II SA/Bk 742/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2006-01-24
NSAinneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnyurlop wychowawczydodatek opiekuńczyokres zatrudnieniaprawo pracypomoc społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z powodu niespełnienia wymogu 6-miesięcznego okresu zatrudnienia bezpośrednio przed urlopem wychowawczym.

Skarżąca M. S. domagała się przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem podczas urlopu wychowawczego. Organ odmówił, wskazując na niespełnienie wymogu 6-miesięcznego zatrudnienia bezpośrednio przed urlopem. Skarżąca argumentowała, że okresy zwolnienia lekarskiego i urlopu macierzyńskiego powinny być zaliczone do okresu zatrudnienia. Sąd uznał, że definicja 'zatrudnienia' w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym i nie obejmuje okresów innych niż stosunek pracy, służbowy lub umowa nakładcza, oddalając tym samym skargę.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej M. S. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Decyzja organu pierwszej instancji, utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opierała się na art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że dodatek nie przysługuje osobie, która bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Skarżąca podnosiła, że okresy zwolnienia lekarskiego i urlopu macierzyńskiego powinny być wliczane do wymaganego okresu zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że definicja 'zatrudnienia' zawarta w ustawie o świadczeniach rodzinnych oraz ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest przepisem szczególnym (lex specialis) i nie obejmuje okresów innych niż stosunek pracy, stosunek służbowy czy umowa o pracę nakładczą. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące ustalania stażu pracy nie mają zastosowania w tym kontekście, a organy administracji powinny stosować wyłącznie przepisy szczególne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, okresy zwolnienia lekarskiego i urlopu macierzyńskiego nie są zaliczane do okresu zatrudnienia w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, które stanowią przepisy szczególne.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych oraz ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu definiują 'zatrudnienie' jako stosunek pracy, służbowy lub umowę nakładczą. Przepisy te są lex specialis w stosunku do Kodeksu pracy i nie obejmują innych okresów, takich jak zwolnienie lekarskie czy urlop macierzyński, przy ustalaniu prawa do dodatku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia bezzasadnej skargi.

u.ś.r. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Określa zasady przyznawania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego.

u.ś.r. art. 10 § ust. 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Określa przypadki, w których dodatek nie przysługuje, w tym wymóg 6-miesięcznego zatrudnienia bezpośrednio przed urlopem wychowawczym.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § ust. 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definiuje 'zatrudnienie' jako zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

u.z.p.b. art. 2 § ust. 25

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definiuje 'zatrudnienie' jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą.

k.p. art. 186 § § 1

Kodeks pracy

Dotyczy sposobu ustalania stażu pracy związanego z nabyciem uprawnienia do urlopu wychowawczego, nie ma zastosowania do ustalania prawa do dodatku.

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku art. 3

Dotyczy sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Definicja 'zatrudnienia' w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym (lex specialis) i nie obejmuje okresów innych niż stosunek pracy, służbowy lub umowa nakładcza. Okresy zwolnienia lekarskiego i urlopu macierzyńskiego nie mogą być zaliczane do 6-miesięcznego okresu zatrudnienia wymaganego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że okresy zwolnienia lekarskiego i urlopu macierzyńskiego powinny być zaliczone do okresu zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym (Lex specialis) w stosunku do przepisów kodeksu pracy i określa szczegółowo kwestie przyznawania dodatku do zasiłku rodzinnego, w tym wymaganego okresu zatrudnienia. Przez 'zatrudnienie' w rozumieniu tej ustawy należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowę o pracę nakładczą. Przepisy te zatem jednoznacznie określają jakie okresy można zaliczyć do okresu zatrudnienia w rozumieniu tych ustaw i nie może być tu mowy o jakiejkolwiek dowolności przy ustalaniu okresu zatrudnienia uprawniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego.

Skład orzekający

Anna Sobolewska-Nazarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Trykoszko

członek

Wojciech Stachurski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji 'zatrudnienia' na potrzeby świadczeń rodzinnych oraz relacji między przepisami szczególnymi a ogólnymi (np. Kodeksem pracy)."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych i jego interpretacji w kontekście innych ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wielu rodziców ubiegających się o świadczenia, jednak interpretacja przepisów jest dość techniczna i oparta na definicjach ustawowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 742/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko
Wojciech Stachurski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 10ust. 1, art. 3 ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Tezy
Przepis art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. - o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym (Lex specialis) w stosunku do przepisów kodeksu pracy i określa szczegółowo kwestie przyznawania dodatku do zasiłku rodzinnego, w tym wymaganego okresu zatrudnienia. Przez "zatrudnienie" w rozumieniu tej ustawy należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowę o pracę nakładczą.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie asesor WSA Wojciech Stachurski,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego Oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., powołując się na art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz § 3 Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku
w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 213, poz. 2162), odmówił przyznania na rzecz skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko – S. Ł., z tytułu sprawowania opieki nad nim w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Powodem odmowy przyznania tegoż świadczenia było nie pozostawanie przez skarżącą bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego w stosunku pracy przez okres sześciu miesięcy. Organ wskazał, iż skarżąca była zatrudniona w gospodarstwie rolnym od [...] stycznia 2005 roku do [...] marca 2005 roku, natomiast w okresie od [...] sierpnia 2004 roku do [...] stycznia 2005 roku nie pozostawała w stosunku pracy i w związku z tym pobierała świadczenie macierzyńskiego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na syna S. Ł..
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła pani M. S.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzję z dnia [...] czerwca 2005 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przytaczając tożsamą argumentacje. Ponadto Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz rozporządzenie regulujące te kwestie. Na tej też podstawie wskazało, iż pani M. S. udowodniła, że pozostawała w zatrudnieniu w okresie od [...] marca do [...] sierpnia 2004 roku, a następnie od [...] stycznia do [...] lutego 2005 roku. Od dnia [...] marca 2005 roku za zgodą pracodawcy skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym. Zestawienie tych faktów w ocenie Kolegium potwierdza, że w świetle przepisów art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje skarżącej prawo do omawianego dodatku, ponieważ bezpośrednio przez uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu jedynie przez okres niespełna 2 miesięcy. Natomiast art. 186 § 1 kp dotyczy jedynie sposobu ustalania stażu pracy związanego z ustalaniem prawa do urlopu wychowawczego, gdyż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisy wykonawcze do tej ustawy jako przepisy specjalne ustalają inny tryb ustalania okresu pracy upoważniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego.
W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani M. S. podtrzymała zarzuty wskazane w odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją nie naruszyły bowiem przepisów ustawy z dnia z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 213, poz. 2162).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje m.in. matce uprawnionej do urlopu wychowawczego, jeżeli dziecko pozostaje pod jej faktyczną opieką, nie dłużej jednak niż przez okres wskazany w tym przepisie. W myśl ust. 5 tegoż przepisu dodatek ten nie przysługuje osobie która:
1. bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
2. podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
3. dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu albo w żłobku, przedszkolu lub innej instytucji zapewniającej dzienną opiekę lub w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
4. w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego.
W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż skarżącej nie przysługuje uprawnienie do uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego z uwagi na to, że skarżąca bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Bezspornie również w ocenie Sądu pani M. S. udowodniła, że pozostawała w zatrudnieniu w okresie od [...] marca do [...] sierpnia 2004 roku, a następnie od [...] stycznia do [...] lutego 2005 roku. Powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w zaświadczeniu nr [...] z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B., Inspektoratu w Z., w którym wskazano iż w tym okresie skarżąca była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego (akta administracyjne).
Od dnia [...] marca 2005 roku za zgodą pracodawcy skarżąca przebywa na urlopie wychowawczym. Niewątpliwie zatem skarżąca w okresie od [...] sierpnia 2004 roku do [...] stycznia 2005 roku nie pozostawała w stosunku pracy, a w okresie od [...] września 2004 roku przebywała na urlopie macierzyńskim i w związku z tym pobierała świadczenie macierzyńskiego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zaświadczenie z ZUS k. 13 akt sprawy).
Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest więc ustalenie czy okres od dnia [...] sierpnia 2004 roku do dnia [...] stycznia 2005 roku, kiedy to skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim i urlopie macierzyńskim, winien być zaliczony do okresu zatrudnienia uprawniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. W tym bowiem jedynie zakresie skarżąca i organ administracji mają odmienne wnioski.
W świetle art. 3 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych obowiązującej w dacie składania wniosku przez skarżącą i wydania decyzji, przez "zatrudnienie" należy rozumieć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W art. 2 ust. 25 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2003 roku, nr 58, poz. 514) wskazano, iż "zatrudnienie" oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą.
Przepisy te zatem jednoznacznie określają jakie okresy można zaliczyć do okresu zatrudnienia w rozumieniu tych ustaw i nie może być tu mowy o jakiejkolwiek dowolności przy ustalaniu okresu zatrudnienia uprawniającego do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Trafnie zatem organ II instancji wskazał, iż przepisy Kodeksu pracy nie mogą mieć w tej sprawie zastosowania. Niewątpliwie art. 186 § 1 Kodeksu pracy służy całkowicie innemu celowi, a mianowicie reguluje sposób obliczania stażu pracy związanego z nabyciem uprawnienia do urlopu wychowawczego. Przepis natomiast art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przepisem szczególnym (lex specialis) i dookreśla szczegółowo kwestie przyznawania dodatku do zasiłku rodzinnego, w tym wymaganego okresu zatrudnienia. Organ administracji publicznej może zatem stosować tylko przepisy szczególne i na ich podstawie ustalać kto spełnia kryteria określone w tej ustawie.
O takim rozumieniu wzajemnej relacji obu ustawy świadczy nie tylko wykładnia językowa ich treści, ale również systematyka i cel wskazanych regulacji.
Mając powyższe na uwadze zasadnie organy obu instancji uznały, iż skarżącej nie przysługuje uprawnienie do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Stąd skargę oddalono (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI