II SA/Bk 757/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-02-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
Krajowy Fundusz Szkoleniowykształcenie ustawicznepracodawcypracownicydofinansowanierynek pracyPowiatowy Urząd Pracyuznaniowośćprocedura administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję Starosty Bielskiego o przyznaniu jedynie części wnioskowanych środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego, uznając procedurę naboru i przyznawania środków za legalną.

Przedsiębiorca M. R. skarżył decyzję Starosty Bielskiego o przyznaniu jedynie 2600 zł z wnioskowanych 20485 zł na kształcenie ustawiczne pracowników ze środków KFS. Skarżący zarzucał naruszenie zasad państwa prawnego i legalizmu, kwestionując kryteria oceny wniosków oraz sposób ich punktowania. Sąd uznał jednak, że procedura naboru, mimo pewnej uznaniowości organu, była zgodna z prawem. Oddalono skargę, stwierdzając brak rażących naruszeń prawa.

Skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) na sfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego pracowników w wysokości 20485 zł. Powiatowy Urząd Pracy w Bielsku Podlaskim przyznał jedynie 2600 zł, co skarżący zakwestionował, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuty dotyczyły naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego i legalizmu, w szczególności kwestionowano kryteria oceny wniosków, sposób ich punktowania oraz transparentność procedury. Skarżący domagał się przyznania pełnej wnioskowanej kwoty, zarzucając organowi dowolność i niesprawiedliwość w przyznawaniu środków, a także powiązania z podmiotami otrzymującymi dofinansowanie. Sąd administracyjny, po analizie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz rozporządzenia w sprawie przyznawania środków z KFS, uznał, że zaskarżone pismo Starosty Bielskiego jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu. Mimo pewnej uznaniowości organu w dysponowaniu środkami z rezerwy KFS, sąd nie stwierdził rażących naruszeń prawa ani zasady równości. Procedura naboru, w tym wprowadzone dodatkowe kryteria, została uznana za legalną, a punktacja przyznana skarżącemu za uzasadnioną w kontekście obowiązujących przepisów i priorytetów. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne w sprawach uznaniowych kontrolują jedynie legalność działań organu, a nie ich celowość czy słuszność. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, została ona oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo informujące o negatywnym rozpatrzeniu wniosku o dofinansowanie z KFS, mimo że finalizowane umową cywilnoprawną, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, i podlega kontroli sądu administracyjnego pod względem legalności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym akty informujące o odmowie przyznania środków publicznych, nawet jeśli umowa ma charakter cywilnoprawny, mogą być uznane za akty administracyjne podlegające kontroli sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z. art. 2a

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Zasada równego traktowania w dostępie do usług rynku pracy.

u.p.z. art. 69a § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Przeznaczenie środków KFS na kształcenie ustawiczne pracowników i pracodawców.

u.p.z. art. 69b § ust. 1 i 2

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Sfinansowanie kształcenia w drodze umowy między pracodawcą a starostą.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z KFS art. § 5 § ust. 2 pkt 4

Wymóg dołączenia programu kształcenia ustawicznego.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z KFS art. § 6 § ust. 5

Kryteria uwzględniane przez starostę przy rozpatrywaniu wniosków.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z KFS art. § 6 § ust. 6

Obowiązek uzasadnienia odmowy dofinansowania.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.

Dz.U. 2024 poz 475 art. art. 2a

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dz.U. 2024 poz 475 art. art. 69a § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Dz.U. 2024 poz 475 art. art. 69b § ust. 1

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada legalizmu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu w przypadku oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo informujące o odmowie przyznania środków z KFS jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Procedura naboru i przyznawania środków z KFS, w tym wprowadzenie dodatkowych kryteriów, była zgodna z prawem i zasadą równości. Przyznana skarżącemu punktacja była uzasadniona i nie naruszała zasady równości ani granic uznaniowości organu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego i legalizmu. Kwestionowanie kryteriów oceny wniosków i sposobu ich punktowania. Zarzut braku transparentności procedury i dyskryminowania firmy skarżącego. Zarzut naruszenia prawa przez wprowadzenie limitu 20 000 zł na firmę. Zarzut naruszenia zasad etyki przez udział Powiatowej Rady Rynku Pracy.

Godne uwagi sformułowania

znaczną uznaniowość w dysponowaniu środkami z rezerwy KFS nie ma podstaw do przypisania organowi niedającej się zaakceptować dowolności sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem brak jest dostatecznych podstaw do wykluczenia rozwiązania polegającego na tym, że także w przypadkach, gdy podstawą do korzystania z publicznych środków krajowych jest umowa o dofinansowanie, przed zawarciem umowy przewidziane jest, z woli ustawodawcy, wydanie decyzji albo wydanie innego aktu lub dokonanie czynności o charakterze administracyjnoprawnym.

Skład orzekający

Elżbieta Lemańska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Trykoszko

sędzia

Marta Joanna Czubkowska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kontrola sądów administracyjnych nad aktami z zakresu administracji publicznej, które nie są decyzjami administracyjnymi, a także dopuszczalność i granice uznaniowości organów przy przyznawaniu środków publicznych z funduszy celowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki procedury przyznawania środków z KFS, która ma charakter quasi-konkursowy i kończy się umową cywilnoprawną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego dla przedsiębiorców tematu dofinansowania z KFS i pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują procesy przyznawania środków publicznych, nawet jeśli nie mają one formy decyzji administracyjnej.

Czy odmowa przyznania pełnych środków z KFS zawsze jest legalna? Sąd wyjaśnia granice uznaniowości urzędników.

Dane finansowe

WPS: 20 485 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 757/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6336 Pożyczki   na   sfinansowanie kosztów szkolenia, zorganizowanie   dodatkowych   miejsc  pracy oraz   podjęcie   działaln
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 475
art. 2a, art. 69a ust. 2 pkt 1, art. 69b ust. 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. R. na akt Starosty Bielskiego z dnia 19 września 2024 r. nr ZC.530.2.52.2024.JOKT w przedmiocie sfinansowania kosztów kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców oddala skargę.
Uzasadnienie
We wniosku złożonym 26 sierpnia 2024 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w Bielsku Podlaskim M. R. (dalej: wnioskodawca, skarżący) zwrócił się o przyznanie środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego na sfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców w wysokości 20485zł (10 242, 50 zł w przeliczeniu na jednego pracownika wnioskowanego do szkolenia). Wskazał, że prowadzi działalność rachunkowo-księgową i doradztwo podatkowe. W roku 2023 zatrudniał od 9 do 12 osób na pełne etaty, obecnie jest to 12 osób zatrudnionych w pełnym wymiarze. Do wniosku dołączył m.in.: sześć kart planowanych form kształcenia ustawicznego (z terminem realizacji w okresie wrzesień 2024 r. – kwiecień 2025 r.), plan wydatkowania środków, oświadczenie i formularz w sprawie pomocy de minimis, dwa orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydane wnioskodawcy i pracownikowi wskazanemu do szkoleń.
Powyższy wniosek złożono w związku z ogłoszeniem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Bielsku Podlaskim z 14 sierpnia 2024 r. o naborze wniosków pracodawców o przyznanie środków z rezerwy Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) na sfinansowanie kosztów kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców. Ogłoszenie zawierało termin przyjmowania wniosków (26 sierpnia – 27 sierpnia 2024 r.), wskazanie czterech priorytetów (A-D) przeznaczenia środków z rezerwy KFS wynikających z decyzji Rady Rynku Pracy w 2024 r. oraz dwa rodzaje kryteriów: uwzględniane przy rozpatrywaniu wniosków (punkty 1-7) oraz kryteria dodatkowe opisane jako te, na które organ "będzie zwracał szczególną uwagę" w przypadku niewystarczających środków KFS (punkty 1-5 oraz kryterium wyższej punktacji wniosku). W ogłoszeniu zastrzeżono możliwość przyznania środków w kwocie niższej od wnioskowanej; wskazano, że na finansowanie kształcenia ustawicznego w ramach rezerwy KFS w 2024 r. PUP w Bielsku Podlaskim dysponuje kwotą 83 380 zł; środki te stanowią pomoc udzielaną zgodnie z warunkami dopuszczalności pomocy de minimis. Poinformowano o dopuszczalnych wysokościach sfinansowania szkoleń, obowiązującym w PUP regulaminie dotyczącym finansowania kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego.
Wniosek M. R. był uzupełniany o aktualny formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz oświadczenie, że spełnia wymagania mikroprzedsiębiorcy.
W dniach 12-16 września 2024 r. odbyło się posiedzenie Komisji do spraw rozpatrywania wniosków o dofinansowanie z rezerwy KFS, z którego 18 września 2024 r. sporządzono protokół. Komisja dokonała oceny formalnej i merytorycznej złożonych wniosków, których wpłynęło 16.
W piśmie z 19 września 2024 r. znak ZC.530.2.52.2024.JOKT Dyrektor PUP, działając z upoważnienia Starosty Bielskiego, poinformował wnioskodawcę o sposobie rozpoznania jego wniosku, tj. przyznaniu środków w wysokości 2600 zł, z zastrzeżeniem możliwości dofinansowania jednego szkolenia dla danej osoby. Organ wskazał, że wniosek poddano ocenie merytorycznej zgodnie z kryteriami wynikającymi z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z KFS (dalej: rozporządzenie). Z uwagi na to, że przyznany limit środków nie zaspokoił potrzeb pracodawców przeprowadzono ocenę wniosków pod kątem warunków dodatkowo premiowanych wskazanych w ogłoszeniu o naborze (za spełnienie jednego z nich pracodawca otrzymywał 1 punkt). Dodatkowo ustalono możliwość dofinansowania ze środków rezerwy KFS po jednym (najdroższym) szkoleniu na danego pracownika oraz maksymalną kwotę wsparcia dla jednej firmy w wysokości do 20 000 zł.
Organ wyjaśnił, że ze względów formalnych nie uwzględniono wniosku strony w zakresie sfinansowania kształcenia ustawicznego "Podatek VAT od podstaw" z uwagi na niedołączenie odpowiedniego do wybranej jednostki szkoleniowej programu kształcenia ustawicznego (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Wniosek złożony przez skarżącego uzyskał 7 punktów w ocenie merytorycznej oraz 1 punkt za spełnienie warunków premiowanych dodatkowo.
Z akt sprawy wynika, że po doręczeniu wnioskodawcy pisma z 19 września 2024 r., co miało miejsce tego samego dnia (e-puap), nastąpiła wymiana korespondencji między wnioskodawcą a organem:
- w dwóch pismach zatytułowanych "Odwołanie" przesłanych organowi 25 września 2024 r. wnioskodawca zakwestionował odmowę przyznania środków jako mającą miejsce bez przyczyny; zwrócił się o przyznanie 100% wnioskowanych środków, o szczegółowe uzasadnienie przyznanych mu punktów w kontekście punktów przyznanych innym wnioskodawcom (którzy wcześniej uzyskali środki z KFS) i zastosowanych kryteriów ich punktowania, celem weryfikacji; wniósł o udostępnienie wykazu firm, którym przyznano środki z KFS, szczegółowe uzasadnienie każdej punktacji oraz wyznaczenie terminu na zapoznanie się z nią, a także wstrzymanie wypłat z KFS. Oświadczył o dyskryminowaniu jego firmy i braku transparentności w punktowaniu. Wniósł także o podanie kwoty jaka pozostała do dyspozycji urzędu po podziale środków z KFS (wyraził obawę, że po podziale środków pozostaje pewna kwota, która będzie przeznaczona na dofinansowanie tworzenia miejsc pracy, a przerzucanie środków z jednego programu na drugi jest bezprawne). Zaznaczył, że w kryteriach podziału środków ani w regulaminie nie ma zapisów, że firma, która wcześniej otrzymała środki, może z tego powodu mieć obniżoną punktację.
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 4 października 2024 r. organ wyjaśnił procedurę oceny wniosków i przyznawania środków wynikającą z art. 69a i art. 69b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (dalej: u.p.z.) oraz z rozporządzenia (§ 6 ust. 5 i ust. 12). Podkreślił przeprowadzenie oceny wszystkich wniosków na podstawie tych samych kryteriów wynikających z ogłoszenia o naborze oraz ustalonych dodatkowo przez komisję (najdroższe szkolenie i maksymalna kwota wsparcia do 20 000 zł) z uwagi na konieczność racjonalnego gospodarowania środkami z KFS. Zwrócił uwagę na możliwość przyznania środków w wysokości niższej od wnioskowanej i brak możliwości przesunięcia środków z KFS na realizację innych zadań. Organ wyjaśnił, że w ramach środków z rezerwy KFS dysponował kwotą 83 380,00 zł z przeznaczeniem na finansowanie działań określonych w art. 69a u.p.z. Pracodawcy złożyli wnioski na kwotę znacznie przekraczającą limit środków będący w dyspozycji urzędu, a sam wnioskodawca wnosił o kwotę 20 485,00 zł, co stanowi około 25 % posiadanych przez urząd środków na ten cel. Nie było więc możliwe przyznanie 100 % wnioskowanej kwoty. Organ dodał, że strona realizuje aktualnie umowę o dofinansowanie kształcenia ustawicznego z KFS z 20 marca 2024 r. nr 28/2024, w ramach której otrzymała wsparcie w kwocie 21 030,00 zł. Nadto wnioskodawca (firma Doradca Podatkowy M. R. w P.) był już wielokrotnie beneficjentem środków z KFS – łącznie otrzymał 415 917,06 zł w latach 2015-2024, co stanowi jedną z największych wypłaconych przez urząd. Organ wyjaśnił także, że niemożliwe jest wstrzymanie wypłat środków w związku z zawarciem z pracodawcami umów o sfinansowanie i koniecznością ich realizacji. Poinformował, że po podziale środków w dyspozycji urzędu pozostał 282 zł. Końcowo organ wyjaśnił, że decyzję o przyjęciu wniosku do realizacji podejmuje działający z upoważnienia Starosty – Dyrektor PUP, a rozpatrzenie wniosku w sprawie przyznania środków z KFS na kształcenie ustawiczne pracowników i pracodawców nie jest decyzją administracyjną, w związku z tym nie przysługuje prawo odwołania.
Przy piśmie przesłano wykaz firm, które otrzymały środki z KFS wraz ze szczegółową punktacją;
- w piśmie z 4 października 2024 r. wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie dokumentacji, z której wynika kto i na jakiej podstawie otrzymał punkty. Zwrócił uwagę, że na liście dofinansowanych podmiotów znalazły się podmioty powiązane prawnie i finansowo ze Starostwem Powiatowym, co budzi wątpliwości o możliwość wystąpienia konfliktu interesów.
W piśmie z 11 października 2024 r. znak ZC.530.2.7.2024.DD i ZC.530.2.52.2024.DD Dyrektor PUP poinformował stronę o zasadach przeprowadzania kontroli pracodawcy w zakresie wydatkowania środków z KFS i przypomniał, że u wnioskodawcy przeprowadzono dwie kontrole w 2023 r. oraz trwa kontrola umowy z 2024 r., bowiem ustalono niedotrzymanie jej warunków (niepoinformowanie o zmianie terminu kształcenia pracownika). Zdaniem też organu kryteria oceny zostały stronie wskazane w piśmie z 4 października 2024 r. Zestawienie jest transparentne i ukazuje, która firma otrzymała, w ramach poszczególnych kryteriów oceny, określoną punktację. Udostępnienie wniosków tych podmiotów jest natomiast obwarowane regulacjami dotyczącymi RODO i wymaga zgody wnioskodawców. Wprowadzenie dodatkowych kryteriów podziału środków KFS znajduje oparcie w § 6 ust. 5 rozporządzenia i nie może być uznane za działanie ograniczające swobodę działalności gospodarczej. Wprost przeciwnie, dzięki uzasadnionym szczupłością budżetu ograniczeniom możliwe jest udzielenie wsparcia większej liczbie beneficjentów. Organ podkreślił także, że przepisy u.p.z. nie wykluczają korzystania ze środków KFS pracowników instytucji finansowanych z jednostek samorządu terytorialnego. W celu zachowania transparentności wnioski złożone przez jednostki samorządu terytorialnego przed rozpatrzeniem zostały zaopiniowane przez niezależny organ zewnętrzny, którym jest Powiatowa Rada Rynku Pracy. Organ pouczył o przysługującej stronie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku;
- w piśmie z 12 października 2024 r. wnioskodawca wskazał, że otrzymał 8 punktów, a Starostwo Powiatowe otrzymało ich aż 13, podobnie C. Firmy duże jak M., A., S. otrzymały więcej punktów niż skarżącego. Stwierdził również, że "Kryteria przydziału punktów po złożeniu wniosków ustalone przez Dyrektora PUP (nie zgłoszone do publicznej wiadomości w ogłoszeniu o naborze" nie są nigdzie uregulowane, tzn. komu ile punktów przydzielić. Natomiast wcześniejsze kryteria ogłoszone w ogłoszeniu o naborze wniosków były wręcz odmienne i nie mają nic wspólnego z ustalonymi w późniejszym czasie już po naborze wniosków".
W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 18 października 2024 r. organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Dodał, że środki na dofinansowanie z KFS stanowią pomoc de minimis, organ dokłada wszelkich starań by ich rozdział był racjonalny, celowy i oszczędny, a nadto jest zobowiązany do przedstawiania sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej.
Skargę do sądu administracyjnego wywiódł M. R. wskazując, że kwestionuje akt z zakresu administracji publicznej wydany przez Powiatowy Urząd Pracy w Bielsku Podlaskim w sprawie podziału środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego z 19 września 2024 r. (brak informacji o środkach odwoławczych) i z 11 października 2024 r. (zawierający informację o środkach odwoławczych). Zarzucił naruszenie:
- podstawowej zasady prawa określonej w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej,
- zasady legalizmu określonej w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, "gdzie wyklucza się domniemanie kompetencji organów władzy publicznej, w tym organów administracji".
Skarżący wniósł o dołączenie całości dokumentacji konkursowej oraz akt spraw pozostałych 15 wniosków, którym przyznano dofinansowanie.
Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił dlaczego jego wniosek otrzymał tylko 8 punktów przy spełnieniu wszystkich kryteriów (vide karta oceny merytorycznej). Dostrzega w tym działanie dowolne i niesprawiedliwe wobec otrzymania dofinansowania przez innych wnioskodawców, tj. duże firmy i jednostkę podległą Starostwu. W ocenie strony w przypadku jej wniosku: (-) proponowane działania są zgodne z ustalonymi priorytetami wydatkowania środków KFS na dany rok, (-) za zgodność kompetencji nabywanych przez uczestników kształcenia ustawicznego z potrzebami lokalnego lub regionalnego rynku powinny być przyznane 4 punkty; (-) za kryterium "koszty usługi kształcenia ustawicznego wskazanej do sfinansowania ze środków KFS w porównaniu z kosztami podobnych usług dostępnych na rynku" powinny być przyznane 4 punkty; (-) za kryterium "posiadania przez realizatora usługi kształcenia ustawicznego finansowanej ze środków KFS certyfikatów jakości oferowanych usług kształcenia ustawicznego" powinien być przyznany jeden punkt;
(-) w przypadku kursów (załącznik 2 do wniosku poz. 1,2,4) posiadanie przez realizatora usługi kształcenia ustawicznego dokumentu, na podstawie którego prowadzi on pozaszkolne formy kształcenia ustawicznego, powinien być przyznany 1 punkt; (-) za kryterium "plany dotyczące dalszego zatrudnienia osób, które będą objęte kształceniem ustawicznym finansowanym ze środków KFS" - powinny być przyznane 4 punkty, ponieważ przewiduje się dalsze zatrudnienie osób objętych wnioskiem. Zdaniem skarżącego łącznie powinno mu zostać przyznane 14 punktów, Wyraził opinię, że spełnił wszystkie warunki formalne.
W ocenie skarżącego całkowicie nieprawdziwe są twierdzenia organu, że przy podziale środków promowano przedsiębiorców, którzy ubiegali się o nie po raz pierwszy, nie korzystali ze wsparcia w latach 2023-2024, prowadzą małe firmy i wnioskowali o małe kwoty wsparcia, bowiem zaprzecza temu wykaz firm, które otrzymały środki z KFS oraz przyznana im punktacja. Wykaz ten zawiera firmy wielkie, które nie są mikroprzedsiębiorcami. Jak wywiódł skarżący Starosta - Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy, działając na podstawie § 6 ust. 10 regulaminu, de facto przyznał 13 punktów sam sobie (z jednej strony jest wnioskującym o dofinansowanie, a z drugiej jest biorącym dofinansowanie przez swojego pełnomocnika jakim jest dyrektor PUP) i będzie kontrolował sam siebie, co rażąco godzi w zasadę demokratycznego państwa prawnego (przedsiębiorca płacący podatki nie otrzymuje dofinansowania, a Starosta dysponujący środkami KFS przydziela je sam sobie). Taka sama sytuacja ma miejsce w odniesieniu do C., która ma zawartą umowę ze Starostą. Dodatkowa punktacja mająca istotny wpływ na prawa i obowiązki strony nie znajduje uzasadnienia w dokumentacji konkursowej ani w karcie oceny merytorycznej wniosku, jak również nie ma oparcia w art. 7 Konstytucji, u.p.z. i rozporządzeniu. Regulamin konkursu w § 6 punkt 7 stanowi, że wyniki oceny merytorycznej każdego wniosku komisja dokumentuje na karcie oceny merytorycznej wniosku. Wzór karty oceny merytorycznej wniosku stanowi załącznik nr 3 do regulaminu. Załącznik nr 3 opublikowany w internecie na stronach PUP nie zawierał tej dodatkowej punktacji, o której mowa w piśmie z 4 października 2024 r. (na dowód załączył wydruk karty oceny merytorycznej), a gdyby zawierał to byłaby bezprawna. Końcowo skarżący podkreślił, że analiza § 6 ust. 5 rozporządzenia dowodzi, że spełnia w 100 % kryteria dofinansowania, które powinien otrzymać w wielkości wnioskowanej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania. Przedstawił przebieg procedury przyznania środków z KFS oraz poinformował o środkach, które skarżący otrzymał we wcześniejszych latach. Organ wskazał, że KFS jest instrumentem rynku pracy, a celem jego utworzenia jest zapobieganie utracie zatrudnienia przez osoby pracujące z powodu kompetencji nieadekwatnych do wymagań dynamicznie zmieniającej się gospodarki. PUP wykonując zadania podziału środków KFS, stosuje – z uwzględnieniem zasady równości (art. 2a u.p.z.) - powszechnie obowiązujące przepisy prawa, tj.: 1) art. 69a i 69b u.p.z., 2) rozporządzenie z 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z KFS, 3) regulamin Powiatowego Urzędu Pracy w Bielsku Podlaskim dotyczący finansowania kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców ze środków KFS wprowadzony zarządzeniem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy nr 6/2024 z dnia 10 czerwca 2024 r. Wnioski rozpatruje specjalnie powołana komisja (zarządzenie Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy nr 13/2022 z dnia 25 lipca 2022r.). Dodatkowo, poza argumentami z korespondencji ze skarżącym sprzed wniesienia skargi, organ wyjaśnił, że PUP na etapie ogłaszania naboru wniosków do KFS nie jest w stanie przewidzieć, na jaką kwotę wnioski wpłyną. W związku z tym dodatkowe kryteria, jasno określone i podane do publicznej wiadomości już na etapie ogłoszonego naboru, przyczyniają się do zwiększenia przejrzystości całego procesu podziału środków. Kwota środków przyznanych poszczególnemu pracodawcy uzależniona jest od wielkości środków będących w dyspozycji urzędu oraz wyników oceny formalnej i merytorycznej wniosku. Organ ma obowiązek dysponować środkami w sposób racjonalny, celowy i oszczędny. Kieruje się kryteriami wynikającymi z § 6 ust. 5 rozporządzenia oraz regulaminem, który przewiduje zastosowanie dodatkowego sposobu rozpatrzenia wniosków umożliwiającego sprawiedliwy i jawny podział środków. Organ wskazał, że na rok 2024 dysponował kwotą 314 291 zł limitu podstawowego KFS (wnioski zgłoszono na kwotę 795 885,60 zł) i kwotą rezerwy 83 380 zł (wnioski zgłoszono na kwotę 221 363, 80 zł). Na okoliczność, gdy ustawa ani rozporządzenie nie przewidują sposobu postępowania, natomiast musi zostać zapewniony celowy, transparentny i obiektywny rozdział środków, regulamin przewiduje zastosowanie dodatkowego sposobu rozpatrzenia wniosków (§ 6 ust. 11 i 12), przy czym ostateczną decyzję podejmuje Dyrektor PUP działający z upoważnienia Starosty. Dlatego dodatkowo premiowano, co uwidoczniono w ogłoszeniu o naborze, pracodawców ubiegających się o dofinansowanie po raz pierwszy, niekorzystających wcześniej ze wsparcia, prowadzących małe firmy, wnioskujących o przeszkolenie pracowników wykonujących pracę na terenie powiatu bielskiego oraz wnioski, które otrzymały wyższą punktację. Zastosowanie tego narzędzia nie było ograniczeniem arbitralnym ale służącym równemu dostępowi do środków. Nadto, w trakcie posiedzenia Komisji "ze względu na racjonalne gospodarowanie środkami KFS w sytuacji limitu środków, który nie zaspokoił potrzeb pracodawców, dodatkowo komisja ustaliła możliwości dofinansowania ze środków rezerwy KFS po jednym najdroższym szkoleniu na danego pracownika oraz maksymalną kwotę wsparcia dla jednej firmy do 20 000 zł".
Organ dalej wyjaśnił, że wniosek skarżącego podlegał ocenie formalnej i merytorycznej na podstawie kryteriów tożsamych dla pozostałych pracodawców. Wnioskodawca ubiegał się o sfinansowanie kosztów 6 szkoleń dla 2 osób (w tym dla siebie), jednak odrzucono z przyczyn formalnych szkolenie pt. "Podatki VAT od podstaw" z powodu niezałączenia programu kształcenia ustawicznego jednostki (§ 5 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia). W konsekwencji ocenie merytorycznej podlegało pięć wnioskowanych przez niego szkoleń na kwotę 19 770.00 zł. Ocena merytoryczna wniosku w tym zakresie wyniosła 7 punktów. W ocenie wniosków uwzględniono cały materiał dowodowy i wszystkie okoliczności prawne i faktyczne. Organ podał dla porównania wysokość wsparcia udzielonego innym przedsiębiorcom o podobnej do skarżącego skali zatrudnienia w latach 2015-2024 (skarżący 415 917, 06 zł, pozostali: 49 888, 50 zł, 13 944 zł i 47 360 zł). Podkreślił, że na podstawie art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 9 u.p.z. samorząd powiatu bielskiego prowadzi własną politykę zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy. Dodatkowo wyjaśnił, że KFS nie zabrania finansowania wniosków jednostek organizacyjnych powiatu, przy zachowaniu szczególnie wysokich standardów przejrzystości oraz warunku zaopiniowania przez niezależny organ zewnętrzny, tj. Powiatową Radę Rynku Pracy. W wyniku zastosowania tych warunków oraz oceny merytorycznej i formalnej wniosku Starostwa Powiatowego w Bielsku Podlaskim otrzymało ono dofinansowanie w kwocie 10 368 zł. Organ dodał, że skarżący złożył również skargę na działalność Dyrektora PUP, która została uznana za bezzasadną uchwałą Rady Powiatu nr V/30/24 z 24 października 2024 r.
Podczas rozprawy w dniu 28 stycznia 2025 r. strony przedstawiły stanowiska:
- skarżący wniósł o uznanie za niemającą znaczenia w sprawie okoliczność uzyskania przez niego w latach 2014-2024 kwoty 415.000 zł tytułem dofinansowania. Ocenę znaczenia tej okoliczności i ewentualnie rozważenia odroczenia rozprawy celem uzyskania dokumentów o dofinansowanie innych uczestniczących w naborze, dla porównania - pozostawił do uznania sądu. Zarzuty rażącego naruszenia prawa skarżący skierował wobec kryteriów dotyczących ubiegania się o środki z KFS po raz pierwszy, niekorzystania ze wsparcia ze względu na wielkość firmy, niskiej kwoty wsparcia i zatrudnienia na terenie powiatu bielskiego – jako niezamieszczonych w ogłoszeniu o naborze z 14 sierpnia 2024 r. Podobnie zarzut rażącego naruszenia prawa sformułował wobec kryterium 20.000 zł dofinansowania jednej firmy jako niezgodnego z prawem i nieposiadającego podstawy prawnej. Wyjaśnił, że prowadzona przez niego działalność wpisuje się w branże kluczowe w priorytecie "D", ponieważ obsługuje firmy z każdej z tych branż. Nadto, w jego ocenie, naruszono zasady etyki sięgając do opinii Powiatowej Rady Rynku Pracy powiązanej ze Starostwem.
Wobec stanowiska skarżącego okazano stronom nadesłane przez organ wraz z aktami sprawy ogłoszenie o naborze z 14 sierpnia 2024 r.;
- pełnomocnik organu wyjaśnił, że możliwość wprowadzenia dodatkowych kryteriów, poza tymi wskazanymi w ogłoszeniu o naborze, wynika z § 6 ust. 12 oraz § 9 regulaminu, a także że członkowie Powiatowej Rady Rynku Pracy zgłaszani są przez podmioty zewnętrzne i Starosta nie odmawia powołania zgłoszonych podmiotów.
Postanowieniem wydanym na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. sąd dopuścił dowód z dokumentów w postaci kserokopii 14 kart oceny merytorycznej wniosków oraz elektronicznej wersji wniosków podmiotów uczestniczących w naborze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga została wniesiona w sprawie należącej do właściwości sądów administracyjnych oraz podlega oddaleniu.
Spór w sprawie dotyczy legalności pisma Starosty Bielskiego z 19 września 2024 r. znak ZC.530.2.52.2024.JOKT (podpisanego przez działającego z jego upoważnienia Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Bielsku Podlaskim) informującego skarżącego o przyznaniu dofinansowania do kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców z rezerwy Krajowego Funduszu Szkoleniowego w kwocie 2 600 zł z zawnioskowanych przez niego 20 485 zł. Pismo zostało wystosowane w procedurze naboru wniosków o dofinansowanie z rezerwy KFS. Jak wynika z art. 69a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 69b ust. 1 i 2 u.p.z. środki z Funduszu Pracy w formie KFS przeznacza się na finansowanie działań na rzecz kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców; powiatowe urzędy pracy mogą przeznaczyć środki KFS na finansowanie działań obejmujących kształcenie ustawiczne pracowników i pracodawcy; sfinansowanie odbywa się w drodze umowy między pracodawcą a starostą ("na wniosek pracodawcy na podstawie umowy, starosta może przyznać środki z KFS"), zaś wybór beneficjenta ma miejsce w procedurze quasi-konkursowej (ogłoszenie naboru i ocena wniosków) według reguł formalnych i merytorycznych wynikających z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 117 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie. W rozporządzeniu uregulowano sposób ogłaszania naboru i obligatoryjne elementy ogłoszenia (§ 2), elementy wniosku o dofinansowanie (§ 5), kryteria uwzględniane przez starostę przy rozpatrywaniu wniosków (§ 6 ust. 5) oraz wskazano, że w przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku starosta uzasadnia odmowę dofinansowania ze środków KFS (§6 ust. 6). Zaskarżone w sprawie niniejszej pismo wystosowano do skarżącego na podstawie § 6 ust. 6 wskazanego rozporządzenia.
Finansowanie wydatków kształcenia ustawicznego z KFS (z rezerwy KFS) odbywa się zatem dwuetapowo: po ogłoszeniu naboru dochodzi do oceny wniosków pod względem poprawności formalnej (załączonych obligatoryjnych dokumentów) oraz merytorycznej (obowiązkowo kryteria wymienione w § 6 ust. 5 rozporządzenia). Pozytywne pod względem formalnym i merytorycznym rozpatrzenie wniosku może skutkować zawarciem przez starostę umowy o dofinansowanie (§ 7 stanowi expressis vebis "zawiera z pracodawcą umowę o dofinansowanie"- jednak o różnicy w regulacji ustawowej i rozporządzenia będzie mowa dalej) a negatywne – wywołuje obowiązek "uzasadnienia odmowy dofinansowania" (§ 6 ust. 6). W przypadku skarżącego, który otrzymał dofinansowanie jedynie w części kwoty zawnioskowanej, warunek "uzasadnienia odmowy dofinansowania" z § 6 ust. 6 rozporządzenia realizuje – trafnie przez niego wskazane – pismo z 19 września 2024 r.
Zdaniem sądu, mimo że samo dofinansowanie finalizowane jest w formie cywilnoprawnej umowy, pismo kierowane do wnioskodawców na podstawie § 6 ust. 6 rozporządzenia stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. i podlega kognicji sądu administracyjnego pod względem legalności.
Naczelny Sąd Administracyjny od lat wskazuje, że brak jest dostatecznych podstaw do wykluczenia rozwiązania polegającego na tym, że także w przypadkach, gdy podstawą do korzystania z publicznych środków krajowych jest umowa o dofinansowanie, przed zawarciem umowy przewidziane jest, z woli ustawodawcy, wydanie decyzji albo wydanie innego aktu lub dokonanie czynności o charakterze administracyjnoprawnym. Treścią tej decyzji bądź aktu lub czynności jest badanie czy dana osoba spełnia prawne wymagania do otrzymania dofinansowania i w związku z tym zostanie z nią zawarta umowa, czy też przeciwnie, odmówi się zawarcia umowy (tak np. w uchwale z 22 lutego 2007 r., II GPS 3/06, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analiza regulacji art. 69a ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 69b ust. 1 u.p.z. a także rozporządzenia z 2014 r. w kontekście powyższego stanowiska prowadzi więc do wniosku, że treścią aktywności starosty polegającej na poinformowaniu wnioskodawcy o negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku jest ocena jego indywidualnej sytuacji dotyczącej możliwości uzyskania dofinansowania do kształcenia ustawicznego. Zdaniem sądu odpowiada to treści aktu z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w którym chodzi o – inne niż decyzje i postanowienia - akty bądź czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podejmowanych w sformalizowanej procedurze administracyjnej bądź podatkowej. Pismo Starosty Bielskiego z 19 września 2024 r. odpowiada kwalifikacji. Zostało wystosowane na podstawie § 6 ust. 6 rozporządzenia i zawiera uzasadnienie negatywnego rozpatrzenia wniosku wykluczające zawarcie umowy co do części zawnioskowanej kwoty dofinansowania. Pochodzi od organu administracji publicznej (w imieniu którego działa Dyrektor PUP), ma charakter władczy i jednostronny, jest oparte na wyraźnej podstawie prawnej, zawiera rozstrzygnięcie polegające na odmowie przyznania indywidualnie określonemu podmiotowi uprawnień wynikających z przepisów prawa i stanowi de facto informację o zadysponowaniu funduszami publicznymi w stosunku do obywatela. Jest więc władczym aktem stosowania prawa publicznego wobec podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi i stanowi realizację tzw. imperium. Podlega zatem kontroli sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Stanowisko powyższe ma także oparcie w treści art. 9 ust. 1 pkt 14 u.p.z., który określa w jakich sprawach z zakresu opisanego przez ww. ustawę starosta wydaje decyzje administracyjne. Katalog wymienionych spraw ma charakter zamknięty, co oznacza, że w innych sprawach organ ten nie wydaje decyzji. Podstawą wydania decyzji w sprawie niniejszej nie może być zatem w szczególności art. 9 pkt 14 lit. "b" u.p.z., ponieważ jak wynika z jego treści decyzje organu o wypłacie lub odmowie wypłaty środków z Funduszu Pracy (z którego zasilany jest KFS – art. 109 ust. 2d u.p.z.) mogą być wydane tylko wówczas, gdy nie wynikają z zawartych umów. Przepisy ustawy i rozporządzenia wyraźnie zaś statuują, że podstawą rozstrzygnięć w zakresie refundacji kosztów dofinansowania z KFS może być tylko umowa cywilnoprawna.
W tym miejscu wskazać należy, że porównanie regulacji art. 69b ust. 1 u.p.z. z § 7 rozporządzenia wskazuje na pewną rozbieżność, bowiem ustawa stanowi "starosta może, na podstawie umowy, przyznać dofinansowanie" a rozporządzenia stanowi "zawiera z pracodawcą umowę o dofinansowanie" w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Z uwagi na hierarchiczność ww. aktów prawnych przyjąć należy wyższość ustawy i możliwość a nie obowiązek zawarcia umowy. A zatem samo spełnienie przez wnioskodawcę określonych warunków nie obliguje organu ex lege do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie zawarcia umowy. Potwierdza to pośrednio treść rozporządzenia, w którym wskazano kryteria oceny wniosku pozostawiające znaczny zakres luzu decyzyjnego w podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie wniosku. Rozstrzygnięcie organu (akt) stanowi przesłankę zawarcia umowy cywilnoprawnej, ewentualne zaś roszczenia z niej wynikające mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. W przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku nie dochodzi do zawarcia umowy i wnioskodawca nie dysponuje możliwością skutecznego wniesienia powództwa. Nie zmienia to jednak faktu, że prowadzona przed organem administracji procedura poprzedzająca zawarcie umowy cywilnoprawnej i kończąca się odmową zawarcia umowy, jest procedurą administracyjną podlegającą kontroli sądów administracyjnych (por. ponownie uchwała NSA z 22 lutego 2007 r., II GPS 3/06).
Przesądzenie dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej pozwala na ocenę kolejnej formalnej przesłanki, tj. zachowania terminu do zaskarżenia.
Termin zaskarżenia takich aktów jak ten podjęty w sprawie niniejszej wynosi trzydzieści dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności; przy czym sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 53 § 2 p.p.s.a.).
Z nadesłanych sądowi akt administracyjnych nie wynika data doręczenia skarżącemu pisma z 19 września 2024 r., jednak z pisma z 25 września 2024 r. zatytułowanego "Odwołanie" należy wnioskować, że miało to miejsce najpóźniej w dacie sporządzania "Odwołania". A jeśli tak, to skargę należało wnieść najpóźniej 25 października 2024 r. Została wniesiona 12 listopada 2024 r. Sąd jednak uwzględnił argumenty skarżącego zwracającego uwagę, że pismo z 19 września 2024 r. nie zawierało pouczenia o sposobie zaskarżenia, które to pouczenie znalazło się dopiero w piśmie z 11 października 2024 r., doręczonym prawdopodobnie 12 października 2024 r. (jak można wywieść z pisma skarżącego z tej daty i powołującego się na stanowisko organu z 11 października 2024 r.). A zatem przyjąć należy, do czego sąd jest uprawniony z mocy art. 53 § 2 zdanie ostatnie p.p.s.a., że spóźnienie we wniesieniu skargi w sprawie niniejszej nie wyklucza jej merytorycznego rozpoznania. W zaskarżonym akcie nie pouczono strony o sposobie zaskarżenia, a skarga została wniesiona w terminie trzydziestodniowym po otrzymaniu pouczenia. Skarga podlega więc merytorycznemu rozpoznaniu.
Zarzuty skargi i sformułowane w niej argumenty nie podważają jednak legalności zaskarżonego aktu.
W pierwszej kolejności zastrzec należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 z późn. zm.). Należy zatem ustalić jakie normy prawne miał obowiązek zastosować Starosta Bielski wydając zaskarżony akt. Normy te stanowić będą wzorce kontroli legalności tego aktu. Sad natomiast, z uwagi na kryterium zgodności z prawem, nie może skontrolować słuszności czy celowości dokonanego rozdziału środków z rezerwy KFS.
Analiza przepisów u.p.z. i rozporządzenia z 2014 r. wskazuje, że reguły przyznawania spornego dofinansowania nie są rozbudowane i przyznają organowi dużą dozę swobody (swoistego rodzaju uznaniowości).
Główną wytyczą jest zasada (norma prawna) równego traktowania w dostępie i korzystaniu z usług rynku pracy oraz instrumentów rynku pracy bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną (art. 2a u.p.z.). Dalej należy wskazać, że KFS jest sposobem wydatkowania/finansowania ze środków Funduszu Pracy (który jest państwowym funduszem celowym – art. 103 ust. 1 u.p.z.) działań na rzecz kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców (art. 69a ust. 1 u.p.z.). Środki z KFS powinny więc być wydatkowane zgodnie z priorytetami, wzorami podziału środków i planem ich wydatkowania, ustalonymi przez ministra właściwego do spraw pracy w porozumieniu z Radą Rynku Pracy, a środki z rezerwy KFS - zgodnie z priorytetami ustalonymi przez Radę Rynku Pracy (art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. "h" i "i" u.p.z.). Priorytety te (oznaczone literami A-D) opublikowane zostały na stronie https://www.gov.pl/web/rodzina/kfs-2024 i są tożsame z podanymi w sprawie niniejszej w ogłoszeniu o naborze.
Uzupełniająco dodać należy, że dofinansowanie z rezerwy KFS odbywa się w granicach procentowych zakreślonych ustawą (art. 69b ust. 1 u.p.z.), a do naboru wniosków o środki z rezerwy KFS stosuje się odpowiednio przepisy ust. 1 i 2 rozporządzenia, tzn. regulacje o naborze środków z KFS (§ 2 ust. 3 rozporządzenia). Zwraca też uwagę, że wymóg zgodności z priorytetami wydatkowania środków została podkreślona w § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia jeśli chodzi o rezerwę KFS (wniosek o dofinansowanie powinien zawierać "uzasadnienie potrzeby odbycia kształcenia ustawicznego przy uwzględnieniu obowiązujących priorytetów wydatkowania środków rezerwy KFS") oraz w § 6 ust. 5 pkt 1 – jeśli chodzi o środki z KFS (starosta przy rozpatrywaniu wniosków uwzględnia "zgodność dofinansowywanych działań z ustalonymi priorytetami wydatkowania środków KFS na dany rok").
W sprawie niniejszej organ dodatkowo zastosował obowiązujący w Powiatowym Urzędzie Pracy w Bielsku Podlaskim regulamin dotyczący finansowania kształcenia ustawicznego pracowników i pracodawców ze środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (zarządzenie Dyrektora tego Urzędu nr 6/2024 z dnia 10 czerwca 2024 r.). Ustawa o promocji zatrudnienia ani rozporządzenie z 2014 r. nie zawierają upoważnienia do wprowadzenia takiego regulaminu. W ocenie sądu nie ma jednak podstaw, by kwestionować taką możliwość, oczywiście pod warunkiem niezawarcia w nim norm niedających się pogodzić z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, tj. w szczególności u.p.z. i rozporządzenia, a to z uwagi na wyłącznie wewnętrzny charakter regulaminu, mogącego porządkować nabór ale bez wpływu na reguły prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przy okazji kontroli aktów i czynności podejmowanych w sprawie o dofinansowanie na podstawie u.p.z. dopuszcza się wprowadzanie przez organy przepisów wewnętrznych, które wiążą wnioskodawcę i organ przy organizacji naboru (np. wyrok w sprawie II SA/Ke 553/14 z 8 października 2014 r.). Nie pozostaje to w sprzeczności z wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP zasadą zaufania do organów państwa ani nawet w sprzeczności z zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), jeśli akt ma charakter porządkujący. Dodatkowo w przypadku podania regulaminu do publicznej wiadomości osiągany jest efekt publicznego samozwiązania się przez organ ustalonymi przez siebie zasadami przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy i nie może być kwestionowane tylko dlatego, że zasady te znajdują się w akcie wewnętrznym niebędącym konstytucyjnym źródłem prawa.
Regulamin obowiązujący w PUP w Bielsku Podlaskim jest zatem aktem dopuszczalnym, tyle że wyłącznie wewnętrznie obowiązującym, porządkującym i precyzującym organizację naboru. Lektura jego regulacji wskazuje, że w znacznej mierze skupia on i powiela przepisy u.p.z. i rozporządzenia z 2014 r. obowiązujące dla przyznawania dofinansowania ze środków KFS. Dodatkowo umożliwia powołanie przez Dyrektora PUP komisji do przeprowadzenia oceny formalnej i merytorycznej wniosków (karty tych ocen wprowadza jako załączniki nr 1 i nr 2), a także doprecyzowuje zasady zwrotu dofinansowania i przeprowadzania kontroli wykorzystania środków. Wskazuje również, że przy naborze decyzję o przyjęciu wniosku do realizacji podejmuje Dyrektor PUP działający z upoważnienia Starosty (§6 ust. 10 regulaminu), zawiera upoważnienie do przyznania kwoty niższej od wnioskowanej, w szczególności w przypadku: 1) konieczności racjonalnego gospodarowania środkami KFS w ramach przyznanego limitu, uniemożliwiającego przyznanie środków w pełnej, wnioskowanej wysokości, lub 2) stwierdzenia możliwości przeszkolenia lub kształcenia we wnioskowanym przez pracodawcę zakresie po cenach znacząco niższych niż wnioskowane przez pracodawcę (§ 6 ust. 12 regulaminu), a także zastrzega Dyrektorowi PUP w szczególnie uzasadnionych przypadkach prawo do odstąpienia od postanowienia regulaminu i podjęcia stosownej decyzji w sprawie przyznania wnioskowanych środków KFS na sfinansowanie kształcenia ustawicznego u pracodawcy (§ 9 ust. 1 regulaminu).
A zatem ogólnymi regułami prawnymi merytorycznymi, wedle których sąd administracyjny jest zobowiązany skontrolować legalność zaskarżonego aktu odmawiającego w części przyznania dofinansowania ze środków rezerwy KFS, są przede wszystkim: zasada równości, priorytety wydatkowania tych środków, zasady przyznania dofinansowania wynikające z rozporządzenia z 2014 r. (wyprzedzająco należy zwrócić uwagę na te wynikające z § 6 ust. 5, które starosta "uwzględnia przy rozpatrywaniu wniosków"). Z racji zaś na to, że organ we własnym zakresie związał się regułami wynikającymi z regulaminu wewnętrznego – punktem odniesienia dla oceny legalności zaskarżonego aktu będą również zasady wynikające z regulaminu, w tym zasada racjonalnego wydatkowania w ramach posiadanego limitu środków, a także reguły podane obwieszczone w ogłoszeniu o naborze wystosowanym na podstawie rozporządzenia. Z oczywistych względów powyższe reguły i zasady nie mogą być interpretowane i wprowadzane w sposób naruszający zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), które zawsze stanowią ostateczny wzorzec kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny.
Zdaniem sądu konkluzja wynikająca z analizy regulacji powszechnie oraz wewnętrznie obowiązujących w kontrolowanej sprawie jednoznacznie wskazuje na znaczną uznaniowość w dysponowaniu środkami z rezerwy KFS. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie przewidują negatywnych przesłanek przyznania dofinansowania, ale też niezwykle ogólnie przewidują przesłanki pozytywne, pozostawiając de facto uregulowanie szczegółowych zasad i reguł przyznawania środków staroście. W tych okolicznościach, a także wobec niewątpliwego limitu środków niemogących zaspokoić wszystkich potrzeb w całości, nie ma podstaw by podważać ani dopuszczalność wprowadzenia wewnętrznego regulaminu, ani możliwość wprowadzenia dodatkowych kryteriów naboru - z tym jednakże zastrzeżeniem, że działania te nie mogą naruszać zasady równości w dostępie do dofinansowania oraz zasady obowiązywania priorytetów ustanowionych dla wydatkowania środków z rezerwy KFS. Zdaniem sądu w wytyczne te wpisuje się zarówno treść wprowadzonego regulaminu oraz sformułowana w nim reguła "racjonalnego gospodarowania w ramach posiadanego limitu środków", a także nie naruszają jej kryteria ogłoszonego naboru, mimo że rozszerzono je w porównaniu do tych wynikających wprost z § 6 ust. 5 rozporządzenia z 2014 r.
Dla zupełności wywodu należy jeszcze wskazać za Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie I OSK 2770/16 (wyrok z 9 czerwca 2017 r.), że sposób kontroli sądu administracyjnego w przypadku rozstrzygnięć uznaniowych (a akt zaskarżony w sprawie niniejszej stanowi rozstrzygnięcie quasi-uznaniowe) jest nieco odmienny niż w przypadku aktów związanych. Cechuje go zaniechanie badania merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia oraz brak wnikania sądu w jego celowość. Sąd natomiast kontroluje czy przed wydaniem aktu uznaniowego organ podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności. Uznaniowość bowiem z jednej strony nie oznacza całkowitej i niekontrolowanej dowolności organu, a z drugiej organ nie jest zobowiązany dokonać rozstrzygnięcia w jeden określony i oczekiwany przez wnioskodawcę sposób, ale ma możliwość swobodnego wyboru jednego z możliwych rozwiązań. Sąd jest władny jedynie skontrolować, czy rzeczywiście zaistniała sytuacja, iż organ może dokonać swobodnego wyboru oraz czy dokonując wyboru nie przekroczył granic przyznanej mu swobody tj. czy wybór nie nastąpił bez poprzedzającego rozstrzygnięcie rozumowania uwzgledniającego wszystkie relewantne okoliczności. Innymi słowy w przypadku rozstrzygnięcia uznaniowego organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, ale musi ono mieścić się w pewnych ramach nienoszących cech dowolności i znajdujących oparcie w okolicznościach sprawy, tzn. organ nie może przekroczyć pewnej swobody, której nie da się uzasadnić nawiązaniem do okoliczności sprawy.
Zdaniem sądu treść zaskarżonego pisma z 19 września 2024 r. w powiązaniu z materiałem znajdującym się w aktach sprawy i dopuszczonym przez sąd na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie podważa legalności zaskarżonego aktu w sposób uzasadniający jego uchylenie z uwagi na istotne (czy rażące) naruszenie prawa.
Przede wszystkim nie znajdują uzasadnienia zarzuty odnośnie procedury ogłoszenia naboru, tj. niekompletności ogłoszenia o naborze (brak niektórych warunków). Dowody przeprowadzone na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. potwierdzają zamieszczenie ogłoszenia o naborze w wersji przedłożonej pierwotnie sądowi z aktami administracyjnymi, tj. w wersji zawierającej pięć punktów wraz z warunkiem najwyższej punktacji opisanych jako objęte szczególną uwagą przy ocenie wniosków pracodawcy (chodzi o pracodawców, którzy: 1) ubiegają się o przyznanie środków KFS po raz pierwszy; 2) nie korzystali ze wsparcia w ramach środków KFS w latach 2023-2024; 3) są małymi firmami; 4) wnioskują o niską kwotę wsparcia; 5) wnioskują o przeszkolenie pracowników wykonujących pracę na terenie powiatu bielskiego; a także wnioski pracodawców, którzy otrzymali wyższą punktację podczas ich oceny). Skarżący na rozprawie przed sądem zakwestionował ogłoszenie jako niezawierające powyższej treści, ale załączone przez organ wydruki (k. 100-111 akt sądowych) czynią ten zarzut bezskutecznym (zwłaszcza na k. 108 verte i k. 109-109 verte widoczny jest sporny tekst, a nadto organ załączył m.in. wydruk zrzutów ekranu, archiwizowanego ogłoszenia, plik zawartości z XML mające potwierdzać niedokonywanie zmian w treści ogłoszenia). Nie jest rolą sądu potwierdzanie prawdziwości tych dokumentów, jak też nie ma powodów aby tę prawdziwość podważać. Zostały przedstawione przez właściwy organ i reprezentującego ten organ profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego na potrzeby niniejszej sprawy sąd przyjmuje treść ogłoszenia z 14 sierpnia 2024 r. o naborze jako kompletną i zawierającą elementy kwestionowane przez skarżącego. Jeśli nie zgadza się on z prawdziwością tych dokumentów, może dokonać zgłoszenia właściwym organom we własnym zakresie.
Sąd nie stwierdza również podstaw do kwestionowania zamieszczenia tych warunków w ogłoszeniu jako niewynikających z ustawy, rozporządzenia z 2014 r. czy regulaminu. Jak wyżej wskazano, prawodawca pozostawił dużą swobodę organom prowadzącym nabór wniosków pracodawców na uzyskanie dofinansowania na kształcenie ustawiczne. Żadne szczegółowe kryteria wyboru wniosków nie zostały uregulowane ani na poziomie prawa powszechnie obowiązującego, ani na poziomie aktu wewnętrznego (regulaminu). Dlatego przede wszystkim w kontekście zasady równości (art. 2a u.p.z.) powinna być oceniana możliwość tak ich wprowadzenia jak i zastosowania wobec poszczególnych wnioskodawców, z wyłączeniem oceny przez sąd zawartości merytorycznej tych dodatkowych kryteriów jako oceny wykraczającej poza legalność a sięgającej celowości i słuszności, których to cech sąd w ramach oceny rozstrzygnięć uznaniowych weryfikować nie może.
Zdaniem sądu ww. kryteria ujęte w pięć punktów plus kryterium najwyższej punktacji uznać należy za nienaruszające zasady równości. Po pierwsze dlatego, że były znane od początku (były dostępne publicznie) wszystkim uczestnikom naboru z racji ich zamieszczenia w ogłoszeniu o naborze (tej okoliczności skarżący skutecznie nie podważył) i obowiązywały wszystkich w taki sam sposób. Po drugie, co prawda ani we wzorze karty oceny merytorycznej, ani w ogłoszeniu o naborze nie wskazano wprost ile przyznane zostanie punktów za spełnienie każdego z tych warunków, jednak w okolicznościach sprawy nie jest to powód do podważenia naboru jako całości, a w szczególności oceny skarżącego w ramach tego elementu naboru. Za każdy z ww. pięciu warunków komisja do spraw rozpatrywania wniosków o dofinansowanie przyznawała jeden punkt (vide protokół komisji). Każdy z wnioskodawców został zatem na etapie punktowania tych elementów potraktowany jednakowo w tym sensie, że żadnemu z ww. warunków nie przyznano wyższej punktacji, żadnego nie premiowano i żadnego nie uznano za mniej bądź bardziej ważny. Po trzecie, skarżący składając wniosek o dofinansowanie miał świadomość tego czy spełnia wszystkie te kryteria czy tylko niektóre (np. czy w ogóle oraz czy w ostatnich latach 2023-2024 korzystał z dofinansowania). Po czwarte, nie wystąpiła mająca wpływ na ważność naboru istotna rozbieżność (a więc i istotna wada naboru) między wzorem karty oceny merytorycznej stanowiącej załącznik do regulaminu a wzorem tej karty dołączonym do skargi. Faktycznie wzór stanowiący załącznik do regulaminu nie zawiera punktacji przyjętej przez komisję. Nie zmienia to jednak faktu, że skoro zastosowano po jednym punkcie za każdy z ww. pięciu warunków – nie preferowało ani nie deprecjonowało to nikogo na etapie oceniania i punktowania, każdy został w tym fragmencie naboru potraktowany jednakowo w zakresie warunków znanych od momentu ogłoszenia o naborze. Zdaniem sądu jako nieprawidłową można by rozważać sytuację odmienną, tzn. ogłoszenia kryteriów a nieogłoszenia sposobu ich punktowania, a następnie wprowadzenia zróżnicowanej punktacji za każde z kryteriów na etapie posiedzenia komisji. Taki przypadek mógłby oznaczać dowolność naruszającą zasadę równości, ale nie miał on miejsca w sprawie niniejszej.
W ocenie sądu, uzasadnione jest natomiast sformułowanie zastrzeżeń odnośnie niepodania w ogłoszeniu o naborze sposobu rozumienia pojęcia "mała firma" oraz "niska kwota wsparcia", a zdefiniowanie ich dopiero na posiedzeniu komisji. Mniej wątpliwości budzi pojęcie "mała firma", bowiem – choć niefunkcjonujące stricte w u.p.z., w rozporządzeniu z 2014 r. oraz w regulaminie – zostało utożsamione przez komisję z mikroprzedsiębiorcą zdefiniowanym w regulaminie (definicja ta powtarza zresztą definicję występującą w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, Dz. U. z 2024 r., poz. 236 z późn. zm.). Upowszechnienie regulaminu nakazuje jednak przyjąć, że uczestnicy naboru mieli punkt odniesienia dla sposobu rozumienia tego pojęcia funkcjonujący w praktyce Starostwa. Jeden punkt za to kryterium otrzymał skarżący, podobnie jak i inni spełniający kryteria bycia "mikroprzedsiębiorcą". Nie zostało natomiast zdefiniowane w ogłoszeniu o naborze pojęcie "niska kwota wsparcia", któremu treść nadała dopiero komisja na posiedzeniu oceniającym wnioski jako "kwota do 2 000 zł na jedną osobę (kwota zaakceptowana, po odrzuceniu działań niewpisujących się w priorytety"). Aby jednak zakwestionować ten moment doprecyzowania warunków punktacji (dopiero na posiedzeniu komisji) i sformułować jednoznaczny wniosek podważający nabór z tego powodu, należałoby wykazać, że jest to z obiektywnych względów niedopuszczalne, bowiem zostało zastosowane wybiórczo wobec niektórych, pozostaje bez związku z okolicznościami naboru, a tym samym budzi obiektywne wątpliwości co do zgodności z zasadą równości. Analiza przedłożonych dokumentów nie daje jednak podstaw do takich wniosków, zwłaszcza w kontekście daleko posuniętej swobody przyznanej organowi przez prawodawcę w konstruowaniu kryteriów naboru (poza wymienionymi w § 6 ust. 5 rozporządzenia żadnych kryteriów prawodawca nie wprowadza). Swoboda ta umożliwia elastyczność, bez której nie byłoby możliwe racjonalne wykorzystanie i rozdział niewystarczającej ilości środków (kwota zawnioskowana była prawie trzykrotnie wyższa niż możliwa do rozdysponowania). Dalej wskazać trzeba, że przyjęta przez komisję wysokość "niskiej kwoty wsparcia" na jednego pracownika została zastosowana tożsamo wobec wszystkich oraz nie budzi wątpliwości jako obiektywnie niska z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego. Analiza wniosków podmiotów, które uzyskały jeden punkt za to kryterium (vide tabela na k. 201 – 202 akt adm.) wskazuje, że są to podmioty, które spełniały dodatkowo wszystkie pięć warunków "na które komisja zwracała szczególną uwagę" (vide tabela punktacji na k. 203). Doprecyzowanie kryterium "niskiej kwoty wsparcia" na etapie posiedzenia komisji nie miało też żadnego wpływu na sytuację skarżącego, który wnioskował o jedną z wyższych kwot dofinansowania (20 458 zł jest trzecią kwotą z piętnastu rozpatrywanych). Obiektywnie więc zdefiniowanie tego kryterium dopiero na posiedzeniu komisji nie ma żadnego wpływu na sytuację prawną skarżącego w ogłoszonym naborze i nie godzi w jego interes prawny.
Jako nieskuteczne ocenić należy zarzuty skarżącego dotyczące punktacji za warunki wynikające z § 6 ust. 5 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem przy rozpatrywaniu wniosku starosta uwzględnia: 1) zgodność dofinansowywanych działań z ustalonymi priorytetami wydatkowania środków KFS na dany rok; 2) zgodność kompetencji nabywanych przez uczestników kształcenia ustawicznego z potrzebami lokalnego lub regionalnego rynku pracy; 3) koszty usługi kształcenia ustawicznego wskazanej do sfinansowania ze środków KFS w porównaniu z kosztami podobnych usług dostępnych na rynku; 4) posiadanie przez realizatora usługi kształcenia ustawicznego finansowanej ze środków KFS certyfikatów jakości oferowanych usług kształcenia ustawicznego; 5) w przypadku kursów - posiadanie przez realizatora usługi kształcenia ustawicznego dokumentu, na podstawie którego prowadzi on pozaszkolne formy kształcenia ustawicznego; 6) plany dotyczące dalszego zatrudnienia osób, które będą objęte kształceniem ustawicznym finansowanym ze środków KFS; 7) możliwość sfinansowania ze środków KFS działań określonych we wniosku, z uwzględnieniem limitów, o których mowa w art. 109 ust. 2k i 2m ustawy. Powyższe kryteria odzwierciedla wzór karty oceny merytorycznej wniosku stanowiący załącznik do regulaminu, w którym znajduje się też widełkowe wskazanie sposobu oceniania danego warunku jako "tak"/"nie", bądź skala punktacji 0-4, 0-1 (k. 208 akt adm.).
Skarżący kwestionuje punkty przyznane za trzy kryteria wynikające z § 6 ust. 5 pkt 2, 3 i 6 rozporządzenia z 2014 r.
Za kryterium zgodności kompetencji nabywanych przez uczestników kształcenia ustawicznego z potrzebami lokalnego lub regionalnego rynku pracy (pkt 2) skarżący otrzymał 2 punkty w skali czterostopniowej. W jego ocenie powinien otrzymać punkty 4. Analiza wniosków uczestników naboru oraz kart oceny merytorycznej prowadzi do wniosku, że spośród 15 ocenianych merytorycznie wniosków trzy otrzymały maksymalną liczbę punktów, osiem podmiotów otrzymało punkty 3, trzy podmioty otrzymały po 2 punkty tak jak skarżący. Skarżący nie sformułował w skardze argumentów, z powodu których powinien – jak twierdzi - otrzymać maksymalną liczbę punktów i nie wykazał (nie uprawdopodobnił) naruszenia zasady równości i przekroczenia granic uznaniowości. Sąd zaś zwraca uwagę, że kryterium z § 6 ust. 5 pkt 2. literalnie i wprost oraz merytorycznie nawiązuje do priorytetu D "Wsparcie kształcenia ustawicznego w obszarach/branżach kluczowych dla rozwoju powiatu/województwa wskazanych w dokumentach strategicznych/planach rozwoju". Wyjaśnienie tego kryterium dla powiatu bielskiego znalazło się w komentarzu do priorytetów, w którym zwrócono uwagę na obszary/branże kluczowe dla rozwoju powiatu/województwa wymienione w Strategii rozwoju województwa podlaskiego 2030. Znajduje się tam kilkanaście branż, wśród których nie jest w ogóle wymieniona ta, w której skarżący działa i w której wnioskuje o dofinansowanie (rachunkowo-księgowa, doradztwo podatkowe, w tym naliczanie wszystkich składników płac dla kierowców w transporcie drogowym krajowym i międzynarodowym). Natomiast analiza branż podmiotów, które za to kryterium uzyskały punkty 4 lub 3 wskazuje, że wszystkie one zawnioskowały o szkolenie dotyczące branż kluczowych (4 punkty uzyskały: Starostwo – edukacja kompetencji cyfrowych; C. – opieka społeczna i zdrowotna; I. – budownictwo; przykładowo 3 punkty uzyskały podmioty działające w budownictwie, przetwórstwie rolno-spożywczym, opiece zdrowotnej, meblarstwie). Punktację identyczną ze skarżącym uzyskały podmioty w branży gastronomia, sprzedaż spożywcza i również budownictwo – wszystkie niewpisujące się wprost w branże kluczowe.
Sąd zwraca uwagę, że jeśli chodzi o priorytety A-D to spełnienie jednego z nich było niejako wstępnym warunkiem udziału w naborze. W przypadku skarżącego był to priorytet B – wsparcie kształcenia ustawicznego osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Spełnienie tego priorytetu przez skarżącego nie jest sporne i znalazło odzwierciedlenie w pierwszej tabeli karty oceny merytorycznej wniosku ("tak"). Natomiast ocena kryterium "zgodności kompetencji ... z potrzebami rynku lokalnego lub regionalnego" nastąpiła w granicach uznania (widełkowo), a zatem wymagała punktu odniesienia. Mogły go stanowić i jak wynika z analizy akt stanowiły, bez naruszenia zasady równości czy dopuszczalnej swobody ocennej, branże kluczowe zidentyfikowane w Strategii województwa podlaskiego 2030. Tym samym nie ma podstaw podważać przyznanej punktacji za to kryterium. Sąd przy tym nie neguje zaakcentowanego przez skarżącego we wniosku faktu pozostawania jedynym podmiotem w powiatach bielskim, hajnowskim i siemiatyckim zajmującym się naliczaniem płac kierowcom w transporcie i pełną księgowością. Jednak nie może ujść uwadze, że kwestionowany nabór określony został przez cztery priorytety. O ile, jak wyżej wskazano, warunkiem dopuszczalności udziału w naborze było spełnienie co najmniej jednego priorytetu, o tyle zbieżność działalności wnioskodawcy z pozostałymi priorytetami niewątpliwie mogła mieć – w ramach uznania administracyjnego – istotne znaczenie wartościujące punktację przy ocenie pozostałych kryteriów wniosku, a zwłaszcza kryterium "zgodności kompetencji".
Za kryterium "koszty usługi kształcenia ustawicznego" (pkt 3) skarżący otrzymał 2 punkty w skali czterostopniowej. W jego ocenie powinien otrzymać punkty 4. Analiza wniosków uczestników naboru oraz kart oceny merytorycznej prowadzi do konkluzji, że spośród 15 ocenianych merytorycznie wniosków żaden nie otrzymał maksymalnej ilości punktów, najwyższą liczbę punktów (3) otrzymały trzy podmioty – C., Starostwo i I., 6 podmiotów otrzymało 2 punkty jak skarżący, reszta po 1 punkcie. Najwyżej punktowane podmioty wybrały, jak wynika z treści złożonych przez nie wniosków, kursy najtańsze ze wskazanych, a w przypadku skarżącego tak nie było (vide wniosek). Nie znalazł się jednak również skarżący w grupie podmiotów najniżej punktowanych. Okoliczności te nie pozwalają podważyć przyznanej mu punktacji, bowiem znajduje ona umocowanie w dokumentacji naboru analizowanej przez sąd.
Za kryterium "plany dotyczące dalszego zatrudnienia ..." (pkt 6) skarżący otrzymał jeden punkt w skali czterostopniowej, podczas gdy w jego ocenie powinien dostać 4 punkty. Analiza wniosków oraz kart oceny merytorycznej prowadzi do stwierdzenia, że spośród 15 ocenianych merytorycznie wniosków żaden nie otrzymał maksymalnej ilości punktów, najwyższą liczbę punktów (3) otrzymały cztery podmioty (C., L., Starostwo, Spółdzielnia I.) – każde nie tylko spełniające jedno z priorytetów wymaganych, ale dodatkowo działające bądź proponujące szkolenie w jednej z branż kluczowych (merytoryczna zbieżność działalności podmiotów lub tematu szkolenia z priorytetem A bądź D). Z kolei skarżący zaproponował szkolenie w dziedzinie i działa w branży w ogóle nieujętej w ww. priorytetach. Jak wyżej wyjaśniono zbieżność działalności konkretnego wnioskodawcy z pozostałymi priorytetami niewątpliwie mogła mieć – w ramach uznania administracyjnego – istotne znaczenie wartościujące punktację przy ocenie wniosków. Punktacja przyznana skarżącemu nie podważa tym samym wagi jego działalności na lokalnym rynku pracy, a jedynie wskazuje, w zestawieniu z pozostałymi podmiotami, że przedmiot tej działalności nie mógł spowodować wyższego punktowania wobec priorytetów i kryteriów obowiązujących w tym konkretnym naborze.
Brak jest zatem podstaw do przypisania organowi niedającej się zaakceptować dowolności (i przekroczenia granic uznania) w ramach punktowania kryteriów wymienionych w § 6 ust. 5 rozporządzenia z 2014 r., tak z urzędu jak i w kontekście sformułowanych zarzutów skargi.
Skarżący na rozprawie sformułował dodatkowy zarzut rażącego naruszenia prawa wobec "kryterium 20.000 zł dofinansowania jednej firmy jako niezgodnego z prawem i nieposiadającego podstawy prawnej".
W tej kwestii wskazać należy, że sąd przeanalizował przebieg posiedzenia komisji w dniach 12-16 września 2024 r. odzwierciedlonego w protokole w aktach sprawy (k. 199-205 akt adm.). Treść protokołu uprawnia do wniosku, że limit 20 000 zł został wprowadzony w tym samym momencie jak: (-) ustalenie o przyznaniu 100 % dofinansowania pracodawcom, którzy wnioskowali o kwoty wsparcia do 3 000 zł (po uwzględnieniu kosztów jednego najdroższego szkolenia dla jednej osoby); (-) ustalenie o przyznaniu dofinansowania Starostwu Powiatowemu w Bielsku Podlaskim na więcej niż jedno szkolenie dla jednego pracownika z uwagi na cel kształcenia (wsparcie bezpieczeństwa zarządzania przetwarzaniem danych przez instytucję państwową); (-) ustalenie procentowego sposobu rozdysponowania pozostałych środków pozostałym pracodawcom w zależności od ilości punktów zgodnie z zasadą: 90% - 12 punktów, 80 % - 11-10 punktów; 50 % - 9 punktów, 30 % - 8 punktów. A zatem limit 20 000 zł i pozostałe ww. ustalenia wprowadzono na etapie przypadającym już po punktowaniu podstawowym, tj. po zsumowaniu liczby punktów za kryteria wynikające z § 6 ust. 5 rozporządzenia z 2014 r. oraz za 5 kryteriów plus najwyższa punktacja, na które komisja zwracała szczególną uwagę i które były umieszczone w ogłoszeniu o naborze. Był to więc etap, w którym komisja miała już pełen obraz listy rankingowej (tabela na k. 203 akt adm.), którą to listę powinna była "zrealizować" wysokością pozostającego do jej dyspozycji dofinansowania (niewystarczającego w stosunku do kwot zawnioskowanych). Innymi słowy komisja powinna była na tym etapie przyznać środki w zależności od pozycji beneficjenta na ww. liście oraz tak, aby nie doszło do naruszenia zasady równości oraz wymagania § 6 ust. 12 pkt 1 i § 9 regulaminu) odnośnie "konieczności racjonalnego gospodarowania środkami KFS w ramach przyznanego limitu, uniemożliwiającego przyznanie środków w pełnej, wnioskowanej wysokości".
Zdaniem sądu etap ten jest faktycznie etapem rozdziału środków, którego istotą było poszukiwanie technicznego sposobu takiego ich rozdziału, aby odpowiadał przyznanej punktacji i uwzględniał niewystarczającą ilość funduszy. W konsekwencji więc ani ustalenie limitu 100 % kwoty dofinansowania na jedno najdroższe szkolenie nie wyżej niż 3000 zł, ani ustalenie limitu 20 000 zł dla jednej firmy nie było wprowadzeniem dodatkowych kryteriów, bowiem zupełnie nie miało wpływu na podstawową punktację, która wykreowała listę rankingową. Jednocześnie zauważyć należy, że kwota 3000 zł, choć wyższa niż "niska kwota wsparcia" ustalona wcześniej przez komisję na poziomie 2 000 zł, nadal obiektywnie była kwotą niewielką i przy jej zastosowaniu dofinansowanie otrzymały również firmy niewielkie (5 podmiotów z pozycji 3-7 listy na k. 203) lub wnioskujące o niewielkie (niskie) kwoty wsparcia (pozycje 1 i 2 listy na k. 203). Natomiast limit 20 000 zł uzyskała tylko jedna firma wnioskująca o kwotę całkowitą 76 120 zł, której to firmie – uwzględniając tylko punktację i odpowiadające jej procentowe wysokości dofinansowania – mogłoby przysługiwać 50 % kwoty dofinansowania, czyli około 38 000 zł. Ustalenie limitu 20 000 zł pozwoliło więc na szerszy rozdział środków z funduszu rezerwy KFS (przyznanie większej liczbie beneficjentów). Jednocześnie ani limit 3000 zł, ani limit 20 000 zł nie dotyczył skarżącego, który wnioskował o kwotę całkowitą 20 485 zł dla dwóch pracowników. Z kolei przyznanie dofinansowania dwóm pracownikom Starostwa a nie jednemu odbyło się w ramach przyznanej kwoty środków wynikającej z punktacji i również pozostaje bez wpływu na interes prawny skarżącego. Końcowo zaś można wskazać, że ustalenie procentowej kwoty dofinansowania w zależności od uzyskanych punktów na liście rankingowej stanowi techniczny sposób rozdziału niewystarczającej liczby środków, który odpowiada wymaganiu racjonalnego ich rozdziału a w pozostałym zakresie nie podlega kontroli sądu jako nieuregulowany przez prawodawcę.
Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące udziału Powiatowej Rady Rynku Pracy. Zgodnie z art. 22 ust. 2 i 7 u.p.z. powiatowe rady rynku pracy są organami opiniodawczo-doradczymi starosty w sprawach polityki rynku pracy. W skład powiatowej rady rynku pracy wchodzą osoby powoływane przez starostę spośród działających na terenie powiatu terenowych struktur każdej organizacji związkowej i organizacji pracodawców, reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, społeczno-zawodowych organizacji rolników, w tym związków zawodowych rolników indywidualnych i izb rolniczych oraz organizacji pozarządowych zajmujących się statutowo problematyką rynku pracy (art. 23 ust. 3 u.p.z.). Zasięgnięcie opinii tej Rady w sprawie niniejszej nie podważa ważności naboru i jego wyników, bowiem brak ku temu obiektywnych podstaw, w szczególności nie są nimi argumenty wskazane przez skarżącego.
Reasumując należy wskazać, że sprawa ze skargi na akt starosty o odmowie przyznania środków z rezerwy KFS (bądź o częściowej odmowie), tj. akt podjęty na podstawie § 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przyznawania środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 117 z późn. zm.) jest sprawą z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Jej szczególny charakter polega na tym, że nie dochodzi do wydania aktu władczego w postaci decyzji administracyjnej, a negatywne rozpatrzenie wniosku odbywa się przez podanie motywów działania organu ("uzasadnienia odmowy dofinansowania"). Z uwagi na to, że nie mamy do czynienia z jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, a prawodawca jednak wymaga "uzasadnienia odmowy dofinansowania" – etap sądowy ze skargi na taki akt sprowadza się do badania, czy organ miał oraz czy wskazał usprawiedliwione podstawy odmowy przyznania dofinansowania w całości lub w części. Jako że nie jest wydawana decyzja administracyjna, akt ten nie musi spełniać standardów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., a jako że nie mamy do czynienia z postępowaniem jurysdykcyjnym według reguł k.p.a. – w istocie na etap sądowy przenosi się spór o powody odmowy dofinansowania. Obowiązkiem sądu jest zatem szczegółowe odniesienie się do tego, czy istniały powody negatywnego rozpatrzenia wniosku beneficjenta, tzn. czy istnieją powody wskazane przez organ bądź inne wspierające to stanowisko a wynikające z akt sprawy. W sprawach ze skarg na akty lub czynności, w których nie toczy się jurysdykcyjne postępowanie administracyjne, możliwość ustalenia argumentacji organu może też wynikać z całokształtu przedstawionych materiałów i pełni wówczas rolę sanującą możliwe braki argumentacyjne widoczne w pisemnym stanowisku organu.
Zdaniem sądu z wyżej opisaną sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Zaskarżony akt zawarty w piśmie Starosty Bielskiego z 19 września 2024 r. zawiera uzasadnienie stanowiska organu i odpowiada wymaganiom § 6 ust. 6 rozporządzenia z 2014 r. Z uwagi jednak na zgłaszane konsekwentnie przez skarżącego w kolejnych pismach procesowych zarzuty i zadawane pytania – organ poszerzał argumentację w kolejnych pismach procesowych (z 4, 11 i 18 października 2024 r.). Nowe zarzuty skarżący zgłosił również w skardze oraz na rozprawie przed sądem, co wymagało od sądu nie tylko ustosunkowania się do argumentów już wyrażonych w pismach procesowych organu, ale też odkodowania z akt sprawy okoliczności nawiązujących do nowych zarzutów. Stąd stanowisko sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku sprowadza się nie tylko do oceny stanowiska organu, ale zawiera analizę akt przez sąd we własnym zakresie – w kontekście potwierdzenia lub podważenia argumentacji organu. Wyniki tej oceny są pozytywne dla organu. Nie ma podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa, w tym naruszenia zasady równości (art. 2a u.p.z.), zasady demokratycznego państwa prawa i legalizmu (art. 2 i 7 Konstytucji RP) w sposób wskazany przez skarżącego. Znaczny poziom uznaniowości w przyznawaniu środków z rezerwy KFS w oczywisty sposób zawęża kontrolę sądową z punktu widzenia legalności do oceny czy doszło do przekroczenia przyznanej swobody (czy wydane rozstrzygnięcie jest swobodne czy autorytarne). W sprawie niniejszej sąd nie stwierdza nieakceptowalnej arbitralności w działaniu organu bądź złamania ww. zasad konstytucyjnych, ustawowych i wynikających z rozporządzenia. Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego w sposób nie tylko rażący ale nawet mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie stwierdził również podstaw do odraczania rozprawy z uwagi na konieczność sięgnięcia do dokumentów potwierdzających uzyskanie w ostatnich latach przez inne niż skarżący podmioty dofinansowania znacznie niższego niż skarżący (skarżący formalnie takiego wniosku nie złożył, pozostawił tę kwestię do oceny sądu). Wielkość tego dofinansowania nie stanowiła kryterium oceny wniosku skarżącego mającego wpływ na przyznaną punktację (kryterium było uzyskanie dofinansowania w ostatnich latach a nie jego wielkość). Z kolei wiarygodność informacji organu o kwotach przyznanych innym mikroprzedsiębiorcom (s. 7 odpowiedzi na skargę) nie podlega weryfikacji sądu pod względem prawdziwości. Niezależnie od tego porównanie kwot przyznanych w latach 2015-2024 innym niż skarżący mikroprzedsiębiorcom z kwotami przez niego uzyskanymi wskazuje, że różnica jest znacząca.
Końcowo wskazać należy, że sąd włączył do akt sprawy na zasadzie art. 106 §3 p.p.s.a. karty oceny merytorycznej wniosków podmiotów uczestniczących w naborze, gdyż nie zawierały one danych "wrażliwych". Odmiennie postąpiono z wnioskami o dofinansowanie tych podmiotów, które to wnioski organ przesłał sądowi w wersji elektronicznej, sąd się z nimi zapoznał i uwzględnił w ocenie, nie włączając jednak ich wydruków do akt sprawy. Zawierają one bowiem dane objęte ochroną RODO i tajemnicą przedsiębiorstwa (np. szczegółowy opis przedsiębiorstwa, dane pracowników itp.). Podobnie postąpił organ na etapie administracyjnym odmawiając skarżącemu udostępnienia tych danych. Jednocześnie sąd zauważa, że skarżący został o powyższym poinformowany na rozprawie i o udostępnienie tych danych przed sądem nie wnioskował.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI