II SA/Bk 761/19

II SA/Bk 761/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2021-05-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grażyna Gryglaszewska /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 2336/21 - Wyrok NSA z 2022-11-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 725
art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. K., A. K., E. K., H. K., J. K. A. M., M. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Prezydenta Miasta B. decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] odmówił wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków miasta B. zmiany polegającej na przywróceniu numeru [...] dla nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną aktualnie numerem [...] o powierzchni 0,3659 ha, położoną w B. przy ulicy [...] w obrębie nr [...].
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w 1963 r. w trakcie założenia operatu ewidencji gruntów miasta B. w rejestrze gruntów obrębu nr [...] jako "osobę władającą gruntem" - działką nr [...] o powierzchni 0,3783 ha wpisano K. Jó. c. J. W 1976 r. w trakcie regulowania własności gospodarstw rolnych na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250) Prezydent Miasta B. decyzją - aktem własności ziemi nr [...] z [...] sierpnia 1976 r. stwierdził, że M. Z. i jego żona J. - w 1/2 części oraz K. H. i jego żona M. T. w 1/2 części, stali się z mocy samego prawa współwłaścicielami nieruchomości położonych w B., oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...] z obrębu [...]; [...] z obrębu [...]; [...] z obrębu [...]; [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni 3,1355 ha. Następnie Główny Geodeta Wojewódzki w B. decyzją z [...] września 1984 r. nr [...] stwierdził nieważność tego aktu własności ziemi w części dotyczącej stwierdzenia, że Z. i J. M. stali się z mocy samego prawa współwłaścicielami udziału 1/2 w nieruchomościach o łącznej powierzchni 3,1355 ha wraz zabudowaniami. Rozstrzygnięcie własności nieruchomości przekazano Sądowi Rejonowemu w B., który postanowieniem z [...] grudnia 1985 r. [...] stwierdził, że H. K. s. J. z dniem [...] listopada 1971 r. stał się z mocy prawa właścicielem udziału 1/2 części nieruchomości położonych w B., oznaczonych w ewidencji geodezyjnej numerami: [...] w obrębie [...]; [...] w obrębie [...]; [...] w obrębie [...]; [...] w obrębie [...] o łącznej powierzchni 3,1355 ha wraz z zabudowaniami. Stosownie do treści art. 12 ust. 7 ww. ustawy "uwłaszczeniowej" stan posiadania rolników oraz powierzchnię nieruchomości określało się według danych zawartych w ewidencji gruntów.
W związku z rozpoczęciem prac związanych z odnowieniem ewidencji gruntów miasta B. decyzją nr [...] Prezydenta Miasta B. z [...] grudnia 1976 r. w sprawie podziału miasta B. na obręby ewidencyjne w miejsce 265 dotychczasowych obrębów ewidencyjnych utworzono 22 obręby, które oznaczono odrębnym numerem i nazwą. Dotychczasowy obręb nr [...] znalazł się w granicach obrębu nr [...].
Organ podniósł, że odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta B. obrębu nr 2 - [...] dokonano zgodnie z wymogami dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz. 32) i przepisami zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11 poz. 98). Czynności te zostały poprzedzone ustaleniem granic zewnętrznych obrębu nr 2 - [...] z granicami obrębów przyległych, sporządzeniem szkicu przebiegu granic i protokołu granicznego. Rozgraniczenie zostało zatwierdzone decyzją Geodety Miejskiego w B. z [...] grudnia 1981 r. nr [...]. W trakcie tych prac ustalono przebieg granic rzeki [...]. Na podstawie danych archiwalnych i uzyskanych w trakcie pomiarów uzupełniających dokonano przeliczenia powierzchni działek z zastosowaniem nowoczesnych technik obliczeniowych tj,. ze współrzędnych punktów granicznych, sporządzono nowe mapy ewidencyjne, zarysy pomiarowe i rejestry gruntów. Dotychczasowa działka nr [...] o powierzchni 0,3783 ha została oznaczona w obrębie nr [...] - [...] nowym numerem [...] o powierzchni 0,3659 ha. Zainteresowanym ogłoszono stan posiadania. Z czynności tych spisano protokół. W kolumnie 12 o treści: "przyjmuję bez zastrzeżeń do wiadomości okazaną mi powierzchnię (kol. 10) w granicach określonych danymi ewidencji gruntów" widnieje podpis Pana M. Operat techniczny odnowienia ewidencji gruntów z obrębu nr [...] - [...] został zaewidencjonowany w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym Rejonowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. pod numerem [...] w dniu [...] stycznia 1981 r. W dokumentacji geodezyjno-kartograficznej znajdującej się w Departamencie Geodezji brak jest informacji o numerze dziennika urzędowego, w którym dokonano obwieszczenia o odnowieniu operatu ewidencji gruntów obrębu nr 2 - [...].
Następnie w 1996 r. aktem notarialnym Repertorium A numer [...] z [...] września 1996 r. małżonkowie H. i M. K. przekazali siostrzeńcowi H. K., M. i jego żonie A. M. własność udziału 1/2 w działce oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,3659 ha. Sąd Rejonowy w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniem z [...] stycznia 1997 r. sygn. akt Dz.kw. [...]założył księgę wieczystą nr [...] dla działki nr [...] o powierzchni 3659 m2, położonej w B. przy ulicy [...] b/n, obręb nr [...].
W latach 2003-2004 na obszarze obrębu ewidencyjnego nr 2 - [...] przeprowadzono modernizację operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie założenia ewidencji budynków i lokali. Projekt operatu był wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w dniach 14-30 czerwca 2004 r., a następnie został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta B. z [...] września 2004 r. nr [...].
Wobec powyższego w ocenie organu pierwszej instancji, nie można przywrócić poprzedniego numeru [...] w aktualnej działce nr [...] w obrębie nr 2 - [...], bowiem po dokonanym odnowieniu operatu ewidencji gruntów zaistniał nowy stan prawny w postaci zawartego aktu notarialnego z 1996 r. (umowa darowizny) obejmującego działkę nr [...]. Aktualny zapis w ewidencji gruntów i budynków miasta B. jest zgodny ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej KW [...], założonej dla działki nr [...]. Ponadto organ pierwszej instancji podniósł, że aktualnie w operacie ewidencyjnym istnieje w obrębie nr 2 - [...] działka oznaczona numerem [...], stanowiąca własność innych osób fizycznych, dla której w IX Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. została założona księga wieczysta.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i H. K. oraz A. i M. M. nie godząc się z jej rozstrzygnięciem, jednocześnie wnosząc o uchylenie w całości tej decyzji oraz zobligowanie Prezydenta do ogłoszenia informacji o zakończonych odnowach ewidencji gruntów przeprowadzonych dla obrębu ew. [...] - [...] w latach 1977 - 2004 w dzienniku urzędowym województwa p., lub dokonania odnowy ewidencji gruntów i budynków na podstawie § 54 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Odwołujący się od wydanej decyzji zarzucili naruszenie art. 24 ust. 2c ustawy z 17 maja 2019 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez błędnie zastosowanie i nie uwzględnienie ich wniosku, pomimo wiedzy, że ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez Prezydenta Miasta B. jest prowadzona z rażącym naruszeniem art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 pkt 10 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że we wniosku z [...] czerwca 2019 r. uzupełnionym pismem z [...] lipca 2019 r. M. i H. K. oraz M. M. wnieśli o przywrócenie numeru ewidencyjnego nieruchomości nr [...] zgodnie z aktem własności ziemi z [...] sierpnia 1976 r. [...]. Jednocześnie wnioskodawcy poinformowali, że domagają się usunięcia błędnego numeru [...] w obrębie nr [...], poprzez przywrócenie numeru [...], którym to przedmiotowa nieruchomość była oznaczona do momentu przeprowadzenia w 1980 r. odnowienia ewidencji gruntów dla obszaru [...], wskazując, że zmiana numerów ewidencyjnych oraz powierzchni działek nastąpiła bez opublikowania informacji o jej zakończeniu w Dzienniku Urzędowym. W związku z tym wnieśli o przeprowadzenie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków lub usunięcia błędnych informacji w niej zawartych.
Organ odwoławczy stwierdził, że materiał zgromadzony w sprawie dowodzi, że po odnowieniu ewidencji gruntów w 1980 r. doszło do zmiany stanu prawnego przedmiotowej działki. Stan prawny nieruchomości został ujawniony w księdze wieczystej.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wywiódł, że podstawą wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany (sporządzony) dokument mogący być zgodnie z przepisami taką podstawą. Z treści natomiast żądań wskazanych we wnioskach wynika, że żądaniem skarżących nie było wprowadzenie zmiany na podstawie nowych dokumentów, lecz korekta błędnie w ich ocenie dokonanych wpisów w przeszłości odnośnie numeru działki [...].
Organ podniósł, że wprawdzie ustawa z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2019 r. poz. 393), nakłada na starostę, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (w rozumieniu art. 22 ustawy) m.in. obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stałej aktualności, jednakże w zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, przepisy ustawy i rozporządzenia posługują się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej m.in. na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego-orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych (art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy).
W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Dokumenty archiwalne nie mogą stanowić samodzielnej podstawy do aktualizacji operatu ewidencyjnego, ani w zakresie podmiotowym, ani w zakresie przedmiotowym, nawet jeśli któryś z poprzednich wpisów był błędny. W trybie aktualizacji mogą być jedynie prostowane oczywiste omyłki, czy błędy pisarskie operatu, tj. likwidowanie nieistotnych wad, przy czym zmiana numeru działki nie dotyczy spraw nieistotnych i nie może być objęta sprostowaniem, w przypadku gdy w aktualnym operacie ewidencji gruntów zaistniał nowy stan prawny w postaci zawartego aktu notarialnego z 1996 r. Dokonanie tego rodzaju korekt jest niedopuszczalne. W praktyce oznacza to, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po którym następowały kolejne czynności odzwierciedlone (zarejestrowane) w ewidencji. Taki obowiązek po stronie organu ewidencyjnego wynika wprost z treści § 44 ww. rozporządzenia .
Ponadto organ podniósł, że przychylenie się do stanowiska odwołujących skutkowałoby naruszeniem prowadzenia urzędowego rejestru działek, bowiem jak wynika z akt sprawy w aktualnym operacie ewidencyjnym w obrębie [...] - [...] istnieje działka o numerze ewidencyjnym [...] stanowiąca własność osób trzecich dla której założona jest w IX Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. księga wieczysta. Wykazanie w operacie ewidencyjnym wnioskowanych danych dotyczących działki nr [...] w oparciu o nieaktualne (sprzed odnowienia) jej oznaczenie i o nieaktualnych atrybutach nie jest więc możliwe.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty określające poprzedni stan działek nie mogą stanowić podstawy do zarejestrowania tego stanu, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnymi dokumentami wprowadzonymi do ewidencji - aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może powodować skutków prawnych z mocą wsteczną.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wnieśli M. K. A. K., E. K., H. K., J. K., A. M., M. M. i zarzucili naruszenie:
art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 K.p.a., przez jego zastosowanie, pomimo nie rozpoznania ponownego sprawy, do czego organ odwoławczy jest zobligowany i ograniczenie się tylko do kontroli rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji;
art. 7, 77 § 1 K.p.a., przez całkowicie zaniechanie wyjaśnienia kwestii istotnej w niniejszej sprawie, tj. czy informacja o zmianie numeru ewidencyjnego nieruchomości skarżących została opublikowania w dzienniku urzędowym województwa;
- art. 107 § 3 oraz art. 8 K.p.a., nakazujący prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i zasadę przekonywania ujętą w art. 11 K.p.a. polegającą na powtórzeniu argumentacji organu pierwszej instancji i nie ustosunkowana się do zarzutów skarżących zawartych w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta B., w którym to skarżący przytaczają przepisy prawa oraz rozstrzygnięcia sądów administracyjnych na poparcie swojej argumentacji;
art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez ich niezastosowanie i nie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, pomimo wykazania przez skarżących że wprowadzone zmiany do ewidencji gruntów i budynków odbyły się z naruszeniem art. 4 w zw. z art. 2 pkt 3 ustawy z 30 grudnia 1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski " w zw. art. 14 ust. 2 dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków w zw. z § 6 ust. 1, 2 i 3 oraz § 70 ust. 1 rozporządzenia ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów oraz art. 4 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 pkt 10 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w zw. z art. 24a ust. 8, 9 ustawy;
art. 25 ust. 1 pkt 1 pkt 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z § 28 ust. 1 i 2 oraz § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów przez twierdzenie, że numeracja działek ewidencyjnych jest objęta rękojmią ksiąg wieczystych, czego nie potwierdza art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W kolejnych pismach procesowych z [...] listopada 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] stycznia 2020 r. generalnie podtrzymano zarzuty skargi.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r. postępowaniem w sprawie zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji, w trybie administracyjnym. Decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...] Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Postępowanie w sprawie zostało podjęte w dniu 26 października 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarga została rozpoznana przez sąd w dniu 25 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym.
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest rozstrzygnięcie odmawiające wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków miasta B., zmiany polegającej na przywróceniu numeru [...] dla nieruchomości stanowiącej działkę oznaczoną aktualnie numerem [...] o powierzchni 0,3659 ha, położoną w B. przy ulicy [...] w obrębie nr [...] - [...].
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 393 ze zm.). Przepisy ww. aktów obejmują problematykę tworzenia, utrzymania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Z całokształtu przepisów ww. aktów wynika, co należy wyraźnie podkreślić biorąc pod uwagę charakter postawionych w skardze zarzutów, że ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 ust. 2 ustawy). Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno–deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty.
Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania. Zgodnie natomiast z treścią § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
Kontrolowane przez sąd postępowanie zakończone decyzją odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany było postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów we wnioskowanym zakresie mogła nastąpić wyłącznie po przedłożeniu przez wnioskodawców dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji. Nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być bowiem udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (vide: tak m.in. WSA w Białymstoku w wyroku z 23 stycznia 2014 r., II SA/Bk 812/13, CBOSA). Z urzędu w trybie aktualizacji mogą być jedynie prostowane oczywiste omyłki, czy błędy pisarskie operatu, tj. likwidowane nieistotne jego wady. Przy czym dotyczy to tylko takich błędów, które mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07, Lex nr 505313). W ramach aktualizacji ewidencji istnieje możliwość usuwania błędów lub pomyłek, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć (wyrok WSA w Krakowie z 16 kwietnia 2008 r., III SA/Kr 119/08, Lex nr 510289). Organy ewidencyjne rejestrują bowiem jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast - jak zostało to już wyżej zaakcentowane - samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Skład orzekający podziela jedocześnie stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z 4 maja 2009 r., IV SA/Wa 125/09, pub. CBOSA), że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu, nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów w ramach aktualizacji, jeżeli stan ten został zatwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu.
Z treści pism składanych w sprawie niniejszej wynika, że żądaniem skarżących nie było wprowadzenie zmiany na podstawie nowych dokumentów, lecz korekta, błędnie w ich ocenie, dokonanych wpisów w przeszłości odnośnie numeru działki [...].
Z okoliczności faktycznych sprawy niniejszej bezspornie wynika, że zmiana numeru ewidencyjnego przedmiotowej działki ze [...] na [...] nastąpiła w wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntówmiasta B. obrębu nr -[...], dokonanego w latach 1976-1980. Podstawę prawną odnowy operatu stanowiły przepisy dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz. 32) i zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz. 98). Zgodnie z tymi przepisami po założeniu nowego operatu, wycofany operat podlegała unieważnieniu przez zamieszczenie na poszczególnych jego częściach klauzuli o zastąpieniu go nowym operatem i przekazywaniu do właściwego archiwum państwowego stosownie do przepisów o zasadach przechowywania, ewidencji i wykorzystywania materiałów nie przeznaczonych do użytku publicznego. Wszelkich wpisów dokonuje się już do nowego operatu ewidencyjnego. Obowiązywanie tego nowego operatu nie było uzależnione od jego ogłoszenia w dzienniku urzędowym. Stąd stwierdzić należy, że zarzuty dotyczące tego, że wprowadzone zmiany odbyły się z naruszeniem przepisów, bo nie zostały ogłoszone w dzienniku urzędowym są bezpodstawne.
Kolejną bezsporną okolicznością w sprawie niniejszej jest to, że w 1996 r. aktem notarialnym Repertorium A numer [...] z [...] września 1996 r. małżonkowie H. i M. K. przekazali siostrzeńcowi H. K., M. i jego żonie A. M. własność udziału 1/2 w działce oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,3659 ha. Sąd Rejonowy w B. IX Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniem z [...] stycznia 1997 r. sygn. akt Dz.kw. [...] założył księgę wieczystą nr [...] dla działki nr [...] o powierzchni 3659 m2, położonej w B. przy ulicy [...] b/n, obręb nr [...].
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem sądu, prawidłowo w sprawie odmówiono wprowadzenia wnioskowanej zmiany. Słusznie bowiem wywodzi organ odwoławczy, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentacji sprzed kilkudziesięciu lat, po której nastąpiła kolejna czynności odzwierciedlona (zarejestrowana) w ewidencji. Zasadnie również w sprawie wskazywano, że na przeszkodzie wprowadzeniu wnioskowanej zmiany stała okoliczność, że w aktualnym operacie ewidencyjnym w obrębie -[...] istnieje działka o numerze ewidencyjnym [...], stanowiąca własność osób trzecich dla której założona jest księga wieczysta. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia, w obszarze obrębu geodezyjnego działka ewidencyjna jest wyróżniana przez jej numer, który ma postać liczby naturalnej. Oznacza to, ze w obszarze obrębu geodezyjnego nie mogą występować działki ewidencyjne o tych samych numerach. Wnioskowana aktualizacja jest zatem niedopuszczalna, gdyż rażąco naruszałby tę regulację (takie stanowisko zajął też GINGiK w ostatecznej i prawomocnej decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 2019 r.).
Niezasadne przy tym pozostają zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, 8, 11, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Sprawa została przez organy wyjaśniona prawidłowo w kontekście przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a okoliczności faktyczne i prawne którymi kierowały się organy przy podejmowaniu rozstrzygnięcia zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji. Nadmienić należy, że przedmiotowe postępowanie w sprawie zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków było postępowaniem wnioskowym co oznacza, że aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów we wnioskowanym zakresie mogła nastąpić wyłącznie po przedstawieniu dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji przez samych skarżących. Dokumentów takich w sprawie nie przedstawiono. Stąd też zarzuty naruszenia przepisów postępowania w zakresie niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy są niezasadne.
Końcowo podnieść należy, że sąd nie neguje przy tym, że skarżący mogą mieć rację co do błędów popełnionych w przeszłości przez organy ewidencyjne. Istota problemu sprowadza się jednak do tego, że negatywna dla skarżących decyzja wynikała wyłącznie z braku podstaw prawnych do "cofania" się w ewidencji gruntów i budynków do operatu wykonanego w latach 1976-1980.
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).