II SA/Bk 766/24

II SA/Bk 766/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 407, art. 396
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Daria Justyna Sawicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2025 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 października 2024 r. nr B.RUZ.4219.15.2024 w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 października 2024 r. nr B.RUZ.4219.15.2024 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołań: S. L., U. Ł. i G. M. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 9 sierpnia 2024 r., znak BI.ZUZ.2.4210.235.2023.BW, na podstawie której udzielono Zarządowi Powiatu Białostockiego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, tj. wykonanie i przebudowę rowów, w tym rozbiórkę i wykonanie w ich przebiegu przepustów, rozbiórkę i wykonanie przepustu pod koroną drogi powiatowej, wykonanie wylotów urządzeń kanalizacyjnych na działkach nr geod: [...] obręb C., gm. Dobrzyniewo Duże, pow. białostocki, woj. podlaskie oraz pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rowów wylotami wykonanymi na podstawie tej decyzji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w Białymstoku, działając w imieniu Zarządu Powiatu w Białymstoku na podstawie uchwały Nr 1130/2022 Zarządu Powiatu Białostockiego z dnia 28 listopada 2022 r. wystąpił z wnioskiem z dnia 07.07.2023 r. (data wpływu: 10.07.2023 r.), o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych tj. wykonanie i przebudowę rowów, w tym rozbiórkę i wykonanie w ich przebiegu przepustów, rozbiórkę i wykonanie przepustu pod koroną drogi powiatowej, wykonanie wylotów urządzeń kanalizacyjnych oraz na usługę wodną tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych ww. wylotami do rowów na działkach nr geod.: [...] obręb C., gm. Dobrzyniewo Duże, pow. białostocki, woj. podlaskie w ramach zadnia pn. "Przebudowa drogi powiatowej Nr [...] w m. C. (gm. Dobrzyniewo Duże)". Do wniosku dołączono operat wodnoprawny, opis prowadzenia zamierzonej działalności niezawierający określeń specjalistycznych, wypisy z rejestru gruntów.
Decyzją z dnia 9 sierpnia 2024 r., znak BI.ZUZ.2.4210.235.2023.BW, Dyrektor Zarządu Zlewni w Białymstoku PGW WP udzielił Zarządowi Powiatu Białostockiego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie w/w urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rowów wylotami wykonanymi na podstawie tej decyzji.
Wydając decyzję, organ I instancji uznał, że wniosek złożony przez Zarząd Powiatu Białostockiego nie narusza ustaleń i wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 ustawy Prawo wodne, a zgodnie z art. 393 ust. 4 ustawy pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Podkreślono ponadto, iż przedmiotowa inwestycja, z którą jest związane pozwolenie wodnoprawne, przewidziana jest do realizacji w ramach ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U.2024.311), a więc realizuje cel publicznym, a zatem organ nie ma podstaw do kwestionowania słuszności przyjętych rozwiązań.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji wnieśli: S. L., U. Ł. oraz G. M.
Decyzją z dnia 21 października 2024 r. nr B.RUZ.4219.15.2024 Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, że wspólnym elementem wszystkich wniesionych odwołań jest brak zgody skarżących na wykonanie planowanych urządzeń wodnych, szczególnie rowu R-2, w sytuacji, gdy w rejonie inwestycji znajduje się już inny rów, którym - według odwołujących - mogłyby być transportowane wody opadowe lub roztopowe, po przeprowadzeniu jego odpowiedniej konserwacji. Zastrzeżenia Skarżących budzi również fakt naruszenia ich praw właścicielskich do gruntów, na których planowane jest wykonanie przedmiotowego rowu. Wskazują, iż takie rozwiązanie są bezzasadne, albowiem w pasie drogowym, po przeciwnej stronie drogi niż planowana inwestycja, znajduje się rów, do którego przepustem zlokalizowanym pod drogą odprowadzane są wody z odwodnienia pasa drogowego i wystarczy go tylko uporządkować, oczyścić i odmulić.
Mając na uwadze powyższe zarzuty organ odwoławczy wskazał, że strony postępowania kilkukrotnie zapoznawały się z aktami sprawy, co każdorazowo skutkowało wniesieniem uwag, zastrzeżeń i sprzeciwów wobec planowanej inwestycji. Każde pismo stron przekazywane było wnioskodawcy celem ustosunkowania się do zarzutów w nim zawartych. Analiza wyjaśnień Wnioskodawcy i ustaleń z wizji lokalnej, przeprowadzonej przez pracowników Zarządu Zlewni w Białymstoku PGW WP w dniu 8 kwietnia 2024 r., doprowadziła do uznania, iż wnioskowana inwestycja zaplanowana została z należytą starannością, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, które należało wziąć pod uwagę w tej sytuacji. W trakcie wizji lokalnej ustalono, iż w pasie drogowym drogi powiatowej Nr [...] w miejscowości C. (działka nr geod. [...]), na całej długości działki do niej przylegającej, tj. działki nr geod. [...] istnieje rów o przekroju najprawdopodobniej trójkątnym, który zanika w kierunku przepustu pod koroną drogi. Rów jest w złym stanie technicznym, co uniemożliwia precyzyjne określenie jego parametrów. Stan rowu wskazuje, że nie jest on utrzymywany. W pasie drogowym ww. drogi powiatowej, na całej długości działek do niej przyległych: nr geod. [...], nie potwierdzono występowania rowów. Pod koroną drogi powiatowej zlokalizowany jest przepust, którego zarówno wlot jak i wylot są zarośnięte roślinnością i nie można jednoznacznie stwierdzić jego drożności. Z wyjaśnień wnioskodawcy, przedłożonych w trakcie postępowania przed organem I instancji wynikało, iż istniejący przepust pod koroną drogi ma wlot od strony działki nr geod. [...], a wylot od strony działki nr geod. [...]. Nieprawdą zatem jest, że przepust ten prowadzi wody opadowe i roztopowe do rowu przydrożnego zlokalizowanego wzdłuż drogi powiatowej wzdłuż działki nr geod. [...] (na co wskazuje w piśmie z dnia 21 lutego 2024 r. Pan L.). W związku z brakiem w stanie istniejącym rowu wzdłuż działki nr geod. 222, który umożliwiłby odprowadzanie wód z przepustu, taki rów został zaprojektowany (rów R2), a kierunek spadku przepustu nie został zmieniony. W istniejącym stanie faktycznym, wzdłuż drogi powiatowej nie ma rowu melioracyjnego, a jedynie rów służący odwodnieniu pasa drogowego (w stanie szczątkowym).
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podniósł, że do zadań zarządcy drogi, czyli Zarządu Powiatu Białostockiego, nie należy regulacja stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby i ułatwienia jej uprawy, dlatego rozwiązania projektowe będące przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego nie obejmują żadnego rowu melioracyjnego. W istniejącym stanie wody opadowe i roztopowe są zbierane w rowach przydrożnych i przeprowadzane istniejącym przepustem zlokalizowanym pod koroną drogi, który nie ma naturalnego odbiornika. Dlatego też zaprojektowano wykonanie rowu R2. Wzniesienie terenu na granicy działek nr geod. [...], o którym wspominają w swych pismach Pani Ł. i Pan C.i, nie będzie przeszkodą w prawidłowym przepływie wód opadowych rowem R2, albowiem niweleta projektowanego rowu umożliwi odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w kierunku istniejącego rowu przydrożnego zlokalizowanego wzdłuż drogi gminnej (działka nr geod. [...]).
Ponadto podkreślono, że dokumentacja projektowa na przebudowę z rozbudową drogi powiatowej Nr [...] w miejscowości C. została zaprojektowana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, pełniącą samodzielną funkcję w budownictwie. Projektant zobowiązany jest do opracowania projektu budowlanego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej i ponosi za to odpowiedzialność. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził zatem, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa materialnego, a w trakcie prowadzonego postępowania przed organem I instancji nie zostały naruszone zasady procedury administracyjnej.
Podkreślono, że zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. a i f ustawy przez urządzenia wodne rozumie się m. in. rowy wraz z przepustami związanymi z nimi funkcjonalnie i wyloty urządzeń kanalizacyjnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy przepisy w zakresie wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do ich odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń z wyłączeniem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. W myśl art. 389 pkt 6 ustawy na wykonanie urządzenia wodnego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. Odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych, zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy, zalicza się do katalogu usług wodnych, na które zgodnie z art. 389 pkt 1 ustawy, wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Z uwagi zatem na brak przesłanek do odmowy udzielenia ww. pozwoleń, zasadnie organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję udzielając Zarządowi Powiatu Białostockiego pozwolenia wykonanie urządzeń wodnych i usługę wodną.
Odnosząc się do zarzutów podniesiono, że zadanie inwestycyjne obejmujące przebudowę z rozbudową drogi powiatowej Nr [...] w miejscowości C. wraz z budową niezbędnych rowów przewidziane jest do realizacji inwestycji drogowej (decyzja ZRID) na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U.2024.311 - dalej jako "u.z.r.i.d."). Inwestor realizujący inwestycję drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu w sposób niezgodny z prawem.
Końcowo – mając na uwadze zarzuty odwołania – organ II instancji wskazał także, iż do projektowanego rowu będą odprowadzane jedynie wody opadowe i roztopowe, które w myśl ustawy nie są ściekami, ale wodami będącymi skutkiem opadów atmosferycznych. W celu podczyszczenia odprowadzanych wód przewidziano wybudowanie studni wpustów deszczowych z osadnikiem zbierającym zanieczyszczenia oraz obsianie skarp rowów trawą. Lokalny charakter drogi sprawia, że ruch pojazdów jest niewielki, a przewidziane urządzenia podczyszczające spływającej wody spowodują, że możliwość ewentualnego zanieczyszczenia wód opadowych i roztopowych, które mogą pochodzić z wycieku substancji z pojazdów na nawierzchniach utwardzonych będzie znikoma.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji uznał, że zaskarżone pozwolenie zostało udzielone prawidłowo, albowiem nie stwierdzono podstawy odmowy jego wydania w myśl art. 399 ustawy, zaś zarzuty odwołania uznano za bezzasadne i nie mające wpływu na rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniósł S. L.
W uzasadnieniu swego stanowiska podkreślił, że nie zgadza się z wydaną decyzją, która jest absurdalna i potwierdzająca oznakę nepotyzmu i stronniczości urzędników wobec prostych ludzie. Zaakcentował jeszcze raz, że w toku postępowania wielokrotnie podnosił, że wzdłuż drogi powiatowej nr [...] w miejscowości C. istnieje rów w pasie drogowym, którego Powiatowy Zarząd Dróg przez 50 lat nie udrażniał i nie czyścił. Pod koroną drogi istnieje też przepust łączący działki nr [...] i [...] zachowany w idealnym stanie, który należy tylko oczyścić. Udzielenie pozwolenia na wykonanie następnego rowu, który jest zbędny a którego wykonanie spowoduje jeszcze większe zalewanie działek i piwnic w okolicznych domach jest całkowicie bezzasadne, tym bardziej, że wygeneruje to ogromne koszty, które poniosą Skarb Państwa i podatnicy. Wskazał również, że na rowie w pasie drogowym przy posesji 9a był przepust, którym woda cofała się w stronę Szosy Ełckiej i była pochłonięta przez glebę, ale przepust ten obecny właściciel zawalił robiąc na nim wjazd na swoją posesję, co teraz skutkuje tym, że woda stoi w miejscu a nadwyżka jej zalewa ich działki i posesje.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem, co wynika z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 935). Przedmiotem tej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji publicznej, w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni się to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, ale rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Sąd przy tym nie bada celowości czy też słuszności przyjętych przez organ rozwiązań, a jedynie kieruje się kryterium legalności wydanej decyzji.
Uwzględniając powołane kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 21 października 2024 r. (dalej organ II instancji lub Dyrektor RZGW), jak i poprzedzająca ją wydanie decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w Białymstoku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 9 sierpnia 2024 r. (dalej organ I instancji lub Dyrektor ZZ) są prawidłowe.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja, na podstawie której udzielono Zarządowi Powiatu Białostockiego pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, tj. wykonanie i przebudowę rowów, w tym rozbiórkę i wykonanie w ich przebiegu przepustów, rozbiórkę i wykonanie przepustu pod koroną drogi powiatowej, wykonanie wylotów urządzeń kanalizacyjnych na działkach nr geod: [...] obręb C., gm. Dobrzyniewo Duże, pow. białostocki, woj. podlaskie oraz pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rowów wylotami wykonanymi na podstawie tej decyzji.
Podstawą prawną zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U z 2024 poz. 1087), zwanej dalej "P.w.", w związku z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 poz. 1311), zwanego dalej "Rozporządzeniem".
Zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. a i f P.w. przez urządzenia wodne rozumie się m.in. rowy wraz z przepustami związanymi z nimi funkcjonalnie i wyloty urządzeń kanalizacyjnych. W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 P.w. w zakresie wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do ich odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń z wyłączeniem robót związanych z utrzymaniem urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Ponadto zgodnie z art. 394 ust. 1 pkt 10 P.w. na przebudowę rowu polegającą na wykonaniu przepustu lub innego przekroju zamkniętego na długości nie większej niż 10 m wymagane jest zgłoszenie wodnoprawne. Stosownie zaś do art. 394 ust. 4 P.w., jeżeli przedsięwzięcie obejmuje działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego i zgłoszenia wodnoprawnego, wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i zgłoszenia wodnoprawnego rozpatruje się w ramach jednego postępowania zakończonego wydaniem decyzji wodnoprawnej. Stosownie do art. 389 pkt 6 P.w. na wykonanie urządzeń wodnych wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W myśl art. 35 ust. 3 pkt 7 P.w. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód lub urządzeń wodnych jest usługą wodną, na którą stosownie do art. 389 pkt 1 P.w. wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
W przedmiotowej sprawie nie ma zatem wątpliwości, że zakres wnioskowanego przedsięwzięcia wymagał uzyskania pozwolenia wodnoprawnego i okoliczność ta nie jest sporna. Zarzuty skargi natomiast w głównej mierze skupiają się na zasadności i celowości wykonania urządzeń wodnych na podstawie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji, gdy wzdłuż drogi powiatowej nr [...] w miejscowości C. jest rów w pasie drogowym, który zdaniem skarżącego od 50 lat nie spełnia swojej funkcji, bowiem jest niedrożny. Zdaniem skarżącego wystarczające było by zatem udrożnienie tego rowu, a nie realizowanie nowego rowu po drugiej stronie drogi.
Analizując przeprowadzone postępowanie należy wskazać, że zgodnie z art. 400 ust. 7 P.w. informację o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie tj. wydania pozwolenia wodnoprawnego podano do publicznej wiadomości zawiadomieniem z dnia 16.02.2024 r. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń Zarządu Zlewni w Białymstoku w terminie od dnia 16.02.2024 r. do dnia 23.02.2024 r. Urzędu Gminy w Dobrzyniewie Dużym oraz Biuletynie Informacji Publicznej ww. urzędu od dnia 26.03.2024 r. do dnia 02.04.2024 r. oraz Biuletynie informacji publicznej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Białymstoku PGW Wody Polskie od dnia 19.02.2024 r. Powyższe okoliczności również nie są sporne.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 407 ust. 1 P.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego należy dołączyć m.in. operat wodnoprawny. Zatem to treść złożonego wniosku wraz z obligatoryjnymi załącznikami, wymienionymi w art. 407 ust. 2 P.w. wyznacza przedmiot postępowania, a tym samym i zakres pozwolenia wodnoprawnego. Nie budzi wątpliwości, że operat wodnoprawny jest podstawowym dowodem w sprawie, o czym świadczy treść art. 400 ust. 8 P.w., zgodnie z którym, pozwolenia wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji. Zatem operat wodnoprawny jest podstawowym dokumentem pozwalającym na weryfikację zgodności planowanego przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne z przepisami ustawy Prawo wodne. Operat wodnoprawny jest szczególnego rodzaju dokumentem. Z jednej strony ma on charakter wysoce techniczny i specjalistyczny, co zbliża go funkcją do opinii biegłego, z drugiej natomiast jest on przedkładany przez stronę postepowania, a więc podmiot z istoty zainteresowany korzystnym zakończeniem postępowania, czyli uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że ustawodawca zdecydował, iż wszystkie istotne dane i parametry zamierzenia, na które wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, zobowiązany jest podać inwestor, natomiast rzeczą organu jest je zweryfikować pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości, albowiem to na podstawie właśnie tych informacji organ będzie kształtował treść pozwolenia wodnoprawnego, a przez to sytuację prawną jego adresata oraz podmiotów trzecich, na które planowane przedsięwzięcie będzie oddziaływać. Prowadzący postępowanie organ jest zobowiązany ocenić informacje przedłożone przez inwestora w operacie wodnoprawnym, a w razie jakichkolwiek wątpliwości podjąć adekwatne czynności procesowe w ramach postępowania dowodowego, tak aby można było rozstrzygnąć, czy projektowany sposób korzystania z wód spełnia wymogi, określone w art. 396 ust. 1 P.w. oraz nadać pozwoleniu wodnoprawnemu treść wymaganą art. 403 P.w.
W niniejszej sprawie Organy wywiązały się w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z obowiązku oceny mocy dowodowej przedłożonego operatu wodnoprawnego, analizując go w oparciu o art. 409 ust. 1 i 2 P.w.
Należy pamiętać, że operat wodnoprawny powinien zawierać te wszystkie elementy, które rzutują na prawidłowe ustalenie danych w udzielanym pozwoleniu wodnoprawnym. Przepis art. 409 ust. 1 P.w. wskazuje, jakie informacje powinien zawierać operat wodnoprawny, ale wyraźnie stwierdza, że zawartość ta powinna być dostosowana do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie wodnoprawne (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 28 listopada 2019 r. II SA/Rz 998/19, CBOSA). W ocenie Sądu przedłożony wraz z wnioskiem operat spełnia wymogi stawiane przez art. 409 P.w. Należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania przed Organem I instancji Wnioskodawca wzywany był kilkukrotnie do uzupełnienia wniosku oraz operatu wodnoprawnego.
Zaakcentować przy tym należy, że dostrzegając braki organ kilkakrotnie zwracał się do wnioskodawcy o wyjaśnienie i uzupełnienie tego operatu. Między innymi pismem z dnia 26.04.2024 r. wezwano Wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie; celu i rodzaju zamierzeń planowanych do wykonania w związku z realizacją ww. inwestycji, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli jest wymagana, opisu i lokalizacji za pomocą współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 odcinków rowów do przebudowy przed ich przebudową (spadek podłużny, długość bądź jej zakres, szerokość w dnie i w koronie bądź jej zakres, głębokość bądź jej zakres, rzędna dna początku i końca odcinka, nachylenie skarp), zasadniczych przekrojów podłużnych i poprzecznych (początek, koniec) rowów, opisu i lokalizacji za pomocą współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 odcinków rowów do przebudowy po ich przebudowie (spadek podłużny, długość bądź jej zakres, szerokość w dnie i w koronie bądź jej zakres, głębokość bądź jej zakres, rzędna dna początku i końca odcinka, nachylenie skarp), zasadniczych przekrojów podłużnych i poprzecznych (początek, koniec) rowów, opisu i lokalizacji za pomocą współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 odcinka rowu do wykonania (spadek podłużny, długość bądź jej zakres, szerokość w dnie i w koronie bądź jej zakres, głębokość bądź jej zakres, rzędna dna początku i końca odcinka, nachylenie skarp), zasadniczych przekrojów podłużnych i poprzecznych (początek, koniec) rowu, opisu i lokalizacji za pomocą współrzędnych w geodezyjnym układzie odniesienia PL-ETRF2000 planowanych do rozbiórki przepustów (PZ4 i PZ3) (spadek podłużny, długość, średnica, materiał wykonania, rzędna dna wlotu i wylotu), zasadniczych przekrojów podłużnych i poprzecznych (wlot, wylot) przepustów, zasadniczych przekrojów poprzecznych istniejących rowów na wysokości posesji nr geod.: [...] obręb C., gm. Dobrzyniewo Duże. Dnia 17.05.2024 r. (data wpływu: 20.05.2024 r.) Wnioskodawca przedłożył częściowe wyjaśnienia. Pismem z dnia 10.06.2024 r. ponownie wezwano Wnioskodawcę do wyjaśnień w zakresie: maksymalnego sekundowego i średniorocznego zrzutu wód opadowych lub roztopowych do rowu wyrażonego odpowiednio w [m3/s] i [m3/rok], powierzchni rzeczywistej i zredukowanej zlewni odwadnianej każdym wylotem (oznaczonych jako Wwp1-Wwp4), zasięgu oddziaływania planowanego zrzutu wód opadowych lub roztopowych wraz z jego powierzchnią naniesioną na mapę sytuacyjno - wysokościową terenu, z oznaczeniem nieruchomości i metodyką jego określenia. W dniach: 28.06.2024 r. (data wpływu: 28.06.2024 r.) i 05.07.2024 r. Wnioskodawca przedłożył stosowne wyjaśnienia. Organ zatem w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego dochował należytej staranności.
Zgodnie ponadto z § 17 ust. 1 rozporządzenia wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej: terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych, portów, lotnisk, miast, dróg zaliczanych do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich lub powiatowych klasy G, a także parkingów o powierzchni powyżej 0,1 ha, w ilości, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 I na sekundę na 1 ha, obiektów magazynowania i dystrybucji paliw, w ilości, jaka powstaje z opadów o częstości występowania jeden raz w roku i czasie trwania 15 minut, lecz w ilości nie mniejszej niż powstająca z opadów o natężeniu 77 I na sekundę na 1 ha - mogą być wprowadzane do wód lub do urządzeń wodnych, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 75a ustawy, o ile nie zawierają substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesiny ogólnej oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych. Bez oczyszczania mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi wody opadowe lub roztopowe pochodzące z powierzchni innych niż powierzchnie, o których mowa w ust. 1 powołanego paragrafu (§17 ust. 2 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie wody opadowe lub roztopowe odprowadzane będą z drogi powiatowej klasy Z. Wnioskodawca zasadnie zatem przewidział ich podczyszczenie w studniach wpustowych z osadnikiem. Zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia ocenę warunków, o których mowa w jego ust. 1, przeprowadza się na postawie dokonywanych, co najmniej dwa razy w roku, przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających.
W myśl art. 396 ust. 1 pkt 7 P.w. pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wnioskodawca w przedmiotowym wniosku wskazał, iż inwestycja jest przewidziana do realizacji w ramach ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311), zwaną "u.z.r.i.d.". Zgodnie z art. 11d ust. 4 u.z.r.i.d. stanowiącym, iż w sprawach dotyczących zgody wodnoprawnej nie stosuje się art. 396 ust. 1 pkt 7 i art. 407 ust. 2 pkt 3 ustawy stanowiących o konieczności przedłożenia wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. W świetle art. 11 i ust. 2 u.r.i.d.p., przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Z przedmiotowej regulacji wynika, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być wydana niezależnie od tego, czy dany teren jest objęty planem miejscowym, zaś ustalenie lokalizacji drogi publicznej w tej decyzji może nastąpić niezależnie od zgodności z ustaleniami tego planu, zatem wszelkie zasady wynikające z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania do spraw regulowanych przez u.r.i.d.p.
Istotne w sprawie jest przy tym to, że analizując treść zaskarżonej decyzji organu I instancji należało mieć na uwadze, iż w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek wydania pozwolenia wodnoprawnego, organ administracji publicznej ma obowiązek wydania wnioskowanej decyzji. Odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 399 Prawa wodnego, tj. wówczas gdy: projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-8, tj.:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Te wszystkie wymogi zostały ocenione przez organ I instancji w sposób szczegółowy, co znajduje również potwierdzenie na stronie 8 i 9 uzasadnienia decyzji sporządzonej przez ten organ.
Należy zgodzić się z organami, że konstrukcja przepisów zawartych w Dziale IX Prawa wodnego powoduje, iż wydanie decyzji pozytywnej jest zasadą, jeśli tylko spełnione są warunki wskazane w ustawie, zaś odmowa wydania pozwolenia na budowę następuje wówczas, gdy spełnione są negatywne przesłanki z art. 399 pkt 1 P.w. Zasadnie zatem Dyrektor Zarządu Zlewni przeprowadził analizę wniosku pod kątem tego przepisu i w ocenie Sądu uczynił prawidłowo. Wobec zaś braku przesłanek do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego – wydał decyzje pozytywną. Sąd nie ma zastrzeżeń do przeprowadzonej analizy, ani wyciągniętych wniosków. Wywód organu jest spójny, logiczny i egzemplifikuje wszystkie okoliczności wskazane w przywołanych przepisach (art. 399 i art. 396) zestawiając je z okolicznościami sprawy i materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania. Organy sprawdziły również wniosek pod kątem wymogów z art. 407 ust. 1 i 2 Prawa wodnego i weryfikację ta wniosek przeszedł pozytywnie.
Wreszcie zasadnie organ powołał się na art. 11d ust. 4 u.r.i.d.p., który jako lex specialis miał w sprawie zastosowanie. W konsekwencji organ I instancji doszedł do przekonania, że nie zaistniały podstawy do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem.
Należy pamiętać, że choć operat wodnoprawny załączany do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego jest niewątpliwie dokumentem sformalizowanym, bazującym na wiedzy fachowej, to w sensie formalnym ma on status dokumentu prywatnego (tak trafnie wyrok NSA z 1 października 2015 r., II OSK 220/14, CBOSA). Zatem Organy rozpatrujące wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie są zwolnione od jego oceny pod względem prawidłowości i kompletności mając na uwadze, że są wyspecjalizowanymi organami administracji publicznej, właściwymi w sprawach gospodarowania wodami i z tego względu także dysponującymi w istotnym zakresie wiedzą fachową z tej dziedziny. W niniejszej sprawie Organy z obowiązku oceny operatu wodnoprawnego się wywiązały, o czym świadczy zgromadzona dokumentacja, w tym uzupełnienia operatu, przedstawiane na wezwania Organu I instancji.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów proceduralnych uznając, że decyzje organów obu instancji, jak i całe prowadzone postępowanie spełniają standardy wskazane w Kpa. W ocenie Sądu organy, zgodnie z art. 9 Kpa, wyjaśniły skarżącemu zasadność przesłanek, które leżały u podstaw podjętej decyzji, ale również, odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśniły, dlaczego nie mogą ingerować w treść wniosku, a także poinformowały, że pozwolenie wodnoprawne nie uprawnia inwestora do wejścia na teren skarżącego. W ramach toczącego się postępowania organy natomiast nie mogą badać zasadności czy słuszności przyjętych rozwiązań w zakresie przebudowy drogi czy też projektowanych urządzeń wodnych. Podobnie w zakresie odmulenia i wyczyszczenia rowu, co zdaniem skarżącego rozwiązałoby problemy z zalewaniem nieruchomości sąsiednich, należy zaakcentować, iż okoliczności takie nie stanowią przedmiotu udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczności takie jak niedrożność przepustów czy też zły stan rowów może być przedmiotem analizy organów w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych, a nie udzielania pozwolenia wodnoprawnego na budowę nowych urządzeń wodnych.
Jak wskazano w piśmie Wnioskodawcy z dnia 21 marca 2024 r., dokumentacja projektowa na przebudowę z rozbudową drogi powiatowej Nr 1397B w miejscowości C. została zaprojektowana przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, pełniącą samodzielną funkcję w budownictwie. Projektant zobowiązany jest do opracowania projektu budowlanego w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej i ponosi za to odpowiedzialność.
Strony postępowania kilkukrotnie zapoznawały się z aktami sprawy, co każdorazowo skutkowało wniesieniem uwag, zastrzeżeń i sprzeciwów wobec planowanej inwestycji. Każde pismo stron przekazywane było Wnioskodawcy celem ustosunkowania się do zarzutów w nim zawartych. Zgodnie z art. 393 ust 4 P.w. pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń, co zawarto również w zaskarżonej decyzji. Z powyższego wynika, że przedmiotowa decyzja nie jest uprawnieniem do jakichkolwiek fizycznych zmian na gruncie skarżącego, a okoliczności te będą przedmiotem ewentualnej decyzji zrid.
Dla Sądu, w okolicznościach sprawy, zrozumiałe są obawy i zastrzeżenia skarżącego mające w tle ochronę jego własności, jednakże nie mogą one odnieść skutku w ramach kontrolowanego postępowania. Zarzuty te mają raczej charakter polemiczny i nie opierają się na konkretnych normach prawnych. Ochrona własności doznaje bowiem niekiedy ograniczeń na skutek celowych działań ustawodawcy, który – jak w niniejszej sprawie – kierując się interesem szerszej społeczności wprowadza rozwiązania specjalne, jak w przypadku specustawy drogowej. Należy również mieć na uwadze, że drogi są dobrem wspólnym, a własność nie ma charakteru nieograniczonego, pomimo, że prawo wyraźnie nakazuję jej szczególną ochronę. Zarzuty skarżącego dotyczące rozwiązań alternatywnych oraz jego poglądy na kwestie odwodnienia (tj. argumentowanie, że wystarczy oczyścić rów istniejący) w analizowanym terenie pozostają polemiczne, wobec braku dowodów na ich poparcie. Natomiast organy w toczących się postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego nie mogą analizować zasadności przebudowy drogi, bowiem nie mieści się to w ich kompetencjach.
W konsekwencji Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób pełny i ocenione w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy prawo wodne i rozporządzenia, bez naruszenia norm tego prawa a zarzuty skargi są niezasadne. Podkreślić przy tym należy, że postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 78 K.p.a., zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony właściwie (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.