II SA/Bk 756/24

II SA/Bk 756/24 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. i R. Z. na uchwałę Rady Gminy w Wysokiem Mazowieckiem z dnia 3 lipca 2006 r. nr 146/XXX/II/06 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Wysokie Mazowieckie dla przeznaczenia gruntów do zalesienia i ustalenia obszarów z zakazem zabudowy p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić solidarnie na rzecz skarżących A. Z. i R. Z. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. ,
Uzasadnienie
Skarżący – A. i R. Z. wnieśli do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Gminy Wysokie Mazowieckie z 3 lipca 2006 r. nr 146XXX/II/06 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Wysokie Mazowieckie dla przeznaczenia gruntów do zalesienia i ustalenia obszarów z zakazem zabudowy. W skardze zarzucono naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i 15 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez podjęcie przez organ arbitralnej decyzji o przeznaczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna o numerze [...] położonej w miejscowości G., gmina Wysokie Mazowiecki na obszary z przeznaczeniem do zalesienia (ZL), w sytuacji gdy takie przeznaczenie jest sprzeczne z jej dotychczasowym przeznaczeniem, zagospodarowaniem i uzbrojeniem terenu, nie uwzględnia walorów ekonomicznych nieruchomości a także narusza prawo własności skarżących w zakresie w jakim planują oni przeznaczyć tę nieruchomość na cele zabudowy zagrodowej. Wskazując na te naruszenia skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym oznaczenie ZL w odniesieniu do obszaru nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący są właścicielami działki nr [...] na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej. Na dzień złożenia skargi nieruchomość ta w całości jest wykorzystywana przez skarżących w celach rolniczych – stanowi ona część istniejącego siedliska. Podniesiono, że skarżący podjęli starania aby uzyskać informację czym kierował się organ podejmując decyzję o przeznaczeniu tej działki na obszar z przeznaczeniem pod zalesienie. Skarżący nie uzyskali w tym zakresie informacji od organu (do skargi dołączono korespondencję kierowaną do organu). W ocenie skarżących brak jest podstaw do włączenia w zakres obszarów leśnych terenu, który obecnie stanowi część siedliska i docelowo został zakupiony z myślą o dalszym rozwoju zabudowy zagrodowej istniejącego gospodarstwa rolnego, w tym możliwości budowy nowoczesnej obory na potrzeby hodowli mydła mlecznego. W ocenie skarżących organ w żaden sposób nie uzasadnił konieczności i zasadności przeznaczenia tej działki jako obszar z przeznaczeniem do zalesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca) nowe brzmienie otrzymał art. 52 P.p.s.a., art. 53 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Na mocy art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest uchwała w sprawie m.p.z.p. podjęta 3 lipca 2006 r., a więc przed 1 czerwca 2017 r. Dlatego do skargi wniesionej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. znajduje zastosowanie art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, pub. ONSAiWSA 2007/3/60 oraz uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 27 czerwca 2016 r., I FPS 1/16).
Zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r., w przypadkach gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę wnosiło się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na złożone uprzednio przez stronę skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Tym samym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, którym w niniejszej sprawie jest przedmiotowa uchwała w sprawie m.p.z.p., wyczerpanie środków zaskarżenia - przed wniesieniem skargi do sądu następuje poprzez wezwanie właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Sąd podziela pogląd wyrażony w postanowieniu wydanym w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2002 r., OSA 2/02 (pub. OSA 2003/1/2), że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia określone w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, a następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu (tak też postanowienia NSA: z 19 lipca 2023 r., II OZ 416/23, z 23 września 2016 r., II OZ 913/16, z 24 marca 2015 r., II OSK 545/15, z 24 stycznia 2012 r., II OSK 2/12, z 13 marca 2012 r., II OSK 596/12, pub. CBOSA).
W orzecznictwie podkreśla się również, że wezwanie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest surogatem środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Wezwanie to jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały rady gminy lub zarządzenia organu wykonawczego gminy pod względem ich zgodności z prawem. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń (vide: postanowienie NSA z 28 kwietnia 2017 r., II OZ 426/17, pub. CBOSA). Ten sam podmiot nie może więc powtórnie złożyć wezwania do usunięcia naruszenia prawa do tego samego organu w sprawie dotyczącej tej samej uchwały. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołanie czy zażalenie) nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej, niż podmioty, którym z powodu specyfiki postępowania przysługuje środek prawny określony w art. 101 ust. 1 u.s.g. (vide: postanowienie WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2014 r., IV SA/Wa 446/14, pub. CBOSA).
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy sąd na podstawie dokumentacji dołączonej do skargi przez samych skarżących stwierdził, że wzywali oni organ do usunięcia naruszenia prawa kilka razy: pierwsze takie pismo z 12 stycznia 2023 r. dotyczyło prośby o zmianę planu w zakresie działki nr [...] przeznaczonej w planie do zalesienia z zakazem zabudowy, podczas gdy faktycznie jest to działka rolna na której skarżący planują wybudować oborę. Skarżący w piśmie tym wskazali, że chcieliby rozwijać działalność rolniczą, poprawić warunki pracy oraz poprawić warunki środowiskowe prowadzonej działalności rolniczej. Zapisy planu blokują im rozwój gospodarstwa pomimo tego, że są oni rolnikami z zabudowie zagrodowej. W kolejnym piśmie z 25 lipca 2024 r. skarżąca A. Z. zwróciła się do organu z prośbą i uzasadnienie dlaczego na jej działce został naniesiony zakaz bezwzględnej zabudowy. W następnym piśmie z 30 października 2024 r. skarżący ponownie zwrócili się do organu o zmianę planu, podając właściwie zbieżną argumentację z tą zawartą w piśmie z 12 stycznia 2023 r.
Wszystkie wezwania odnoszą się do tego samego interesu prawnego skarżących dotyczących ich działki nr [...] przeznaczonej w planie do zalesienia z zakazem zabudowy. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji tylko na wezwanie z 25 lipca 2024 r. organ udzielił odpowiedzi (w piśmie z 7 sierpnia 2024 r.). Na pozostałe wezwania, w tym na pierwsze wezwanie z 12 stycznia 2023 r. organ nie odpowiedział.
W związku z powyższym termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 56 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji powinien być liczony od daty pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a więc 60 dni od 12 stycznia 2023 r. (tj. do 13 marca 2023 r.). Ponowne złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie mogło otworzyć drogi do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarga w sprawie niniejszej została złożona 26 listopada 2024 r. a więc po terminie.
Podsumowując należy stwierdzić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością procesową, której nie można powtarzać wielokrotnie bez ograniczeń, przysługuje stronie tylko raz, a skarga wniesiona w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest spóźniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona listopadzie 2024 r., w sytuacji kiedy termin do jej wniesienia minął w marcu 2023 r., a więc ponad roku od wpływu do organu pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wobec czego należało ją odrzucić jako spóźnioną.
Mając powyższe na uwadze sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (punkt 2 postanowienia).