VIII SA/WA 377/22

VIII SA/Wa 377/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Marek Wroczyński /przewodniczący/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138  par. 1 pkt 2 oraz art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Jeromin, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2022 r. w Radomiu sprawy ze skarg A. N., K. J., M. P., P. J., P. J., R. T. i U. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 24 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia 27 grudnia 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących: A. N. kwotę 200 (dwieście) złotych, M. P., P. J., R. T. i U. B. kwoty po 417 (czterysta siedemnaście) złotych oraz na rzecz skarżących K. J. i P. J. kwoty po 417 (czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 lutego 2022r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej organ odwoławczy, SKO w Radomiu), działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji z dnia 27 grudnia 2021 r., nr [...], znak: [...], wydanej przez Wójta Gminy Z. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa budynku inwentarskiego – chlewni świń na 39,5 DJP, w cyklu zamkniętym na nieruchomości położonej na działce nr ew. [...], w miejscowości Z. obręb 0012, gmina Z. – orzekło –
– uchylić zaskarżoną decyzję w całości;
– umorzyć w całości postępowanie administracyjne przed organem I instancji.
Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:
Decyzją z dnia 27 grudnia 2021 r. Wójt Gminy Z., działając na podstawie art. 71 ust. 1 a contrario w związku z art. 62a ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247; dalej "uooś") oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1973), odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa budynku inwentarskiego – chlewni świń na 39,5 DJP, w cyklu zamkniętym na nieruchomości położonej na działce nr ew. [...], w miejscowości Z. obręb 0012, gmina Z..
Od decyzji odwołał się M. S.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 71 ust.1 i 2 uooś w związku z art. 105 §1 kpa w związku z § 3 ust.1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U poz. 1839 ze zm. dalej rozporządzenie), poprzez wydanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, w sytuacji gdy postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, iż nie zalicza się ono do przedsięwzięć które zawsze znacząco, ani potencjalnie oddziaływać na środowisko,
- art. 7 w związku z art. 77 §1 oraz art. 80 kpa w związku z § 3 ust.1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędnie przeprowadzonego postępowania dowodowego i pominięcie danych wynikających z opinii wydanych w sprawie mimo braku danych uzasadniających stanowisko odrębne,
- art. 6 kpa w związku z §3 ust.1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia poprzez posługiwanie się przez organ własną definicją dotyczącą nazewnictwa młodych świń oraz ich wieku decydującego o kategoryzacji zwierząt dla potrzeb kalkulacji DJP,
- art. 59 ust.1 pkt 2 w związku z art. 64 ust.1 pkt 1,2 i 4 uooś oraz § 3 ust.1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia poprzez wystąpienie do organów specjalistycznych o wydanie opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy ocenę przeprowadza się tylko dla przedsięwzięcia zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, a planowana inwestycja nie może być zakwalifikowana do żadnej z tych kategorii,
- art. 84 ust.1 uooś poprzez niezastosowanie w zaskarżonej decyzji potrzeby braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy organ uzyskał opinie sprawie, a wszystkie organy opiniujące stwierdziły, że nie zachodzi konieczność przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko,
- art. 106 §1 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 77 ust.1 pkt 1 uooś poprzez nieuwzględnienie stanowisk organów specjalistycznych, które odmówiły wydania opinii, co do konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, w tym w szczególności uznały, że rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg potencjalnego oddziaływania na środowisko nie kwalifikują przedsięwzięcia do mogącego znacząco oddziaływać na środowisko,
- art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu UE i wynikającej z niego zasady przezorności poprzez odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji mimo, że zasada przezorności nie upoważnia do wydania decyzji odmawiającej ustalenia uwarunkowań środowiskowych, a prowadzić ma jedynie do przeprowadzenia odpowiednich postępowań w sprawie badania oddziaływania inwestycji na środowisko.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z 24 lutego 2022r. organ odwoławczy podnosił, iż w dniu 25 czerwca 2021 r. M. S. wystąpił do organu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego - chlewni, na nieruchomości położonej na działce nr ew. [...] w miejscowości Z., w gminie Z..
Pismem z dnia 5 sierpnia 2021 r. organ, na podstawie art. 64 ust.1 uooś, wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wyrażenie opinii odnośnie potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. W swoich stanowiskach organy opiniujące uznały, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzania takiego postępowania.
Wezwaniem z dnia 17 września 2021 r. organ zwrócił się do inwestora
o doprecyzowanie przedmiotu wniosku i zwrócił uwagę na nieścisłości jakie znalazły się w KIP w odniesieniu do cyklów w jakich ma się odbywać hodowla zwierząt, przewidywanej obsady świń, a także zastosowanego przelicznika ilości świń na metr kwadratowy powierzchni przeznaczonej na hodowlę.
W odpowiedzi inwestor wskazywał, że inwestycja zaplanowana jest dla chowu zamkniętego, w którym wykluczona jest obecność samych tuczników. Pomieszczenia i kojce przeznaczone będą dla zwierząt różnego wieku i wagi. Ponadto podniesiono, że nie cała powierzchnia będzie wykorzystywana do chowu zwierząt (pismo z 5 października 2021 r.). Z kolei w piśmie z 18 października 2021 r. inwestor podniósł, że chów w planowanym budynku będzie miał charakter hodowli loch z prosiętami, tzn. będą hodowane lochy w celu produkcji prosiaka (do dwóch miesięcy), który dalej będzie sprzedawany (chów w systemie zamkniętym). Powierzchnia produkcyjna będzie wynosić 345,72 m², a pozostałą część będą stanowić ściany, korytarze, pomieszczenia socjalne, paszarnia, izolatka oraz laboratorium. W formie tabeli przedstawiono wyliczenia maksymalnej liczby zwierząt (świń) w poszczególnych grupach technologicznych, uwzględniając minimalne warunki utrzymania świń.
W budynku będą się znajdować:
- lochy w okresie porodu – 35,66 sztuk – co stanowi 12,48 DJP,
- lochy niskoprośne utrzymywane grupowo do 5 sztuk w kojcu – 36,29 szt., co daje 12,70 DJP,
- loch luźnych utrzymywanych pojedynczo – 24 sztuki, co stanowi 8,40 DJP,
- prosiąt do dwóch miesięcy – 296 sztuk, co stanowi 5,29 DJP,
- knura – 1,1 szt., co stanowi 0,44 DJP. Maksymalna obsada chlewni może wynieść do 39,94 DJP. Jedno pomieszczenie odchowalni musi być puste.
Kolejnym wezwaniem z dnia 5 listopada 2021 r. organ I instancji wnosił o doprecyzowanie wniosku i wyjaśnienia:
- co jest faktycznym przedmiotem wniosku, to znaczy jednoznacznie wskazać zakres inwestycji czy dotyczy ona chowu w cyklu zamkniętym czy w cyklu otwartym tucz tuczników,
- maksymalnej wagi zwierząt, do której będą one utrzymywane na terenie planowanego obiektu (waga prosięta w 2 miesiącu żucia),
- nt. jednoznacznej powierzchni na jakiej będą utrzymywane zwierzęta.
Zażądano ponadto aby uzupełnienie nastąpiło w formie ujednoliconej Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Zwrócono uwagę, że w wyjaśnieniach zamieszczonych w piśmie z dnia 18 października 2021 r. podano rodzaje zwierząt charakterystyczne dla cyklu otwartego, natomiast w dalszej części uzupełnienia Wnioskodawca wskazał, że przedsięwzięcie będzie wiązało się z produkcją zwierzęcą w cyklu zamkniętym, czyli w pełnym cyklu produkcyjnym, tzn. od rozrodu do tuczu.
W odpowiedzi, w piśmie z dnia 24 listopada 2021 r., wnioskodawca oświadczył, iż inwestycja dotyczy chowu zamkniętego, w ramach którego będą hodowane lochy z prosiętami – tzn. lochy w celu produkcji prosiaka (do dwóch miesięcy), a następnie dwumiesięczne prosięta będą sprzedawane. Nie będą hodowane tuczniki. Żądanie podania wagi zwierząt nie znajduje usprawiedliwienia w przepisach prawa.
Kolejnym pismem z 25 listopada 2021 r. organ I instancji zażądał wyjaśnienia na temat chowu w zwierząt w pomieszczeniach izolatka oraz zwrócono uwagę na nieścisłości co do wielkości obsady liczonej w DJP (pierwotnie 39,5, w piśmie wyjaśniającym 39,94, a w uzupełnionej KIP 36,84 DJP).
W odpowiedzi z dnia 16 grudnia 2021 r. inwestor wyjaśnił, że izolatka będzie służyła do izolacji chorych zwierząt, jak również miejscem gdzie będą przebywać lochy na czas mycia i dezynfekcji pozostałych pomieszczeń. W tym pomieszczeniu nie będzie prowadzona produkcja lub hodowla zwierząt.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 2 uooś uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko. W art. 60 uooś zawarto delegację dla Rady Ministrów, która określi w drodze rozporządzenia:
- rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko,
- przypadki gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.
W przedmiotowej sprawie planowane przedsięwzięcie należy odnieść do przepisu § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia, zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt :
a) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP – jeżeli ta działalność jest prowadzona:
- w odległości mniejszej niż 210 m od
- terenów lub gruntów, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych i niezbudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjno – wypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone,
- zrealizowanego, realizowanego lub planowanego przedsięwzięcia chowu lub hodowli zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP,
- na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust.1 pkt 1-5,8,9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody lub w otulinie form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust.1 pkt 1 -3 ustawy,
b) w liczbie nie mniejszej niż 60 DJP i mniejszej niż 210 DJP – na obszarach innych niż wymienione w lit. a).
W ocenie organu odwoławczego dopiero zakwalifikowanie przedsięwzięcia do zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco mogącego oddziaływać na środowisko uzasadnia wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Kolegium zauważyło, iż analiza danych wykazała zawarcie w KIP sprzecznych informacji, co do rodzaju chowu (otwarty, zamknięty), obsady zwierzęcej (hodowla samych tuczników, w innym miejscu wspomina się o warchlakach, które będą tuczone do gotowego produktu – tucznika, a jeszcze dalej wykazano obsadę innych rodzajów zwierząt).
Zestawiając dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, z tymi jakie wynikają z wyjaśnień inwestora dostrzeżono dalsze występowanie nieścisłości np. zmieniono planowaną obsadę zwierząt wskazując, że produkcja kończyć się ma na etapie dwumiesięcznego prosiaka (od rozrodu). Podano wielkości obsady zwierzęcej wraz z przelicznikiem jej na DJP. Zmieniono także wielkość produkcyjną budynku, tzn. przeznaczoną bezpośrednio pod hodowlę z 275 m2 do 345,72 m2. Choć z przedstawionych wyliczeń łączna wielość obsady mogła wynieść 39,94 DJP, pozostawiono nazwę inwestycji określając ją wielkością 39,5 DJP. Dostrzeżono także dalsze występowanie nieścisłości w zakresie np. ilości przewidywanych w hodowli prosiąt. Do wyliczenia DJP przyjęto w piśmie z dnia 18 października 2021 r. przyjęto obsadę 296 prosiąt, podczas gdy przewiduje się obsadę większą.
Zdaniem Kolegium, w rozpoznawanej sprawie z materiału dowodowego wynika, że wielkość planowanej obsady zwierzęcej będzie wnosić jednak mniej niż 40 DJP, w związku z czym inwestycja nie można zostać zakwalifikowana jako wymieniona w § 3 ust.1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia.
W ocenie organu odwoławczego, przedłożona dokumentacja wystarczająco charakteryzuje inwestycję, jak również przedstawia podstawowe jej parametry techniczne. Materiał zawiera dane dotyczące produkcji zwierzęcej. Dla klasyfikacji przedsięwzięcia nie jest istotna kwestia zastosowanego systemu chowu (otwarty czy zamknięty). Celem takiego postępowania jest ustalenie czy istnieje możliwość lokalizacji danego przedsięwzięcia na danym terenie, pod kątem potrzeby wydania decyzji środowiskowej. Inwestor we wniosku podaje charakterystyczne dane dotyczące planowanej inwestycji, a organ przy ich uwzględnieniu wydaje decyzję.
Organ odwoławczy zauważył, iż potrzeba uzyskania decyzji środowiskowej będzie badana zarówno na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również decyzji o pozwoleniu na budowę.
W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, zasadnym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji.
Od powyższej decyzji organu odwoławczego skargi do tutejszego Sądu wnieśli A. N. (sygn. akt VIII SA/Wa 377/22) oraz R. T., M. P., P. J., U. B., K. J., P. J. (sygn. akt VIII SA/Wa 402/22).
Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r. ww. skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W skardze A. N. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy:
1) art. 6, art. 7, art. 8 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez:
a. błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na powieleniu stanowiska przyjętego przez wnioskodawcę w odwołaniu, podczas gdy organ II instancji winien był ponownie merytorycznie rozpoznać sprawę i dojść do tożsamych wniosków jak organ I instancji, a tego nie uczynił;
b. oparcie decyzji na podstawie sprzecznego wniosku organu II instancji jakoby "oczywiste jest dalsze istnienie nieścisłości w przedłożonej organowi dokumentacji, niemniej jednak braki te nie umożliwiają obecnie zakończenia postępowania", podczas gdy potwierdzenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji zasadności kierowanych przez organ I instancji wezwań do wnioskodawcy w celu uzupełnienia braków, a także brak dokonania innych czynności w zakresie postępowania dowodowego nie powinno prowadzić do wniosków zupełnie odmiennych niż przyjęte w pierwotnej decyzji;
c. uznanie, iż postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na ustalenie planowanej obsady na poziomie poniżej 40 DJP, podczas gdy dostrzeżone braki w dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę nie dają podstaw do tak kategorycznych stwierdzeń i powinny prowadzić do utrzymania w mocy decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia;
d. uznaniu, iż planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako mogące zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy z uwagi na niedostatki i sprzeczności zgromadzonego materiału dowodowego leżące po stronie wnioskodawcy obiektywnie niemożliwe było dokonanie kategorycznych ustaleń faktycznych w sprawie, a tym samym uwzględnienie stanowiska wnioskodawcy;
2) art. 59 uooś w związku z § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia poprzez uznanie, iż w danym stanie faktycznym planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do wydania decyzji środowiskowej, podczas gdy nie jest to stanowisko prawidłowe;
3) art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez brak zastosowania w niniejszym przypadku zasady przezorności, która to powinna zostać zastosowania z uwagi na niedostatki i sprzeczności zgromadzonego materiału dowodowego leżące po stronie wnioskodawcy;
4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 §1 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie w całości postępowania administracyjnego organu I instancji, podczas gdy organ winien był orzec o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę, że co prawda Karta Informacyjna Przedsięwzięcia jest dokumentem prywatnym, jednakże zadaniem organów jest jej ocena w zakresie przydatności dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto pomimo skierowanych wezwań do inwestora wątpliwości co do zakresu przedmiotowej inwestycji nie zostały rozstrzygnięte. Z tego względu, w ocenie skarżącego, kierując się zasadą przezorności zasadnym byłoby utrzymanie decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Podkreślił, że istotą zasady przezorności jest przyjęcie, iż w sytuacji kiedy nie można wiarygodnie uzasadnić, że oddziaływanie jest nieznaczące, a racjonalne wątpliwości co do ryzyka wystąpienia oddziaływania są przesłanką na rzecz dokonania oceny i zawsze interpretuje się je na korzyść środowiska, a nie na korzyść inwestycji.
W skardze wniesionej przez R. T., M. P., P. J., U. B., K. J., P. J. zarzucono zaskarżonej decyzji:
I. rażące naruszenie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 71 ust. 2 oraz z art. 63 ust. 1 uooś w zw. z § 3 ust. 1 pkt 104 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że:
1. planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, iż niemożliwe jest kategoryczne określenie charakteru inwestycji, co potwierdził i wprost wskazał Wójt Gminy Z. w decyzji z dnia 27 grudnia 2021 r. i piśmie z dnia 24 stycznia 2022 roku oraz SKO w zaskarżanej decyzji z dnia 24 lutego 2022 r., albowiem przedsięwzięcie to posiada przymioty przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (52,26 DJP), a nawet przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (251,8 DJP):
2. niecelowym byłoby konkretne określenie przedmiotu, rozmiaru i sposobu inwestycji, podczas gdy dopiero te dane umożliwiają prawidłową i adekwatną ocenę w zakresie wpływu inwestycji na środowisko in concreto, a nie in abstracto;
3. na dalszym etapie realizacji przedsięwzięcia inne organy każdorazowo będą dokonywały oceny wpływu na środowisko, podczas gdy ich zadaniem jest zapewnienie zgodności przedsięwzięcia z pierwotnie ustalonymi uwarunkowaniami, a nie ustalania warunków przedsięwzięcia lub dokonywanie ich oceny;
4. pominięcie powiązań i współistnienia przedsięwzięcia z innymi inwestycjami zlokalizowanymi w bliskim sąsiedztwie (trasa S7) oraz pominiecie faktu, że inwestor oraz osoby wprost z nim powiązane (inni członkowie jego rodziny) deklarują łącznie budowę minimum 3 chlewni w bliskiej odległości, a zainicjowali postępowania względem 9 lokalizacji, co spowoduje kumulowanie się ich oddziaływań, a także emisji i występowania innych uciążliwości;
co powoduje, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 ppsa;
II. naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:
1. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa przez:
a. uznanie za wiarygodne twierdzeń wnioskodawcy w zakresie wielkości obsady planowanego przedsięwzięcia, w sytuacji gdy twierdzenia te są niepełne, niespójne, sprzeczne z zasadami logiki i oczywiście wygenerowane na potrzeby przedstawienia inwestycji jako rzekomo niespełniającej warunków skutkujących jej zakwalifikowaniem jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
b. pominięcie kwestii parametrów technicznych budowanego obiektu;
c. brak wnikliwej analizy materiału dowodowego pomimo wykrycia istotnych braków i wielokrotnego podnoszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji, iż dane zamieszczone w KIP są rażącą niespójne i niekompletne,
d. brak podjęcia wszelkich możliwych środków i czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do prawidłowego załatwienia sprawy, co skutkowało naruszeniem podstawowych zasad dowodzenia i koncentracji materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, a co organ winien uczynić mając na względzie interes społeczny, słuszny interes obywateli oraz zasadę pogłębiania zaufania,
co w konsekwencji skutkowało dokonaniem oceny zgromadzonego i niepełnego materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobody, pomimo wykrycia istotnych braków i wielokrotnego podnoszenia przez organ II instancji oraz organ I instancji, iż dane zamieszczone w KIP są rażącą niespójne i niekompletne;
2. art. 8 kpa przez jego niezastosowanie i brak dokonania czynności, które prowadziłyby do pogłębienia zaufania obywateli do organów administracyjnych, co przejawia się w tym, iż w wyniku wydania zaskarżanej decyzji skarżący nie ma pewności co do swoich praw podmiotowych, a lokalna społeczność - ze względu na postawę wnioskodawcy - obawia się, że działalność rzeczywiście prowadzona będzie zgoła odmienna, aniżeli deklarowana;
3. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, mimo iż wątpliwości występujące w sprawie wykluczały możliwość wydania takiej decyzji;
III. naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie: art. 74 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 62a ust. 1 uooś przez błędną wykładnię i przyjęcie, że KIP złożona przez inwestora nie musiała być kompletna, a braki merytoryczne nie stanowiły istotnych braków formalnych wniosku i nie wymagały usunięcia przed wydaniem zaskarżonej decyzji oraz nie stanowiły przeszkody w jej wydaniu, podczas gdy sprzeczne, niepełne i nieprawdziwe dane dotyczą rozmiaru przedsięwzięcia, skali emisji gazów, pyłów, hałasów na etapie realizacji i następnie funkcjonowania przedsięwzięcia, danych o ilości używanego sprzętu mechanicznego, środków chemicznych, przetworzonych produktów paszowych i produkowanych odpadów (w tym biologicznych), a przede wszystkim danych samej inwestycji, albowiem inwestor kilkukrotnie zmieniał tak kluczowe wskaźniki jak rozmiar obsady, charakter działalności czy wymiary budynku, tj. czynniki wprost wpływające na charakter inwestycji.
Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz zwrot kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na powyższe skargi, uczestnik postępowania – inwestor M. S. wniósł o ich oddalenie. Wskazywał m.in., że zgodnie z art. 140 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ odwoławczy ma obowiązek wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego aby nie naruszyć wyżej powołanych przepisów procedury administracyjnej. W jego ocenie, organ odwoławczy rozpoznał sprawę w sposób należyty oraz dokonał oceny całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Rezultatem dogłębnego zapoznania się z materiałem dowodowym było stwierdzenie, że z dokumentacji nie wynika, aby obsada zwierzęca mogła osiągnąć próg 40 DJP. Organ odwoławczy, zdaniem uczestnika, wskazał przyczyny i dowody, dla których zakwestionował stan faktyczny ustalony przez organ pierwszej instancji i przyjął odmienne ustalenia w tym zakresie jako podstawę zaskarżonej decyzji. Podniósł także, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie jednolicie uznaje się, że zasada przezorności nie upoważnia do wydawania decyzji odmawiających ustalenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, a nakazuje jedynie przyjąć, że w razie wątpliwości należy dane przedsięwzięcie traktować jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i poddać stosownej procedurze badania spodziewanego oddziaływania.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325,dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a.
Sad, po dokonaniu kontroli sadowej zaskarżonej decyzji, doszedł do stwierdzenia, że rozpoznawane skargi są zasadne, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Istotą postępowania, którego kontrolę w zakresie legalności przeprowadza Sąd według kryteriów ww. jest przesądzenie czy inwestycja zamierzona przez inwestora M. S. p.n. "Budowa budynku inwentarskiego – chlewni świń na 39,5 DJP, w cyklu zamkniętym na nieruchomości położonej na działce nr ew. [...], w miejscowości Z. obręb 0012, gmina Z. wymaga przeprowadzenia postępowania w zakresie środowiskowego oddziaływania inwestycji i wydania decyzji środowiskowej określającej takie warunki.
Organ odwoławczy po przeprowadzonym postępowaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 §1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postepowanie.
Organ uznał, iż budowa chlewni o obsadzie zwierząt poniżej 40 DJP – zgodnie z § 3 ust.1 pkt 104 rozporządzenia nie wymaga takiego postępowania, bo nie należy ona do inwestycji, które potencjalnie znacząco oddziaływają środowisko. Co prawda organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji, iż stanowisko inwestora zawarte w KIP i uzupełnieniach do tej karty, co do rodzaju chowu, obsady zwierzęcej są niespójne, ale ostatecznie było możliwe dokonanie właściwej klasyfikacji przedsięwzięcia. Według organu przedstawiono wyliczenie ile każdego rodzaju zwierząt może przebywać na planowanej powierzchni hodowlanej, co jest wystarczające do wyliczenia dużych jednostek przeliczeniowych. Według inwestora za każdym razem wielkość DJP będzie się kształtować poniżej 40 DJP, co nie obliguje do przeprowadzenia postępowania w środowiskowego i postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 62a ust.1 pkt 1 -14 uooś Karta Informacyjna Przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust.1, lub określenie zakresu raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o:
-1) rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia,
-2) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowalnego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną,
-3) rodzaju technologii,
-4) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia,
-5) przewidywalnej ilości wykorzystanej wody, surowców, materiałów, paliw i energii,
- 6) rozwiązaniach chroniących środowisko,
-7) rodzajach i przewidywalnej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko,
-8) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,
- 9) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody oraz ewentualnych korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znacznego oddziaływania przedsięwzięcia,
- 10) wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, w przypadku drogi o której mowa w art. 24ga ust.1 ustawy z 21 marca ustawy o drogach publicznych,
- 11) przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz o obszarze oddziaływania przedsięwzięcia – w zakresie jakim ich oddziaływanie mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
- 12) ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowalnej,
-13) przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko,
- 14) pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2013 roku, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza. Wprawdzie sformułowanie o maksymalnej obsadzie inwentarza nie zostało powtórzone w § 3 ust.1 pkt 103 rozporządzenia, lecz nie ulega wątpliwości, że odnosi się także do tego przepisu. Przemawia za tym odesłanie do § 2 ust.1 pkt 51 rozporządzenia oraz wzgląd na spójność rozwiązań przyjętych w omawianym rozporządzeniu. Powyższe oznacza, że przy obliczaniu DJP dla danej inwestycji nie jest istotna obsada deklarowana przez inwestora, gdyż należy uwzględnić maksymalną możliwą obsadę inwentarza, którą winien ustalić organ. Nie ma znaczenia deklarowanie przez inwestora jakie zwierzęta zamierza hodować, lecz konieczne jest obliczenie, na podstawie wielkości budowanego obiektu, ile maksymalnie zwierząt może on pomieścić( por. wyrok NSA z 4 lipca 2017 roku, II OSK 95/17). Należy też zauważyć, iż inwestor we wniosku wskazuje, że planowana powierzchnia będzie wynosić 774 m², powierzchnia inwentarska 275 m². W piśmie z dnia 24 listopada 2021 roku kwestie te wynoszą odpowiednio 884,58 m², pow. inwentarska 345 m². Co prawda organ odwoławczy zauważa te rozbieżności, ale uznaje, iż skoro deklarowana wielkość DJP nie przekracza liczby 40 DJP, to można poprzestać na przyjęciu za wiarygodne deklarowane wielkości przyjęte przez inwestora w KIP, pomimo tych sprzeczności.
Zdaniem Sądu w sytuacji gdy wielkości DJP zbliżone są do limitu gdzie ocena środowiskowa winna być przeprowadzona, to obowiązkiem organu było dogłębne wyjaśnienie tych kwestii pozwalających na prawidłowe wyliczenie tych wielkości mając na względzie powierzchnię zabudowy i powierzchnie chlewni. Nadto wielkość powierzchni budowanych obiektów oraz powierzchni produkcyjnej chlewni są powierzchniami, które ulegały zmianie. Ocenie powinna być poddana również kwestia dużej różnicy między powierzchnią budynku, a powierzchnią produkcyjną, co może wywoływać wątpliwości na jakiej rzeczywiście powierzchni i w jakiej ilości będzie prowadzona produkcja zwierzęca, co miało by wpływ na rzeczywiste wielkości DJP.
Poprzestając wyłącznie na wyliczeniu wskaźnika DJP zawartym we wniosku, KIP i nie prowadząc żadnego postępowania w celu ustalenia tego wskaźnika organy administracji publicznej naruszyły przepis art. 7 kpa. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 §1 kpa, w świetle którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 kpa, w myśl którego organ ocenia na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Kolejną kwestią, która w ocenie Sądu nie została rozważona w sposób należyty jest kwestia uregulowana w art. 62a ust.1 pkt 11 uooś, który stanowi, że należy rozważyć dane o przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Jak wynika z pisma Wójta Gminy Z. z 19 września 2022 roku( karta 66 akt sprawy VIII SA/Wa 332/22 ) na terenie gminy Z. planowane jest 9 inwestycji polegających na budowie chlewni – w miejscowościach D. N., C., M., M., Z., Z.( planowana budowa dwóch chlewni, które mają być zrealizowane w niedalekiej odległości od siebie, w sąsiedztwie już istniejącej) oraz w J. ( dwie chlewnie położone w odstępie około 1 km).
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje się wyraźnie, że cechy przedsięwzięcia należy oceniać w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia ocen oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko( zobacz wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 roku, w sprawie C- 531/13).
Co prawda z KIP złożonej w sprawie nie wynika aby w obszarze oddziaływania znajdowały się lub były planowane inwestycje w zakresie środowiskowego oddziaływania. Organy przedmiotowej kwestii w żadnym stopniu nie poświęciły uwagi. Te kwestie związane z możliwością kumulacji oddziaływania powinny być szczegółowo wyjaśnione w toku postępowania w przedmiocie potrzeby badania przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
Należy zauważyć, iż wykładnia przepisu art. 63 uooś nie może prowadzić do akceptacji sztucznego dzielenia inwestycji, w ten sposób aby obchodzić prawo, poprzez tworzenie przedsięwzięć, których parametry pozwalają na odstąpienie od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, należy uwzględnić treść normatywną definicji przedsięwzięcia ( art. 3 ust.1 pkt 13 uooś), zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są realizowane przez różne podmioty. Zgodnie z zasadą prewencji istotne znaczenie ma zatem zbadanie oddziaływań na środowisko przedsięwzięć dopiero planowanych. Badanie oddziaływań skumulowanych dotyczy także oddziaływań potencjalnych i z tego powodu powinno być prowadzone przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że kontrolowane decyzje naruszają przepisy postępowania oraz w konsekwencji przepisy prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie w sytuacji wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast Sąd ocenił, że wskazane uchybienia i wady, tak postępowania jak i decyzji nie mają charakteru kwalifikowanego, który uzasadniałby stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien przeprowadzić pełne postępowanie związane z oceną maksymalnej obsady DJP w obiekcie, biorąc pod uwagę powierzchnię obiektu, rozbieżności wynikające z deklaracji inwestora, dużą różnicę między powierzchnią zabudowy i powierzchnią produkcyjna, kwestie kumulacji oddziaływania rozproszonych inwestycji, odległość lokalizacji chlewni od terenów mieszkaniowych.
Z tych też względów biorąc pod uwagę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c") p.p.s.a. Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Z. ( pkt.1 wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1§2 p.p.s.a.
( pkt.2 wyroku).