II SA/Bk 767/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-01-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja publicznaksięga wieczystaprawo geodezyjne i kartograficznelex specialisWSAadministracja publicznanieruchomości

WSA w Białymstoku oddalił skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy odmowę udostępnienia numeru księgi wieczystej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznając, że sprawa podlega przepisom Prawa geodezyjnego i kartograficznego.

Skarżący M. G. domagał się udostępnienia numeru księgi wieczystej dla działki stanowiącej mienie publiczne, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Starosta odmówił, wskazując na pierwszeństwo Prawa geodezyjnego i kartograficznego. SKO utrzymało decyzję w mocy. WSA w Białymstoku oddalił skargę, potwierdzając, że numer księgi wieczystej jest informacją publiczną, ale podlega udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które stanowią lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sprawa dotyczyła wniosku M. G. o udostępnienie numeru księgi wieczystej dla działki stanowiącej mienie publiczne, złożonego na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Starosta Sejneński odmówił udostępnienia informacji, argumentując, że wnioskowane dane podlegają udostępnieniu wyłącznie w trybie Prawa geodezyjnego i kartograficznego (p.g.k.), które stanowiło lex specialis wobec u.d.i.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach utrzymało tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a. oraz u.d.i.p., w tym brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku i niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że numer księgi wieczystej jest informacją publiczną, jednakże przepisy p.g.k., w szczególności art. 24 ust. 5, określają odrębny, szczegółowy tryb udostępniania takich danych, który ma pierwszeństwo przed u.d.i.p. Sąd uznał, że przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej jedynie na etapie wydawania decyzji odmownej lub umarzającej, a nie na etapie precyzowania wniosku. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły udostępnienia informacji w trybie u.d.i.p., a skarżący powinien był wystąpić z wnioskiem na podstawie p.g.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Numer księgi wieczystej jest informacją publiczną, ale podlega udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, które stanowią lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, w szczególności art. 24 ust. 5, w sposób wyczerpujący reguluje zasady i tryb udostępniania informacji z ewidencji gruntów i budynków, w tym numerów ksiąg wieczystych. Przepis ten ma pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy ustawy nie naruszają innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, co oznacza, że przepisy szczególne mają pierwszeństwo.

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepisy k.p.a. stosuje się w procedurze u.d.i.p. wyłącznie w zakresie wydania decyzji administracyjnej.

p.g.k. art. 24 § 5

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków zawierających dane osobowe oraz zakres i tryb ich udostępnienia.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.g.k. art. 20 § 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Ewidencja gruntów i budynków obejmuje m.in. oznaczenie ksiąg wieczystych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udostępniania numerów ksiąg wieczystych. Przepisy k.p.a. dotyczące uzupełniania braków formalnych wniosku nie mają zastosowania do postępowania o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 8, 9, 12 k.p.a. poprzez odmowę udzielenia informacji w niewłaściwym trybie. Naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania do usunięcia braków formalnych. Naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuznanie interesu prawnego strony. Naruszenie art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. Naruszenie art. 24 ustawy o pracownikach samorządowych. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie za nieobowiązujące zasad k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i nieograniczonym. Jeżeli obowiązują odmienne regulacje ich udostępniania, będą one miały pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 24 ust. 5 p.g.k. wyłącza zastosowanie u.d.i.p. do informacji w postaci numerów ksiąg wieczystych nieruchomości. Ustawa o dostępie do informacji publicznych jest aktem autonomicznym względem Kodeksu postępowania administracyjnego i zapisy k.p.a. są stosowane w tej procedurze wyłącznie w zakresie wydania decyzji. Gospodarzem postępowania jest wnioskodawca i to ten podmiot wyznacza we wniosku zakres żądania i formę. Postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym.

Skład orzekający

Anna Bartłomiejczuk

sprawozdawca

Małgorzata Roleder

członek

Marek Leszczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że numer księgi wieczystej jest informacją publiczną, ale podlega udostępnieniu wyłącznie na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Potwierdzenie braku stosowania art. 64 § 2 k.p.a. w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie informacja publiczna jest jednocześnie regulowana przez szczególną ustawę (lex specialis).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale pokazuje, jak przepisy szczególne mogą ograniczać jego stosowanie. Jest to istotne dla prawników zajmujących się dostępem do informacji i prawem administracyjnym.

Czy numer księgi wieczystej to informacja publiczna? Sąd wyjaśnia, kiedy ustawa szczególna ma pierwszeństwo.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 767/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 1 ust. 2, art. 16 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 15 listopada 2024 r. nr KO.901/15/24 w przedmiocie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 listopada 2024 r. nr KO.901/15/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej: "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania M. G. (dalej powoływanego jako: "Skarżący" lub "Wnioskodawca") utrzymało w mocy decyzję Starosty Sejneńskiego z dnia 14 października 2024 r. nr OR.1431.43.2024 o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 1 października 2024r. Skarżący skierował w formie elektronicznej do Starosty Sejneńskiego wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie numeru księgi wieczystej założonej dla działki nr [...]w miejscowości P., stanowiącej mienie publiczne. W podstawie żądania Skarżący powołał się na treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej w skrócie "u.d.i.p."). Wyjaśnił też, że wnioskowana informacja zawarta jest w prowadzonej przez starostwo ewidencji gruntów i budynków.
Starosta decyzją z dnia 14 października 2024 r. nr OR.1431.43.2024 odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ w pierwszej kolejności wskazał, że prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i nieograniczonym, a następnie powołując się na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wyjaśnił, że jeżeli obowiązują odmienne regulacje ich udostępniania, będą one miały pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przekładając powyższą zasadę na okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdził, że wnioskowane przez Skarżącego informacje nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p., bowiem do ich udostępnienia zastosowanie znajduje wyłącznie art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151, dalej w skrócie: "p.g.k.). Powyższy przepis, zdaniem organu, w sposób wyraźny i zupełny określa odrębny od u.d.i.p. reżim prawny zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i podmiotowym oraz co do trybu udostępnienia informacji. W ocenie Starosty art. 24 ust. 5 p.g.k. wyłącza zastosowanie u.d.i.p. do informacji w postaci numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, stanowiących element wchodzący w skład wypisu rejestru gruntów i budynków, jeżeli dotyczą one danych osobowych. Wobec zaś uregulowania żądanej materii w sposób całkowity i zupełny w p.g.k., czyli ustawie szczególnej względem u.d.i.p., która ma pierwszeństwo stosowania, o czym stanowi treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie było podstaw do udostępnienia żądanego numeru księgi w zawnioskowanym trybie dostępu do informacji publicznej. Końcowo organ pierwszej instancji zaznaczył, że nie miał kompetencji do samodzielnej zmiany kwalifikacji wniosku złożonego w trybie dostępu do informacji publicznej na wniosek o udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i wyjaśnił, jak w trybie p.g.k. uzyskać wnioskowane informacje.
W odwołaniu od opisanej decyzji Starosty, Wnioskodawca zarzucił jej naruszenie: art. 8 w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. - poprzez odmowę udzielenia informacji publicznej tylko dlatego, że organ uznał tryb wnioskowania o tę informację za niewłaściwy o czym poinformował dopiero w decyzji kończącej postępowanie, zamiast udzielić stronie takiej informacji w toku postępowania, co umożliwiłoby wyjaśnienie organowi przez stronę, iż błędnie odczytał treść wniosku zaś stronie uzupełnić braki formalne pisma; art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania strony do usunięcia braków formalnych wniosku; art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuznanie interesu prawnego strony za notorium, podczas gdy taki interes ma charakter powszechny i wynika z prawa "każdego"’ do dostępu do informacji publiczne; art. 1 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie domagała się w żadnym fragmencie swego wniosku udzielenia jej informacji w trybie innym niż wynika to z przepisów p.g.k.
Utrzymując w mocy decyzję Starosty – przywołaną na wstępie decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. – SKO w Suwałkach w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przypomniało, że u.d.i.p. jest aktem autonomicznym względem Kodeksu postępowania administracyjnego i zapisy k.p.a. są stosowane w tej procedurze wyłącznie w zakresie wydania decyzji (art. 16 ust. 2 u.d.i.p.). Dalej Kolegium wyjaśniło, że nie ma wątpliwości, iż Skarżący się zawnioskował o udostępnienie wnioskowanej informacji na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p., co wynika bezpośrednio z treści złożonego w dniu 1 października 2024r. wniosku inicjującego postępowanie. Starosta wnioskiem tym był związany, a co za tym idzie, nie posiadał uprawnień do zmiany kwalifikacji wniosku strony, jako złożonego na podstawie p.g.k, wobec jednoznacznej treści żądania strony, czy też wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Tym samym bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a., a także art. 64 § 2 k.p.a., gdyż Starosta prowadząc postępowanie na podstawie u.d.i.p., przepisy k.p.a. stosuje wyłącznie odnośnie do wydanej decyzji odmownej. W ocenie SKO brak uzasadnionych podstaw ma również zarzucane naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuznanie interesu prawnego strony. Starosta nie wymagał bowiem od strony wskazania interesu prawnego, ani w żaden sposób nie uzależnił wydanej decyzji odmownej od posiadania takowego interesu. Nawiązując z kolei do merytorycznych przyczyn odmowy udostępnienia informacji publicznej, Kolegium zgodziło się należy ze Starostą, iż w przedmiotowej sprawie, nie było możliwe udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej w trybie u.d.i.p. ze względu na treść art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Z treści tego przepisu wynika zaś, że przepisy ustawy nie naruszają innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
W ocenie SKO nie ulega wątpliwości, że złożony przez Skarżącego wniosek jako podstawę żądania wskazał art. 2 ust. 1 u.d.i.p., tym samym bezpodstawne jest zawarte w odwołaniu twierdzenie, jakoby Skarżący nie domagał się w żadnym fragmencie swego wniosku udzielenia wnioskowanej informacji w trybie innym niż wynika to z przepisów p.g.k. Wobec jednoznacznego powołania podstawy żądania, Starosta zobowiązany był rozpoznać przedmiotowy wniosek na podstawie u.d.i.p., co zobligowało go do wydania decyzji odmownej wobec treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Przepisami określającymi zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi w postaci numeru księgi wieczystej jest bowiem ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne, która w art. 24 ust. 5 ustawy w sposób wyraźny i zupełny określa krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków, zawierających dane osobowe, jak również zakres tych informacji oraz tryb ich udostępnienia. Dalej, powołując się na liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, SKO podkreśliło, że ustawodawca informacje w postaci oznaczenia numerów ksiąg wieczystych w sposób całkowity i zupełny uregulował w ustawie szczególnej względem u.d.i.p., która ma tym samym pierwszeństwo zastosowania, stosownie do art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Podsumowując SKO stwierdziło, że wnioskowana przez stronę informacja publiczna nie może zostać udostępniona na podstawie przepisów u.d.i.p., a wyłącznie na podstawie przepisów p.g.k., która reguluje kwestię udostępnienia wnioskowanej informacji w sposób zupełny, a co za tym idzie, wyłącza stosowanie u.d.i.p. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że wydana przez Starostę decyzja odpowiada prawu.
Skargę na powyższą decyzję do tut. Sądu Administracyjnego wniósł Wnioskodawca zarzucając jej naruszenie:
1. art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie i w efekcie przyjęcie, że powołanie się wnioskodawcy na jego interes prawny wynikający z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. wyklucza zastosowanie odrębnego trybu udostępnienia tej informacji - przewidzianego normą szczególną;
2. art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie, w wyniku czego skarżona decyzja nie odpowiada prawu;
3. art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1135) o pracownikach samorządowych poprzez brak dbałości przy wykonywaniu zadania publicznego z uwzględnieniem indywidualnego interesu wnioskodawcy;
4. art. 24 ust. 2 pkt 2, 3 i 5 u.p.s. poprzez nieudzielenie bezzwłocznej informacji wnioskodawcy o koniecznych krokach, jakie powinien był podjąć, by możliwe było spełnienie jego żądania, a zamiast tego wydanie decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej, mimo że nie zabrania tego prawo, co z uwzględnieniem wszystkich aspektów poddaje w wątpliwość sprawność działania, życzliwość i bezstronność prowadzących sprawę urzędników;
5. art. 2 Konstytucji RP poprzez uznanie za nieobowiązujące w sprawie administracyjnej o udzielenie informacji publicznej zasad wymienionych w dziale I, rozdziale 2 k.p.a., podczas gdy w państwie prawnym zasady postępowania władzy publicznej obowiązują zawsze, a tam, gdzie ustawa nie wyraża ich wprost stosuje się je w wyniku analogii iuris; oraz
6. art. 64 ust. 2 k.p.a. poprzez niewezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podczas gdy konieczność zastosowania w zaistniałej sytuacji wynikającej z tego przepisu normy (czy to bezpośrednio, czy też, kierując się skrajną ostrożnością - w wyniku analogii iuris) jest poglądem powszechnie prezentowanym w piśmiennictwie i orzecznictwie;
7. art. 132 § 2 w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez brak rozważenia przez organ pierwszej instancji zasadności odwołania i powierzenie rozstrzygnięcia w tym zakresie osobie nieposiadającej uprawnień uzyskanych w trybie art. 38 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107; dalej jako u.s.p.) i prawdopodobnie biorącej udział w wydaniu decyzji Starosty.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia od strony "przeciwnej" zwrotu kosztów w postaci opłaty sądowej.
W uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął podniesione wyżej zarzuty podkreślając, że nie zgadza się z wykładnią art. 16 ust. 1 u.d.i.p. dokonaną przez Kolegium albowiem intencją ustawodawcy w tym przepisie było wskazanie odrębności wymogów co do decyzji w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej w stosunku do standardowej decyzji administracyjnej, a nie rugowanie norm k.p.a. z postępowania w sprawie udzielenia informacji organu I instancji. Skarżący zwrócił też uwagę, że nie jest rolą urzędnika odczytywać z treści wniosku niczego ponad żądanie, które zostało w nim zawarte, a żądanie wyraźnie sformułowane przez stronę, to udostępnienie numeru księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej mienie publiczne, a więc – informacji publicznej. W tych okolicznościach organ powinien niezwłocznie poinformować wnioskodawcę o specjalnym trybie udostępnienia konkretnej informacji publicznej, której dotyczy wniosek, co zresztą uczynił organ I instancji wskazując stroni model właściwego postępowania, ale czynił to w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Nie jest również dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi powodującymi konieczność wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach utrzymująca w mocy decyzję Starosty Sejneńskiego o odmowie udostępnienia Skarżącemu informacji publicznej w postaci numeru księgi wieczystej nieruchomości, stanowiącej mienie publiczne.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 902 z późn. zm.; dalej: "u.d.i.p."). I tak zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Jak stanowi zaś art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej", a od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ustawa o dostępie do informacji publicznych wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), wydając decyzję administracyjną.
Uwzględniając charakter podniesionych w skardze zarzutów merytoryczną ocenę wydanego rozstrzygnięcia należy poprzedzić dwoma uwagami. Po pierwsze, w sprawach dostępu do informacji publicznej "gospodarzem postępowania" jest wnioskodawca i to ten podmiot wyznacza we wniosku zakres żądania i formę w jakiej ma zostać mu udostępniona informacja publiczna. Podmiot zobowiązany (organ) jest natomiast związany treścią wniosku i nie może go samodzielnie modyfikować. Po drugie, postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym, w którym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie dopiero na etapie wydania decyzji w trybie art. 16 u.d.i.p. Stanowi o tym wyraźnie przepis art. 16 ust. 2 u.d.i.p., wskazując zakres zastosowania przepisów k.p.a. do postępowania o udzielenie informacji publicznej. Z powyższego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że k.p.a. znajduje zastosowanie wyłącznie do przypadków, gdy organ zamierza wydać decyzję administracyjną. Nie jest zatem zasadą zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. w postępowaniu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a z całą pewnością przepis ten nie znajduje zastosowania do precyzowania zakresu wniosku o udzielenie informacji publicznej, czego domaga się de facto strona skarżąca. Stanowisko, że organ nie jest uprawniony do korzystania z instytucji przewidzianej w przepisie art. 64 § 2 k.p.a. w zakresie sprecyzowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdyż osoba składająca wniosek sama musi wiedzieć jakiego rodzaju, w jakim zakresie i w jakiej formie oczekuje zaspokojenia jej publicznego prawa do informacji publicznej, znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2023r., III OSK 1999/21, z dnia 22 marca 2024r., III OSK 237/22, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) i sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela.
Złożony w sprawie niniejszej wniosek z dnia 1 października 2024r. o udostępnienie informacji publicznej jest jasny, czytelny i wynika z niego zakres przedmiotowy żądania. W piśmie tym Skarżący zawnioskował bezsprzecznie o udzielenie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. Wobec związania treścią wniosku, Starosta nie posiadał zatem uprawnień do zmiany kwalifikacji wniosku strony, nie miał też podstaw do wzywania Wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku przed wydaniem decyzji odmownej na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., bowiem takimi brakami, jak słusznie stwierdziły organy, wniosek nie był dotknięty. Z tych też względów nie można podzielić zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. poprzez niewezwanie i niepoinformowanie wnioskodawcy o specjalnym trybie udostępnienia konkretnej informacji publicznej, której dotyczy wniosek. Ponadto stosowna informacja, w jakim w trybie uzyskać wnioskowane informacje została bezsprzecznie zawarta w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i nic nie stało na przeszkodzie, ażeby strona podjęła opisane w niej działania, tj. złożyła wniosek o udostępnienie materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (według wzoru udostępnionego w BIP Samorządu Powiatu Sejneńskiego).
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skoro Skarżący wnioskiem z dnia 1 października 2024 r. zwrócił się do Starosty o udostępnienie informacji publicznej w zakresie numeru księgi wieczystej działki nr [...], stanowiącej mienie publiczne powołując się w podstawie żądania na art. 2 ust. 1 u.d.i.p., to Starosta zobowiązany był rozpoznać przedmiotowy wniosek w trybie tejże ustawy. Numer księgi wieczystej nieruchomości stanowiącej mienie publiczne bez wątpienia stanowi informację odnoszącą się do majątku publicznego, a zatem jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Sam jednak fakt, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną nie oznacza jeszcze, że podlega udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisy u.d.i.p. nie mogą być stosowane w taki sposób, który podważałby normy innych ustaw.
Orzekające w niniejszej sprawie organy trafnie zaś stwierdziły, że żądanie udostępnienia numerów ksiąg wieczystych nieruchomości, które stanowią mienie publiczne, nie następuje w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisami określającymi zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi, w postaci numeru księgi wieczystej, są bowiem przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 z późn. zm.), a dokładnie art. 24 ust. 5 tej ustawy, który w sposób wyraźny i zupełny określa krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków, zawierających dane osobowe, jak również zakres tych informacji oraz tryb ich udostępnienia (por. też wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OSK 777/13, CBOSA). Przepis ten stanowi, że starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane osobowe, na żądanie: 1) właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2a) operatorów: 2b)1 sądów na potrzeby prowadzonych postępowań; 3)2 innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2b, które mają interes prawny w tym zakresie. Przepis art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi zaś, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. A zatem oznaczenie numeru ksiąg wieczystych stanowi element ewidencji gruntów i budynków.
Jak wynika z powyższych regulacji ustawodawca, odnośnie informacji wchodzących w skład wypisu z ewidencji gruntów i budynków, dotyczących danych osobowych, określił odrębny reżim prawny zarówno w zakresie przedmiotowym, jak i podmiotowym oraz co do trybu udostępnienia (zob. też wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I OSK 777/13 oraz wyrok NSA z dnia 24 września 2015r., sygn. akt I OSK 1373/15, CBOSA). Skoro zatem ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne w art. 24 ust. 5 w sposób wyraźny i zupełny określa krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z ewidencji gruntów i budynków, zawierających dane osobowe, jak również zakres tych informacji oraz tryb ich udostępnienia, to stosując art. 1 ust. 2 u.d.i.p. – ta właśnie ustawa miała zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Przepis art. 24 ust. 5 p.g.k. – jako lex specialis – wyłącza bowiem zastosowanie u.d.i.p. do informacji w postaci numerów ksiąg wieczystych nieruchomości.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że żądane informacje – obejmujące numer księgi wieczystej – pozwalają bezsprzecznie na pozyskanie danych osobowych, pośrednio pozwalają też na identyfikację osób fizycznych (zob. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r., I OSK 1839/12; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., I OSK 1081/13 oraz wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2015 r., I OSK 2437/13; CBOSA). W odróżnieniu od dostępu do informacji zawartych w operacie ewidencyjnym, znajomość numerów ksiąg wieczystych wobec ich jawności umożliwia dotarcie do danych właścicieli nieruchomości zarówno aktualnych, jak i poprzednich. Zaaprobowanie w takiej sytuacji stanowiska o stosowaniu w sprawie u.d.i.p. godziłoby zatem ewidentnie w racjonalność ustawodawcy. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 24 września 2015 r. (I OSK 1373/15, CBOSA) trudno założyć, że ustawodawca węższy zakres dostępu do informacji publicznej chciał zapewnić osobom posiadającym w tym aspekcie interes prawny - zaś szerszy i prostszy - każdemu innemu podmiotowi. Taka wykładnia nie licowałaby z konstytucyjną zasadą równości, wyrażoną w art. 32 ustawy zasadniczej. Mogłaby ona zarazem prowadzić do obejścia wymagań i warunków stawianych dla udostępnienia informacji wchodzącej w skład ewidencji gruntów i budynków przez ustawę Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Reasumując, skoro żądana przez Skarżącego informacja publiczna w postaci numeru księgi wieczystej nieruchomości nie mogła zostać udostępniona na podstawie przepisów u.d.i.p., a wyłącznie na podstawie przepisów p.g.k., to wydana w okolicznościach przedmiotowej sprawy decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej jest w pełni uzasadniona, a zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 u.d.i.p. pozbawiony całkowicie podstaw.
W ocenie Sądu również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Nie można przede wszystkim zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. Słusznie wskazał organ odwoławczy, że pod pojęciem "zajęcie stanowiska w toku postępowania o udostępnienie informacji publicznej", w znaczeniu określonym w powołanym przepisie należy rozumieć pisemne stanowisko podmiotu innego niż organ wydający decyzję, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie stanowi natomiast takiego stanowiska projekt decyzji sporządzony przez pracownika organu. Stąd też nie ma obowiązku umieszczania danych osoby sporządzającej taki projekt w decyzji doręczanej stronie postępowania.
W sprawie o udostępnienie informacji publicznej nie mają też zastosowania przepisy art. 24 ustawy o pracownikach samorządowych, które określają podstawowe i szczegółowe obowiązki pracownika samorządowego. Zagadnienie to należy do wewnętrznej sfery funkcjonowania organu stąd też wyprowadzony na tej podstawie zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 2, 3 i 5 tej ustawy pozostaje poza kontrolą sądu w przedmiotowej sprawie.
Odnośnie zaś naruszenia art. 132 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. należy powtórzyć za Kolegium, że skoro Skarżący w treści swojego odwołania wniósł o uchylenie decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., to Starosta nie miał możliwości wydania decyzji w trybie autokontroli.
Na uwzględnienie nie zasługiwał też zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Z przepisu tego wynika, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Aby zatem skutecznie podnieść naruszenie zasady państwa prawnego, jak i sprawiedliwości społecznej, trzeba wykazać, że organ naruszając określone (ściśle wskazane) przepisy prawa powszechnie obowiązującego wydał rozstrzygnięcie, które z uwagi na skutki, jakie wywołuje, nie da się pogodzić z porządkiem prawnym demokratycznego państwa prawnego. W rozpoznawanej sprawie Skarżący powyższy zarzut opiera na stwierdzeniu, że intencją ustawodawcy w przepisie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. było wskazanie odrębności wymogów co do decyzji w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej w stosunku do standardowej decyzji administracyjnej, a nie usuwanie norm k.p.a. z postępowania w sprawie udzielenia informacji przez organ I instancji.
Z powyższym zarzutem trudno się zgodzić, albowiem jak wskazano już wyżej, z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wprost wynika, że przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w procedurze określonej w u.d.i.p. tylko w ograniczonym zakresie, tj. w przypadku decyzyjnego trybu załatwiania spraw dotyczących odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, co wynika wprost z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Wniesienie do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej wniosku o jej udostępnienie w trybie u.d.i.p. wszczyna wprawdzie postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, ale na tym etapie nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Wniosek składany w trybie u.d.i.p nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym, to jednak istnieją minimalne wymogi odnośnie do takiego wniosku – musi on obejmować jasne sformułowania, pozwalające na określenie przedmiotu i zakresu żądania. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest bowiem związany treścią takiego wniosku i nie jest upoważniony do żądania od wnioskodawcy sprecyzowania lub uzupełnienia wniosku. W tym zakresie nie stosuje się art. 64 § 2 k.p.a., pozwalającego organowi na wezwanie strony do uzupełnienia braków podania, jak też jego sprecyzowania, ponieważ przepisy k.p.a. w sprawach dostępu do informacji publicznej stosuje się jedynie do decyzji wydanych na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (tak też NSA w wyroku z dnia 21 listopada 2024r., II OSK 872/23, CBOSA).
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI