II SA/BK 758/24

II SA/Bk 758/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Marek Leszczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6334 Stypendia
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Zatrudnienie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 475
art. 2 ust. 1 pkt 34, 2 ust. 1 pkt 35, art. 53 ust. 4 zd. 1, art. 53 ust. 6 zd. 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Dz.U. 2009 nr 142 poz 1160
§ 7 ust. 1, § 9 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 28 października 2024 r. nr PS-II.8641.30.2024.KW w przedmiocie stypendium oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Podlaski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia 28 października 2024 r., nr PS-II.8641.30.2024.KW, utrzymał w mocy decyzję Starosty Siemiatyckiego (dalej: Starosta; organ I instancji) z dnia 12 września 2024 r., nr 112/09/24, orzekającej o utracie przez M. Z. (dalej: skarżąca) prawa do stypendium stażowego z dniem 9 września 2024 r.,
Decyzja Wojewody wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Starosta na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez M. Z. prawa do stypendium z dniem 9 września 2024 r. Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił w ten sposób, że z dniem 9 września 2024 r. Skarżąca została pozbawiona przez Starostę możliwości kontynuowania stażu w firmie "L.". Powyższe nastąpiło na wniosek pracodawcy z powodu usprawiedliwionej nieobecności skarżącej spowodowanej długotrwałą niezdolnością do pracy wskutek choroby uniemożliwiającej zrealizowanie programu stażu. Pismem z dnia 11 września 2024 r. poinformowano organizatora stażu oraz zainteresowaną o przerwaniu odbywania stażu z dniem 9 września 2024 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, w którym wyjaśniła, że jest w 32 tygodniu ciąży, mimo to została pozbawiona przez Starostę możliwości kontynuowania stażu w firmie "L." Podkreśliła, że nie jest osobą chorą tylko w ciąży. Ponadto niezdolność do wykonywania pracy nie jest długotrwała, gdyż skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim od dnia 25 sierpnia 2024 r. (pierwsze zwolnienie lekarskie zostało wystawione dnia 25 sierpnia 2024 r. na okres od 25 sierpnia 2024 do 2 września 2024 r., a drugie zwolnienie lekarskie od dnia 2 września 2024 r. do 1 października 2024 r.). Zatem staż został przerwany bezpodstawnie i umowa nr [...] z dnia 26 lipca 2024 r. została rozwiązana również bezpodstawnie. W ocenie skarżącej powinna ona zachować zarówno staż jak i prawo do stypendium stażowego.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 28 października 2024 r., nr PS-II.8641.30.2024.KW, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 12 września 2024 r., nr 112/09/24.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt administracyjnych wynika, że skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Siemiatyczach (dalej: PUP) w dniu 24 lipca 2024 r. i z tym dniem na mocy decyzji z dnia 24 lipca 2024 r., nr 208/07/24, została uznana za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. W dniu 26 lipca 2024 r. skarżąca otrzymała skierowanie do odbycia stażu u organizatora "L." (dalej: organizator stażu), na okres od dnia 29 lipca 2024 r. do dnia 28 stycznia 2025 r. na stanowisku sortowacz. W związku z powyższą okolicznością skarżącej zostało przyznane, na mocy decyzji Starosty Siemiatyckiego z dnia 30 lipca 2024 r., nr 257/07/24, prawo do stypendium w wysokości 1.994,40 zł miesięcznie w okresie odbywania stażu od dnia 29 lipca 2024 r.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w dokumentacji sprawy znajduje się Umowa nr [...] o zorganizowanie stażu zawarta pomiędzy Starostą Siemiatyckim, a organizatorem stażu na zorganizowanie stażu dla jednej osoby bezrobotnej skierowanej przez urząd Pracy bez nawiązywania stosunku pracy. Z zapisu § 1 ust. 1 powyższej umowy wynika, że organizator stażu zorganizuje staż dla osoby bezrobotnej – M. Z. na stanowisku sortowacz, w okresie od dnia 29 lipca 2024 r. do dnia 28 stycznia 2025 r.
Organ odwoławczy wskazał też, że w aktach sprawy znajdują się również zwolnienia lekarskie na druku ZUS-ZLA potwierdzające niezdolność do pracy skarżącej w okresie od 19 sierpnia 2024 r. do 21 sierpnia 2024 r., od 25 sierpnia 2024 r. do 2 września 2024 r., od 3 września 2024 r. do 1 października 2024 r., od 2 października 2024 r. do 4 listopada 2024 r.
Z dokumentacji sprawy wynika nadto, że w dniu 9 września 2024 r. do PUP w Siemiatyczach wpłynęło pismo z dnia 9 września 2024 r. od organizatora stażu z prośbą o przerwanie stażu skarżącej w związku z przedstawionym przez nią długotrwałym zwolnieniem lekarskim. W piśmie tym organizator poinformował także, że w związku z nieobecnością stażystka nie będzie mogła w pełni zrealizować programu stażu. Starosta Siemiatycki przychylił się do prośby organizatora stażu i przerwał z dniem 9 września 2024 r. odbywanie stażu przez skarżącą oraz z tym samym dniem rozwiązał umowę nr [...]. Na mocy decyzji z dnia 12 września 2024 r., nr [...], orzekł zaś o utracie przez skarżącą prawa do stypendium z dniem 9 września 2024 r.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja Starosty jest zgodna z obowiązującymi przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Dalej organ wskazał i omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie. Następnie wyjaśnił, że skarżąca, na co wskazują opisane powyżej dokumenty, tj. zaświadczenia lekarskie na druku ZUS-ZLA, przebywała na zwolnieniu lekarskim od 19 sierpnia 2024 r. do 21 sierpnia 2024 r. oraz przebywa nieprzerwanie od 25 sierpnia 2024 r. do 4 listopada 2024 r. Na mocy art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy, przypadający w okresie przysługiwania zasiłku lub odbywania stażu, przygotowania zawodowego dorosłych i szkolenia, za który na podstawie odrębnych przepisów pracownicy zachowują prawo do wynagrodzenia lub przysługują im zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa. Powyższy przepis nie może mieć zatem zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż organ I instancji podjął decyzję o zakończeniu odbywania stażu przez odwołującą się z dniem 9 września 2024 r. Umowa nr [...] zawarta w dniu 26 lipca 2024 r. pomiędzy Starostą Siemiatyckim, a organizatorem stażu o odbycie stażu została rozwiązana przez Starostę Siemiatyckiego z dniem 9 września 2024 r., na wniosek organizatora stażu, z powodu długotrwałych zwolnień lekarskich stażystki uniemożliwiających zrealizowanie programu stażu (kolejne zwolnienie lekarskie: od 02.10.2024 r. do 04.11.2024 r.). W związku z tym odbywany przez skarżącą staż uległ skróceniu i ostatnim jego dniem był 8 września 2024 r. Skarżąca została o tym poinformowana pismem PUP w Siemiatyczach z dnia 11 września 2024 r., znak: CAZ.5250.149.2024.KK.
Zdaniem organu odwoławczego, umowa stażowa to rodzaj umowy cywilnoprawnej, a skoro tak, to przyjąć należy, że wszelkie kwestie związane z zawarciem umowy, jej wykonywaniem, czy rozwiązaniem nie mogą stanowić przedmiotu oceny w postępowaniu administracyjnym lecz przed sądem powszechnym.
Organizacja stażu jest jedną z aktywnych form zwalczania zjawiska bezrobocia, w ramach której bezrobotnemu wypłacane jest stypendium. Staż taki odbywa się w określonym celu, a mianowicie nabycia przez bezrobotnego określonych umiejętności, które będą mogły być wykorzystane na rynku pracy i umożliwią podjęcie zatrudniania. Na podkreślenie zasługuje również to, że staż odbywany jest bez nawiązywania stosunku pracy z podmiotem organizującym staż. Wykonywanie pracy w ramach stażu nie jest wynikiem zawiązanego stosunku prawnego polegającego na zawarciu umowy o pracę, lecz następstwem skierowania ze strony organu zatrudnienia. Nadto stażysta nie otrzymuje wynagrodzenia za wykonywaną pracę lecz przyznane zostaje mu stypendium. W tej sytuacji formalnoprawnej z zainteresowaną nie rozwiązano umowy o pracę, lecz organ zatrudnienia zakończył określoną formę aktywizacji bezrobotnej z uwagi na fakt, że nie można było osiągnąć przewidzianego celu, z powodu usprawiedliwionej nieobecności. Oznacza to, że stażysta nie jest objęty ochronnymi unormowaniami Kodeksu pracy uniemożliwiającymi rozwiązanie stosunku pracy z osobą legitymującą się stosownym zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym usprawiedliwioną nieobecność w pracy.
Na koniec organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji, gdy umowa o odbywanie stażu zawarta między Starostą Siemiatyckim, a organizatorem stażu została rozwiązana z dniem 9 września 2024 r., w wyniku czego odbywany staż uległ skróceniu, to skarżąca utraciła prawo do pobierania stypendium z tytułu odbywania stażu od dnia 9 września 2024 r., co słusznie orzekł organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła M. Z., w które zarzuciła, że będąc w 32 tygodniu ciąży została pozbawiona przez Starostę Siemiatyckiego decyzją z dnia 12 września 2024 r. prawa do stypendium stażowego z dniem 9 września 2024 r. Powyższą decyzję zaskarżyła w całości i wniosła o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że została pozbawiona możliwości kontynuowania stażu w firmie "L.". Z treści decyzji administracyjnych wynika, że powyższe nastąpiło na wniosek organizatora stażu, w związku z usprawiedliwioną nieobecnością skarżącej, spowodowaną – jak wskazano – długotrwałą niezdolnością do pracy wynikającą z choroby, która uniemożliwiała realizację programu stażu. Skarżąca zakwestionowała to stanowisko, wskazując, że nie była osobą chorą, lecz ciężarną, a niezdolność do pracy nie miała charakteru długotrwałego. W jej ocenie nie można mówić o "długotrwałości" nieobecności, skoro organizator stażu złożył wniosek o jego przerwanie już piętnastego dnia usprawiedliwionej nieobecności, która wynikała wyłącznie z ciąży. Jak podkreśliła, przebywała na zwolnieniu lekarskim związanym z ciążą, co – jej zdaniem – nie powinno skutkować utratą prawa do stypendium stażowego, jako że zwolnienie to było uzasadnione i nieprzerwane.
Dalej skarżąca wskazała, że pierwsze zwolnienie lekarskie zostało wystawione w dniu 25 sierpnia 2024 r., na okres od 25 sierpnia 2024 r. do 2 września 2024 r., natomiast drugie – od dnia 2 września 2024 r. do 1 października 2024 r. W związku z tym, w jej ocenie, decyzja o przerwaniu stażu oraz rozwiązaniu umowy nr [...] z dnia 26 lipca 2024 r. była bezpodstawna. Skarżąca wywiodła, że powinna była zachować zarówno możliwość kontynuowania stażu, jak i prawo do stypendium stażowego.
Skarżąca podkreśliła też, że od wskazanej decyzji Starosty Siemiatyckiego z dnia 12 września 2024 r., nr 112/09/24, wniosła odwołanie, jednak Wojewoda Podlaski decyzją z dnia 28 października 2024 r. utrzymał ją w mocy. Organ odwoławczy, powołując się na § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 142, poz. 1160), wskazał, że Starosta – na wniosek organizatora i po zasięgnięciu jego opinii oraz wysłuchaniu bezrobotnego – może pozbawić bezrobotnego możliwości kontynuowania stażu w przypadku usprawiedliwionej nieobecności uniemożliwiającej realizację programu. Skarżąca zaznaczyła jednak, że w niniejszej sprawie Starosta Siemiatycki nie zweryfikował informacji podanych przez organizatora stażu, nie zasięgnął opinii drugiej strony i nie umożliwił jej przedstawienia własnego stanowiska. Pismem z dnia 9 września 2024 r. organizator złożył wniosek o przerwanie stażu z powodu – jak wskazano – długotrwałego zwolnienia lekarskiego, uzasadniając go niemożnością realizacji programu. Zdaniem skarżącej, brak było podstaw do uznania jej nieobecności za długotrwałą, ponieważ w dacie 9 września 2024 r. przebywała ona na zwolnieniu lekarskim jedynie przez 15 dni. W jej ocenie nie sposób zatem mówić o niemożności zrealizowania programu stażu z powodu długotrwałej niezdolności do pracy.
Skarżąca zarzuciła również, że Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie przeanalizował wnikliwie stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie dokonał własnej oceny materiału dowodowego, lecz ograniczył się do zaakceptowania stanowiska Starosty. W konsekwencji, wobec naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc, że skarga jest zasadna i konieczna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja Wojewody z dnia 28 października 2024 r., nr PS-II.8641.30.2024.KW, która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 12 września 2024 r., nr 112/09/24, orzekającej o utracie przez M. Z. prawa do stypendium stażowego z dniem 9 września 2024 r.,
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 475 ze zm.; dalej: "ustawa.") oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 142, poz. 1160; dalej: "rozporządzenie").
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 34 ustawy pojęcie stażu oznacza nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą. Z kolei w art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy wyjaśniono, że stypendium oznacza kwotę wypłacaną z Funduszu Pracy bezrobotnemu lub innej uprawnionej osobie w okresie odbywania szkolenia, przygotowania zawodowego dorosłych, studiów podyplomowych, stażu oraz w okresie nauki w szkole ponadpodstawowej albo w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych. Stosownie zaś do art. 53 ust. 1 ustawy starosta może skierować bezrobotnych do odbycia stażu przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy do pracodawcy, rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub pełnoletniej osoby fizycznej, zamieszkującej i prowadzącej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym obejmującym obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzącej dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2024 r. poz. 90, 1243,1674 i 1871). Staż odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie (art. 53 ust. 4 zd. 1 ustawy). Wedle art. 53 ust. 6 zd. 1 ustawy bezrobotnemu w okresie odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, wypłacane przez starostę. Zgodnie zaś z § 9 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia, starosta – na wniosek organizatora stażu, po zasięgnięciu opinii organizatora i po wysłuchaniu bezrobotnego – może pozbawić bezrobotnego możliwości kontynuowania stażu w przypadku usprawiedliwionej nieobecności uniemożliwiającej realizację programu stażu. Zgodne z prawem pozbawienie możliwości kontynuowania stażu, a co za tym idzie rozstrzygnięcie o utracie prawa do stypendium z tytułu tego stażu, może zatem zostać dokonane po spełnieniu dwóch opisanych w tym przepisie przesłanek natury proceduralnej (uzyskanie opinii organizatora oraz wysłuchanie bezrobotnego) oraz ustaleniu przesłanki materialnoprawnej w postaci usprawiedliwionej nieobecności bezrobotnego, która jednak uniemożliwia zrealizowanie programu stażu.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 135/13, że istotne z punktu widzenia art. 53 ust. 6 ustawy jest jedynie to, czy bezrobotny faktycznie odbywa staż, czy też nie. Odbywanie zaś stażu jest w świetle powołanego przepisu okolicznością faktyczną.
W sprawie poza sporem jest, że skarżąca zarejestrowała się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku w PUP w Siemiatyczach w dniu 24 lipca 2024 r., a następnie – na podstawie decyzji Starosty Siemiatyckiego z dnia 30 lipca 2024 r. – została skierowana do odbycia stażu u organizatora "L." w B. w okresie od 29 lipca 2024 r. do 28 stycznia 2025 r. Na tej podstawie przyznano jej prawo do stypendium stażowego w wysokości 1.994,40 zł miesięcznie. Sporu nie ma także co do kwestii, że w dniu 9 września 2024 r. do PUP wpłynęło pismo od organizatora stażu z prośbą o przerwanie realizacji stażu przez skarżącą. W piśmie wskazano, iż z uwagi na nieobecność skarżącej spowodowaną długotrwałą niezdolnością do pracy, realizacja programu stażu nie jest możliwa. W konsekwencji Starosta Siemiatycki, pismem z dnia 11 września 2024 r., poinformował skarżącą o przerwaniu odbywania stażu z dniem 9 września 2024 r., a decyzją z dnia 12 września 2024 r., nr 112/09/24, orzekł o utracie przez nią prawa do stypendium z dniem 9 września 2024 r.
Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy w powyższym stanie faktycznym organ miał podstawę prawną do przerwania stażu a następnie do orzeczenia o utracie przez skarżącą prawa do stypendium.
Zdaniem Sądu, decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności należy podkreślić, że istotą stażu jako formy aktywizacji zawodowej jest realizacja konkretnego programu, który musi być wykonywany osobiście przez stażystę. Długotrwała nieobecność osoby skierowanej na staż – nawet usprawiedliwiona – może skutecznie uniemożliwić osiągnięcie celu tej formy wsparcia, jakim jest zdobycie praktycznych umiejętności zawodowych.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca pozostawała niezdolna do pracy nieprzerwanie od 25 sierpnia 2024 r., a przewidywany okres jej nieobecności sięgał co najmniej do 4 listopada 2024 r. – tj. ponad dwa miesiące w początkowej fazie stażu. Mając na uwadze jego planowany sześciomiesięczny okres trwania, tak długa nieobecność realnie uniemożliwiała realizację programu, co uzasadniało zastosowanie przesłanki z § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że jak skarżąca podniosła, organ pierwszej instancji wydał wobec niej decyzję w czasie, gdy pozostawała ona w 32. tygodniu ciąży, a zatem – jak wskazuje – nie była osobą chorą. Należy jednak zauważyć, że choć ciąża sama w sobie nie stanowi jednostki chorobowej, to jednak może stanowić podstawę do wystawienia zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, w przypadku stwierdzenia przez lekarza przeciwwskazań do jej wykonywania.
W ocenie Sądu, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji irrelewantna pozostaje przyczyna tej niezdolności – istotne jest natomiast to, że skarżąca, w sposób obiektywny, nie była w stanie uczestniczyć w stażu ani realizować jego programu. Obiektywizm tej przesłanki potwierdza m.in. fakt, że w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, tj. 12 września 2024 r., skarżąca – co sama przyznała – była w 32. tygodniu ciąży, co obiektywnie ograniczało jej zdolność do wykonywania obowiązków wynikających z programu stażu. Nadto, w spornym okresie skarżąca przebywała na kolejnych zwolnieniach lekarskich, obejmujących łącznie okres od 25 sierpnia 2024 r. do 4 listopada 2024 r.
Skarżąca ani w treści odwołania, ani w skardze nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji wskazującej, iż była w tym czasie w stanie kontynuować staż, mimo zbliżającego się terminu porodu. Z treści formularza o przyznanie prawa pomocy, złożonego w niniejszym postępowaniu, wynika natomiast, że skarżąca urodziła dziecko w dniu 8 października 2024 r. Powszechnie znanym i społecznie utrwalonym faktem jest, iż po urodzeniu dziecka kobieta korzysta z urlopu macierzyńskiego, co jest oczywiście nie do pogodzenia z odbywaniem stażu, który ze swej istoty wymaga codziennego świadczenia pracy w określonym wymiarze czasu. Okoliczność ta została przez skarżącą pominięta zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Tymczasem z programu stażu wynika, że skarżąca była zobowiązana do wykonywania czynności obejmujących w szczególności sortowanie towaru, pakowanie i układanie go w kartony zbiorcze oraz na palety. Zgodnie z § 7 umowy z dnia 26 lipca 2024 r., nr [...] (odpowiednik § 7 ust. 1 rozporządzenia), osoba odbywająca staż zobowiązana jest do wykonywania czynności w wymiarze czasu pracy obowiązującym pracownika zatrudnionego na danym stanowisku lub w danym zawodzie, przy czym czas ten nie może przekraczać 8 godzin dziennie oraz 40 godzin tygodniowo. Z powyższego jednoznacznie wynika, że zakres obowiązków wynikających z odbywania stażu wymagał od skarżącej zarówno pełnej dyspozycyjności, jak i sprawności fizycznej. Tymczasem skarżąca, kwestionując zasadność zakończenia stażu oraz pozbawienia jej prawa do stypendium stażowego, w ogóle nie odniosła się do kwestii realnej możliwości kontynuowania uczestnictwa w stażu w spornym okresie. Natomiast okoliczność tę podniósł organizator stażu i oba organy, w okolicznościach sprawy, uznały jej zasadność.
Sąd nie podziela zarzutu skarżącej dotyczącego naruszenia procedury, tj. braku wysłuchania strony przez organ I instancji. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 19 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 637/23), o ile zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia wysłuchanie bezrobotnego jest elementem niezbędnym postępowania w sprawie pozbawienia możliwości kontynuowania stażu i wynika to wprost z powołanego przepisu, to wymóg ten nie może być uznany ze bezwzględny w każdej sytuacji, w której stażysta nie stawia się w miejscu wykonywania pracy w ramach stażu. Wysłuchanie bezrobotnego nie będzie bowiem możliwe właśnie w przypadku jego przebywania na zwolnieniu lekarskim i to bez względu na charakter choroby będącej przyczyną tego zwolnienia. Na podstawie specjalistycznego dowodu w postaci zwolnienia lekarskiego, określającego okres zwolnienia, organ ocenia, czy okres ten uniemożliwia realizację programu. Przyjęcie koncepcji, że wysłuchanie winno zawsze poprzedzać przerwanie stażu, i być przeprowadzone np. po powrocie bezrobotnego ze zwolnienia lekarskiego, blokowałoby stosowanie instytucji z § 9 wobec osób przebywających na długookresowych zwolnieniach, a więc powodowałoby sytuację, w której pomimo usprawiedliwionej długotrwałej nieobecności bezrobotnego zachowywałby on status stażysty i powiązane z tym prawo do stypendium, nawet mimo oczywistego ustalenia, iż nie realizuje i nie będzie realizował on programu stażu (np. w sytuacji, gdy zwolnienie lekarskie obejmuje cały okres stażu). Z takim zaś przypadkiem organy miały do czynienia w sprawie niniejszej.
Ponadto zauważenia wymaga, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że skarżąca została pisemnie poinformowana o przerwaniu stażu przez organ, a ta forma tej czynności jest w orzecznictwie sądów administracyjnych uznana za prawidłową w rozumieniu § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. Również fakt usprawiedliwionej nieobecności nie był przez nią kwestionowany. Organ dysponował też wystarczającymi przesłankami do wydania decyzji administracyjnej bez konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w postaci wysłuchania skarżącej.
Podniesiony w skardze zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 80 ustawy o promocji zatrudnienia również nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten odnosi się do sytuacji, w której staż trwa nadal, natomiast w niniejszej sprawie doszło do jego przerwania – skutkiem czego prawo do stypendium wygasło z mocy prawa, gdyż jego przesłanką jest aktywne odbywanie stażu (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 92/14).
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.