II SA/BK 744/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. B. na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie sprostowania zapisów w rejestrze gruntów. Skarżący domagał się wpisania Skarbu Państwa – Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa jako właściciela działki nr [...] zamiast Gminy S. oraz wpisania siebie jako władającego zamiast dzierżawcy. Argumentował, że Gmina S. stała się właścicielem przez pomyłkę po reformie samorządowej, a on sam był dzierżawcą. Organy administracji, począwszy od Starosty S., a następnie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a. Wskazały, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest właścicielem ani władającym nieruchomością, a jej stan prawny jest uregulowany – właścicielem jest Gmina S., co potwierdza księga wieczysta i decyzja komunalizacyjna. Podkreślono, że dzierżawcy gruntów nie są ujawniani w ewidencji gruntów według obecnych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd stwierdził, że odmowa wszczęcia postępowania była zasadna, ponieważ skarżący nie posiadał interesu prawnego do żądania zmian w ewidencji gruntów. Zgodnie z Prawem geodezyjnym i kartograficznym, wnioskować o aktualizację danych mogą właściciele, użytkownicy wieczyści, posiadacze samoistni (w określonych sytuacjach) oraz inne podmioty wskazane w przepisach. Skarżący nie spełniał tych kryteriów, a jego przeszłe statusy dzierżawcy czy potencjalne roszczenia nie dawały mu legitymacji procesowej. Sąd podkreślił, że kontrola legalności odbywa się według stanu prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu, a w tym przypadku brak interesu prawnego był oczywisty od początku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów i budynków oraz stosowanie art. 61a K.p.a. w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz interpretacją przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Może być pomocne w sprawach dotyczących legitymacji procesowej w postępowaniach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która była dzierżawcą nieruchomości, ale nie jest jej właścicielem ani władającym, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w celu sprostowania zapisów w rejestrze gruntów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego, jeśli stan prawny nieruchomości jest uregulowany, a ona sama nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o aktualizację danych ewidencyjnych zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do żądania aktualizacji danych ewidencyjnych. Legitymację procesową w tym zakresie posiadają właściciele, użytkownicy wieczyści, a w określonych sytuacjach samoistni posiadacze. Przeszły status dzierżawcy, brak aktualnego władania nieruchomością oraz uregulowany stan prawny nieruchomości wykluczają możliwość uznania skarżącego za stronę postępowania.
Czy odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest dopuszczalna, gdy brak legitymacji procesowej wnioskodawcy jest oczywisty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wszczęcia postępowania jest dopuszczalna, gdy brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Uzasadnienie
Instytucja odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. powinna być stosowana w sytuacjach, gdy brak podstaw do wszczęcia postępowania jest ewidentny na pierwszy rzut oka, bez potrzeby szczegółowego postępowania dowodowego czy wykładni przepisów. W niniejszej sprawie oczywisty brak interesu prawnego skarżącego uzasadniał zastosowanie tej instytucji.
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.g.k. art. 20 § 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa, jakie podmioty są wykazywane w ewidencji gruntów jako właściciele lub inne podmioty władające.
p.g.k. art. 24 § 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Określa przesłanki i podmioty uprawnione do wnioskowania o aktualizację danych w ewidencji gruntów.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego i interesu prawnego.
rozp. MRPiT art. 12
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27 lipca 2021r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Uszczegóławia krąg podmiotów uprawnionych do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie skargi na postanowienie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest właścicielem ani władającym nieruchomością. • Stan prawny nieruchomości jest uregulowany, a właściciel (Gmina S.) jest znany i ujawniony w księdze wieczystej oraz ewidencji gruntów. • Dzierżawcy gruntów nie są ujawniani w ewidencji gruntów według obowiązujących przepisów. • Brak interesu prawnego skarżącego jest oczywisty i uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie prawa do prawdy (art. 54 ust. 1 Konstytucji RP). • Sprostowanie dokumentu urzędowego może nastąpić z urzędu na sygnał obywatela. • Zmiany wprowadzone w dokumentach po wytoczeniu powództwa mogły skutkować co najwyżej umorzeniem postępowania, a nie odmową jego wszczęcia.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy • przepis art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi normę lex specialis wobec art. 28 K.p.a. wyłączając ten ostatni • zastosowanie instytucji określonej w art. 61a §1 K.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty
Skład orzekający
Elżbieta Trykoszko
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Roleder
członek
Barbara Romanczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych gruntów i budynków oraz stosowanie art. 61a K.p.a. w przypadku oczywistego braku legitymacji procesowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ewidencją gruntów i budynków oraz interpretacją przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Może być pomocne w sprawach dotyczących legitymacji procesowej w postępowaniach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na szczegółową analizę legitymacji procesowej i stosowania art. 61a K.p.a. w kontekście ewidencji gruntów.
“Kto może żądać sprostowania rejestru gruntów? Sąd wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.