II SA/BK 748/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Parafii Rzymskokatolickiej pw. M. w Ś. na decyzję Wojewody Podlaskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Białostockiego odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Parafia wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że decyzja została wydana bez dogłębnej analizy skutków dla Sanktuarium i z naruszeniem prawa, ponieważ pominięto ją jako stronę. Podstawą wznowienia miał być art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona nie brała udziału w postępowaniu). Organy administracji, po wznowieniu postępowania, odmówiły uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że Parafia nie była stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wojewoda Podlaski utrzymał tę decyzję, wskazując, że obszar oddziaływania stacji bazowej, określony na podstawie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzeń dotyczących pól elektromagnetycznych, nie obejmował nieruchomości Parafii. Odległość od inwestycji do działki parafii wynosiła ok. 180 m, a do najbliższej zabudowy ok. 380 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę parafii. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma na celu sprawdzenie kwalifikowanych wad procesowych, a nie merytoryczną kontrolę pierwotnej decyzji. Kluczowe było ustalenie, czy Parafia była stroną w pierwotnym postępowaniu. Sąd uznał, że definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego w Prawie budowlanym (art. 3 pkt 20) odnosi się do ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, a nie do potocznego oddziaływania. Analiza projektu budowlanego wykazała, że obszar o gęstości pola elektromagnetycznego powyżej 0,1 W/m2 nie obejmował działki Parafii ani miejsc dostępnych dla ludności. Sąd podzielił stanowisko organów, że Parafia nie wykazała swojego interesu prawnego, a podnoszone kwestie dotyczące Sanktuarium miały charakter interesu faktycznego. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie środowiska również uznano za niezasadne, gdyż ocena ta mogłaby nastąpić tylko w przypadku wykazania przez Parafię statusu strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji emitujących pola elektromagnetyczne (np. stacje bazowe), oraz interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania' i 'interesu prawnego'.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wpływu inwestycji na nieruchomość strony oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście postępowania wznowieniowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Parafia Rzymskokatolicka, jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji stacji bazowej telefonii komórkowej, posiada interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, w szczególności w kontekście potencjalnego oddziaływania pól elektromagnetycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Parafia nie wykazała swojego interesu prawnego jako strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ obszar oddziaływania stacji bazowej, zgodnie z przepisami, nie obejmuje jej nieruchomości.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę zależy od tego, czy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który to obszar musi być rozumiany jako teren z ograniczeniami w zagospodarowaniu wynikającymi z przepisów prawa. Analiza projektu budowlanego wykazała, że obszar przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych nie obejmuje działki Parafii, a odległość od inwestycji jest znaczna. Podnoszone przez Parafię kwestie miały charakter interesu faktycznego, a nie prawnego.
Czy postępowanie wznowieniowe, zainicjowane na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może być wykorzystane do merytorycznej kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli strona nie wykazała swojego statusu strony w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie wznowieniowe w przypadku powołania się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ma na celu przede wszystkim zapewnienie pominiętej stronie prawa do udziału w sprawie. Jeśli strona nie była stroną w pierwotnym postępowaniu, organ odmawia uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a sąd kontroluje legalność tej odmowy, a nie merytoryczną zasadność pierwotnej decyzji.
Uzasadnienie
Celem postępowania wznowieniowego jest sprawdzenie istnienia kwalifikowanych wad procesowych. W przypadku braku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony), organ odmawia uchylenia decyzji. Sądowa kontrola ogranicza się do oceny prawidłowości tej odmowy, a nie do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy.
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontekście obszaru Natura 2000, jeśli inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość strony?
Odpowiedź sądu
Nie, ocena zasadności zarzutu dotyczącego wymaganej decyzji środowiskowej mogłaby nastąpić w postępowaniu wznowieniowym tylko w sytuacji, gdyby obszar oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej obejmował działkę strony, czego strona nie wykazała.
Uzasadnienie
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o ochronie środowiska i konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie mogły być rozpatrzone merytorycznie, ponieważ strona nie wykazała swojego statusu strony w pierwotnym postępowaniu, co było warunkiem koniecznym do takiej oceny w ramach postępowania wznowieniowego.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy przesłanka wznowienia nie wystąpiła.
P.b. art. 28 § 2
Ustawa - Prawo budowlane
Określa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę (inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu).
P.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu budowlanego jako terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść i wykonywanie prawa własności.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
W granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości.
u.u.o.ś. art. 71 § 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.o.ś. art. 59 § 2 pkt 1
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.o.ś. art. 5
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 art. 314
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego.
Dz. U. z 2005 r., nr 219, poz. 1864
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie
Dz. U. z 2016 r. poz. 71
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Parafia nie wykazała swojego interesu prawnego jako strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ obszar oddziaływania stacji bazowej nie obejmuje jej nieruchomości. • Postępowanie wznowieniowe nie służy merytorycznej kontroli pierwotnej decyzji, lecz sprawdzeniu wad procesowych. • Analiza projektu budowlanego i przepisów odrębnych wykazała brak przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych na nieruchomości Parafii.
Odrzucone argumenty
Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa, z pominięciem Parafii jako strony. • Inwestycja oddziałuje negatywnie na nieruchomość Parafii i Sanktuarium. • Należało przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko, w tym na obszar Natura 2000.
Godne uwagi sformułowania
obszar oddziaływania musi być rozumiany jako teren z ograniczeniami w zagospodarowaniu, w tym zabudowy • nie chodzi o jakiekolwiek oddziaływanie w znaczeniu potocznym, faktycznym – lecz tylko o oddziaływanie w sensie prawnym • nie jest wykluczony interes prawny podmiotów mających tytuł prawny do działek, nad którymi przekroczony będzie dopuszczalny poziom promieniowania elektromagnetycznego, mimo że będzie to występować na znacznych wysokościach, w miejscach niedostępnych dla ludności • takiego interesu nie mają właściciele nieruchomości, które w ogóle nie są objęte zasięgiem ponadnormatywnego promieniowania elektromagnetycznego • postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym • podnoszone przez Parafię w toku postępowania wznowieniowego kwestie odnoszące się do znaczenia Sanktuarium i ilości pielgrzymów odwiedzających to miejsce nie stanowią o jej interesie prawnym, lecz interesie faktycznym
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Romanczuk
sędzia
Elżbieta Trykoszko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji emitujących pola elektromagnetyczne (np. stacje bazowe), oraz interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania' i 'interesu prawnego'."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wpływu inwestycji na nieruchomość strony oraz interpretacji przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście postępowania wznowieniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy stacji bazowych telefonii komórkowej i potencjalnych obaw mieszkańców/instytucji o ich wpływ. Wyjaśnia kluczowe kwestie prawne dotyczące statusu strony w postępowaniu administracyjnym.
“Czy budowa stacji telefonii komórkowej narusza prawa parafii? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną w postępowaniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.