II SA/Bk 748/24

II SA/Bk 748/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /przewodniczący/
Marek Leszczyński /sprawozdawca/
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skarg B. K. i E. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 30 września 2024 r. nr AB-II.7840.4.5.2024.ED w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargi.
Uzasadnienie
Wojewoda Podlaski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z 30 września 2024 r., nr AB-II.7840.4.5.2024.ED, utrzymał w mocy decyzję Starosty Siemiatyckiego (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) z 12 czerwca 2024 r., znak: BS.6741.1.19.2024.KJ, odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty nr 280/2006 z 28 lipca 2006 r. udzielającej pozwolenia na budowę płyty gnojowej, zbiornika na gnojówkę oraz silosu na zboże na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M., gm. Perlejewo, powiat siemiatycki.
Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dwoma odrębnymi wnioskami z 18 marca 2024 r. B. K. i E. K. (dalej: skarżący) wystąpili do Starosty o wygaszenie decyzji nr 280/2006 z 28 lipca 2006 r., o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu H. M. pozwolenia na budowę płyty gnojowej, zbiornika na gnojówkę oraz silosu na zboże na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M., gm. Perlejewo, przeniesionej na rzecz A. M. - decyzją Starosty Siemiatyckiego z dnia 11 maja 2017 r. nr: BS.6740.11.15.2017.DW.
Pismem z 26 marca 2024 r. Starosta zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siemiatyczach (dalej: PINB) z prośbą o przeprowadzenie kontroli budowy inwestycji prowadzonej na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M., gm. Perlejewo.
Postanowieniem z 2 kwietnia 2024 r., nr: BS.6741.1.19.2024.KJ, Starosta zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji własnej z 28 lipca 2006 r., nr 280/2006. Zdaniem organu pierwszej instancji prowadzenie postępowania przez organ nadzoru budowlanego w zakresie zbadania ciągłości pozwolenia na budowę stanowi zagadnienie wstępne i jest przesłanką do zawieszenia przedmiotowego postępowania.
Pismem z 23 kwietnia 2024 r. PINB poinformował Starostę o przeprowadzeniu kontroli robót budowlanych związanych z budową silosu na zboże na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M. W załączeniu do pisma organ nadzoru budowlanego dołączył kserokopię protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2024 r. wraz ze zdjęciami przedstawiającymi wykonane roboty budowlane oraz kserokopię 4 strony dziennika budowy, na której widnieją wpisy z 12 października 2020 r. oraz 9 października 2023 r.
Postanowieniem z 2 maja 2024 r., nr: BS.6741.1.19.2024.KJ, organ pierwszej instancji podjął zawieszone z urzędu postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji własnej nr 280/2006 z 28 lipca 2006 r.
Zawiadomieniem z 2 maja 2024 r., nr: BS.6741.1.19.2024.KJ Starosta zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ze wskazanej możliwości skorzystała B. K., która w piśmie z 12 maja 2024 r. stwierdziła, że czarno - białe kserokopie zdjęć z kontroli dokonanej przez organ nadzoru budowlanego nie przedstawiają stanu faktycznego. Zażądała ona zbadania czy data ostatniego wpisu w dzienniku budowy (9 października 2023 r.) pokrywa się z datą widniejącą na fakturze (rachunku) wystawioną za wykonaną usługę, tj. za montaż instalacji odgromowej na silosie.
Pismem z 11 czerwca 2024 r. organ pierwszej instancji odniósł się do zarzutów B. K. wskazanych w piśmie z 12 maja 2024 r.
Decyzją z 12 czerwca 2024 r. Starosta Siemiatycki odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji własnej z 28 lipca 2006 r., nr 280/2006, gdyż w jego ocenie w okresie od 12 października 2020 r. do chwili obecnej roboty budowlane prowadzone na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M. nie zostały przerwane na okres dłuższy niż 3 lata.
Odwołania od ww. decyzji Starosty wnieśli B. K. i E. K. Zdaniem skarżących, inwestor nie prowadził żadnych robót budowlanych przez okres dłuższy niż 3 lata. Odwołujący zarzucili, że PINB nie poinformował ich o kontroli budowy przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2024 r. Podnieśli, że akta sprawy nie zostały uzupełnione o kolorowe zdjęcia z kontroli budowy. Ich zdaniem nie zbadano także wiarygodności ostatniego wpisu w dzienniku budowy (wpis z 9 października 2023 r.) z datą widniejącą na fakturze bądź rachunku wystawionym za usługę polegającą na montażu instalacji odgromowej na silosie. Powyższe ma dowodzić, że instalacja odgromowa nie została wykonana w dacie wpisu w dzienniku budowy, tylko krótko przed kontrolą przeprowadzoną przez organ nadzoru budowlanego.
Decyzją z 30 września 2024 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy na wstępie wyjaśnił, że obecnie procedowane odrębne wnioski skarżących z 18 marca 2024 r. są kolejnymi wnioskami o wygaśnięcie decyzji Starosty z 28 lipca 2006 r., nr 280/2006, o pozwoleniu na budowę płyty gnojowej, zbiornika na gnojówkę oraz silosu na zboże na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M., gm. Perlejewo. Pierwsze postępowanie o wygaśnięcie ww. decyzji Starosty prowadzone przez organ odwoławczy dotyczyło okresu od rozpoczęcia budowy, tj. od 4 października 2006 r. (pierwszy wpis w dzienniku budowy) do 12 października 2017 r. i zostało zakończone decyzją Wojewody z 26 marca 2018 r., znak: AB-II.7840.3.15.2017, utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 24 stycznia 2018 r., znak: BS.6741.1.48.2017.TM odmawiającą wygaszenia decyzji z 28 lipca 2006 r. Wyrokiem z 9 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 308/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na ww. decyzję Wojewody. Kolejne postępowanie o wygaśnięcie decyzji Starosty z 28 lipca 2006 r. dotyczyło natomiast okresu od 12 października 2017 r. do 12 października 2020 r. i zostało zakończone decyzją Wojewody z 15 czerwca 2021 r., znak: AB-II.7840.4.1.202l.ED utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 24 stycznia 2018 r., znak: BS.6741.1.48.2017.TM odmawiającą wygaszenia własnej decyzji z 28 lipca 2006 r. Ww. decyzja organu odwoławczego nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Obecnie procedowane postępowanie jest zatem trzecim postępowaniem o wygaśnięcie decyzji Starosty z 28 lipca 2006 r. Z uwagi na fakt, że skarżący nie wskazali konkretnego okresu, w którym, ich zdaniem, nastąpiła 3 letnia przerwa w prowadzeniu robót budowlanych, organ pierwszej instancji prawidłowo ograniczył się do okresu, który nie był badany w poprzednich postępowaniach, tj. od 12 października 2020 r. do chwili obecnej.
Wojewoda zaznaczył, że zgodnie z poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 9 maja 2019 r., sygn. akt. II SA/Bk 308/18, głównym i zasadniczym materiałem dowodowym służącym do zbadania zaistnienia przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest dziennik budowy, który zdaniem Sądu, jako dokument prywatny, musi odpowiadać określonym wymogom. W ocenie Sądu wpisy w dzienniku budowy potwierdzone protokołami z kontroli z załączoną dokumentacją fotograficzną są wystarczającym materiałem dowodowym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
W przedmiotowej sprawie Wojewoda nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia decyzji Starosty z 12 czerwca 2024 r. Starosta prawidłowo ocenił przesłanki warunkujące wydanie decyzji odmawiającej wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i przeprowadził postępowanie zapewniając stronom czynny udział w tym postępowaniu.
Organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowalne i wskazał, że z brzmienia tego przepisu wynika, że wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę następuje z mocy prawa, jeżeli inwestor - w okresie wskazanym w przepisie - bądź w ogóle nie przystąpi do realizacji robót budowlanych (nie rozpocznie robót budowlanych), bądź po przystąpieniu do wykonania robót budowlanych, przerwie je na okres co najmniej 3 lat. Termin 3 lat ma charakter materialnoprawny. Aby stwierdzić, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła niezbędne jest dokonanie w postępowaniu wyjaśniającym (dowodowym) koniecznych ustaleń w kwestii zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. W przypadku zrealizowania obiektu należy szczególnie ostrożnie oceniać żądanie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, a wystąpienie przesłanek powodujących wygaśnięcie takiej decyzji musi być niewątpliwe.
Dalej organ wyjaśnił, że w myśl art. 45 ust. 2 Prawa budowlanego dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności w toku wykonywania tych robót. Jak wskazał WSA w wyroku z 9 maja 2019 sygn. akt. II SA/Bk 308/18, nie spełnia on jednak warunku definicji dokumentu urzędowego określonej w art. 76 § 1k.p.a., bowiem nie jest sporządzany przez organ, o którym mowa w tym przepisie. Zamiarem ustawodawcy było jednak, aby dokument jakim jest dziennik budowy miał silniejsze znaczenie pośród innych środków dowodowych, szczególnie w przypadku gdy przedmiotem sprawy jest wygaszenie pozwolenia na budowę. Ponadto w przypadku kontroli prowadzonej budowy przez organ nadzoru budowlanego protokoły sporządzone z tych czynności także mogą stanowić dowód z przebiegu prac budowlanych. Protokół z kontroli budowy jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.
Dokonana przez organ analiza dziennika budowy wykazała, że przedostatni wpis w dzienniku budowy prowadzonym na potrzeby przedmiotowej inwestycji datowany jest na 12 października 2020 r., a ostatni na 9 października 2023 r. Jak wynika z wpisów dziennika budowy znajdujących się na 4 stronie w okresie od 12 października 2020 r. do 9 października 2023 r. na działce o nr ewid. gr. [...] prowadzone były prace budowlane polegające na uszczelnieniu styku silosu wylewką betonową, a także poinformowano Inwestora o konieczności wykonania uziemienia silosu, o czym świadczy wpis dokonany przez kierownika budowy w dniu 12 października 2020 r. O wykonaniu zaleceń kierownika budowy dowodzi wpis z 9 października 2023 r. dokonany przez uprawnionego elektryka, w którym potwierdzono wykonanie instalacji odgromowej zgodnie z przepisami prawa.
Mając na względzie powyższe wyjaśnienia Wojewoda stwierdził, że prowadzone roboty budowlane nie zostały przerwane na okres dłuższy niż 3 lata. Świadczy o tym także znajdujący się w aktach sprawy protokół z kontroli przeprowadzonej 16 kwietnia 2024 r. w miejscu budowy przez pracowników PINB. Z w/w protokołu wynika bowiem, że w dniu kontroli do ściany silosu ustawionego na płycie betonowej o wymiarach 3,71m x 3,71m przykręcona była dwiema śrubami bednarka, która doprowadzona została poniżej poziomu terenu, co potwierdza wykonanie robót budowlanych opisanych w dzienniku budowy. O wykonaniu robót wskazanych w dzienniku budowy świadczy także dokumentacja fotograficzna przekazana przez organ nadzoru budowlanego. W rozpatrywanej sprawie ani dziennik budowy ani protokół z kontroli nie zostały skutecznie podważone. Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, na podstawie dziennika budowy, protokołu z kontroli oraz zdjęć przekazanych przez organ nadzoru budowlanego, że nie przerwano robót na czas dłuższy niż 3 lata, a więc brak jest podstaw do wygaszenia przedmiotowej decyzji zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego.
Organ podkreślił również, że planowana inwestycja składa się z trzech obiektów i polega na budowie płyty gnojowej, zbiornika na gnojówkę i silosu na zboże. W celu zrealizowania inwestycji należy wykonać szereg robót budowlanych objętych jednym projektem budowlanym, które zostały zatwierdzone jedną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem realizacja silosu na zboże jako części jednej inwestycji, wbrew twierdzeniu skarżących, nie stanowi przesłanki wygaśnięcia decyzji dla pozostałych elementów pozwolenia na budowę, bowiem budowa całego zamierzenia inwestycyjnego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę została rozpoczęta, a przerwy w jej wykonywaniu nie były dłuższe niż 3 lata.
Ponadto odnosząc się do zarzutu braku przeprowadzania dowodu z faktury (rachunku za wykonaną usługę), organ wskazał, że kwestie dotyczące sposobu finansowania wykonania przedmiotowej instalacji odgromowej nie podlegają ocenie organu.
Skargi na powyższą decyzję o identycznej treści, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli B. K. i E. K., zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 10, 12, 75, 76 § 3, 77, 78, 79 i 109 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skarg skarżący wskazali, że nie zostali powiadomieni o przeprowadzeniu kontroli przez PINB, co stanowi naruszenie art. 106 § 2 k.p.a. PINB przeprowadził postępowanie wyjaśniające dokonując kontroli budynku 16 kwietnia 2024 r., nie informując skarżących jako strony, co stanowi naruszenie art. 79 k.p.a. Zdaniem skarżących zajęcie przez PINB stanowiska powinno nastąpić w drodze postanowienia, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Skarżący o przeprowadzonej kontroli dowiedzieli się po zapoznaniu się z aktami sprawy. Brak postanowienia skutkował brakiem możliwości jego zażalenia. Po zapoznaniu się z dokumentami zebranymi w postępowaniu organu pierwszej instancji skarżący wystosowali wniosek o ponowną kontrolę budowy zgodną z prawem czyli z możliwością uczestnictwa w tych oględzinach, wystąpili również o dopuszczenie dowodów zgodnie z art. 75 i 76 k.p.a. Zarówno kolorowe zdjęcia jak i faktura miały udowodnić faktyczną datę wykonania instalacji odgromowej i zaprzeczyć dacie wpisanej w dziennik budowy. Brak poinformowania stron o dacie kontroli, jak również zamieszczenie w dokumentacji zdjęć czarno-białych miało na celu ukrycie faktu, iż instalacja nie została wykonana w dacie wpisu w dzienniku budowy, tylko w krótkim terminie przed kontrolą. Wygląd bednarki i nowych śrub, a takich które zamontowane byłyby przed okresem zimowym jest całkiem inny i to właśnie na zdjęciach kolorowych było widoczne, dlatego załączono fotografie czarno-białe.
Skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do ich wniosku, a niepełną odpowiedź na wniosek zawarł w odrębnym piśmie, a nie jak przewiduje prawo, w decyzji. Organy nie przychyliły się także do wniosków skarżących o przeprowadzenie dowodów. Dowód w postaci faktury - paragonu za wykonaną usługę przez elektryka nie miał być dowodem na sposób finansowania, lecz przeciwdowodem do dokumentu, na którym oparto decyzję, czyli dziennika budowy. Protokoły z kontroli budowy są natomiast dowodem, że instalacja odgromowa istniała w dniu oględzin 16 kwietnia 2024 r., natomiast nie potwierdzają daty wpisu w dzienniku budowy – 9 października 2023 r.
Do skargi skarżący dołączyli fotografie, z których ich zdaniem wynika, że widać na nich, iż instalacja odgromowa - bednarka jest nowa, a co za tym idzie nie była przez 7 miesięcy, w tym całą zimę, narażona na czynniki zewnętrzne.
W odwiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 3 grudnia 2024 r. sprawy ze skarg B. K. i E. K. zostały połączone w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja Wojewody z 30 września 2024 r., nr AB-II.7840.4.5.2024.ED, która utrzymała w mocy decyzję Starosty z 12 czerwca 2024 r., znak: BS.6741.1.19.2024.KJ, odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty z 28 lipca 2006 r., nr 280/2006, udzielającej pozwolenia na budowę płyty gnojowej, zbiornika na gnojówkę oraz silosu na zboże na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M., gm. Perlejewo, powiat siemiatycki.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725; dalej: P.b.).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 P.b. decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Z kolei z mocy art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W stanie faktycznym poza sporem jest, że Starosta decyzją z 28 lipca 2006 r., nr 280/2006, udzielił pozwolenia H. M. na budowę płyty gnojowej, zbiornika na gnojówkę oraz silosu na zboże na działce o nr ewid. gr. [...] w miejscowości M., gm. Perlejewo, powiat siemiatycki. Trafnie zatem organy przyjęły, że skoro decyzja dotyczyła realizacji trzech obiektów, to realizacja jednego z nich nie stanowi przesłanki do wygaśnięcia decyzji dla pozostałych elementów objętych jednym pozwoleniem na budowę. Podkreślenia też wymaga, że toczyły się już wcześniej dwa postępowania o wygaśnięcie tej decyzji (oba zakończone odmową): pierwsze zostało zakończone decyzją Wojewody z 26 marca 2018 r., nr AB-II.7840.3.15.2017, utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 24 stycznia 2018 r., znak: BS.6741.1.48.2017.TM; drugie zostało zakończone decyzją Wojewody z 15 czerwca 2021 r., nr AB-II.7840.4.1.202l.ED, utrzymującą w mocy decyzję Starosty z 24 stycznia 2018 r., znak: BS.6741.1.48.2017.TM.
Przedmiotowe postępowanie jest trzecim postępowaniem o wygaśnięcie decyzji Starosty z 28 lipca 2006 r. We wnioskach z dnia 18 marca 2024 r. o wygaśniecie decyzji skarżący wskazali, że ostatnie prace inwestor wykonał w dniu 12 października 2020 r. a później, ich zdaniem, nastąpiła 3 letnia przerwa w prowadzeniu robót budowlanych. Skarżący przyznali też, że organ pierwszej instancji badając przesłanki do wygaśnięcia decyzji prawidłowo ograniczył się do okresu od 12 października 2020 r. do chwili obecnej. Natomiast jako uzasadnienie wniosku skarżący podnieśli, że w ich ocenie budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.
Zdaniem Sądu stanowisko skarżących jest niezasadne. Organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego zasadnie przyjął, że brak jest podstaw do wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Stanowisko swoje Starosta uzasadnił w ten sposób, że w dzienniku budowy Nr 279/2006 (dotyczącym przedmiotowej inwestycji) widnieją zapisy: kierownika budowy Stanisława Poniatowskiego z dnia 12 października 2020 r., że były wykonywane określone prace przy inwestycji oraz technika elektryka A. P. z dnia 9 października 2023 r., odnośnie tego, że "instalacja odgromowa została wykonana, uziemienie spełnia warunki w/g przepisów". Dodatkowo organ oparł się na protokole PINB z dnia 16 kwietnia 2024 r. opisującym inwestycję, w tym przede wszystkim wykonaną instalację odgromową oraz poczynionym podczas kontroli materiałem zdjęciowym obrazującym w szczególności instalację odgromową.
Sąd nie podziela zarzutów skarżących, że podczas kontroli dokonywanej przez PINB niezbędny był udział skarżących. Jak wynika bowiem z art. 81a ust. 2 P.b. czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku. Jak więc trafnie wskazano w wyroku NSA z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2501/17, czynności kontrolne, o których mowa w art. 81a ust. 2 P.b., nie są tożsame z oględzinami jako czynnością procesową przewidzianą w art. 79 k.p.a. Nie mają w związku z tym do nich zastosowania wymagania stawiane czynnościom dowodowym, w także określony w art. 79 § 1 k.p.a. wymóg zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia czynności.
Również podkreślenia wymaga, że organ prawidłowo przyjął, że przedmiotowy protokół kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez PINB, czyli powołany do tego organ państwowy, w jego zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4631/23).
Jeśli zaś chodzi o ocenę wpisów w dzienniku budowy to stwierdzić trzeba, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dziennik budowy to dokument prywatny, który musi odpowiadać określonym normatywnie wymogom. Nie jest on dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 76 § 1 k.p.a., niemniej jednak zgodnie z art. 45 ust. 1 P.b. stanowi potwierdzenie przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót. Wartość dowodową tego dokumentu można podważyć tylko przy pomocy innych dowodów, z których jednoznacznie będzie wynikać, że stan faktyczny odzwierciedlony w dzienniku budowy nie odpowiada stanowi przeprowadzonych w sprawie robót budowlanych. Nadto jest to dowód przedkładany przez strony, a zatem podlega wszystkim regułom wynikającym ze swobodnej oceny dowodów i może być konfrontowany z pozostałymi dowodami, o ile takie pozyska organ bądź zostaną przedłożone przez stronę postępowania (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 894/18).
W stanie faktycznym sprawy organy oceniły wartość dowodową dziennika budowy na podstawie oceny wpisów dokonanych przez osoby uprawnione (Stanisław Poniatowski – technik budowlany uprawniony do kierowania robotami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej Nr [...] i architektonicznej Nr [...] oraz A. P. – technik elektryk - uprawnienie [...]), a także zgodności tych wpisów z ustaleniami poczynionymi przez inspektorów PINB odnotowanymi w protokole kontroli z dnia 16 kwietnia 2024 r. W protokole wskazano, że "Do ściany silosu przykręcona jest dwiema śrubami bednarka i doprowadzona poniżej poziomu terenu. Bednarka przykręcona na wysokości ok. 50 cm powyżej powierzchni płyty". Owa bednarka i sposób jej zamocowania widoczna jest na zdjęciach z k. 5 – 8 akt adm. organu pierwszej instancji. Zatem zapisy w dzienniku budowy (w szczególności dotyczący instalacji odgromowej) odpowiadają stanowi rzeczywistemu istniejącemu na budowie.
Przeciwko takim dowodom skarżący przedłożyli zdjęcie owej bednarki i jej zamocowania, które tym różni się od zdjęcia wykonanego przez PINB, że jest zdjęciem kolorowym (k. 16 akt sądowych). W ocenie skarżących dowód ten ma podważyć wiarygodność wpisu w dzienniku budowy z daty 9 października 2023 r., gdyż gdyby zamocowanie bednarki powstało w dacie wpisanej w dzienniku budowy, to owa bednarka i śruby ją mocujące powinny mieć, według skarżących, wygląd inny (w domyśle skorodowany?). Dodatkowo zawnioskowali o dopuszczenie dowodu z faktury wystawionej przez elektryka A. P. za usługę zamontowania owej bednarki.
W ocenie Sądu zawnioskowane przez skarżących dowody nie podważają mocy dowodowej dowodów zgromadzonych przez organy. Dołączone do akt przez skarżących kolorowe zdjęcie przedmiotowej bednarki (wykonane zapewne po dacie 26 kwietnia 2024 r.) w żaden sposób nie podważa wpisu dokonanego w dzienniku budowy w dniu 9 października 2023 r. Nie wiadomo bowiem z jakiego metalu wykonana jest bednarka, a co za tym idzie jaki jest jej stan techniczny, nie mówiąc już o próbie oceny jej "postarzenia" ze względu na zamocowanie na powietrzu i oddziaływanie na nią warunków atmosferycznych. Natomiast widoczne dwie śruby mocujące tę bednarkę, wbrew stanowisku skarżących, mają raczej kolor brązowy, co by wskazywało na zamocowanie ich w tym miejscu przez dłuższy okres czasu. Zresztą zauważyć trzeba, że skoro skarżący twierdzą, że bednarka nie została zamontowana w dniu 9 października 2023 r., to mogli zrobić zdjęcie miejsca jej zamontowania w tej dacie lub w dacie przybliżonej i zdjęcie to dołączyć do akt sprawy, przez co by wykazali, że w tej dacie bednarki tam nie było. Jednak tego nie uczynili.
Jeśli zaś chodzi o zgłoszony dowód w postaci faktury, to wyraźnie należy zaznaczyć, że skarżący nie tylko nie przedłożyli tej faktury, ale nie wiadomo nawet, czy taka faktura w ogóle istnieje. W zgłoszonym zaś dowodzie skarżącym chodziło o to, aby to organ się zwrócił do technika elektryka A. P., żeby taką ewentualną fakturę od niego uzyskać. Jednak zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy, organy nie miały obowiązku poszukiwania takiego dowodu. Jak trafnie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 883/22), ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może jednak usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Inspektorzy PINB w protokole z dnia 16 kwietnia 2024 r. szczegółowo opisali bednarkę i jej zamocowanie oraz zrobili kilka zdjęć obrazujących ten fakt, a także odnieśli to do zapisu z dziennika budowy, nie znajdując i nie wskazując żadnych niezgodności w zakresie daty zapisu i daty fizycznego zamontowania omawianego elementu. Stwierdzić zatem należy, że wyniki obserwacji przeprowadzonej przez pracowników organu bez względu na to, w jakiej formie zostały utrwalone, stanowią oświadczenie wiedzy tych osób, oceniane i poddane analizie w świetle całego zgromadzonego materiału dowodowego, wedle zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 2031/18). W okolicznościach sprawy, posiadając pełny materiał dowodowy, organy nie miały zatem obowiązku poszukiwania na życzenie skarżących kolejnego dowodu, który w ich zamierzeniu być może mógłby podważyć wszystkie dotychczas zebrane dowody.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.