II SA/BK 758/22

II SA/Bk 758/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1421
art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c)
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt - t.j.
Dz.U. 2014 poz 629
par. 3 pkt 2 lit. t)
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w  przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi  pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję P. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
P. Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej: PWLW) decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...[, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. (dalej: PLW) z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], nakładającej na E. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka) administracyjną karę pieniężną w wysokości 5400 zł za brak dokumentów handlowych towarzyszących przesyłkom materiału kategorii 3 sprowadzanych do zakładu spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009.
Decyzja PWLW wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu 11 maja 2022 r. PLW przeprowadził w zakładzie Spółki okresową kontrolę wg. Planu kontroli na rok 2022. Kontrola potwierdzona została sporządzeniem Listy Kontrolnej SPIWET - 01 ZAKŁADY PRZETWÓRCZE (1069/2009 art. 24 ust. 1 (a). Sporządzono protokół z kontroli zgodności nr [...}, który został podpisany i odebrany przez Spółkę w dniu 23 maja 2022 r.
Dalej organ wyjaśnił, że przedmiotowy zakład został zatwierdzony decyzją PLW w S. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], do produkcji przetworzonego białka zwierzęcego z produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 3 nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi.
Przeprowadzona kontrola wykazała, że nie wszystkie sprowadzane do zakładu w W. uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego zaliczone do materiału kategorii. 3, które są następnie wykorzystywane do produkcji przetworzonego białka pochodzenia zwierzęcego, są zaopatrzone w dokument handlowy spełniający wymagania określone w art. 21 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz.U.UE.L.2009.300.1 z dnia 14 listopada 2009 r.; dalej: rozporządzenie nr 1069/2009). Niektóre z nich były nadal zaopatrywane w HDI (Handlowy Dokument Identyfikacyjny) mający zastosowanie w obrocie produktami pochodzenia zwierzęcego będącymi żywnością.
Odnosząc się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego Spółka pismem z dnia [...] maja 2022 r. przedstawiła własną interpretację art. 21 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr [...], który w jej ocenie nadaje jej również prawo wydania nieodwołalnej decyzji przeznaczenia produktów pochodzenia zwierzęcego do celów innych niż spożycie przez ludzi. Ponadto Spółka zarzuciła PWL kierowanie się przy wydaniu wniosków z kontroli stanowiskiem Głównego Lekarza Weterynarii, które nie może mieć waloru przepisu prawa powszechnie obowiązującego i jako takie nie może być podstawą do podejmowania działań w stosunku do podmiotu.
Biorąc pod uwagę fakty stwierdzone podczas kontroli i nie znajdując w piśmie zastrzeżeń co do stwierdzonych faktów, PWL decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...[, nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 5400 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka, w którym zarzucono naruszenie:
1) art. 19e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2021 r., poz. 306), w zw. z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2020 r., poz. 1421; dalej: ustawa o ochronie zdrowia zwierząt) przez wydanie decyzji o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej pomimo nierozpatrzenia zastrzeżeń (pismo z dnia 23 maja 2022 r.) złożonych przez Spółkę do protokołu kontroli nr [...] otrzymanego w dniu [...] maja 2022 r., stanowiącego podstawę wydania w/w decyzji administracyjnej, tj. wydania w/w decyzji w sytuacji niezakończenia przez organ postępowania kontrolnego;
2) art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. ustawy o ochronie zdrowia zwierząt w zw. z art. 21 ust. 2 Rozporządzenia nr 1069/2009 w zw. z art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1069/2009, przez wydanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za brak dokumentów handlowych towarzyszących przesyłkom materiału kategorii 3 w sytuacji gdy Spółka na mocy nieodwołanej decyzji, w oparciu o obowiązującą w zakładzie "Procedurę kategoryzacji żywności jako ubocznego produktu pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 na mocy nieodwołalnej decyzji podmiotu", dokonuje przekwalifikowania dostarczanej do zakładu żywności w uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 - produkty dostarczane do zakładu Spółki, do momentu ich przyjęcia/spełniają zatem wymogi prawa żywnościowego (posiadają status żywności);
3) art. 3 pkt 11 w zw. z art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1069/2009 przez błędne przyjęcie, iż wyłącznie podmioty sektora spożywczego zbywające środki spożywcze mogą dokonywać przekwalifikowania produktów spełniających wymagania prawa żywnościowego na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego w sytuacji gdy definicja legalna "podmiotu" zawarta w art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 1069/2009 nie zawiera wskazania, iż to wyłącznie przedsiębiorstwo sektora spożywczego uprawnione jest do podejmowania takiej decyzji;
4) art 107 § 1 w zw. z art. 6, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o ochronie zdrowia zwierząt przez wydanie decyzji o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej w oparciu o pismo Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii, które to nie stanowi źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast na wykładni przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Po rozpoznaniu odwołania, PWLW decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje PLW z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...[.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. W jego ocenie organ I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami postepowania administracyjnego. I tak pismem z dnia 23 maja 2022 r. powiadomił prawidłowo Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego, a następnie pismem z dnia 27 maja 2022 r. zawiadomił o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się do co do zgromadzonych dowodów. Strona z tego prawa skorzystała i jeszcze w trakcie postępowania przedstawiła swoje stanowisko dotyczące interpretacji i stosowania prawa w piśmie z dnia 25 maja 2022 r. nie wypowiadając się co do stwierdzonych faktów, tj. braku dokumentów handlowych dla części przyjętego materiału kat. 3.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że wydając decyzję w dniu [...] czerwca 2022 r. organ I instancji prawidłowo przyjął, że Spółka nie spełniła wymagania wynikającego z art. 21 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1069/2009. Zgodnie więc z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, kto nie posiada dokumentów handlowych lub świadectw zdrowia spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy lub art. 48 ust. 5 Rozporządzenia nr 1069/2009 oraz art. 17 ust. 1 lit. b lub art. 31 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 142/2011 w sprawie wykonywania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 26d ust. 2, podlega administracyjnej karze pieniężnej. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na podstawie § 3 ust. 1 lit. t rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz.U. z 2014 r., poz.629). Według załączonych do protokołu kontroli dokumentów - rejestru przyjętych surowców, którym towarzyszył Handlowy Dokument Identyfikacyjny, zakład Spółki podjął decyzję o kategoryzacji żywności pochodzenia zwierzęcego do materiału kat. 3 w okresie od 12 lutego do 9 maja 2022 r. i przyjął 917 ton żywności pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie z ww. przepisem wysokość kary pieniężnej dla tego kto nie posiada dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 3 lub produktu pochodnego pochodzącego z takiego materiału, spełniającego wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1069/2009 lub art. 17 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 142/2011, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 26d ust. 2 ustawy, wynosi 5.400 zł - jeżeli masa tego materiału i produktu przekracza 1000 kg.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że w sprawie zostały zgromadzone dowody w postaci protokołu nr [...] z dnia [...] maja 2022 r. wraz załącznikami. W protokole tym zapisano, że pomimo jasno określonego stanowiska PWL w piśmie z dnia 19 stycznia 2022 r., dotyczącego niezgodnego z przepisami prawa przeprowadzania kategoryzacji żywności jako uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 przez Spółkę, Spółka nie zaniechała dokonywania tych czynności. Nadal niektóre z surowców przyjmowane są do jej zakładu na podstawie Handlowego Dokumentu Identyfikacyjnego.
Dalej organ wyjaśnił, że kwestia pozyskiwania surowców do produkcji przez Spółkę była już przedmiotem postępowań PWL w ramach czynności nadzorczych. Decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], zobowiązano Spółkę do usunięcia uchybień związanych z pozyskiwaniem surowców do produkcji ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 3 do zakładu w W. w taki sposób, aby produkty trafiające do zakładu były zaopatrywane w odpowiednie dokumenty określone w przytoczonym wyżej art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1069/2009. Od powyższej decyzji Spółka się nie odwoływała i poinformowała organ, że będzie pozyskiwać surowce zaopatrzone w dokumenty stosownie do treści wydanej decyzji. Po kolejnej kontroli i stwierdzeniu przez PWL tych samych uchybień, decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], wymierzono Spółce karę pieniężną z tytułu braku dokumentów handlowych towarzyszących przesyłkom materiału kat. 3 spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 Rozporządzenia nr 1069/2009 w wysokości 5400 zł. Od powyższej decyzji Spółka także się nie odwoływała.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji trafnie przyjął, że wykorzystywanie surowców zaopatrywanych w HDI mogłoby stwarzać możliwość dalszego obrotu tymi surowcami przez podmiot przetwarzający produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego w innych celach, niż produkcja produktów ubocznych kat. 3, np. w celach przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Może to stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt. Zagrożenie to jest tym bardziej uzasadnione, iż surowce te pierwotnie trafiałyby do zakładu zatwierdzonego wyłącznie do produkcji materiałów kat. 3, który jest nieprzystosowany do przechowywania środków spożywczych a także nie dysponuje środkami transportu zatwierdzonymi do przewożenia wyżej wymienionych środków. W związku z powyższym żywność narażona by była na zbyt wysoką temperaturę oraz niewłaściwe normy higieniczne.
Art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1069/2009 pozwala na uznanie za uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego również takich produktów, które spełniają wymagania prawa żywnościowego (i są zapatrywane w dokument HDI), ale które na podstawie nieodwołalnej decyzji danego podmiotu zostały przeznaczone do innych celów niż spożycie przez ludzi wyłącznie przez podmioty sektora spożywczego zbywające środki spożywcze pochodzenia zwierzęcego. Natomiast do zakładu zatwierdzonego do produkcji produktów kat. 3 powinny już trafić produkty zakwalifikowane jako uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego. Zakłady sektora materiałów kat. 3 nie mogą bowiem podejmować jakichkolwiek czynności związanych z żywnością, które leżą w gestii przedsiębiorstw spożywczych.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 Rozporządzenia (WE) nr 178/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego "przedsiębiorstwo spożywcze" oznacza przedsiębiorstwo prowadzące jakąkolwiek działalność związaną z jakimkolwiek etapem produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności. Z kolei pkt 16 tego przepisu wyjaśnia, czym są "etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji" które oznaczają jakikolwiek etap, w tym przywóz, począwszy od produkcji podstawowej żywności, aż do uwzględnienia jej przechowywania, transportu, sprzedaży lub dostarczenia konsumentowi finalnemu. Z tego też względu, jeżeli podmiot zajmujący się ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego dokonywałby jakichkolwiek czynności związanych z żywnością, musiałby zostać uznany za przedsiębiorstwo spożywcze, które powinno spełniać odpowiednie wymogi weterynaryjne ustalone nie tylko w Rozporządzeniu nr 178 /2002, ale też w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych.
Organ odwoławczy odniósł się też do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i stwierdził, że są one niezasadne. Przede wszystkim naruszenie prawa związane z brakiem dokumentów handlowych jest niewątpliwe, a w związku z tym orzeczenie wobec Spółki kary pieniężnej było uzasadnione. Nadto organ I Instancji w swojej decyzji nie mógł się odnieść do zastrzeżeń dotyczących stwierdzonych podczas kontroli faktów, gdyż Spółka w swoim piśmie z dnia 23 maja 2022 r. ich nie przedstawiła. Pismo te dotyczyło interpretacji prawnej przepisów obowiązującego prawa i jako takie nie może być podstawą do podejmowania decyzji przez organ I instancji. Także wydając decyzję organ I instancji kierował się przede wszystkim przepisami prawa i utrzymał swoje stanowisko w sprawie braku dokumentów handlowych na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 sprowadzane do zakładu Spółki, które wyraził już w decyzjach dotyczących naruszeń o tym samym charakterze w 2018 r. i w 2020 r. Stanowisko Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii wyrażone w piśmie z dnia 5 stycznia 2022 r. nie jest wykładnią prawa, ale interpretacja przepisów weterynaryjnych przedstawionych przez Spółkę również nią nie jest. Wytyczne, instrukcje i pisma są dla urzędów i organów jedynie pomocą w podejmowaniu decyzji, jednakże każde podjęcie decyzji musi być oparte o przekonanie organu co do prawidłowości zastosowania prawa. Wykładnia przepisów, którą zaprezentował organ I instancji w uzasadnieniu decyzji, a którą organ II instancji podziela, jest logiczna i jest jego własną wykładnią.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła E. S. z o.o. w W., w której zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 11 k.p.a., poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji PWL, nr [...], z dnia [...] czerwca 2022 r., w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, pomimo, iż organ I instancji wydając w/w decyzję administracyjną naruszył:
1) art. 19e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 306), w zw. z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r., poz. 1421) przez wydanie decyzji o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej pomimo nierozpatrzenia zastrzeżeń (pismo z dnia 23 maja 2022 r.) złożonych przez Spółkę do protokołu kontroli nr [...] otrzymanego w dniu 16 maja 2022 r., stanowiącego podstawę wydania w/w decyzji administracyjnej, tj. wydania w/w decyzji w sytuacji niezakończenia przez organ postępowania kontrolnego;
2) art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. ustawy o ochronie zdrowia zwierząt w zw. z art. 21 ust. 2 Rozporządzenia nr 1069/2009, w zw. z art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1069/2009, przez wydanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za brak dokumentów handlowych towarzyszących przesyłkom materiału kategorii III w sytuacji, gdy Spółka na mocy nieodwołanej decyzji, w oparciu o obowiązującą w zakładzie "Procedurę kategoryzacji żywności jako ubocznego produktu pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 na mocy nieodwołalnej decyzji podmiotu", dokonuje przekwalifikowania dostarczanej do zakładu żywności w uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 - produkty dostarczane do zakładu Spółki, do momentu ich przyjęcia, spełniają zatem wymogi prawa żywnościowego (posiadają status żywności);
3) art. 3 pkt 11 w zw. z art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1069/2009 przez błędne przyjęcie, iż wyłącznie podmioty sektora spożywczego zbywające środki spożywcze mogą dokonywać przekwalifikowania produktów spełniających wymagania prawa żywnościowego na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego w sytuacji, gdy definicja legalna "podmiotu" zawarta w art. 3 pkt. 11 rozporządzenia nr 1069/2009 zgodnie z którą przez "podmiot" należy rozumieć: "osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźników, handlowców i użytkowników", nie zawiera wskazania, iż to wyłącznie przedsiębiorstwo sektora spożywczego uprawnione jest do podejmowania takiej decyzji;
4) art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a., w zw. z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, przez wydanie decyzji o wymierzeniu Spółce kary pieniężnej w oparciu o pismo Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii, które to nie stanowi źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast na wykładni przepisów prawa powszechnie obowiązującego;
- w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, tj. nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieumorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, pomimo zaistnienia w sprawie okoliczności wskazanych powyżej, tj. określonych w pkt 1 zarzutów niniejszej skargi;
3. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji oparcie rozstrzygnięcia skarżonej decyzji przez [...] na decyzji ostatecznej PLW w S. z dnia 23 maja 2018 r., nr [...], podczas gdy każda sprawa administracyjna powinna być rozpatrywana odrębnie;
4. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 11 k.p.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie skarżonej decyzji - organ II instancji utrzymał w mocy decyzję PLW w przedmiocie wymierzenia Spółce kary pieniężnej argumentując to tym, że "(...) wykorzystywanie surowców zaopatrywanych w HDI mogłoby stwarzać możliwość dalszego obrotu tymi surowcami przez podmiot przetwarzający produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego w innych celach, niż produkcja produktów ubocznych kat. 3, np. w celach przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Może to stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt", w sytuacji, gdy w/w założenie jest jedynie hipotetyczne, a co najważniejsze podczas gdy Spółka nie podejmuje jakichkolwiek czynności związanych z żywnością albowiem przekwalifikuje ją na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 (czynności podejmowane w zakładzie dotyczą zatem już ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego a nie żywności).
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PLW, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji – PWLW, a także zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postepowania i wskazała, że PLW przed wydaniem decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej nie rozpatrzył zastrzeżeń (pismo z dnia 23 maja 2022 r.) złożonych przez Spółkę do protokołu kontroli nr[...] otrzymanego w dniu 16 maja 2022 r. stanowiącego podstawę wydania w/w decyzji administracyjnej. Organ I instancji wydał zatem w/w decyzję w sytuacji, gdy postępowanie kontrolne de facto nie zostało jeszcze zakończone. Zgodnie bowiem z art. 19e ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej "W przypadku uwzględnienia zastrzeżeń wniesionych przez podmiot kontrolowany, kontrolujący dokonuje zmian w protokole kontroli przez opisanie zmiany brzmienia jego poszczególnych fragmentów lub dokonanie skreśleń". W związku z tym, że PLW zaniechał rozpatrzenia złożonych zastrzeżeń do protokołu kontroli, nie można wykluczyć, iż w sprawie nie zaszłaby konieczność dokonania w w/w protokole stosownych zmian.
Dalej skarżąca wskazała, że zakład prowadzący działalność nadzorowaną w zakresie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego skupując ewentualnie produkty pochodzenia zwierzęcego, które mogłyby być uznane za żywność, nie wykracza poza dopuszczalny zakres swojej działalności, jeżeli bezzwłocznie po przyjęciu ich do zakładu kategoryzuje je jako uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, co zostało niejednokrotnie podniesione przez Spółkę w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1069/2009, ma ono zastosowanie do następujących produktów, które nieodwołalną decyzją danego podmiotu zostały przeznaczone do celów innych niż spożycie przez ludzi: (I) produktów pochodzenia zwierzęcego, które mogą zostać przeznaczone do spożycia przez ludzi na podstawie prawodawstwa wspólnotowego; (II) surowców do produkcji wyrobów pochodzenia zwierzęcego.
Jak więc wynika z art. 2 ust. 1 lit. b w/w rozporządzenie pozwala na uznanie za uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego takich produktów, które spełniają wymagania prawa żywnościowego, ale które na podstawie nieodwołalnej decyzji danego podmiotu zostały przeznaczone do innych celów niż spożycie przez ludzi. Uznanie takie powoduje, że produkt przestaje być żywnością, a staje się ubocznym produktem pochodzenia zwierzęcego. W związku z tym, że zgodnie z definicją legalną z w/w rozporządzenia, pod pojęciem "podmiotu" (art. 3 pkt 11), należy rozumieć: "osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźników, handlowców i użytkowników", nie można przyjąć, iż uprawnionym do podejmowania takiej decyzji jest wyłącznie podmiot sektora spożywczego.
Dalej skarżąca wskazała, że w jej ocenie Spółka jako "podmiot", w rozumieniu art. 3 pkt 11 rozporządzenia nr 1069/2009, na mocy nieodwołanej decyzji, w oparciu o obowiązującą w zakładzie "Procedurę kategoryzacji żywności jako ubocznego produktu pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, na mocy nieodwołalnej decyzji podmiotu", dokonuje przekwalifikowania dostarczanej do zakładu żywności w uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Jako że do momentu przyjęcia produktu do zakładu od przedsiębiorstwa sektora spożywczego, spełnia on wymogi prawa żywnościowego (posiada status żywności) a przy tym przewożony jest środkiem transportu przeznaczonym do przewozu żywności, nie znajduje żadnego uzasadnienia wymierzenie Spółce kary pieniężnej za brak dokumentów handlowych (HD), które to towarzyszą przesyłkom ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, a nie żywności. Tym samym brak było jakichkolwiek podstaw do nałożenia na Spółkę kary pieniężnej określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi.
Skarżąca dalej zarzuciła, że oba organy nieprawidłowo zastosowały przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Argumentacja organu odwoławczego jest jedynie hipotetyczna i nie powinna stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził m.in., że "(...) wykorzystywanie surowców zaopatrywanych w HDl mogłoby stwarzać możliwość dalszego obrotu tymi surowcami przez podmiot przetwarzający produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego w innych celach, niż produkcja produktów ubocznych kat. 3, np. w celach przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Może to stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt'. Po pierwsze, zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie nie stwierdzono aby Spółka wprowadzane do zakładu produkty wykorzystywała w innych celach aniżeli produkcja ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, a po drugie, Spółka w zakładzie nie podejmuje jakichkolwiek czynności związanych z żywnością, albowiem przekwalifikuje ją na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Czynności podejmowane w zakładzie dotyczą zatem już ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego a nie żywności. Podejmowana przez skarżącą decyzja o przekwalifikowaniu produktów (żywności) na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 jest przy tym nieodwołalna. Oznacza to, że wprowadzone do zakładu produkty, po ich przekwalifikowaniu na uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, nie staną się z powrotem żywnością (pozostają cały czas ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego kategorii 3). Nie istnieje zatem ryzyko, na które wskazał organ II instancji.
Na koniec skarżąca podniosła, że pisma okólne i instrukcje organu administracji publicznej nie mają waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego i jako takie nie mogą być podstawą do podejmowania działań w stosunku do podmiotów prywatnych, prowadzących swoją działalność pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej. Wydawane bez upoważnienia ustawowego instrukcje czy wytyczne nie stanowią powszechnie obowiązującego prawa. W związku z tym, że PLW decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej wydał w oparciu o pismo Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii, które to nie stanowi źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast na wykładni przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nie można uznać, iż w/w organ działał w granicach i na podstawie prawa, czym naruszył zasadę pogłębiania zaufania do działań administracji publicznej. Zdaniem skarżącej z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, jakoby w/w pismo Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii było "jedynie pomocą w podejmowaniu decyzji", co organ II instancji usilnie próbował wykazać.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja PWLW z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję PLW z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...], nakładającą na Spółkę administracyjną karę pieniężną w wysokości 5400 zł za brak dokumentów handlowych towarzyszących przesyłkom materiału kategorii 3 sprowadzanych do zakładu spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 Rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009.
W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracji obu instancji ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zastosowały prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy poza sporem jest, że w zakładzie Spółki, podczas kontroli, stwierdzono produkty, którym towarzyszyły dokumenty HDI (Handlowe Dokumenty Identyfikacyjne) przynależne dla produktów spożywczych. Stan ten powstał w związku z tym, że przedsiębiorstwa spożywcze dostarczały te produkty do zakładu Spółki jako produkty spożywcze wraz z odpowiadającą im dokumentacją jak dla produktów spożywczych, zaś Spółka swoją "nieodwołalną decyzją" zmieniała je (kategoryzowała) na produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Stąd niezasadny jest zarzut nr 3 dotyczący braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zresztą skarżąca nie wskazuje, co nie zostało wyjaśnione i jaki to miało wpływ na rozstrzygnięcie.
Spór zaś dotyczy kwestii, czy w świetle art. 2 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1069/2009, Spółka posiadająca zakład do produkcji przetworzonego białka zwierzęcego z produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii 3 nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, uprawniona jest do przyjmowania tylko produktów tej kategorii, czy także produktów spożywczych, które następnie kategoryzuje własną decyzją na produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Organy stoją na stanowisku, że Spółka może przyjmować tylko produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, zaś Spółka twierdzi, że może przyjmować od przedsiębiorstw spożywczych także produkty spożywcze opatrzone dokumentami HDI, czyli przynależnymi dla tych produktów. W ocenie Sądu rację mają organy.
Z art. 2 ust. 1 Rozporządzenia nr 1069/2009 wynika, że niniejsze rozporządzenie stosuje się do: (a) produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego oraz produktów pochodnych, które nie mogą być przeznaczone do spożycia przez ludzi na mocy prawodawstwa wspólnotowego; oraz (b) następujących produktów, które nieodwołalną decyzją danego podmiotu zostały przeznaczone do celów innych niż spożycie przez ludzi: (i) produktów pochodzenia zwierzęcego, które mogą zostać przeznaczone do spożycia przez ludzi na podstawie prawodawstwa wspólnotowego; (ii) surowców do produkcji wyrobów pochodzenia zwierzęcego. Ponadto z art. 3 pkt 11 Rozporządzenia nr 1069/2009 wynika, że "podmiot" oznacza osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźników, handlowców i użytkowników. Natomiast z art. 3 pkt 1 i 2 Rozporządzenia nr 1069/2009 wynika, że zarówno produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego, jak i produkt pochodny, to są produkty nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi.
Z samego zestawienia tych przepisów nie da się, w ocenie Sądu, w przeciwieństwie do stanowiska Spółki, rozstrzygnąć, czy zakład kategorii 3 może przyjmować od przedsiębiorstw spożywczych produkty spożywcze a następnie zamieniać je na produkty nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi. W tym celu należy przeanalizować również inne przepisy dotyczące zarówno produktów spożywczych jak i produktów nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi.
I tak należy zacząć od tego, że z art. 10 rozporządzenia nr 1069/2009 wynika, które produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego obejmuje materiał kategorii 3. Pośród nich (wymienione pod literami od a do p) znajdują się m.in. produkty, które nadają się do spożycia przez ludzi zgodnie z przepisami wspólnotowymi, lecz nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi z powodów handlowych (lit. a), jak i powstałe podczas wytwarzania produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi (lit. e), a także produkty pochodzenia zwierzęcego lub środki spożywcze zawierające produkty pochodzenia zwierzęcego, które już nie nadają się do spożycia przez ludzi z powodów handlowych lub w wyniku problemów powstałych podczas produkcji lub wad w pakowaniu lub innych wad, które nie stanowią żadnego zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt (lit. f). Jak z powyższego zatem widać, produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego jak również produkty pochodzenia zwierzęcego (do których z mocy art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1069/2009 stosuje się te rozporządzenie) powstają m.in. przy produkcji produktów spożywczych przez przedsiębiorstwa spożywcze. Jak wskazuje się w pkt (36) preambuły rozporządzenia nr 1069/2009, podmioty wykonujące czynności na mocy niniejszego rozporządzenia powinny również być przede wszystkim odpowiedzialne za przestrzeganie niniejszego rozporządzenia. Pośród zaś wymienionych w tym punkcie aktów znajduje się też rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.E.L.2002.31.1; dalej: rozporządzenie nr 178/2002). Rozporządzenie te definiuje m.in. takie pojęcia jak "prawo żywnościowe", "przedsiębiorstwo spożywcze" czy też "etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności".
Jak z powyższego zatem widać, przedsiębiorstwa spożywcze zobowiązane są do stosowania rozporządzenia nr 1069/2009, w zakresie takim, który dotyczy wytworzonych przez nie, przy produkcji żywności, produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych. Skoro zaś przedsiębiorstwo spożywcze decyduje o tym, czy dany produkt pozostaje produktem spożywczym, czy też zostaje przeznaczony do celów innych niż spożycie przez ludzi (art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1069/2009), a czyni to chociażby poprzez skierowanie takiego produktu do podmiotu, który może się zajmować tylko produktami kategorii 3, a zatem nieprzeznaczonymi do spożycia przez ludzi, to musi też mieć na uwadze przepis art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, zgodnie z którym, podmioty, natychmiast po wytworzeniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych objętych zakresem niniejszego rozporządzenia, identyfikują je i zapewniają prowadzenie związanych z nimi czynności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (punkt wyjściowy). Przy czym podkreślenia wymaga, że w powyższym przepisie mowa jest o obowiązku podjęcia identyfikacji tych produktów natychmiast po ich wyprodukowaniu, a nie np. dopiero po przewiezieniu do przedsiębiorstwa zajmującego się produkcją produktów pochodzenia zwierzęcego kat. 3 nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i na dodatek to przez te przedsiębiorstwo. Od momentu bowiem identyfikacji tych produktów jako nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, podmiot taki (w tym przypadku przedsiębiorstwo spożywcze) zobowiązany jest stosować przepisy rozporządzenia nr 1069/2009 zgodnie z art. 4 ust. 2 na każdym etapie zajmowania się tym produktem, w tym i jego przewozu. Z przepisami powyższymi koreluje przepis art. 21 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, zgodnie z którym, podmioty gromadzą, określają i przewożą produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego bez nieuzasadnionej zwłoki, w warunkach, które zapobiegają powstaniu zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. Z kolei art. 26 rozporządzenia nr 1069/2009 reguluje kwestie związane z obchodzeniem się z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego w przedsiębiorstwach sektora spożywczego. W ust. 1 tego przepisu wskazano, że przetwarzanie, obróbka lub składowanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w tych przedsiębiorstwach przebiegają w warunkach, które zapobiegają zanieczyszczeniu krzyżowemu i, w stosownym przypadku, w specjalnie do tego przeznaczonej części przedsiębiorstwa lub zakładu. Nadto zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009, podmioty wysyłające, przewożące lub przyjmujące produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne prowadzą rejestr wysyłek i powiązanych dokumentów handlowych lub świadectw zdrowia.
Zdaniem Sądu należy jednoznacznie stwierdzić, że w sytuacji jaką mamy w sprawie niniejszej, to tylko przedsiębiorstwo spożywcze jest uprawnione do decydowania o tym, czy wytworzony przez nie dany produkt jest produktem spożywczym i wtedy ma do niego zastosowanie przepis art. 3 ust. 16 rozporządzenia nr 178/22 (chodzi o etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji), czy też jest on produktem ubocznym pochodzenia zwierzęcego lub produktem pochodnym i wtedy ma do niego zastosowanie przepis art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1069/2009. Wynika to stąd, że jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt 1293/19, trzeba mieć na uwadze, iż intencją prawodawcy unijnego było, aby cały łańcuch produkcji (od powstania do usuwania) produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych był objęty kontrolą Państw członkowskich ze względu na fakt – jak stwierdzono w preambule do rozporządzenia – stanowienia przez te produkty potencjalnego zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt.
Nie może być zdaniem Sądu tak, że przedsiębiorstwo sektora spożywczego wysyła produkt jako spożywczy (omijając wszystkie wymogi jakie rozporządzenie stawia mu odnośnie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych) a zakład Spółki, który już z mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Sokółce z dnia 4 kwietnia 2013 r., nr PIW/50/ZŻ-04/2013, został zatwierdzony jedynie do produkcji przetwarzanego białka zwierzęcego z produktów kategorii 3 nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, przyjmuje ten produkt jako spożywczy i decyduje o tym, czy dostarczone mu przez przedsiębiorstwa spożywcze produkty spożywcze zmienić na produkty kategorii 3. Skoro bowiem z mocy art. 2 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1069/2009 zmiana przeznaczenia tych produktów następuje na podstawie "nieodwołalnej decyzji danego podmiotu" (która nie jest przecież obowiązkowa), a nie np. z mocy prawa, to przy stanowisku skarżącej Spółki możliwa byłaby sytuacja, że przyjmując produkt spożywczy, mogłaby ona takiej decyzji nie podjąć i dysponowałaby dalej produktem spożywczym, co jest niezgodne z prawem. Zarówno zatem stanowisko skarżącej, jak i przedsiębiorstw sektora spożywczego dostarczających Spółce produkty spożywcze, stanowi obejście przepisów rozporządzenia nr 1069/2009.
W ocenie Sądu stwierdzić więc należy z całą stanowczością, że niezasadne są zarzuty skargi z punktów 1.2) i 1.3). Zakład Spółki może przyjmować tylko produkty pochodzenia zwierzęcego i produkty pochodne kategorii 3 nieprzeznaczone do spożycia ludzi, które zostały tak identyfikowane (art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009), zanim do niego dotarły. To z kolei powoduje, że zgodnie z art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1069/2009, podmioty zapewniają, aby produktom ubocznym pochodzenia zwierzęcego i produktom pochodnym podczas przewozu towarzyszył dokument handlowy lub, jeśli jest to wymagane przez niniejsze rozporządzenie lub środek przyjęty zgodnie z ust. 6, świadectwo zdrowia. Skoro produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt, to mogą być stosowane jedynie, gdy zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt zostało odpowiednio zminimalizowane na każdym etapie przetwarzania. Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa unijnego, mają więc na celu maksymalne wyeliminowanie możliwości wystąpienia zagrożenia stwarzanego przez produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego dla zdrowia ludzi i zwierząt, w szczególności mając na względzie bezpieczeństwo łańcucha żywnościowego i paszowego.
W stanie faktycznym poza sporem pozostaje zaś, że Spółka nie posiada prawidłowych dokumentów na część produktów (zamiast HD dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, posiada HDI dla produktów spożywczych - dotyczy to ok. 917 ton surowca w 80 dostawach – zestawienie dostaw na k. 8-12 akt adm.)
Zgodnie więc z art. 85a ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o ochronie zdrowia zwierząt, kto nie posiada dokumentów handlowych lub świadectw zdrowia spełniających wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy lub art. 48 ust. 5 rozporządzenia nr 1069/2009, lub art. 17 ust. 1 lit. b lub art. 31 rozporządzenia nr 142/2009, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 26d ust. 2 - podlega karze pieniężnej.
W związku z powyższym organy prawidłowo ustaliły wysokość kary na podstawie § 3 pkt 2 lit. t) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczania chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 629). Zgodnie z tym przepisem wysokość kary pieniężnej dla tego, kto prowadząc działalność nadzorowaną w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009 nie posiada dokumentu handlowego towarzyszącego przesyłce materiału kategorii 3 lub produktu pochodnego pochodzącego z takiego materiału, spełniającego wymagania określone w art. 21 ust. 2 akapit pierwszy i ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1069/2009 lub art. 17 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 142/2011, lub w przepisach wydanych na podstawie art. 26d ust. 2 ustawy, wynosi 5.400 zł - jeżeli masa tego materiału i produktu przekracza 1000 kg.
W ocenie Sądu niezasadne są zatem wszystkie zarzuty podniesione w skardze dotyczące nałożenia kary i jej wysokości.
Niezasadne są też zarzuty związane z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w sposób jasny i precyzyjny wyjaśnił, jakie obowiązki posiada Spółka w zakresie przyjmowania produktów nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i w związku z tym jakie winny być do tych produktów dołączone dokumenty, a także jakie są konsekwencje braku tych dokumentów. Użyta przez organ odwoławczy argumentacja, że chodzi o to, by zakład Spółki nie mógł obracać produktami spożywczymi, bo nie jest do tego przeznaczony, jest prawidłowa. To z mocy przepisów rozporządzenia nr 1069/2009 wynika wprost, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt (pkt 1 preambuły) i winne być identyfikowane jako właśnie takie natychmiast po wytworzeniu – punkt wyjściowy (art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009). Ów punkt wyjściowy musi się znajdować tam, gdzie ten produkt zostanie wyprodukowany, a nie dopiero w przedsiębiorstwie takim jak zakład Spółki. Monitorowanie tych niebezpiecznych produktów przez uprawnione organy dotyczy każdego etapu związanego z tymi produktami (art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia).
Sąd nie podziela także zarzutu, iż obie decyzje zostały wydane w oparciu o stanowisko Zastępcy Głównego Lekarza Weterynarii wyrażone w piśmie z dnia 5 stycznia 2022 r., nr[...]. Decyzje wydane zostały bowiem w oparciu o przepisy prawa obowiązującego, które zostały przez organy powołane i wyjaśnione. Przywołanie zaś stanowiska Głównego Lekarza Weterynarii miało jedynie ten skutek, że organy upewniły się do zgodności swego stanowiska z jednolitą linią orzeczniczą organu nadrzędnego. Zresztą stanowisko organów zaprezentowane w sprawie niniejszej jest tożsame ze stanowiskiem wyrażonym w decyzjach tych organów skierowanych do skarżącej Spółki już z 2018 r. i z 2020 r.
W ocenie Sadu niezasadny jest też zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 19e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 306.). Z przepisu tego wynika, że podmiotowi kontrolowanemu przysługuje, przed podpisaniem protokołu kontroli, prawo zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli (ust. 1), oraz że zastrzeżenia zgłasza się na piśmie w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli (ust. 2). Skarżący pomija jednak, że w przypadku uwzględnienia zastrzeżeń wniesionych przez podmiot kontrolowany, kontrolujący dokonuje (jedynie) zmian w protokole kontroli przez opisanie zmiany brzmienia jego poszczególnych fragmentów lub dokonanie skreśleń (ust. 3 wskazanego przepisu). Tymczasem jak trafnie wskazały organy, podniesione przez Spółkę w piśmie z dnia 23 maja 2022 r. zastrzeżenia nie dotyczą zgłoszenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli, tylko są polemiką na gruncie rozważań prawnych odnośnie przepisów mających zastosowanie w sprawie. Zatem organ I instancji nie mógł się odnieść do zastrzeżeń dotyczących stwierdzonych podczas kontroli faktów, gdyż Spółka zastrzeżeń co do faktów nie przedstawiła. Zresztą, przed wydaniem decyzji organ I instancji zawiadomił Spółkę w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego jednak nie skorzystała.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.