwoju Gminy Łomża oraz prognozę oddziaływania na środowisko (dalej: "Prognoza") oraz zwrócił się do właściwych organów o niezbędne opinie i uzgodnienia, a także sporządził projekt zmiany Studium. Projekt ten obejmował następujące kierunki rozwoju obszarów objętych zmianą: (1) tereny rozwoju zabudowy mieszkaniowo-usługowej (oznaczone symbolem "M"), na których przewidziano głównie zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zabudowę usługową obejmującą m.in. handel, rzemiosło i usługi nieuciążliwe, a także zabudowę usług publicznych i prospołecznych oraz uzupełniająco: zabudowę zagrodową, w tym agroturystykę, a także drogi, ciągi pieszo-jezdne, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej oraz zieleń naturalną i urządzoną; (2) tereny rozwoju zabudowy usługowej (oznaczone symbolem "U"), na których przewidziano głównie zabudowę usług komercyjnych i rzemiosła oraz usług publicznych, a także uzupełniająco: zabudowę usług sportu i rekreacji, zabudowę usług obsługi ruchu turystycznego, zieleń naturalną i urządzoną, drogi, ciągi pieszo-jezdne, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej oraz lokale mieszkalne towarzyszące zabudowie usługowej; (3) tereny rozwoju zabudowy obiektów produkcyjnych, składów magazynów i usług (oznaczone symbolem "PU"), na których przewidziano głównie zabudowę obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, zabudowę obiektów produkcyjnych wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 500 kW wykorzystujących energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną lub energię geotermalną, a także zabudowę usługową, w tym związaną z zapleczem socjalnym i administracyjnym obiektów produkcyjnych, składów i magazynów; uzupełniająco zaś przewidziano: zieleń naturalną i urządzoną, drogi, ciągi pieszo-jezdne, parkingi, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej oraz lokale mieszkalne towarzyszące zabudowie o przeznaczeniu podstawowym. Dla każdego z tych terenów sprecyzowano wskaźniki i zasady dotyczące jego zagospodarowania i użytkowania. Na rysunku graficznym projektu zmiany Studium obszar P. P., oznaczony w całości symbolem PU, (wyznaczony od północy ul. S. i ul. P.) sięgał terenów położonych na P. od ul. M. (za wyjątkiem pasa gruntu leśnego) i obejmował działkę nr [...] położną między ul. P., a ul. B.. Wnioskiem z dnia 25 maja 2022 r. Wójt zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej: "RDOŚ") zarówno o zaopiniowanie projektu zmiany Studium wraz z Prognozą na podstawie art. 11 pkt 5 lit. i) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2022 r., poz. 503 ze zm.; dalej: "u.p.z.p.") i art. 54 ust. 1 (w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2022 r., poz. 1029 ze zm.; dalej: "ustawa środowiskowa"), jak i o uzgodnienie projektu zmiany Studium na podstawie art. 16 ust. 7, art. 23 ust. 5 i art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2022 r., poz. 916 z; dalej: "u.o.p."). Pismem z dnia 22 czerwca 2022 r. RDOŚ, działając na podstawie art. 57 ust. 1 i art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej (tj. opiniując projekt zmiany Studium opracowany w ramach procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko) wyraził opinię o konieczności dokonania korekt i uzupełnień przedłożonej do zaopiniowania zmiany Studium i Prognozy, w zakresie potencjalnego negatywnego oddziaływania na środowisko nowych przedsięwzięć w odniesieniu m.in. do terenu P. P. oznaczonego w zmianie Studium symbolem PU, położonego w otulinie Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Dolny Narwi; dalej: "ŁPK") oraz w obrębie korytarza ekologicznego "Czerwony Bór" (GKPnC-5A). RDOŚ zwrócił także uwagę na określone w Prognozie potencjalnie znacząco negatywne oddziaływanie na środowisko, warunków zagospodarowania terenu na trzech obszarach objętych zmianą na PU (G./P.), które to oddziaływanie nie zostało należycie przeanalizowane, mimo zawartego w Prognozie stwierdzenia o możliwości powstania w przyszłości na tych obszarach obiektów zagrażających środowisku przyrodniczemu. W ocenie RDOŚ mogą one zagrażać również zdrowiu i życiu ludzi ze względu na bliską odległość terenów inwestycyjnych od zabudowy mieszkaniowej. Z tego względu RDOŚ polecił dokonanie ponownej analizy ewentualnego oddziaływania zmiany Studium na środowisko, w tym rozszerzenie jej o wpływ oddziaływania na ludzi, nie tylko w kontekście możliwej realizacji elektrowni fotowoltaicznej i budowy drogi S61, ale także w kontekście terenów o przeznaczeniu produkcyjno-usługowym, tym bardziej, że na ich części już obecnie prowadzona jest działalność o sprecyzowanym kierunku. RDOŚ dostrzegł w tym względzie uciążliwe oddziaływanie na środowisko i ludzi zakładów istniejących na obszarze zmiany Studium oraz podkreślił, że przewidziane w Prognozie rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą potencjalnych negatywnych oddziaływań na środowisko (tj. wyznaczenie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej i zasady lokalizowania obiektów wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii), nie zabezpieczą tego środowiska. Dodatkowo RDOŚ zwrócił uwagę, że w opracowaniu ekofizjograficznym zalecono utrzymanie istniejących pasów zieleni izolacyjnej i utworzenie nowych w sąsiedztwie m.in. terenów przemysłowych, czego jednak nie uwzględniono w projekcie zmiany Studium. RDOŚ zalecił rozważenie zminimalizowania negatywnego oddziaływania z terenów oznaczonych symbolami U i PU, przez wprowadzenie np. strefy buforowej, czy zwiększenie odległości od terenów mieszkaniowych. RDOŚ zauważył również, że generalne wprowadzenie nowych terenów usługowych na gruntach rolnych spowoduje zubożenie możliwości produkcyjnej, a zarazem zmniejszenie dostępności tych terenów dla okolicznej fauny, zaś zmiana na funkcję usługową i produkcyjną dotychczasowych terenów rolnych położonych w otulinie ŁPK oraz w korytarzu ekologicznym "Czerwony Bór" (a więc obszaru P. P.), może potencjalnie negatywnie wpłynąć na szlaki migracyjne zwierząt. W tym względzie RDOŚ zwrócił uwagę na położenie obszaru P. P. w obrębie korytarza ekologicznego "Czerwony Bór", również w kontekście dostrzeżenia tego faktu przez autorów Prognozy, którzy w opracowaniu tym stwierdzili, że "(...) w zmianie Studium nie ingeruje się w najcenniejsze obszary przyrodnicze" w celu ochrony m.in. korytarzy ekologicznych (w ramach kształtowania struktur przestrzennych wspierających osiągnięcie i utrzymanie wysokiej jakości środowiska przyrodniczego i walorów krajobrazowych Polski). RDOŚ podkreślił również, że zaproponowane w zmianie Studium przekształcenia gruntów rolnych, nijak mają się do założeń rozwojowych Gminy, których podstawą jest pozostawienie tych gruntów w dotychczasowym rolniczym użytkowaniu. W kontekście tych założeń, konieczna jest zdaniem RDOŚ ponowna analiza kwestii zmiany terenów rolnych na tereny o przeznaczeniu U i PU. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2022 r., wydanym na podstawie art. 16 ust. 7, art. 23 ust. 5 i art. 30 ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 11 pkt 5 lit. i) u.p.z.p., RDOŚ nie uzgodnił projektu zmiany Studium w zakresie ochrony przyrody, w części dotyczącej terenów położonych w otulinie ŁPK i w obrębie korytarza ekologicznego "Czerwony Bór". W uzasadnieniu postanowienia RDOŚ zawarł analogiczną, jak w piśmie z dnia 22 czerwca 2022 r., argumentację dotyczącą niewystarczającego zabezpieczenia środowiska przyrodniczego w kontekście potencjalnie znaczącego negatywnego oddziaływania na nie, przez rozwój zabudowy obiektów produkcyjnych, składów, magazynów i usług, na trzech obszarach P./G. (położonych w otulinie ŁPK i w korytarzu ekologicznym "Czerwony Bór"), w szczególności w odniesieniu do szlaków migracyjnych zwierząt. Dodatkowo RDOŚ zwrócił uwagę na obszar P. P., wskazując, że leży on zarówno w obrębie ww. korytarza ekologicznego, jak i w bezpośrednim sąsiedztwie rozległego kompleksu leśnego. RDOŚ zalecił w tym względzie analizę zapisów projektu zmiany Studium w kontekście potencjalnego wpływu tego dokumentu na cele, dla jakich utworzono korytarz ekologiczny, a więc pośrednią ocenę jego wpływu na obszary chronione, które korytarz ten łączy. RDOŚ stwierdził również, że zamierzenia projektu zmiany Studium nie wykluczają jednoznacznie negatywnego oddziaływania na gatunki chronione i mogą mieć negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze, florę i faunę, a także na migrację zwierząt w obrębie korytarza ekologicznego i w otulinie ŁPK. RDOŚ wskazał, że należy wskazać zabezpieczenia środowiska przyrodniczego lub rozwiązania alternatywne, minimalizujące negatywne oddziaływanie projektu zmiany Studium na to środowisko. W celu uwzględnienia zaleceń RDOŚ, w projekcie zmiany Studium poczyniono modyfikacje polegające na wprowadzeniu rozwiązań ograniczających negatywne oddziaływanie terenów PU i U na środowisko przyrodnicze, w tym ludzi, przez zwiększenie na tych terenach wskaźnika minimalnej powierzchni biologicznie czynnej z 15% do 30% (PU) i z 20% do 30% (U) oraz wprowadzenie nakazu realizacji zieleni izolacyjnej w sąsiedztwie terenów mieszkaniowych. Pismem z dnia 13 lipca 2022 r. Wójt zwrócił się do RDOŚ o ponowne zaopiniowanie projektu zmiany Studium wraz z Prognozą na podstawie art. 11 pkt 5 lit. i) u.p.z.p. oraz art. 54 ust. 1 (w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej oraz o ponowne uzgodnienie projektu zmiany Studium na podstawie art. 16 ust. 7, art. 23 ust. 5 i art. 30 ust. 3 u.o.p. Jednocześnie Wójt wskazał, że projekt zmiany Studium wraz z Prognozą został skorygowany zgodnie z sugestiami zawartymi w piśmie RDOŚ z dnia 22 czerwca 2022 r. W odpowiedzi RDOŚ pismem z dnia 17 sierpnia 2022 r. ponownie odmówił pozytywnego zaopiniowania zmodyfikowanego projektu zmiany Studium opracowanego w ramach procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W tym względzie RDOŚ wskazał, że zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej i wprowadzenie nakazu realizacji zieleni izolacyjnej na terenach oznaczonych symbolem PU w sąsiedztwie terenów mieszkaniowych, nie stanowią rozwiązań chroniących środowisko przyrodnicze m.in. na obszarze P. P. (oznaczonym wciąż symbolem PU). RDOŚ podkreślił, że obszar ten nadal pozostaje w obrębie otuliny ŁPK i korytarza ekologicznego "Czerwony Bór", podczas gdy zgodnie z art. 5 pkt 14 u.o.p. otulina jest strefą ochronną, graniczącą z formą ochrony przyrody, wyznaczoną indywidualnie dla tej formy w celu zabezpieczenia jej przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. RDOŚ podkreślił także, że z art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. c) ustawy środowiskowej wynika, że jednym z podstawowych elementów ocenianych w Prognozie jest wpływ planowanych sposobów zagospodarowania terenu, na występujące powierzchniowe formy ochrony przyrody oraz wzajemne powiązania między elementami środowiska, a więc również korytarze ekologiczne, łączące je w pewną spójną całość. Jeżeli więc z Prognozy opracowanej w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wynika, że proponowane zapisy aktów planowania nie uwzględniają w dostateczny sposób standardów ochrony środowiska przyrodniczego, to oznacza to wadliwość proponowanych rozwiązań. W ocenie RDOŚ wprowadzone zmiany w Prognozie nie wykluczają znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko terenów PU zlokalizowanych na obszarze P. P.. W ocenie RDOŚ na obszarze tym będzie dochodziło do negatywnego oddziaływania terenów PU na sąsiednią zabudowę mieszkaniową, nawet mimo wprowadzenia do projektu zmiany Studium nakazu realizacji zieleni izolacyjnej, który to nakaz nie ograniczy uciążliwości emisyjnych związanych z eksploatacją ubojni zwierząt, a także innych dodatkowych oddziaływań, które pojawią się wraz z nowymi inwestorami o zbliżonym kierunku działalności. W ocenie RDOŚ, w kontekście dostrzeżonej przez autorów Prognozy możliwości powstania na tym obszarze obiektów zagrażających środowisku przyrodniczemu, wprowadzenie ww. nakazu oraz zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej, nie zapewnią ochrony środowiska przed możliwym negatywnym oddziaływaniem. Dodatkowo RDOŚ zwrócił uwagę na zapisy Prognozy, wedle których w wyniku realizacji ustaleń zmiany Studium na terenach PU może dojść do utraty bądź przekształcenia siedlisk zwierząt na skutek usunięcia części drzewostanów lub ogrodzenia działek, zaś zlokalizowanie tam obiektów długoterminowo emitujących hałas, przyczyni się do płoszenia zwierząt, w tym migrujących korytarzem ekologicznym "Czerwony Bór". Również autorzy Prognozy ocenili powyższe skutki jako negatywne, pośrednie i długoterminowe. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2022 r. RDOŚ ponownie nie uzgodnił projektu zmiany Studium w zakresie ochrony przyrody w części dotyczącej terenów położonych w otulinie ŁPK i w korytarzu ekologicznym "Czerwony Bór". W uzasadnieniu RDOŚ przedstawił analogiczną argumentację do tej zawartej w piśmie z dnia 17 sierpnia 2022 r., dodatkowo przytaczając regulacje prawne zabraniające umyślnego płoszenia lub niepokojenia zwierząt, a także powołując zapisy planu zagospodarowania przestrzennego województwa podlaskiego (uchwała sejmiku województwa podlaskiego z dnia 22 maja 2017 r. nr XXXVI/330/17; dalej: "p.z.p.w.p.") wyznaczające ramy ochrony i racjonalnego wykorzystania w procesie planowania potencjału środowiska przyrodniczego i obligatoryjnego wybierania rozwiązań najmniej uciążliwych dla środowiska, a także wymagające uwzględniania ochrony przed kolizyjnymi funkcjami przestrzeni korytarzy ekologiczno-migracyjnych. W konsekwencji w kolejnym projekcie zmiany Studium ograniczono obszar P. P. (oznaczony symbolem PU) do kilku działek zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie ubojni, położonych między ul. P., a ul. B. Z obszaru tego wyłączono działkę nr [...], a także cały obszar położony na P. od ul. B. Wnioskiem z dnia 22 września 2022 r. Wójt ponownie zwrócił się do RDOŚ o zaopiniowanie projektu zmiany Studium wraz z Prognozą na podstawie art. 11 pkt 5 lit. i) u.p.z.p. oraz art. 54 ust. 1 (w zw. z art. 46 ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 57 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej oraz o uzgodnienie projektu zmiany Studium na podstawie art. 16 ust. 7, art. 23 ust. 5 i art. 30 ust. 3 u.o.p. W piśmie z dnia 12 października 2022 r. RDOŚ wskazał, że nie wnosi zastrzeżeń do przedłożonego mu do zaopiniowania skorygowanego projektu zmiany Studium. RDOŚ stwierdził, że użytkowanie i zagospodarowanie opracowanego obszaru jest zgodne z uwarunkowaniami przyrodniczymi i pozwala na prowadzenie działań gospodarczych bez większych szkód dla środowiska, a także, że projekt zmiany Studium w przedstawionym kształcie, nie wprowadza takich funkcji rozwoju Gminy, które mogłyby wpłynąć negatywnie na cele, przedmiot ochrony oraz integralność form ochrony przyrody. Postanowieniem z dnia 12 października 2022 r. RDOŚ uzgodnił projekt zmiany Studium w zakresie ochrony przyrody w części dotyczącej terenów położonych na obszarach form ochrony przyrody, w tym w otulinie ŁPK. W uzasadnieniu RDOŚ wskazał, że aktualne ukształtowanie struktury przestrzennej Gminy uwzględnia potrzebę ochrony zasobów przyrodniczych, w tym różnorodności biologicznej. Lokalne korytarze ekologiczne umożliwiające prawidłowe funkcjonowanie systemu przyrodniczego pozostają drożne, a najcenniejsze obszary przyrodnicze opracowania pozostają niezabudowane. W szczególności zapisy proponowane w zmianie Studium nie naruszają zakazów ustanowionych w p.z.p.w.p., a także nie kolidują z celami i założeniami ochronnymi zawartymi w aktach prawnych dotyczących form ochrony przyrody. Obwieszczeniem z dnia 10 listopada 2023 r. Wójt poinformował o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany Studium wraz z Prognozą oraz wyznaczył datę dyskusji publicznej, a także termin wnoszenia uwag do tego projektu. Ogłoszenie opublikowano w prasie lokalnej, BIP Urzędu Gminy oraz zamieszczono na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy. Pismem z dnia 20 grudnia 2022 r. L.G. wniosła o ujęcie działki nr [...] w planie zagospodarowania przestrzennego, wskazując, że nie mogą być na niej budowane domy mieszkalne, ze względu na sąsiedztwo ubojni zwierząt. Wskazała również na obniżenie wartości ww. działki jako rolniczej i usługowo-mieszkalnej. W odpowiedzi z dnia 28 grudnia 2022 r. Wójt poinformował, że obecnie nie jest procedowane uchwalenie planu miejscowego dla przedmiotowego terenu, lecz zmiana Studium oraz wskazał na wyznaczoną datę możliwości składania uwag do projektu zmiany Studium. Kolejnym pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. L.G. wniosła o ujęcie działki nr [...] w Studium ze względu na brak możliwości zrealizowania na niej zabudowy mieszkaniowej. Wskazała również na obniżenie wartości ww. działki jako rolniczej i usługowo-mieszkaniowej. Wójt uwagi tej nie uwzględnił, argumentując, że ww. działka sąsiaduje bezpośrednio z terenem PU, na którym zlokalizowane są zakłady produkcyjno-usługowe (w tym ubojnia zwierząt), które mogą być źródłem, uciążliwości. W ocenie Wójta wprowadzenie nowych terenów mieszkaniowych w bezpośrednim sąsiedztwie tych zakładów jest wykluczone ze względu na konflikty społeczne oraz niedogodności, jakie te zakłady mogą generować (wykaz uwag wraz z rozstrzygnięciem, k. 1155-1162 akt administracyjnych). Uchwałą z dnia 28 lutego 2023 r. nr XLII/383/23 Rada Gminy uchwaliła zmianę Studium w ostatnim projektowanym kształcie. Działka nr [...], jakkolwiek objęta granicami zmiany Studium, pozostała w dotychczasowym rolniczym przeznaczeniu. Teren położony między ul. P., a ul. B., bezpośrednio graniczący z ww. działką od strony zachodniej, przeznaczono pod PU. Skargę na ww. uchwałę wniosła w dniu 29 września 2023 r. do sądu administracyjnego L.G., w zakresie odmowy przeznaczenia jej działki nr [...] pod budownictwo przemysłowo-usługowe. Skarżąca podała, że uzyskała wiedzę o podjętej uchwale w połowie września 2023 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że trzykrotnie zwracała się do Wójta o ujęcie ww. działki w Studium, w tym dnia 9 stycznia 2023 r. wniosła o przeznaczenie ww. działki pod budownictwo usługowe, jednakże pismo to pozostało bez odpowiedzi. W jej ocenie, funkcjonująca w sąsiedztwie jej działki ubojnia zwierząt zakłóca sąsiedztwo mieszkaniowe, bowiem działalność tego zakładu nie zamyka się w granicach działki, na której jest on posadowiony. Ponadto wskazała na planowaną rozbudowę ubojni przy granicy z ww. działką o myjnię samochodową, parking, zbiornik na wody opadowe i inne obiekty oraz na zlokalizowanie studni głębinowej w odległości 7 m od granicy jej działki. Skarżąca podniosła, że dalsze rolnicze użytkowanie przedmiotowej działki jest nieekonomiczne ze względu na osuszenie gruntów przez ww. studnię oraz studnię wodociągów miejskich. Podała również, że sąsiednia działka nr [...] stanowiąca własność właściciela ubojni została przekształcona z rolnej na budowlano-usługową, natomiast jej działka nie została w ten sposób przekształcona. Końcowo podniosła, że ww. działania Wójta skierowane są przeciwko niej i wspierają właściciela ubojni. Wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w zakresie działki nr [...] i przeznaczenie jej pod budownictwo przemysłowo-usługowe. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie oraz odniósł się do argumentacji w niej zawartej, podtrzymując uprzednio zajęte stanowisko w kwestii odmowy uwzględnienia uwag skarżącej do projektu zmiany Studium, wniesionych dnia 9 stycznia 2023 r. Pismem procesowym z dnia 24 stycznia 2024 r. skarżąca doprecyzowała skargę, wskazując, że pozbawiono ją możliwości stanowienia o swojej własności, swobody gospodarczej i naruszono Konstytucję RP. Dodała, że przedmiotowa działka nie znajduje się w obszarze strategicznym, a jej przekształcenie pod budownictwo przemysłowo-usługowe nie będzie nikomu przeszkadzało. W trakcie rozprawy w dniu 25 stycznia 2024 r. pełnomocnicy skarżącej (jej rodzice) poparli skargę. N.G. wyjaśniła, że córce chodziło o budownictwo usługowe ewentualnie produkcyjne, a nie mieszkaniowe, z uwagi na uciążliwość sąsiadującej ubojni. Obok ubojni, w sąsiedztwie dalszym, znajduje się zabudowa mieszkaniowa, dla której sąsiedztwo ubojni również jest uciążliwe. D.G. wyjaśnił, że zmiana Studium objęła przekształcenie na teren produkcyjny sąsiedniej działki nr [...], zakupionej przez właściciela ubojni, który zamierza na tym terenie zrealizować zabudowę towarzyszącą ubojni, tj. myjnię dla tirów i stanowiska parkingowe (złożono do akt projekt zagospodarowania terenu ubojni). Dalej pełnomocnik skarżącej podał, że właściciel ubojni wybudował na swoim terenie studnię głębinową w odległości 7 m od granicy działki skarżącej, o pojemności 1240 m3 na dobę. Funkcjonowanie tej studni będzie prowadziło do przesuszenia gruntów skarżącej. Właściciel ubojni kupił również cześć nieruchomości rolnej położonej z drugiej strony ubojni. Od skarżącej również chciał odkupić grunty, ale za grosze. Z uwagi na fakt, że wniosek skarżącej z dnia 9 stycznia 2023 r. został zakwalifikowany w procedurze zmiany Studium jako żądanie jej przeznaczenia pod mieszkalnictwo z usługami, zaś ze skargi oraz znajdujących się w aktach sprawy materiałów wynika, że intencją skarżącej było przekształcenie tej działki pod budownictwo usługowe lub produkcyjno-usługowe, sąd postanowił zwrócić się do Wójta o wyjaśnienie na piśmie powodów nie objęcia ww. działki zmianą zaskarżonego Studium, tj. nie wyznaczenia tej działki jako terenu inwestycyjnego – w terminie 7 dni. W piśmie z dnia 30 stycznia 2024 r. Wójt wyjaśnił z jakich względów pismo skarżącej z dnia 9 stycznia 2023 r. zakwalifikował jako wniosek o zmianę przeznaczenia działki nr [...] pod funkcję mieszkaniową z usługami oraz wskazał na powody braku objęcia ww. działki przeznaczeniem PU (brak zgody RDOŚ). W kolejnym piśmie procesowym skarżąca wskazała, że powoływanie się na ochronę środowiska stanowi celowe działanie skierowane w pozbawienie jej możliwości przekształcenia przedmiotowej rolniczej działki na usługowo-produkcyjną. Wskazała na zmowę Wójta z właścicielem ubojni, która skutkuje przekształcaniem kolejnych gruntów na potrzeby ubojni. Dodała, że działka nr [...] leży poza terenem korytarza ekologicznego. Na rozprawie w dniu 7 marca pełnomocnicy skarżącej podtrzymali skargę oraz dotychczasowe stanowisko skarżącej. Podkreślili, że sąsiedztwo terenu o przeznaczeniu PU będzie skutkowało bezużytecznością działki nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Mimo tego, że skarżąca nie zawarła w skardze żadnych konkretnych zarzutów, nie powołała, naruszonych w jej ocenie, regulacji prawnych, ani też nie wyjaśniła skąd wywodzi swój interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, to należy przyjąć, że skarga niniejsza została skierowana do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2023, poz. 40 ze zm.; dalej: "u.s.g."), wedle którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 53 § 2a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a."), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Obecna treść art. 101 u.s.g. nie przewiduje żadnego środka zaskarżenia, w związku z czym wniesienie przedmiotowej skargi nie było obwarowane terminem. Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy w zakresie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Łomża (zmiana Studium), obejmującej m.in. tereny miejscowości P., w tym P. P., na którym to obszarze położona jest działka skarżącej nr [...]. Mimo tego, że zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p.), lecz dokumentem wewnętrznym, adresowanym do podmiotów systemu administracji publicznej, a tym samym nie ingerującym bezpośrednio w prawa i obowiązki właścicieli nieruchomości położonych na obszarze nim objętym, to ze względu na charakter zawartych w nim postanowień, tj. w znacznej mierze determinujących ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, (a więc aktu bezpośrednio kształtującego sposób wykonywania prawa własności), dopuszcza się możliwość wniesienia skargi na uchwałę podjętą w sprawie przyjęcia lub zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania terenu, na gruncie regulacji art. 101 u.s.g., ze względu na potencjalną możliwość naruszenia przez ten akt interesu prawnego lub uprawnienia właściciela nieruchomości nim objętej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1203/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W orzecznictwie podkreśla się w tym kontekście znaczenie, jakie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ma dla uchwalenia planu miejscowego, w szczególności, że jest ono wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, o czym stanowi wprost art. 9 ust. 4 u.p.z.p. Co więcej art. 15 ust. 1 u.p.z.p. nakazuje sporządzenie projektu planu miejscowego m.in. zgodnie z zapisami studium, zaś art. 20 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że rada gminy uchwala plan miejscowy po uprzednim stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Z powyższego wynika, że dokonując ustaleń w planie miejscowym rada gminy, w toku prac planistycznych, zobowiązana jest do dokonania autointerpretacji uchwalonego uprzednio studium bacząc, by projekt planu miejscowego odpowiadał określonej w studium polityce przestrzennej gminy, która bezwzględnie wiąże organy gminy przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Związanie ustaleniami studium przy sporządzaniu planu miejscowego polega zatem na kształtowaniu postanowień planu w sposób uwzględniający i wręcz wynikający z określonych w studium ustaleń kierunków zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. II OSK 1540/13, CBOSA). W konsekwencji więc, skoro studium określa prawnie wiążące kryteria zasad gospodarowania przestrzenią, to po ich sprecyzowaniu w planie miejscowym, prawdopodobnie będą one oddziaływać na sposób wykonywania prawa własności (mimo, że pośrednio, to jednak w sposób wiążący). Wskutek podjęcia samej uchwały w sprawie studium, ze względu na charakter norm w nim wyrażonych, tj. wiążących jedynie radę gminy, nie zmienia się przeznaczenie działek objętych ustaleniami studium, a tym samym ingerencja w prawa własności jest tylko ewentualna. Staje się ona realna z chwilą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zważywszy zatem na prawdopodobieństwo wystąpienia w przyszłości ingerencji w prawa i obowiązki skarżącej, będącej właścicielką nieruchomości położonej na obszarze objętym ustaleniami zmiany Studium, który to akt wyznacza kierunek owej przyszłej ingerencji, w ocenie sądu skarga wywiedziona w niniejszej sprawie powinna podlegać merytorycznej ocenie. W tym względzie sąd zauważa, że skarga spełnia wymogi do jej merytorycznego rozpoznania, bowiem dotyczy ona aktu wydanego w sprawie z zakresu administracji publicznej, zaś skarżąca (w świetle uprzednio poczynionych rozważań) posiada legitymację skargową. Z treści skargi oraz pism procesowych wynika bowiem, że potencjalna możliwość naruszenia przez ten akt interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej, wynika z odmowy uwzględnienia przez organ planistyczny jej wniosku o zmianę przeznaczenia planistycznego jej działki nr [...], położonej w obszarze objętym zmianą Studium (P. P.). Skarżąca twierdzi, że na skutek funkcjonującej w sąsiedztwie ubojni zwierząt oraz dokonanej, na mocy zaskarżonej uchwały, zmiany przeznaczenia działek zlokalizowanych w pobliżu ubojni pod tereny PU, dalsze rolnicze użytkowanie działki nr [...] nie będzie ani racjonalne, ani opłacalne. Z akt sprawy wynika, że początkowo skarżąca wnosiła o zmianę przeznaczenia przedmiotowej działki na mieszkaniowo-usługowe (M), jednakże na etapie postępowania sądowego skorygowała że chodzi jej o przeznaczenie produkcyjno-usługowe (PU). W odmowie uwzględnienia ww. żądania, upatruje zaś ona naruszenia przysługujących jej praw konstytucyjnych (co prawda niesprecyzowanych) oraz uprawnień właścicielskich, w szczególności uprawnienia do swobodnego decydowania o swojej własności. Analiza toku formalnoprawnego podjęcia zaskarżonej uchwały, a także jej treści, doprowadziła jednak sąd do wniosku o braku istotnych naruszeń zasad i trybu jej sporządzenia, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, w żądanym przez skarżącą zakresie. Oceny, czy uchwalona zmiana Studium jest obarczona wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), dokonuje się (podobnie jak w przypadku uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), na gruncie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części (brzmienie z dnia 28 lutego 2023 r., Dz.U. 2022, poz. 503). Przepis ten ustanawia dwie podstawowe przesłanki zgodności z przepisami prawa uchwały podjętej w przedmiocie studium: po pierwsze przesłankę materialnoprawną, którą należy wiązać z dochowaniem standardów dokumentacji planistycznej oraz zasad sporządzania tego aktu, które rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej, dotyczące m.in. zawartych w tym akcie merytorycznych ustaleń (tj. część tekstowa, część graficzna, załączniki); po drugie przesłankę formalnoprawną, z którą wiąże się zachowanie procedury (trybu) sporządzenia studium (ewentualnie jego zmiany) i właściwości organu oraz która odnosi się do sekwencji czynności podejmowanych przez organ w celu doprowadzenia do uchwalenia tego aktu, począwszy od uchwały o przystąpieniu do jego sporządzania (uchwała intencyjna), a na jego uchwaleniu skończywszy. Podkreślić wypada, że art. 28 ust. 1 u.p.z.p. należy traktować jako instrument służący eliminowaniu z obrotu aktów planistycznych dotkniętych wyłącznie rażącymi wadliwościami (wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 1597/19, CBOSA). W świetle art. 28 ust. 1 u.p.z.p. nie każde bowiem naruszenie zasad sporządzania studium (jego zmiany) lub trybu jego sporządzania, skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi bowiem zostać ocenione jako istotne. O istotności naruszenia decyduje zaś jego wpływ na treść rozstrzygnięcia planistycznego, bądź na prawa uczestników procesu planistycznego (zwłaszcza właścicieli nieruchomości). W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że istotne naruszenie prawa to uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Jak trafnie wskazał zaś NSA w wyroku z dnia 26 maja 2020 r. (sygn. akt II OSK 1597/19, CBOSA): istotne naruszenie to takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Ze względu na brak sprecyzowania przez skarżącą konkretnych zarzutów, zarówno takich, które odnosiłyby się do zasad sporządzania zmiany Studium, jak i tych dotyczących naruszenia trybu jego sporządzenia, a jedynie wyrażenie przez skarżącą niezadowolenia z uchwalenia zmiany Studium o przyjętej treści, w szczególności w kontekście niekorzystnego wpływu zaskarżonej regulacji na sytuację finansową skarżącej (tj. obniżenie wartości przedmiotowej działki oraz utratę potencjalnego dochodu z jej sprzedaży), sąd uznał za celowe poczynienie w pierwszej kolejności kilku uwag o charakterze ogólnym. Przede wszystkim zaakcentować należy, że uchwalając studium, rada gminy realizuje kompetencję gminy do samodzielnego, zgodnego z interesami wspólnoty samorządowej, określenia długofalowej polityki przestrzennej gminy. Jak stanowi bowiem art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, należy do zadań własnych gminy. Przepis ten stanowi o samodzielnym uprawnieniu gminy w zakresie planistycznego przeznaczania i określania lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, zwanego również "władztwem planistycznym". Władztwo to stanowi jeden z aspektów konstytucyjnej zasady samodzielności gminy (vide: art. 16 oraz art. 163-165 Konstytucji RP). Samodzielność planistyczna gminy nie oznacza jednak pełnej swobody w ustalaniu przeznaczenia i sposobu zagospodarowania poszczególnych obszarów gminy, bowiem rada gminy, jako organ władzy publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa. W przypadku uchwalania lub zmiany studium, swoboda ta ograniczona jest m.in. sprecyzowanymi w art. 10 u.p.z.p. ustawowymi elementami obligatoryjnie uwzględnianymi i określanymi w treści tego aktu planistycznego. Wedle ust. 1 tego przepisu w studium uwzględnia się m.in. uwarunkowania wynikające w szczególności z: dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu (pkt 1), stanu ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony (pkt 2), stanu środowiska, w tym stanu rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej oraz wymogów ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu (pkt 3), warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia (pkt 5), potrzeb i możliwości rozwoju gminy (pkt 7), a także występowania obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych (pkt 9). W orzecznictwie podkreśla się, że poza regulacjami ustawodawstwa, organy gminy przy stanowieniu treści aktu planistycznego, muszą uwzględnić również normy konstytucyjne, w tym ustanowioną w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadę proporcjonalności, wynikający z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP zakaz nadmiernej ingerencji w chronione prawo własności (por. wyroki NSA: z 14 marca 2018 r., II OSK 1293/16; 26 października 2016 r., II OSK 145/15; 22 marca 2017 r., II OSK 1861/15; 13 marca 2019 r. II OSK 1026/17 - CBOSA), a także unormowaną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa. Jak stanowi art. 1 ust. 3 u.p.z.p., ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z niego, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające zarówno do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i do zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. W ocenie sądu, szczególnie istotne jest w tym względzie dochowanie wymogu proporcjonalności, zwanego również zakazem nadmiernej ingerencji. Wyraża się on w konieczności zachowania proporcji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (w tym prawa własności), a zamierzonym celem danej regulacji prawnej (w szczególności jej pozytywnym efektem) i oznacza konieczność wyważenia dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja nie jest możliwa. Wymóg ten zawarty jest w treści wspomnianego uprzednio art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że: ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zauważyć również należy, że jakkolwiek prawo własności podlega daleko idącym gwarancjom ochrony na gruncie Konstytucji RP oraz ustaw, to nie jest jednak prawem nieograniczonym i absolutnym. Regulacjom przewidującym ochronę prawa własności (np. art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), towarzyszą jednocześnie normy dopuszczające ingerencję w to prawo (np. art. 64 ust. 3 Konstytucji RP stanowiący, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności). Takie ograniczenie prawa własności na gruncie u.p.z.p. zawiera art. 6 ust. 1 tej ustawy, stanowiący, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oznacza to, że ustalenia planu miejscowego zawsze (lecz w różnym stopniu) wkraczają w sferę praw podmiotowych właścicieli nieruchomości, a skoro plan miejscowy jest związany uwarunkowaniami i kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w studium, uznać należy, że hipotetyczna ingerencja w prawo własności odbywa się również na etapie uchwalania studium lub jego zmiany. Jeżeli zatem granice ingerencji w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw zostały wytyczone konstytucyjną zasadą proporcjonalności, to ingerencja w sferę prawa własności do nieruchomości musi zawsze pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1708/09, CBOSA). Zauważyć przy tym należy, że przy uchwalaniu aktów planistycznych najczęściej zachodzi konieczność wyważenia interesu prywatnego i interesu publicznego, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów tych interesów. Brzmienie u.p.z.p. jednoznacznie wskazuje przy tym, że interes publiczny nie uzyskał prymatu pierwszeństwa w odniesieniu do interesu jednostki. Rozwiązania prawne przyjęte w u.p.z.p. opierają się na zasadzie równowagi interesu ogólnopaństwowego, interesu gminy i interesu jednostki, a tym samym rodzą konieczność rozważnego ich wyważenia. Dopuszczalna jest zatem tylko taka ingerencja przez organ planistyczny w uprawnienia właścicielskie, która mieści się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego. Władztwo to w żadnym wypadku nie może być nadużywane i niezależnie od legalności działań organu, jest oceniane pod kątem ewentualnego nadużycia uprawnień planistycznych. Przekroczenie tych uprawnień przez niezgodne z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenie prawa własności nieruchomości, stanowi zaś o istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. W ocenie sądu, kwestionowane przez skarżącą zapisy zmiany Studium, pomimo że nie spełniają swą treścią oczekiwań skarżącej co do planistycznego przeznaczenia jej działki, to nie ograniczają one w nieproporcjonalny sposób uprawnień skarżącej wynikających z przysługującego jej prawa własności nieruchomości. Przede wszystkim postanowienia zmiany Studium nie uniemożliwiają i nie ograniczają skarżącej korzystania z jej nieruchomości w sposób dotychczasowy, tj. rolny. W studium nie ustalono również takiego sposobu zagospodarowania nieruchomości, który sprzeciwiałby się realizacji ww. funkcji. Wobec tego teren działki skarżącej może być wykorzystywany w sposób dotychczasowy, o ile jest użytkowany zgodnie z przepisami odrębnymi. Trudno przy tym przyznać rację skarżącej, że na terenie przedmiotowej działki mogło powstać osiedle mieszkaniowe, skoro również przed uchwaleniem zmiany Studium, teren ten nie posiadał przeznaczenia mieszkaniowego. Istotnie, o takie przeznaczenie wnioskowała skarżąca na początkowym etapie procedury planistycznej, jednakże ze względu na możliwe konflikty społeczne, generowane w związku z pobliską zabudową przemysłową o wysokiej uciążliwości (ubojnia zwierząt) organ odmówił uwzględnienia jej wniosku z dnia 6 sierpnia 2021 r. Wysokie ryzyko zaistnienia konfliktów społecznych potwierdza w ocenie sądu protest mieszkańców P., wyrażony pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r., przeciwko rozszerzeniu obszaru zabudowy PU obszaru P. P., o tereny położone w pobliżu ubojni zwierząt. W tym względzie, za racjonalne należy uznać działanie organu planistycznego, który w pierwszym projekcie zmiany Studium zmniejszył zasięg przedmiotowego obszaru inwestycyjnego, przeznaczając pod tą funkcję obszar istniejących zakładów przy ul. S. wraz z rezerwą terenu pod ewentualną ich rozbudowę, położonego na P. od istniejącej zabudowy mieszkaniowej. Rezerwą tą objęto również działkę skarżącej nr [...], co oznacza, że na tym etapie procedury planistycznej, planowano dla niej przeznaczenie PU (tereny rozwoju zabudowy obiektów produkcyjnych, składów magazynów i usług). Jakkolwiek działanie organu planistycznego na tym etapie stanowiło pokłosie wyważenia dwóch wartości, tj. zapewnienia mieszkańcom P. odpowiednich warunków i jakości życia, w tym ochrony ich zdrowia oraz zgłoszonego przez potencjalnego inwestora zapotrzebowania na tereny inwestycyjne, to - jak wykazała przeprowadzona przez RDOŚ analiza akt planistycznych - zaproponowane przez Wójta rozwiązanie naruszało inne, prawnie chronione wartości, tj. zubożało stan rolniczej przestrzeni produkcyjnej, (której pozostawienie w dotychczasowym kształcie stanowi wedle autora Prognozy podstawę rozwojową Gminy) oraz zagrażało środowisku przyrodniczemu (w szczególności zaś obszarom prawnie chronionym). Jak wynika bowiem z pisma RDOŚ datowanego na 22 czerwca 2022 r., a skierowanego do organu planistycznego w związku z negatywną opinią projektu zmiany Studium opracowanego w ramach procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (art. 57 ust. 1 i art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej), a także z postanowienia tego organu z dnia 4 lipca 2022 r., wydanego w związku z procedurą uzgodnienia projektu zmiany Studium, na zasadzie art. 16 ust. 7, art. 23 ust. 5 i art. 30 ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 11 pkt 5 lit. i) u.p.z.p., RDOŚ zakwestionował m.in. przemysłowo-usługowe przeznaczenie obszaru P. P. w proponowanych granicach, sięgających od ul. P. i ul. S., do terenów położonych na P. od ul. M. RDOŚ zwrócił w tym względzie uwagę na dwie kwestie: po pierwsze na zapisy Prognozy, z których wynika, że przekształcenie gruntów rolnych przeczy założeniom rozwojowym Gminy, których podstawą jest pozostawienie gruntów rolnych w dotychczasowym użytkowaniu; po drugie zaś na potencjalnie negatywny wpływ przekształcenia pod PU dotychczasowych terenów rolnych obszaru P. P., położonych w otulinie ŁPK oraz w korytarzu ekologicznym "Czerwony Bór" (a więc obszaru P. P.), na szlaki migracyjne zwierząt. RDOŚ zalecił w tym względzie analizę zapisów projektu zmiany Studium w kontekście potencjalnego wpływu tego dokumentu na cele, dla jakich utworzono ww. korytarz ekologiczny, a więc pośrednią ocenę jego wpływu na obszary chronione, które korytarz ten łączy. RDOŚ stwierdził również, że zamierzenia projektu zmiany Studium nie wykluczają jednoznacznie negatywnego oddziaływania na gatunki chronione i mogą mieć negatywny wpływ na środowisko przyrodnicze, florę i faunę, a także na migrację zwierząt w obrębie korytarza ekologicznego i w otulinie ŁPK. RDOŚ wskazał, że należy wskazać zabezpieczenia środowiska przyrodniczego lub rozwiązania alternatywne, minimalizujące negatywne oddziaływanie projektu zmiany Studium na to środowisko. Dodatkowo RDOŚ wskazał także na bliską odległość od zabudowy mieszkaniowej P., planowanych terenów inwestycyjnych, na których dopuszczono w przyszłości powstanie obiektów zagrażających środowisku przyrodniczemu, które będą zagrażać również zdrowiu i życiu ludzi. RDOŚ dostrzegł także uciążliwe oddziaływanie na środowisko i ludzi zakładów produkcyjnych istniejących na obszarze zmiany Studium oraz podkreślił, że przewidziane w Prognozie rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą potencjalnych negatywnych oddziaływań na środowisko (tj. wyznaczenie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej i zasady lokalizowania obiektów wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii), po pierwsze nie zabezpieczą tego środowiska, a po drugie nie uwzględniają zaleceń zawartych w opracowaniu ekofizjograficznym. Z powyższych względów RDOŚ polecił dokonanie ponownej analizy ewentualnego oddziaływania zmiany Studium na środowisko oraz rozważenie zminimalizowania negatywnego oddziaływania z m.in. terenów PU. Wobec tak sformułowanych zastrzeżeń RDOŚ, w projekcie zmiany Studium poczyniono modyfikacje polegające na wprowadzeniu rozwiązań ograniczających negatywne oddziaływanie m.in. terenów PU na środowisko przyrodnicze, w tym ludzi, przez zwiększenie na tych terenach wskaźnika minimalnej powierzchni biologicznie czynnej z 15% do 30% oraz wprowadzenie nakazu realizacji zieleni izolacyjnej w sąsiedztwie terenów mieszkaniowych. Nie zmieniono wówczas granic obszaru P. P. (oznaczonego w całości PU). Zaproponowane przez Wójta modyfikacje projektu zmiany Studium okazały się jednak niewystarczające w kontekście negatywnego oddziaływania terenów PU na sąsiednią zabudowę mieszkaniową, bowiem po raz kolejny RDOŚ odmówił pozytywnego zaopiniowania projektu zmiany Studium opracowanego w ramach procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, a także nie uzgodnił projektu zmiany Studium w zakresie ochrony przyrody w części dotyczącej terenów położonych w otulinie ŁPK i w korytarzu ekologicznym "Czerwony Bór" (oba dokumenty datowane na 17 sierpnia 2022 r.). RDOŚ podkreślił wówczas negatywne skutki proponowanych rozwiązań na faunę migrującą ww. korytarzem ekologicznym, a także zwrócił uwagę na regulacje prawne zabraniające umyślnego płoszenia lub niepokojenia zwierząt, a także powołał zapisy planu zagospodarowania przestrzennego województwa podlaskiego (p.z.p.w.p.) wyznaczające ramy ochrony i racjonalnego wykorzystania w procesie planowania, potencjału środowiska przyrodniczego i obligatoryjnego wybierania rozwiązań najmniej uciążliwych dla środowiska, a także wymagające uwzględniania ochrony przed kolizyjnymi funkcjami przestrzeni korytarzy ekologiczno-migracyjnych. Wobec podtrzymania przez RDOŚ negatywnego stanowiska względem skorygowanego projektu zmiany Studium, w kolejnym projekcie ograniczono obszar PU P. P. do kilku działek, zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie ubojni, położonych między ul. P., a ul. B. Z obszaru tego wyłączono działkę skarżącej, a także cały obszar położony w obrębie korytarza ekologicznego "Czerwony Bór", tj. zlokalizowany na P. od ul. B. Dopiero tak zmodyfikowany projekt zmiany Studium spotkał się z akceptacją RDOŚ, który w dniu 12 października 2022 r. pozytywnie zaopiniował projekt zmiany Studium opracowany w ramach procedury strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz uzgodnił ten projekt w zakresie ochrony przyrody, w części dotyczącej terenów położonych na obszarach form ochrony przyrody, w tym w otulinie ŁPK. W takim też kształcie finalnie uchwalono zmianę Studium. Wobec powyższego sąd zauważa, że pozostawienie działki skarżącej w dotychczasowym rolniczym przeznaczeniu nastąpiło na skutek ingerencji w pierwotny projekt zmiany Studium, spowodowanej negatywnymi opiniami oraz odmową uzgodnienia przedmiotowego projektu przez RDOŚ, tj. organ właściwy zarówno do zaopiniowania rozwiązań przyjętych w projekcie zmiany Studium opracowanym w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko (na zasadzie art. 57 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy środowiskowej), jak i do uzgodnienia ustaleń tego projektu, w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, które mogą mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego (art. 16 ust. 7 u.o.p.). Podkreślić przy tym należy, że jeśli projekt (zmiany) studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (a także planu miejscowego), dotyczy parku krajobrazowego i jego otuliny, to wówczas w toku procedury planistycznej właściwy organ obciąża obowiązek dokonania uzgodnień tej części projektu (zmiany) studium (ewentualnie projektu planu miejscowego) z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (por. m.in. wyrok NSA z dnia 7 października 2015 r., sygn. akt II OSK 313/14, CBOSA). Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.p.z.p., uzgodnień tych dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., który stanowi, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 106 § 5 k.p.a.), które w toku procedury nie wpłynęło. Dodać przy tym należy, że organ planistyczny nie był uprawniony do weryfikacji negatywnych postanowień wydawanych w trybie uzgadniania przez RDOŚ, zaś z uwagi na dyspozycję art. 16 ust. 7 u.o.p. obowiązany był do zastosowania się do wytycznych RDOŚ. W innym przypadku nie uzyskałby bowiem wymaganego prawem uzgodnienia projektu zmiany Studium. W tym względzie w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że postępowanie uzgodnieniowe ma wprawdzie charakter akcesoryjny i jest częścią szeroko rozumianego postępowania w sprawie głównej, to jednak jego wynik jest wiążący dla organu prowadzącego postępowanie główne i nie może być przez ten organ samodzielnie weryfikowany nawet wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano postanowienie uzgodnieniowe, obarczone jest wadami proceduralnymi. Dopóki postanowienie uzgodnieniowe nie zostanie w odpowiednim trybie wyeliminowane z obrotu prawnego (np. na skutek pozytywnego rozpatrzenia zażalenia) i w jego miejsce nie zostanie podjęte inne, wiąże ono organ prowadzący postępowanie główne (por. m.in. wyrok NSA z 3 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1493/19, CBOSA). Nie ulega w tym względzie wątpliwości, że pierwotny projekt zmiany Studium zakładał szersze granice obszaru P. P., w tym obejmujące działkę skarżącej. Jednakże na skutek braku pozytywnego zaopiniowania i uzgodnienia projektu zmiany Studium w takim kształcie przez RDOŚ, Wójt obowiązany był do uwzględnienia wytycznych tego organu, które w sposób bezpośredni wskazywały na konieczność zminimalizowania wpływu obszarów PU na środowisko przyrodnicze, w szczególności w kontekście położenia obszaru P. P. w całości w granicach otuliny ŁPK oraz w części w zasięgu korytarza ekologicznego "Czerwony Bór" (tj. w części obejmującej tereny położone na P. od ul. B.). Rację ma skarżąca kiedy podnosi, że stanowiąca jej własność działka nie leży w zasięgu ww. korytarza ekologicznego (położona jest bowiem na północ od ul. B.), nie zmienia to jednak faktu, że w celu uzgodnienia przez RDOŚ projektu zmiany Studium, Wójt zasadnie znacznie ograniczył obszar P. P., przeznaczając pod PU jedynie kilka działek położonych w bezpośrednim sąsiedztwie ubojni zwierząt, tym samym maksymalnie eliminując negatywny wpływ zakładów produkcyjnych na środowisko przyrodnicze (co więcej chronione), a tym samym i na zdrowie ludzi oraz jakość ich życia. Takie działanie sąd ocenia jako zgodne z ww. zasadą proporcjonalności, bowiem nosi ono cechy wyważenia spornych interesów, w szczególności interesu potencjalnego inwestora zgłaszającego zapotrzebowanie na tereny inwestycyjne, z potrzebami środowiskowymi i przyrodniczymi, w tym z ochroną gruntów rolnych oraz z ochroną przyrody, a jednocześnie nie ingeruje ono w prawo własności skarżącej. Zauważyć w tym miejscu należy, że w niniejszej sprawie, taka ingerencja była przez skarżącą oczekiwana, zaś naruszenia przysługujących jej praw upatruje ona właśnie w jej braku. Sąd podkreśla, że ustalenia studium, a w konsekwencji przyszłe postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mogą ingerować w interesy prywatne właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym opracowaniem, w sposób odbierany przez tych właścicieli jako niekorzystny. Ingerencja ta nie zawsze musi jednak wiązać się z przekroczeniem granic władztwa planistycznego. Sam fakt wprowadzenia ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności postanowieniami ww. aktów, (czy to przez zmianę przeznaczenia terenów, czy to przez pozostawienie ich w dotychczasowym przeznaczeniu), nie świadczy jednak automatycznie o ich wadliwości. Wadliwe byłyby bowiem ograniczenia nieproporcjonalne lub niezasadne, wprowadzone na skutek nadużycia przez gminę władztwa planistycznego, będącego wynikiem niewłaściwego wyważenia spornych interesów. Do takiego nadużycia w kontrolowanej sprawie jednak nie doszło, bowiem zmiana Studium w zaskarżonym zakresie uwzględnia wspomniane zasady planowania przestrzennego i nie narusza prawa. Sąd podkreśla w tym miejscu, że powodem uwzględniania skargi dotyczącej studium nie może być subiektywna ocena skarżącej, co do tego, jak ma kształtować się polityka przestrzenna gminy (por. np. wyrok NSA z 10 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2206/17, CBOSA). To w kompetencjach rady gminy leży bowiem kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy. Kompetencja ta nie należy zatem ani do właściciela nieruchomości położonej na terenie gminny, ani do sądu administracyjnego. Sądowa kontrola władztwa planistycznego, nie może zatem dotyczyć badania słuszności lub celowości przyjętych przez organy gminy rozwiązań planistycznych (por. m.in. wyroki NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1947/10; z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 834/10 - CBOSA), lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał (zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz dochowania procedury planistycznej). Wszak wedle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne dokonują kontroli uchwał organów samorządu terytorialnego pod względem ich zgodności z prawem. Art. 184 Konstytucji RP stanowi zaś, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego. Ingerencja sądu administracyjnego we władztwo planistyczne powinna być zatem ograniczona do przypadków, w których w sposób nie budzący wątpliwości doszło do istotnego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3868/19, CBOSA). Samo oczekiwanie przez skarżącą, że jej działka o dotychczasowym rolniczym przeznaczeniu, winna była zostać, na mocy zaskarżonej zmiany Studium, przeznaczona pod PU, nie może zatem świadczyć o wadliwości zaskarżonych ustaleń tego aktu, wobec braku stwierdzenia przez sąd istotnego naruszenia zasad lub trybu jego sporządzania. W tym kontekście dodać należy, że podnoszone przez skarżącą twierdzenia o rzekomej stronniczości Wójta i jego zmowie z właścicielem ubojni, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Inicjatywa przekształcenia terenów położonych w sąsiedztwie ubojni zwierząt (w tym działki skarżącej) pod PU, pochodzi bowiem od właściciela ubojni, który zwrócił się do Wójta z uargumentowanym wnioskiem w tym przedmiocie (wniosek z dnia 28 października 2021 r.). Wójt wniosek ten uwzględnił, wyznaczając w pierwotnym projekcie zmiany Studium obszar P. P. względnie szeroko (obszar ten sięgał aż do terenów położonych na P. od ul. M.). Takie działanie nie spotkało się jednakże z aprobatą RDOŚ, który uzgodnił oraz zaopiniował pozytywnie projekt zmiany Studium, dopiero po znacznym ograniczeniu przez Wójta przedmiotowego obszaru, tj. po wyłączeniu z niego działki skarżącej oraz terenów położonych na P. od ul. B. (o czym mowa była wyżej). Zanim jednak doszło do znacznego ograniczenia zasięgu ww. obszaru, w tym wyłączenia spod przeznaczenia PU działki skarżącej, Wójt podjął próbę zachowania go w zaproponowanych pierwotnie granicach, wprowadzając w projekcie zmiany Studium rozwiązania ograniczające negatywne oddziaływanie terenów PU na środowisko przyrodnicze i ludzi, polegające na zwiększeniu wskaźnika minimalnej powierzchni biologicznie czynnej oraz wprowadzeniu nakazu realizacji zieleni izolacyjnej w sąsiedztwie terenów mieszkaniowych. Takie działanie nie zostało jednak uznane za wystarczające przez RDOŚ, który pozytywnie zaopiniował projekt zmiany Studium opracowany w ramach strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz uzgodnił go w trybie art. 16 ust. 7 u.o.p., dopiero po znacznym ograniczeniu zasięgu terenu PU w obszarze P. P.. Wójt zatem podjął nieskuteczną próbę zachowania granic obszaru PU P. P. w zaproponowanym pierwotnie kształcie, zaś podejmowane przez niego, w toku procedury planistycznej dalsze czynności, znajdują umotywowanie w aktach sprawy, co wyklucza jakąkolwiek stronniczość, czy też zmowę, jak to sugeruje skarżąca. Podsumowując, sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia zasad sporządzania studium (jego zmiany), a przyjęte rozwiązania pozostają w zgodzie z normami rangi konstytucyjnej oraz zawartymi w ustawach materialnoprawnych, w tym tych, które wyznaczają zakres władztwa planistycznego gminy. Również sądowa kontrola trybu uchwalenia zaskarżonej zmiany Studium wykazała, że w toku procedury planistycznej zachowano sekwencję czynności prowadzących do uchwalenia tego aktu, unormowaną w art. 11 u.p.z.p. Z akt sprawy wynika bowiem, że przystąpienie do sporządzania przedmiotowej zmiany Studium nastąpiło na podstawie uchwały intencyjnej Rady Gminy, o czym zawiadomiono wymagane przepisami prawa organy i instytucje oraz ogłoszono w BIP, prasie lokalnej oraz przez obwieszczenie wywieszone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy. Projekt zmiany Studium poddany został wymaganym opiniom i uzgodnieniem wraz z Prognozą oraz innymi dokumentami sporządzonymi na potrzeby opracowania zmiany Studium. Społeczeństwu umożliwiono udział w procedurze planistycznej, a także rozpoznano złożone do akt uwagi i wnioski, których część została uwzględniona. Przyczyna nieuwzględnienia uwag była każdorazowo wskazywana przez organ wykonawczy, a wszystkie nieuwzględnione uwagi zostały końcowo poddane ocenie organu uchwałodawczego. Projekt zmiany Studium wraz z Prognozą wyłożono do publicznego wglądu, zaś wyłożenie zostało poprzedzone stosownymi ogłoszeniami. Uchwalenie zmiany Studium zostało poprzedzone m.in. strategiczną oceną oddziaływania na środowisko, w ramach której uzyskano pozytywną opinię RDOŚ, a także uzgodnieniem z tym organem projektowanych ustaleń mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody ŁPK. W ocenie sądu dokumentacja planistyczna wykazuje, że organ prowadzący procedurę planistyczną dopełnił czynności przewidzianych przepisami u.p.z.p., co oznacza, że nie stwierdzono w sprawie istotnych naruszeń trybu sporządzenia zaskarżonego aktu planistycznego. Na naruszenia takie nie wskazywała również skarżąca. Podsumowując, kontrola legalności zaskarżonej uchwały nie potwierdziła przekroczenia przez organ granic władztwa planistycznego, przyjętymi postanowieniami zaskarżonej zmiany Studium w odniesieniu do sytuacji skarżącej, a także w zakresie trybu sporządzania tego aktu, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Akt ten zawiera konieczne elementy, co do których organ przedstawił uzasadnienie w zakresie uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a także wyjaśnienia dla przyjętych rozwiązań wraz z syntezą ustaleń zmiany Studium. W tym stanie rzeczy, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI