II SA/BK 765/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia warunków zabudowy, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego do udziału w postępowaniu.
Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o warunkach zabudowy, twierdząc, że bez własnej winy nie brali w nim udziału. Wójt odmówił uchylenia decyzji, a SKO utrzymało ją w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, argumentując naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p. oraz brak przyznania im statusu strony. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a ich obawy miały charakter faktyczny, a nie prawny.
Sprawa dotyczyła skargi K. Ś., O. Ś., K. Ś. i H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Wysokie Mazowieckie odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 12 grudnia 2022 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech silosów na materiały sypkie, podajnika kubełkowego i wagi samochodowej. Skarżący domagali się wznowienia postępowania administracyjnego, twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu, mimo posiadania interesu prawnego jako właściciele sąsiednich działek. Wójt odmówił wznowienia, a SKO uchyliło postanowienie Wójta i wznowiło postępowanie, jednak ostatecznie Wójt odmówił uchylenia decyzji, a SKO utrzymało ją w mocy, uznając, że skarżący nie byli stroną postępowania. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p., w szczególności brak przyznania im statusu strony. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd podkreślił, że interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego i być konkretny, a nie opierać się na subiektywnych obawach dotyczących potencjalnych uciążliwości, takich jak hałas czy zapylenie, zwłaszcza gdy inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a potencjalne uciążliwości nie wykraczają poza granice działki inwestycyjnej. Sąd uznał, że skarżący nie wykazali, aby planowana inwestycja mogła wpłynąć na ich sytuację prawną, a ich obawy dotyczyły głównie hipotetycznej budowy suszarni, która nie była przedmiotem pierwotnej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykażą konkretnego, indywidualnego interesu prawnego, który wynika z normy prawa materialnego i pozostaje w bezpośrednim związku z postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wykazali interesu prawnego, a ich obawy dotyczące potencjalnych uciążliwości inwestycji miały charakter faktyczny, a nie prawny. Interes prawny musi być realny i wynikać z przepisów prawa, a nie z subiektywnych odczuć czy hipotetycznych przyszłych zdarzeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego (każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek).
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymagania dotyczące nowej zabudowy i zagospodarowania terenu.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wyłączenie stosowania zasady dobrego sąsiedztwa do zabudowy zagrodowej w przypadku przekroczenia średniej powierzchni gospodarstwa rolnego.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Ochrona uprawnień właścicielskich.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Zakaz immisji (oddziaływania na nieruchomości sąsiednie ponad przeciętną miarę).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Określenie przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Obawy skarżących dotyczące potencjalnych uciążliwości inwestycji miały charakter faktyczny, a nie prawny. Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie jest etapem właściwym do oceny przyszłych, hipotetycznych immisji.
Odrzucone argumenty
Skarżący powinni być uznani za stronę postępowania ze względu na sąsiedztwo działek i potencjalny wpływ inwestycji. Naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p. poprzez brak przyznania statusu strony i nierozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania. Inwestycja może być uciążliwa ze względu na planowaną suszarnię i pojemniki na gaz płynny.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny musi się charakteryzować realnością, co wyklucza uwzględnianie interesów mogących wystąpić w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych i nieistniejących w chwili wydawania decyzji. Samo ewentualne przekonanie o immisjach pośrednich nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący
Małgorzata Roleder
sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym, zakres oceny w postępowaniu o warunki zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o warunki zabudowy i wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkiego w kontekście inwestycji budowlanych i jasno rozgranicza interes prawny od faktycznego, co jest kluczowe dla wielu właścicieli nieruchomości.
“Sąsiad nie zawsze ma rację: kiedy obawy o hałas i zapylenie nie dają prawa głosu w urzędzie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 765/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2024-01-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/ Małgorzata Roleder /sprawozdawca/ Marta Joanna Czubkowska Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. Ś., O. Ś., K. Ś. i H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr SKO.433/89/2023 w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę Uzasadnienie Decyzja z dnia 12 grudnia 2022 r. nr RIR.6730.20.2022 Wójt Gminy Wysokie Mazowieckie (dalej: "Wójt") ustalił na rzecz W.M. warunki zabudowy na budowę czterech silosów na materiały sypkie, podajnika kubełkowego do transportu ziarna, wagi samochodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w miejscowości Miodusy Wielkie w gminie Wysokie Mazowieckie. Decyzja ta stała się ostateczna dnia 29 grudnia 2022 r. Decyzją z dnia 29 maja 2023 r. nr RIR.6730.20.2022 Wójt zmienił powyższą decyzję w zakresie dotyczącym powierzchni i pojemności każdego z ww. silosów na materiały sypkie. Decyzja ta stała się ostateczna dnia 16 czerwca 2023 r. Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2023 r. K.S. i O.S. zwrócili się do Wójta o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. ostateczną decyzją Wójta z dnia 12 grudnia 2022 r., na podstawie art. 145 § § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że informację o decyzji tej otrzymali dnia 3 kwietnia 2023 r. w wyniku udzielenia K.S. przez Wójta odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wnioskodawcy wskazali, że są właścicielami działek nr [...] i [...] położonych w bliskim sąsiedztwie działki inwestycyjnej oraz, że bez własnej winy nie brali udziału w postepowaniu zakończonym wydaniem przez Wójta decyzji z dnia 12 grudnia 2022 r. Powołując się na art. 28 k.p.a. podnieśli, że posiadają oni interes prawny do udziału w tym postepowaniu, jednakże z niezrozumiałych względów ich działki nie znalazły się w obszarze analizowanym. Podali, że planowana inwestycja będzie istotnie oddziaływać na sąsiadujące, należące do nich przyszłe zabudowania, co będzie wiązało się ze stratą materialną oraz znacząco pogarszało komfort życia. Wątpliwości wnioskodawców budzi również kwestia tego, co wchodzi w zakres "niezbędnej infrastruktury technicznej", objętej wnioskiem inwestora. Wskazali, że w ich uzasadnionej ocenie, w zakresie tym znajdzie się suszarnia, bowiem stanowi ona naturalny składnik takiej inwestycji. Wskutek budowy oraz zasady działania, suszarnia rolnicza powoduje znaczny hałas oraz w wyniku procesu suszenia wydala zanieczyszczenia, które wraz z wiatrem przenoszone są na znaczne odległości od miejsca posadowienia suszarni (200-300 m). Planowana inwestycja będzie zaś od strony północno-wschodniej graniczyć z działką nr [...] należącą do K.S. i O.S., natomiast występowanie wiatrów południowo-zachodnich (w większości) będzie powodowało przenoszenie pyłów i zanieczyszczeń na tą działkę i znajdujące się na niej domostwa oraz zabudowania rolnicze, co znacząco wpłynie na pogorszenie komfortu życia oraz spowoduje straty materialne. Powołując się na orzecznictwo, wnioskodawcy wskazali, że pojęcie działki sąsiedniej nie może być utożsamiane wyłącznie z działką graniczącą, lecz należy je odnieść do nieruchomości oraz terenów położonych w okolicy, tworzącej pewną urbanistyczną całość. Wątpliwości skarżących budzi również zakres eksploatacyjny planowanej inwestycji, która w przypadku jej rolniczego wykorzystywania będzie pracowała około 1-2 tygodni w ciągu roku, zaś w przypadku jej gospodarczego wykorzystywania, jej czas pracy wydłuży się do około pół roku, co stworzy niekorzystne warunki dla miejsca zamieszkania i działalności rolniczej sąsiednich siedlisk. Okoliczność ta, rodzi zdaniem wnioskodawców konieczność dokonania pogłębionej analizy w kontekście przepisów o czynności pozornej. Wnioskodawcy zarzucili również brak spełnienia przesłanki dobrego sąsiedztwa. Z analogicznym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta z dnia 12 grudnia 2022 r., zwrócili się do Wójta H.S. i K.S.1. Odrębnymi postanowieniami datowanymi na dzień 4 maja 2023 r. nr RIR.6730.20.2022 (oznaczenia identyczne) Wójt odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia 12 grudnia 2022 r. oraz uznania wnioskodawców za stronę tego postępowania. W zażaleniach na ww. postanowienia wnioskodawcy podtrzymali argumentację zawartą we wnioskach o wznowienie postępowania oraz poddali w wątpliwość, czy inwestycja mieści się w definicji zabudowy zagrodowej, w tym w kontekście związku funkcjonalnego z posiadanym przez inwestora gospodarstwem rolnym (w tym względzie wskazano, że miejsce zamieszkania inwestora i zabudowania gospodarcze są oddalone od inwestycji) oraz, czy dojdzie do posadowienia budynków i silosów w skali działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2023 r. nr SKO.433/53; 58/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży (dalej: "SKO") uchyliło zaskarżone postanowienia Wójta w całości (pkt 1) oraz wznowiło postepowanie administracyjne zakończone decyzją Wójta z dnia 12 grudnia 2022 r. (pkt 2). W uzasadnieniu SKO wskazało, że postanowienia Wójta odmawiające wznowienia tego postępowania zapadły z naruszeniem art. 149 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił, że badanie przesłanki czy H.S., K.S.1, K.S. i O.S. bez własnej winy nie brali udziału w ww. postępowaniu, będzie mogło nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu tego postępowania. SKO, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że jeśli podstawą wznowienia określoną przez wnioskodawcę jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to rolą organu I instancji jest ustalenie, czy podanie zostało wniesione w terminie miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji, a oceny materialnoprawnej podstaw wznowienia postępowania, powinno się dokonać po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie. W związku z tym niedopuszczalne jest dokonanie w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania oceny, czy spełniła się przesłanka opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. czy strona miała zapewniony udział w postępowaniu na każdym jego etapie. Decyzją z dnia 4 lipca 2023 r. nr RIR.6730.20.2022 Wójt, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wójta z dnia 12 grudnia 2022 r. nr RIR.6730.20.2022, stwierdzając, że w sprawie nie zaistniały nowe przesłanki, które należałoby uwzględnić w celu wznowienia zakończonego postępowania. Organ wyjaśnił przy tym, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy strony są ustalane na podstawie art. 28 k.p.a., wedle którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu biorą zawsze udział inwestor, wnioskodawca oraz podmioty posiadające tytuł prawny do działki inwestycyjnej. Sąsiedzi takiej działki biorą udział w postępowaniu tylko wtedy, gdy inwestycja narusza ich interes prawny. Z materiałów zgromadzonych w postępowaniu nr RIR.6730.20.2022 wynika, że z działką inwestycyjną sąsiadują bezpośrednio nieruchomości oznaczone numerami geodezyjnymi: [...], [...], [...], [...] i [...]. Właściciele tych działek byli powiadamiani o przebiegu prowadzonego postępowania na każdym jego etapie, nie składając w jego toku uwag i wniosków odnośnie planowanej inwestycji. Wnioskodawcy nie należą zaś do kręgu stron postępowania ustalonego na podstawie art. 28 k.p.a., ponieważ ich działka nie sąsiaduje bezpośrednio z działką inwestycyjną, natomiast wnioskowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019, w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.). Organ wskazał, że to w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stroną postępowania jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu. Organ podkreślił również, że działka wnioskodawców nie znajduje się w zasięgu oddziaływania nieruchomości inwestycyjnej, zaś położenie jej w obszarze analizy urbanistycznej, nie jest wystarczające do bycia stroną postępowania. Aby osoba mogła być uznana za stronę postępowania, należałoby w ocenie organu ustalić konkretną normę prawa materialnego, która powodowałaby, że planowana inwestycja może spowodować ograniczenie w zagospodarowaniu tej działki. Ewentualne subiektywne przekonania o immisjach pośrednich nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego. Taka argumentacja świadczy bowiem wyłącznie o subiektywnym przekonaniu, nie popartym konkretami. Odnosząc się zaś do podniesionego przez wnioskodawców zarzutu, że w sprawie nie została spełniona przesłanka dobrego sąsiedztwa, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023r. poz. 977; dalej: "u.p.z.p.") zasady tej nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Tymczasem gospodarstwo rolne inwestora przekracza średnią gminną gospodarstwa rolnego, która zgodnie z ogłoszeniem Prezesa ARiMR z dnia 15 września 2022 r. wynosiła w 2022 r. 12,73 ha. Oznacza to, że budowa inwestycji związanej z relatywnie dużym gospodarstwem rolnym nie wymaga sąsiedztwa zbudowanej działki ani ewentualnego dostosowania do istniejącej zabudowy. W odwołaniu od ww. decyzji wnioskodawcy podtrzymali zaprezentowaną uprzednio argumentację, akcentując m.in., że w skład inwestycji wchodzić będą suszarnia oraz naziemne pojemniki na gaz płynny, które dzięki zabudowie zagrodowej nie wymagają pozwolenia na budowę, a które winny być zakwalifikowane jako budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenia, zapachy i wydzielanie się substancji toksycznych. W ich ocenie o funkcji budynków nie może świadczyć jedynie ich usytuowanie na gruncie rolnym, gdyż nie jest to równoznaczne z tym, że stanowią one fragment zabudowy zagrodowej. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr SKO.433/89/2023 SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wyjaśniając w pierwszej kolejności kwestię spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym względzie SKO wskazało, że z akt wznowionego postępowania wynika, że jego stronami byli: inwestor W.M. (współwłaściciel działki inwestycyjnej), U.M. (współwłaścicielka działki inwestycyjnej oraz graniczących z nią działek nr [...], nr [...] i nr [...]), K.M. (właściciel działki nr [...]), S.K. (właściciel działki nr [...]) oraz Powiat W. (właściciel działki nr [...] będącej drogą powiatową). Z uwagi na to, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska, jej uciążliwość będzie zawierała się w granicach działki nr [...]. Wójt uznał, że stronami postępowania w tej sprawie oprócz inwestora są także właściciele działek bezpośrednio graniczących z działką inwestycyjną, czyli: S.K., U.M. oraz K.M. Według SKO, strony wznowionego postępowania ustalono prawidłowo, a tym samym podnoszony przez wnioskodawców zarzut, że będąc stronami postępowania, nie brali w nim czynnego udziału, nie potwierdził się. W związku z tym nie została spełniona przesłanka wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co obligowało Wójta do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., która to decyzja jest zgodna z przepisami prawa. W dalszej kolejności SKO odniosło się do zarzutów odwołania, wskazując z jakich względów uznał, że nie są one zasadne. SKO wyjaśniło przy tym, że w przypadku stwierdzenia przez organ I instancji braku przyczyn do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. (tj. z powodu nie spełnienia się jednej ze wskazanych tam przesłanek) jest on zobowiązany do wydania decyzji z w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem niemożliwym jest dokonywanie oceny, czy dotychczasowa decyzja powinna być uchylona i powinno być wydane nowe rozstrzygniecie co do istoty sprawy. Skargę na decyzję SKO z dnia 7 sierpnia 2023 r. wnieśli do sądu administracyjnego: K.S., O.S., H.S. i K.S.1, zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej uchylenie w całości ze względu na powołane w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 2 k.p.a. i w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji i nie przyznanie skarżącym statusu strony w postępowaniu, albowiem w sprawie spełnione zostały warunki uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a organ I i II instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wynikającego z art. 149 § 2 k.p.a., ograniczając się do potwierdzenia ustaleń sprzed wydania decyzji z dnia 12 grudnia 2022 r. i stwierdzenia, że skoro skarżący w toku postępowania nie byli uznani za stronę, to stroną nie są, ograniczając analizę statusu strony do przesłanek, że inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska, a uciążliwość inwestycji będzie zawierała się w granicach działki nr [...], bez rozpatrzenia ich indywidualnej sytuacji i interesów, z pominięciem ich stanowiska, z pominięciem przeprowadzenia postępowania dowodowego odnoszącego się do dotychczasowych ustaleń faktycznych lub choćby wezwania skarżących do wykazania interesu prawnego, składania wniosków i zastrzeżeń lub zapoznania się z zamierzeniem inwestycyjnym i zajęciem stanowiska w tym zakresie; b) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez odmowę przyznania skarżącym statusu strony i pominięcie podstawy do wznowienia postępowania powołanej przez skarżących, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez bezpodstawne przyjęcie, że status strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy przysługuje tylko inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, w sytuacji gdy pojęcie działki sąsiedniej nie może być utożsamiane wyłącznie z działką bezpośrednio graniczącą; c) art. 28 k.p.a. przez bezprawne odmówienie K.S., O.S., H.S. i K.S.1 przyznania charakteru strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, czym organ pozbawił ich obrony swoich podstawowych praw, tj. zasady czynnego udziału w postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy są zawsze inwestor, wnioskodawca oraz podmioty posiadający tytuł prawny do działki inwestycyjnej, a sąsiedzi tylko wtedy, gdy inwestycja narusza ich interes prawny (przy czym przyjęto, że taki interes mają wyłącznie sąsiedzi bezpośrednio graniczący z nieruchomością), zaś skarżący nie mogą być stroną, ponieważ ich działka bezpośrednio nie sąsiaduje z działką W.M., podczas gdy nawet uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na sąsiednią nieruchomość uzasadnia przyznanie sąsiadom statusu strony, a przez pojęcie działki sąsiedniej nie można rozumieć wyłącznie działki graniczącej, ale należy odnieść to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzącej pewną urbanistyczną całość, a przy tym jak wynika z treści decyzji, działki skarżących znajdują się w obszarze analizy urbanistycznej; d) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o dowolne ustalenia organu, pozostające w oderwaniu od obowiązku wyjaśnienia okoliczności sprawy związanych z wnioskiem o wznowienie postępowania, a przy tym pominięcie ważnego sprzeciwu skarżących względem inwestycji objętej decyzją, wskazania, że celem inwestycji nie jest związek z gospodarstwem rolnym wnioskodawcy, ale prowadzenie działalności gospodarczej i jedynie skorzystanie z "dobrodziejstw" zabudowy zagrodowej, pominięcia wyraźnego zakwestionowania sporządzonej w sprawie analizy urbanistycznej, pominięcia, że w skład "niezbędnej infrastruktury technicznej" objętej wnioskiem wchodzić będą suszarnia oraz naziemne pojemniki na gaz płynny, które dzięki zabudowie zagrodowej nie wymagają pozwolenia na budowę, a które zakwalifikowane winny być jako budowle rolnicze uciążliwe dla otoczenia, w szczególności z uwagi na zapylenia, zapachy, wydzielanie substancji toksycznych, zgodnie z przepisem § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. obowiązującego na dzień wydania decyzji z dnia 12 grudnia 2022 r., które powinny uwzględniać przeważające kierunki wiatrów, tak żeby przez jak najdłuższą część roku znajdowały się one po stronie zawietrznej względem obiektów budowlanych przeznaczonych na pobyt ludzi oraz względem obszarów chronionych, zaś zgodnie z § 12 rozporządzenia, powinny być odizolowane od przyległych terenów pasami zieleni średnio i wysokopiennej - które to argumenty są istotne także w kontekście uznania skarżących za stronę postępowania wobec zakwestionowania stopnia uciążliwości (przekraczającego granice działki nr [...]); e) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 i k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez prowadzenie niniejszego postępowania oraz postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej z naruszeniem zasady bezstronności i równego traktowania, wobec pominięcia w ich toku skarżących, którzy bez własnej winy nie brali w nich udziału oraz prezentowanych przez nich argumentów, a nadto wobec braku rozważenia, że doszło do pozornego zakwalifikowania zamierzenia inwestycyjnego, jako powiązanego z gospodarstwem rolnym wnioskodawcy w zabudowie zagrodowej, podczas gdy w sposób oczywisty inwestycja ma na celu prowadzenie działalności gospodarczej, niezgodnej z zabudową sąsiednią i w znacznym stopniu uciążliwej dla mieszkańców siedlisk obocznych, w tym dla skarżących, którzy winni mieć status strony; f) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy; g) art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. przez niezbadanie czy zamierzona inwestycja pozostaje w związku funkcjonalnym i technologicznym z posiadanymi przez wnioskodawcę gospodarstwem i siedliskiem (oddalonym o ponad 1 km od działki pod inwestycję) i czy mieści się w zakresie zabudowy zagrodowej, czy też dojdzie do posadowienia uciążliwych dla sąsiadów gospodarstw, budynków (suszami) i silosów w celu prowadzenia działalności gospodarczej, szczególnie wobec faktu, że: – w istocie o tożsamą inwestycję ubiegał się wcześniej jego syn K.M. (prowadzący działalność gospodarczą A.) na działkach obocznych, tj. o nr [...] i [...] z ewidentnym zamierzeniem prowadzenia działalności gospodarczej, wobec czego inwestycja objęta niniejszym postępowaniem administracyjnym również jawi się, jako docelowo wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej, a nie własnej produkcji rolnej, co wyklucza jej posadowienie w zabudowie zagrodowej; – usadowienie inwestycji w zabudowie zagrodowej pozwala na brak konieczności uzyskania pozwolenia na budowę suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2 (art. 29 ust. 2 pkt 1 ppkt b ustawy prawo budowlane), które to suszarnie są bardzo uciążliwe dla sąsiadów, wobec czego szczególne znaczenie ma ustalenie ścisłego związku inwestycji z gospodarstwem rolnym wnioskodawcy i upewnienie się, że tylko w tym zakresie będzie wykorzystywana; – sposób działania w postępowaniu w sprawie wydania decyli o warunkach zabudowy jest uzależniony od tego, czy dana inwestycja może zostać określona jako zabudowa zagrodowa, a w tym zakresie nie poczyniono właściwych ustaleń; h) art. 28 k.p.a. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu wskazuje, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu, poprzez brak prawidłowego wyznaczenia obszaru analizowanego i przeprowadzenia na nim analizy funkcji i cech zabudowy, przy czym pomimo tego, że obszar analizowany wyznaczany jest w celu dokonania oceny analizy urbanistycznej, przez pojęcie działki sąsiedniej nie można rozumieć wyłącznie działki graniczącej, ale należy odnieść to pojęcie do nieruchomości, terenów położonych w okolicy, tworzącej pewna urbanistyczną całość, a przy tym jak wynika z treści decyzji, działki skarżących znajdują się w obszarze analizy urbanistycznej. W uzasadnieniu skargi skarżący zawarli umotywowanie podniesionych zarzutów, w szczególności zaś wskazali, że interes prawny może polegać nawet na uzasadnionym podejrzeniu istnienia wpływu projektowanej inwestycji na sąsiednią nieruchomość , co uzasadnia skarżącym nadanie statusu strony. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w niej przez skarżących. SKO wskazało przy tym, że podnoszony w skardze argument, że działki skarżących znajdują się obszarze analizy urbanistycznej, pozostaje bez wpływu na ustalenie, że nie byli oni stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wójta z dnia 12 grudnia 2022 r., po pierwsze dlatego, że strony postępowania ustala się z chwilą jego wszczęcia, które w sprawie nastąpiło w dniu 17 października 2022 r., a wyznaczenie obszaru analizowanego w celu dokonania analizy urbanistycznej następuje przed sporządzeniem projektu decyzji o warunkach zabudowy; po drugie zaś, dlatego, że obszar tej analizy nie jest wyznaczany w celu ustalenia stron postępowania, lecz w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto w ocenie SKO wydanie przez Wójta decyzji odmawiającej uchylenia decyzji tego organu z 12 grudnia 2022 r. zamknęło możliwość merytorycznego rozstrzygania sprawy o ustalenie warunków zabudowy. W trakcie rozprawy dnia 25 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę oraz poinformował, że z tego co skarżącym wiadomo, inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę, zaś skarżący nie są stroną tego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli wyżej opisanej decyzji podkreślić należy, że zapadła ona w ramach postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym i stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Warunkiem uruchomienia tego postępowania jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której postępowanie to będzie dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a., a także zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wskazanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 k.p.a.). W sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - kwestia ustalenia braku udziału bez własnej winy podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jej zbadanie jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Co zaś istotne dla niniejszej sprawy, jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że ww. przesłanka wznowienia nie wystąpiła w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Natomiast ponowne przeprowadzenie kontrolowanego postępowania możliwe jest wyłącznie po stwierdzeniu, że zaistniała przesłanka wznowienia, a więc - w okolicznościach niniejszej sprawy - że skarżący bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu głównym. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała podstawa wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być natomiast wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych, o których mowa wyżej i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Ponieważ w konkretnej sprawie bezsporną okolicznością jest, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z 12 grudnia 2022 r. ustalającą warunki zabudowy, istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący mogą skutecznie w świetle prawa powołać się przesłankę opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W tym miejscu wyjaśnić należy, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy oceniać w oparciu o ogólną zasadę wyrażoną w art. 28 k.p.a., która oparta jest na kryterium interesu prawnego. Stroną na mocy art. 28 k.p.a. jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowić może podstawę interesu prawnego i stwarzać dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Nie może go natomiast stanowić interes faktyczny. Przymiot strony nie zależy zatem od istnienia subiektywnego interesu faktycznego, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania, musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w danej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się natomiast do poglądu prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, na który powołują się skarżący w uzasadnieniu skargi stwierdzić należy, że stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mogą być, co do zasady, także właściciele albo użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich. Ich interes prawny wynika bowiem z art. 140 Kodeksu cywilnego, który chroni uprawnienia właścicielskie, przy czym chodzić może również o takie działki, które nie pozostają ze sobą w bezpośredniej styczności. Nie można zatem wykluczyć sytuacji, gdy właściciele nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji nie wykażą się interesem prawnym w postępowaniu, jak też sytuacji, gdy takim interesem wykażą się właściciele nieruchomości nieznajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie. Niezależnie od podstawy prawnej, poszukiwania interesu prawnego i jego istnienie uzależnione będzie od okoliczności występujących w konkretnej sprawie, o czym rozstrzyga charakter inwestycji, rodzaj, stopień, zakres uciążliwości i zasięg oddziaływania na otoczenie. Przedstawioną wyżej wykładnię art. 28 k.p.a. w kontekście ustalenia kręgu stron w postępowaniu, którego przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy, w tym orzecznictwo wskazujące ten pogląd przytoczone przez skarżących, podziela również Sąd orzekający w tej sprawie. Nie oznacza to jednak automatycznie, że w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy skarżący, będący współwłaścicielami nieruchomości znajdującej się w bliskim sąsiedztwie działki inwestycyjnej, posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 12 grudnia 2022 r. Właściciele nieruchomości zarówno bezpośrednio sąsiadujących, jak i znajdujących się w dalszej odległości w stosunku do terenu, na którym planowana jest inwestycja wymagająca ustalenia warunków zabudowy, każdorazowo powinni bowiem wykazać istnienie po ich stronie konkretnego, indywidualnego interesu prawnego. Chodzi o wykazanie realnego wpływu zamierzenia inwestycyjnego na możliwość korzystania z nieruchomości oraz o wykazanie tego, że zamierzenie to może wpływać na sferę uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości, a nie tylko z faktu sąsiedztwa. Nie wystarczy przy tym powołać się ogólnie na przepisy prawa cywilnego dotyczące własności i zakazu immisji (art. 140 i 144 nast. K.c.), lecz wskazać, w jaki sposób ulokowanie inwestycji w tym, a nie innym miejscu, może zakłócać korzystanie z innej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy planowana inwestycja polega na budowie czterech silosów na materiały sypkie, podajnika kubełkowego do transportu ziarna, wagi samochodowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na części działki nr [...] w miejscowości M. w gminie W. Inwestycja nie została zaliczona do przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Obsługa komunikacyjna – co wynika z decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - będzie się odbywać z drogi powiatowej. Zaś uciążliwości tej inwestycji będą zawierać się w granicach własnej działki. W tym stanie rzeczy, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że ze względu na charakter i rodzaj wnioskowanej inwestycji, jak i na zakres sformułowanych zarzutów, nie można przyjąć, aby skarżącym przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy zakończonym decyzją ostateczną z 12 grudnia 2022 r. Za wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., opartego na prawie własności, nie można bowiem uznać powołania się przez skarżących w sposób ogólny na powstanie uciążliwości związanych z korzystaniem z ich nieruchomości z uwagi na realizację inwestycji, jak również na prawdopodobną realizację w przyszłości suszarni, która zdaniem skarżących stanowi naturalny składnik obecnie wnioskowanej inwestycji. O interesie prawnym w przedstawionym wyżej rozumieniu nie mogą bowiem świadczyć argumenty, takie jak immisje w zakresie hałasu i zanieczyszczenie powietrza czy zwiększenie natężenia ruchu drogowego. Wskazane okoliczności mają charakter subiektywnych obaw związanych z planowaną inwestycją i mogą co najwyżej wskazywać na interes faktyczny, polegający na próbie zapewnienia sobie dotychczasowego komfortu korzystania z danej przestrzeni. Co więcej zauważyć należy, że wszystkie argumenty i zastrzeżenia podniesione w skardze, a także w toku postępowania administracyjnego, wyrażają jedynie obawy skarżących, że inwestor doprowadzi do powstania na tym terenie w przyszłości suszarni. Ta zaś ze względu na swoją budowę oraz zasady działania spowoduje znaczny hałas, drgania, zapylenie otoczenia, a nawet duże zagrożenie bezpieczeństwa (pożary i wybuchy) i w konsekwencji zakłóci spokój mieszkańców i doprowadzi do strat materialnych oraz znacząco pogorszy komfort życia. Tymczasem co należy podkreślić suszarnia nie jest przedmiotem inwestycji objętej opisaną na wstępie ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Zrealizowanie zaś w przyszłości innej inwestycji wbrew ustaleniom ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy a następnie wydanej na jej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nie może uzasadniać istnienia obecnie interesu prawnego skarżących. Zauważyć również należy, że planowana inwestycja ma być obsługiwana poprzez drogę publiczną, a więc taką, z której zgodnie z jej przeznaczeniem może korzystać każdy. Skarżący nie wykazali zatem także, poza ogólnymi twierdzeniami, w jaki konkretny sposób zwiększenie ruchu samochodowego, związanego z budową silosów, podajnika do transportu ziarna oraz wagi samochodowej będzie miało realny wpływ na sposób zagospodarowania czy korzystania z ich nieruchomości i jakiego konkretnego uprawnienia lub obowiązku skarżącego ta okoliczność dotyczy. A zatem samo ewentualne przekonanie o immisjach pośrednich nie jest wystarczające do przyznania interesu prawnego. Taka argumentacja zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych świadczy wyłącznie o subiektywnym przekonaniu, nie popartym konkretami (tak: m. in. Wyrok NSA z dnia 21 maja 2015 r. II OSK 2562/13). W tym miejscu podkreślić należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że ochrona przewidziana w art. 144 K.c., dotycząca immisji związanych z korzystaniem z nieruchomości, obejmuje wyłącznie zjawiska już występujące, a nie przyszłe i hipotetyczne. Decyzja o warunkach zabudowy określa natomiast jedynie, czy dana inwestycja jest w danym miejscu możliwa i jeśli tak - jakie warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy są dopuszczalne (por. m.in. wyroki: NSA z 5 marca 2014 r., sygn. II OSK 1809/12, WSA w Warszawie z 5 lutego 2020 r., sygn. IV SA/Wa 2319/19, WSA w Krakowie z 21 października 2021 r., sygn. II SA/Kr 789/21, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 23 września 2021 r., sygn. II SA/Go 437/21; dostępne j.w.). Zauważyć również należy, że z uwagi na istotę decyzji o warunkach zabudowy, nie podlegają ocenie kwestie potencjalnych i przyszłych uciążliwości dla sąsiadów. Same warunki zabudowy, które w ogóle nie przesądzają o tym, że konkretna inwestycja zostanie zrealizowana, nie mogą być oceniane w kategoriach przyszłych i ewentualnych immisji oraz przyszłego, możliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie. Te okoliczności są przedmiotem badania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na podstawie szczegółowych ustaleń projektu i oceny, czy obiekt budowlany spełnia warunki techniczne jak np. zacienienie sąsiednich budynków czy hałas (por. wyrok NSA z 23 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 613/19). Końcowo wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy stanowi wstępny etap procesu inwestycyjnego, kolejnym etapem będzie zatwierdzenie projektu budowlanego i uzyskanie pozwolenia na budowę. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie bada warunków technicznych inwestycji, a jedynie określa w kontekście ładu przestrzennego, czy dana inwestycja i jej funkcja jest dopuszczalna na danym terenie. W postępowaniu tym ochrona interesów osób trzecich nie może być rozciągana na okoliczności będące przedmiotem badania organów administracji architektoniczno-budowlanej w późniejszym procesie budowlanym. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy ochrona interesów osób trzecich może nastąpić tylko w takim zakresie, w jakim sprawa nie jest objęta przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego. Dopiero organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę będzie oceniał, czy projektowane zamierzenie spełnia warunki określone w prawie budowlanym (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 102/21, dostępny jak wyżej). Reasumując powyższe stwierdzić należy, że analiza uzasadnienia skargi, odwołania od decyzji organu I instancji oraz wniosku o wznowienie prowadzi do konkluzji, że skarżący nie godzą się na zmianę urbanistyczną obszaru, na którym w bliskim sąsiedztwie mają swoją nieruchomość. Zaprezentowana jednak argumentacja strony w tym zakresie nie stanowi o jej interesie prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podnoszone przez skarżących okoliczności wskazują bowiem wyłącznie na ich interes faktyczny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, który nie skutkuje uznaniem ich za stronę. Interes prawny musi się charakteryzować realnością, co wyklucza uwzględnianie interesów mogących wystąpić w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych i nieistniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście, a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. Twierdzenia skarżących nie stanowią zaś wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Położenie nieruchomości skarżących w bliskim sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej nie jest wystarczając do bycia stroną w omawianym postępowaniu. Jak już bowiem wyżej wskazano, aby taka osoba mogła być uznana za stronę postępowania, należy ustalić konkretną normę prawa materialnego, która powodowałaby, że planowana inwestycja może powodować ograniczenie w zagospodarowaniu jej działki. Taka zaś podstawa w konkretnym przypadku nie została wykazana. Sąd nie neguje tego, że usytuowanie wnioskowanej inwestycji (opisanej w ostatecznej decyzji z dnia 12 grudnia 2022 r.) w pobliżu nieruchomości skarżących może być przez nich postrzegane jako zmiana pogarszająca komfort życia na danym obszarze, ale nie oznacza to, że tego rodzaju odczucia o charakterze subiektywnym przekładają się na ich uprawnienia czy obowiązki mające źródło w przepisach prawa. Ustawodawca nie zagwarantował bowiem prawa do niezmienności otoczenia, ani ochrony prawnej umożliwiającej udział w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji odczucia utraty komfortu zamieszkiwania w danym miejscu czy też spadku wartości nieruchomości. W rezultacie argumenty odnoszące się wyłącznie do subiektywnie odczuwanej uciążliwości inwestycji nie mogą stanowić o przymiocie strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną ustalającą warunki zabudowy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 30 października 2013 r., sygn. II SA/Sz 952/13, dostępny jak wyżej). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że kontrolowane organy nie naruszyły art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, gdyż jak zostało wykazane, w sprawie nie została spełniona przesłanka wznowieniowa opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do merytorycznego odniesienia się przez Sąd do zarzutów wskazujących na naruszenie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów postępowania poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niepodjęcie wszystkich czynności koniecznych do należytego załatwienia sprawy, czy dokonanie nieprawidłowej oceny materiału dowodowego sprawy tj. m.in. sporządzonej analizy urbanistycznej. Zarzuty te odnoszą się wprost do merytorycznych aspektów postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Aby można było ocenić zasadność tak skonstruowanych zarzutów skierowanych do ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, należy najpierw wykazać się przymiotem strony, a tak w niniejszej sprawie się nie stało. W kontekście natomiast zarzutu braku wezwania skarżących do wykazania interesu prawnego stwierdzić należy, że brak ten nie stanowi istotnego naruszenia prawa skutkującego potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżący w toku postępowania administracyjnego, w szczególności we wniosku o wznowienie jak i w odwołaniu drobiazgowo wskazywali oraz argumentowali na jakiej podstawie wywodzą swój interes prawny w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżący we wszystkich tych pismach kierowanych do organów konsekwentnie podnosili, że swój interes prawny opierają o przepisy art. 140 i 144 k.c., tj. o naruszenie ich prawa do niezakłóconego korzystania z nieruchomości stanowiącej ich własność. Twierdzenie zatem, że skarżącym nie umożliwiono wypowiedzenia się w powyższej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie. Dodać przy tym należy, że skarżący stanowisko w powyższym względzie potwierdzili w postępowaniu sądowym. Na żadnym zatem etapie postępowania czy to administracyjnym czy też przed sądem skarżący nie podnieśli żadnych innych (nowych) okoliczności, niż te o których mowa była wyżej. Organy obu instancji w uzasadnieniu swoich decyzji w pełni odniosły się do tej argumentacji oraz wskazały motywy na podstawie których uznano, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z tych powodów niezasadne są zarzuty skargi dotyczące rozpatrzenia niniejszej sprawy bez odniesienia się do ich indywidualnej sytuacji i interesów z pominięciem ich stanowiska, w szczególności pominięcia dowodów odnoszących się do wykazania interesu prawnego. Wbrew twierdzeniom skarżących na każdym etapie postępowania skarżący mieli możliwość przedstawienia swoich racji, organy uniemożliwiły też stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Autor skargi w żaden natomiast sposób nie wykazał jak owe uchybienie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W sprawie nie został naruszony również art. 6 i art. 8 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik, gdyż organy działały przy zachowaniu wymogów wynikających z zasady prawdy obiektywnej i praworządności. Ich działanie nie podważa zaufania obywateli do władzy publicznej i nie jest ukierunkowane na negatywne rozpatrzenie wniosku. Kontrolowane organy działając na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego miały na uwadze wyważoną ochronę wartości zawartych w prawie materialnym: tj. z jednej strony przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. a drugiej strony wartości wynikających z ostateczności decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawy nie uchybiono również pozostałym przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI