II SA/Bk 755/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-02-19
NSAtransportoweŚredniawsa
kara pieniężnatransport drogowytachografkarta kierowcyrozporządzenie 561/2006kodeks postępowania administracyjnegopostępowanie dowodowewyjątek od przepisówjazdy próbnenaprawa pojazdu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o tachografach, uznając, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego dotyczącego celu i okoliczności przejazdu.

Skarżący został ukarany karą pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na niewłaściwej obsłudze tachografu i nierejestrowaniu aktywności kierowcy. Skarżący argumentował, że przejazd odbywał się w ramach naprawy pojazdu i bez naczepy, co wyłączało zastosowanie przepisów. Organy administracji nałożyły karę, uznając przejazd za przewóz drogowy. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności dotyczącego celu przejazdu i zastosowania wyjątku od przepisów.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, polegające na niewłaściwej obsłudze tachografu i nierejestrowaniu aktywności kierowcy w dniu 16 lutego 2024 r. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, argumentując, że przejazd odbywał się w ramach naprawy pojazdu i bez naczepy, co powinno wyłączać zastosowanie przepisów rozporządzenia nr 561/2006. Podnosił również, że naruszenie powinno być zakwalifikowane inaczej. Organy administracji uznały, że doszło do naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a przejazd do serwisu nie był objęty wyjątkiem. WSA w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że choć zarzut dotyczący błędnej kwalifikacji naruszenia nie był trafny, to zasadny był zarzut naruszenia przepisów postępowania. Sąd stwierdził, że organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśniły, czy pojazd był w serwisie w celu naprawy czy wymiany oleju, czy poruszał się z naczepą, oraz nie oceniły prawidłowo czasu i celu przejazdu w kontekście wyjątku z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organy administracji nie zebrały wystarczających dowodów, aby jednoznacznie stwierdzić, czy przejazd podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006, w szczególności czy miał miejsce w ramach wyjątku przewidzianego dla napraw i konserwacji pojazdów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na potrzebę dokładnego wyjaśnienia celu i okoliczności przejazdu, w tym czy pojazd był w serwisie w celu naprawy lub wymiany oleju, czy poruszał się z naczepą, oraz czy czas przejazdu uzasadniał zastosowanie wyjątku z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust.7

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § ust.1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 6.2.1: Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Pomocnicze

u.t.d.

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Załącznik nr 3, lp. 6.3.19: Niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14

k.p.a. art. 7 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozporządzenie nr 561/2006 art. 3 § lit. g

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Wyjątek od stosowania przepisów dotyczący pojazdów poddawanych próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdów nowych lub przebudowanych, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.

rozporządzenie nr 561/2006 art. 2 § ust. 1 lit a

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Zakres stosowania przepisów do przewozu rzeczy pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony.

rozporządzenie nr 561/2006 art. 4 § lit a

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Definicja 'przewozu drogowego' jako każdej podróży pojazdem używanym do przewozu osób lub rzeczy.

Rozporządzenie (UE) 2016/403 Komisji

Załącznik I - numery grup naruszeń i waga naruszeń.

rozporządzenie 165/2014 art. 32 § ust. 1

Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady

Obowiązek zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów i kart kierowcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśniły celu przejazdu (naprawa/wymiana oleju), czy pojazd poruszał się z naczepą, oraz nie oceniły prawidłowo zastosowania wyjątku z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006.

Odrzucone argumenty

Kwalifikacja naruszenia jako niewłaściwej obsługi tachografu (lp. 6.2.1) zamiast niepoprawnego stosowania karty kierowcy (lp. 6.3.19).

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że organy nazbyt pobieżnie dokonały oceny materiału dowodowego, nie dostrzegając braku jego zupełności i spójności. Zaistniałe zaś w tych kwestiach wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść strony skarżącej. Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.

Skład orzekający

Dariusz Marian Zalewski

przewodniczący

Justyna Siemieniako

sprawozdawca

Marcin Kojło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tachografów, obowiązków kierowców i przedsiębiorców, a także zasad prowadzenia postępowań dowodowych w sprawach o wykroczenia transportowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu w ramach czynności serwisowych i interpretacji przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kontroli tachografów i kar administracyjnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na błędach proceduralnych organów, co jest istotne dla praktyków prawa transportowego.

Błędy proceduralne organów uchylają karę za tachograf – co przeoczył inspektor?

Dane finansowe

WPS: 5000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 755/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski /przewodniczący/
Justyna Siemieniako /sprawozdawca/
Marcin Kojło
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust.1, art.92c ust.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art.7, art. 8, art.77 par.1, art.80, art.107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowe M. w Łomży na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 września 2024 r. nr BP.501.862.2024.2367.OL14615839 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2024 r. nr WITD.DI.0152.XIV1321.8.24, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu 19 lutego 2024 r. na drodze krajowej nr 16 (Ostróda - Olsztyn), km 01+300, został zatrzymany do kontroli UTD samochód M. nr rej. [...], którym kierował M. W.. Kierowca jechał na załadunek z Piszu do Morąga, a następnie do Finlandii. Ww. wykonywał transport na rzecz oraz w imieniu przewoźnika M. S. prowadzącego działalność pod nazwą "M." – dalej: "skarżący".
Analiza danych z tachografu oraz karty kierowcy, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, że w dniu 16 lutego 2024 r. od godz. 10:01 do godz. 20:37 zarejestrowano przebycie 100 km ze średnią prędkością 58 km/h. Kierowca w trakcie przesłuchania w charakterze świadka w dniu 19 lutego 2024 r. zeznał, że dnia 16 lutego 2024 r. pojazd prowadził szef. Kierowca okazał wymagane do kontroli dokumenty.
W związku z powyższym uznano, że doszło do naruszenia z zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej jako: "u.t.d.") zapisanego pod l.p. 6.2.1., tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi.
Pismem z 19 lutego 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Pismem z 6 marca 2024 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego. Jego zdaniem nie doszło do naruszenia opisanego w protokole kontroli drogowej. Podniósł, że ciągnik ciężarowy bez naczepy nie jest pojazdem służącym i przeznaczonym do przewozu ładunku. Dopiero przyłączenie naczepy powoduje, że mamy do czynienia z zespołem pojazdów używanym do przewozu rzeczy, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Ponadto wyjaśnił, że w okresie prowadzenia czynności serwisowych pojazd nie znajdował się w jego dyspozycji, nie wykonywano nim przewozu drogowego, nie podejmował zleceń transportowych. Realizowane przejazdy związane były z diagnostyką i naprawą. W załączeniu przekazał kopię wydruku (k. 19 akt admin.) i fakturę z [...] lutego nr [...] za naprawę pojazdu (k. 21 akt admin.). Z wydruku (oświadczenia) serwisu T. w W. W. wynika, że ciężarówka przebywała w serwisie od dnia 12 do 16 lutego 2024 r. (od godz. 11:50 do godz. 20:37).
W wyniku rozpoznania sprawy Warmińsko- Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał 18 marca 2024 r. decyzję nr WITD.DI.0152.XIV1321.8.24 o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 16 września 2024 r., nr BP.501.862.2024.2367.OL14615839 utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Organ ustalił, że w dniu 16 lutego 2024 r., sporny pojazd marki M. o nr rej. [...] poruszał się bez prawidłowo zalogowanej karty w okresie od godz. 10:01 r. do godz. 20:37, pokonując dystans 100 km. Kontrola drogowa, która miała miejsce 19 lutego 2024 r. dotyczyła ww. pojazdu oraz naczepy marki Wielton o nr rej. [...]. Konsekwencją braku prawidłowo zalogowanej karty było nierejestrowanie na niej parametrów w postaci prędkości pojazdu, przebytej drogi i rodzaju aktywności kierowcy. Przesłuchany w charakterze świadka i uprzednio pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, kierowca M. W., zeznał m.in. że od 15 do 17 lutego 2024 r. wykonywał pracę na pojeździe [...], M. Jego kontrolowanym w dniu 19 lutego 2024 r. pojazdem w piątek (16 lutego 2024 r.) jeździł szef, który odstawiał pojazd do serwisu w celu wymiany oleju. GITD uznał, że w tych okolicznościach kara pieniężna w wysokości 5.000,00 zł została nałożona na stronę zasadnie. Zaznaczył, że naruszenia zgrupowane w kategorii lp.6.2 odnoszą się do wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf, co miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Ponadto wyjaśnił, że okoliczność niewskazania z imienia i nazwiska osoby prowadzącej pojazd w dniu 16 lutego 2024 r. nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za powstałe naruszenie.
Za nieuzasadniony organ uznał argument skarżącego, że w sprawie nie ma zastosowania art. 3 lit. g rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L 2006.102.1 ze zm. z dnia 11 listopada 2006 r., dalej: "rozporządzenie nr 561/2006). GITD podniósł, że wyjątek, o którym mowa w ww. przepisie dotyczy sytuacji, w której pojazd został poddany naprawie lub konserwacji i w ramach tych czynności odbywały się swego rodzaju ,jazdy próbne". W ocenie organu dojazd do serwisu nie został objęty ww. wyjątkiem. Powyższe, zdaniem GITD, potwierdzają zeznania świadka, tj. kierowcy M. W., który uprzednio pouczony o odpowiedzialności karnej zeznał "Moim pojazdem, który jest dziś kontrolowany w piątek jeździł szef. Szef odstawiał pojazd do serwisu w celu wymiany oleju."
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, aby dowód z przesłuchania kierowcy uznać za nieprawidłowy, ponieważ kierowca nie mógł wiedzieć, kto poruszał się pojazdem, organ odwoławczy podkreślił, że świadek został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, pomimo tego zeznał, iż pojazdem we wskazanym dniu poruszał się przedsiębiorca. Jednocześnie podkreślił, że zeznania świadka pokrywają się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, tj. faktem oddania pojazdu do naprawy.
Ponadto DIAS, nawiązując do twierdzeń skarżącego, że ciągnik ciężarowy bez naczepy nie jest pojazdem służącym i przeznaczonym do przewozu ładunku, podniósł, że z przedstawionych dokumentów nie wynika, że przejazd dotyczył samego ciągnika.
Poza tym organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, autor skargi zarzucił naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, przejawiające się błędnym zastosowaniem przepisu sankcjonującego. Na stronę nałożono karę za naruszenie określone pod lp. 6.2.1 zał. 3 do u.t.d., tj. "niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi", gdy tymczasem czyn wypełniana znamiona naruszenia określonego pod lp. 6.3.19 zał. 3 do u.t.d, tj. "niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14";
2) przepisów prawa materialnego przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy stwierdzeniem przez organ, że przejazd bez zalogowanej karty był przewozem drogowym wykonywanym przez pojazd używanym do przewozu rzeczy;
3) zasad określonych w art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a"), poprzez porzucenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przejawiające się nieuznaniem przejazdu jako wyłączonego ze stosowania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 na podstawie art. 3 lit. g tego aktu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od GITD na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 16 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Warmińsko-Mazurskiego Inspektora Transportu Drogowego z 18 marca 2021 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ww. ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,- załącznika nr 3 do u.t.d.
Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku.
Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i 3 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 4 pkt 22 u.t.d. odpowiedzialność z art. 92a ust. 1 u.t.d. dotyczy naruszenia obowiązków lub warunków wynikających zarówno z ustawy, jak i podanych w tym przepisie aktów, w tym m.in. z przepisów rozporządzenia nr 561/2006, które zostało powołane w zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie skarżącemu została wymierzona kara pieniężna za naruszenie opisane jako "niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi" - zgodnie z lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – w wysokości 5.000 zł.
W ocenie skarżącego organ niewłaściwie nałożył na niego karę za naruszenie określone pod lp. 6.2.1 zał. 3 do u.t.d., gdyż czyn wypełniana znamiona naruszenia określonego pod lp. 6.3.19 zał. 3 do u.t.d, tj. "niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w lp. 6.3.1-6.3.10 i 6.3.14". Zdaniem skarżącego, zdarzenie polegające na niewłożeniu do tachografu karty przez kierowcę należy zakwalifikować jako czyn określony pod lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. Zaznaczył, że niewłaściwa obsługa ujawniona w trakcie kontroli, o której mowa w lp 6.2.1, nie dotyczyła jednocześnie karty i tachografu, ale wyłącznie karty kierowcy.
W ocenie Sądu stanowisko skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Naruszenie określone pod lp. 6.2.1 zał. 3 do u.t.d. zostało umiejscowione w grupie naruszeń 6.2 załącznika - Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf i brzmi następująco: "Niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi". Przywołany zapis należy rozumieć w ten sposób, że sankcjonuje on sytuacje, gdy dochodzi do nierejestrowania na karcie kierowcy lub wykresówce aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, przy czym brak tej rejestracji na karcie kierowcy jest powodowany odłączeniem tachografu bądź jego niewłaściwą obsługą, mając jednocześnie na uwadze, że kluczowym elementem składającym się na właściwą obsługę tachografu cyfrowego jest zalogowanie w nim karty kierowcy. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 rozporządzenia 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy, a podmioty te stosujące tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Przyjąć należy, że skoro kierowca jest zobowiązany do rejestrowania aktywności na karcie kierowcy, to zaniechanie polegające na niewłożeniu tej karty do tachografu jest nieuprawnioną ingerencją w jego pracę i dane przez niego rejestrowane, gdyż karta kierowcy stanowiąca funkcjonalną całość z tachografem zawierać będzie informacje niezgodne ze stanem rzeczywistym (zob. wyrok NSA z 11 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 275/24). Takie rozumienie treści naruszenia zawartego w l.p. 6.2.1. jest prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy dochodzi do przejazdu, lecz przejazd ten nie jest rejestrowany za pomocą urządzenia rejestrującego, np. z powodu nieuprawnionej ingerencji w to urządzenie (zob. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 19 września 2019 r., sygn. akt II GSK 2696/17; z 30 października 2019 r., sygn. akt II GSK 2982/17; z 21 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 405/21). Powyższe stanowisko skład orzekający w pełni podziela i przyjmuje jako własne.
Podsumowując: Nie jest trafne twierdzenie skarżącego, że adekwatną do sytuacji niezalogowania karty do tachografu będzie pozycja z grupy naruszeń 6.3 załącznika do u.t.d., albowiem żadna z zawartych tam pozycji nie odpowiada brakowi użycia karty kierowcy po rozpoczęciu przewozu.
Za zasadny uznaje sąd zarzut braku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Przepisy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dowodem w sprawie może być natomiast wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wśród dowodów ustawa wymienia przykładowo dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: (-) należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, (-) materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, (-) ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (zob. F. Elżanowski w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. R. Hausera i prof. zw. dr hab. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017 r., str. 625). Proceduralnym warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z przepisami Kodeksu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym sprawia, że ocena wyników postępowania dowodowego będzie wadliwa z tego powodu, że jest oparta na materiale dowodowym niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym (zob. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3081/12 oraz A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 80). Zdaniem sądu w niniejszej sprawie organy nie sprostały tym regułom.
W kontekście zarzutu naruszenia norm procesowych wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006, nie ma ono zastosowania do przewozu drogowego pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu.
Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 lit a rozporządzenia nr 561/2006 przestrzeganie norm czasu jazdy, przerw i odpoczynków i rejestrowanie na karcie kierowcy ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. W myśl art. 4 lit a "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Z powołanego przepisu wynika, że ma on zastosowanie do przewozu drogowego pojazdem używanym do przewozu rzeczy. Niewątpliwie ciągnik ciężarowy bez naczepy nie jest pojazdem służącym i przeznaczonym do przewozu ładunku.
Skarżący już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji wskazywał, że w dniu 16 lutego 2024 r. przejazdów bez zalogowanej karty kierowcy dokonywano w ramach prowadzonej naprawy. Ponadto zwracał uwagę, że ciągnik poruszał się bez naczepy. Jako dowody skarżący przedstawił organowi kopię wydruku i fakturę z 17 lutego nr FV/282/2024 za naprawę pojazdu. Z wydruku (oświadczenia) serwisu T. w W. W. wynika, że ciężarówka przebywała w serwisie od dnia 12 do 16 lutego 2024 r. (od godz. 11:50 do godz. 20:37).
Organy zakwestionowały twierdzenia skarżącego wskazując, że:
- wskazywanie w wyjaśnieniach na wykonywanie prób drogowych po wymianie oleju jest dla organu niemożliwe do przyjęcia (decyzja organu pierwszej instancji);
- wyjątek z art. 3 lit. g rozporządzenia 561/2006 dotyczy sytuacji, w której pojazd został poddany naprawie lub konserwacji i w ramach tych czynności odbywały się swego rodzaju "jazdy próbne"; dojazd do serwisu nie został objęty ww. wyjątkiem (organ drugiej instancji);
- z przedstawionych dokumentów nie wynika, że przejazd dotyczył samego ciągnika (organ drugiej instancji).
W ocenie sądu, organy nazbyt pobieżnie dokonały oceny materiału dowodowego, nie dostrzegając braku jego zupełności i spójności. Przede wszystkim nie wyjaśniono, czy samochód, którym kierował w dniu 19 lutego 2024 r. M. W., w dniu 16 lutego 2024 r. był w serwisie w celu wymiany oleju czy też w celu dokonania naprawy. Po drugie organy nie ustaliły, czy ciągnik ciężarowy był używany z naczepą. Zaistniałe zaś w tych kwestiach wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść strony skarżącej.
O ile organy nie kwestionują faktu, że sporny pojazd marki M. o nr rej. [...] w dniu 16 lutego 2024 r. był w serwisie celem naprawy, to nie wyjaśniono prawidłowo celu (co było naprawiane), ani czasu, w jakim tam przebywał. Przyjęto, że przejazd miał miejsce jako dojazd do serwisu, nie dostrzegając tego, że z wydruku (oświadczenia) serwisu T. w W. W. wynika, że ciężarówka przebywała w serwisie od 12 do 16 lutego 2024 r. (od godz. 11:50 do godz. 20:37). Wyjaśnienie tej kwestii jest w ocenie sądu istotne. Wobec całości zebranych dowodów przyjęcie na podstawie zeznań kierowcy, że skarżący pojechał w dniu 16 lutego 2024 r. do serwisu w celu wymiany oleju jest niewystarczające. Organ nie zauważa jednocześnie, że przesłuchany kierowca zeznał, iż wykonywał pracę na innym pojeździe od 15 do 17 lutego 2024 r. (a więc nie tylko w dniu 16 lutego 2024 r.).
Wyjaśnienie tego, w jakim czasie pojazd był naprawiany (z oświadczenia serwisu wynika, że ciężarówka przebywała w serwisie od 12 do 16 lutego 2024 r. (od godz. 11:50 do godz. 20:37) jest istotne i wymaga wyjaśnienia. Jednocześnie sąd zauważa, że z wydruku (oświadczenia) serwisu T. w W. W. nie wynika natomiast, jaki konkretnie pojazd był w serwisie i jakiego pojazdu dotyczyła ewentualna naprawa. Organ powinien tę kwestię wyjaśnić. Tymczasem organ niezasadnie po prostu ją pomija.
Organy stwierdziły, że w tym dniu realizowano zbyt długi przejazd, aby można było uznać go za zwolniony na podstawie art. 3 lit g. rozporządzenia nr 561/2006. W ocenie sądu nie przeprowadzono w tym zakresie żadnych dowodów, ani nie poproszono skarżącego o wyjaśnienia. Nie dokonano dokładnej analizy znajdującego się w aktach sprawy Raportu danych tachografu. Tym samym organy nie podjęły wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy wyjaśnią, czy samochód marki M. o nr rej. [...], którym kierował w dniu 19 lutego 2024 r. M. W., w dniu 16 lutego 2024 r. był w serwisie w celu wymiany oleju czy też w celu naprawy. W tym celu organy powinny rozważyć przeprowadzenie dodatkowych dowodów. Umożliwi to ustalenie czy w sprawie ma zastosowanie art. 3 lit. g rozporządzenia nr 561/2006.
Ustalenie, co faktycznie działo się ze spornym pojazdem w dniu 16 lutego 2024 r. mogłoby również pomóc w ocenie prawdziwości twierdzenia strony, czy istotnie przejazd dotyczył samego ciągnika, czy również naczepy.
Oceniając materiał dowodowy organy powinny też zwrócić uwagę na zapisy Raportu danych tachografu (k. 9), z których wynika, że przejazd nie odbywał się "ciągiem", lecz w krótszych odcinkach.
W kształcie zastanym w aktach sprawy przekazanych sądowi materiał dowodowy nie daje podstaw do stanowczego stwierdzenia, że skarżący naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym, kwalifikując się tym samym do wymierzenia mu kary pieniężnej z tego powodu.
Z przedstawionych wyżej względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobligowany będzie przeprowadzić postępowanie, w którym w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy oraz dokona jego oceny w zgodzie z regułą swobodnej oceny dowodów, zaś swoje stanowisko uzasadni zgodnie z regułami art. 107 § 3 k.p.a. Organ powinien rozważyć pozyskanie dowodu z przesłuchania właściciela lub pracowników serwisu T. w W. W. Wobec istniejących rozbieżności pomiędzy zeznaniami kierowcy a wyjaśnieniami skarżącego można też rozważyć przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tego ostatniego w charakterze strony, z zastosowaniem rygoru odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI