II SA/Bk 741/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-02-15
NSAinneŚredniawsa
świadczenie przedemerytalnezatrudnieniebezrobocierozwiązanie stosunku pracyprzyczyny dotyczące zakładu pracyupadłość pracodawcyprawo pracyubezpieczenia społeczne

Sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego, uznając, że rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w rozumieniu ustawy.

Skarżący W. P. O. domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego, argumentując, że jego zwolnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, co potwierdził późniejszy wyrok sądu cywilnego i ogłoszenie upadłości firmy. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznały jednak, że rozwiązanie stosunku pracy nie było bezpośrednim następstwem okoliczności wskazanych w ustawie jako "przyczyny dotyczące zakładu pracy", co uniemożliwiło przyznanie świadczenia.

Sprawa dotyczyła wniosku W. P. O. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Skarżący był zatrudniony w Fabryce Maszyn Rolniczych "[...]" S.A. do 31 października 2001 r., kiedy to umowa została rozwiązana za wypowiedzeniem przez pracodawcę. W. P. O. twierdził, że przyczyną wypowiedzenia była trudna sytuacja ekonomiczna zakładu, która doprowadziła do ogłoszenia jego upadłości w lutym 2002 r. Ponadto, późniejszy wyrok sądu cywilnego uznał sposób rozwiązania umowy za niezgodny z prawem, zasądził odszkodowanie i spowodował zmianę treści świadectwa pracy, wskazując na wypowiedzenie przez pracodawcę. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie spełnił warunku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, zgodnie z definicją ustawową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podkreślając, że dla uznania rozwiązania stosunku pracy za "z przyczyn dotyczących zakładu pracy" konieczne jest bezpośrednie następstwo jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, takich jak ogłoszenie upadłości pracodawcy, jego likwidacja czy likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych. Sąd uznał, że sama trudna sytuacja ekonomiczna zakładu, która następnie doprowadziła do upadłości, nie jest wystarczająca, jeśli ustanie stosunku pracy nie było bezpośrednim następstwem tych zdarzeń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, aby uznać rozwiązanie stosunku pracy za "z przyczyn dotyczących zakładu pracy", konieczne jest stwierdzenie, że ustanie stosunku pracy jest bezpośrednim następstwem jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 20a ustawy, takich jak ogłoszenie upadłości pracodawcy, jego likwidacja lub likwidacja stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych. Sama trudna sytuacja ekonomiczna, która następnie doprowadziła do upadłości, nie jest wystarczająca.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny zinterpretował pojęcie "przyczyny dotyczące zakładu pracy" zgodnie z legalną definicją zawartą w ustawie, która wymaga bezpośredniego związku między ustaniem stosunku pracy a konkretnymi zdarzeniami (upadłość, likwidacja itp.). Stwierdzono, że trudna sytuacja ekonomiczna, która doprowadziła do upadłości, nie jest tożsama z upadłością jako bezpośrednią przyczyną zwolnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.z.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Dla uznania rozwiązania stosunku pracy z "przyczyn dotyczących zakładu pracy" konieczne jest bezpośrednie następstwo jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 20a tej ustawy.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 3 § ust. 1 pkt 20a

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja "przyczyn dotyczących zakładu pracy", obejmująca m.in. ogłoszenie upadłości pracodawcy, jego likwidację lub likwidację stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych.

k.p. art. 97 § § 3

Kodeks pracy

u.o.r.p.n.p.

Ustawa z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

u.ś.p. art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych

Uprawnienia do świadczenia należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dniu uznania za osobę bezrobotną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rozwiązanie stosunku pracy z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej zakładu pracy, która następnie doprowadziła do upadłości, stanowi "przyczyny dotyczące zakładu pracy" uprawniające do świadczenia przedemerytalnego. Naruszenie art. 8, 9, 11, 77, 80 i 107 § 3 kpa przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Aby uznać, że rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nastąpiło z "przyczyn dotyczących zakładu pracy" konieczne jest stwierdzenie, że ustanie stosunku pracy jest bezpośrednim następstwem jednej z okoliczności wymienionych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 20 a tej ustawy. Nie wystarczy natomiast stwierdzenie, iż powodem wypowiedzenia stosunku pracy przez pracodawcę była trudna ekonomiczna sytuacja zakładu pracy, która następnie doprowadziła do ogłoszenia upadłości tego zakładu.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący sprawozdawca

Anna Sobolewska-Nazarczyk

sędzia

Elżbieta Trykoszko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przyczyny dotyczące zakładu pracy\" w kontekście świadczeń przedemerytalnych i konieczności bezpośredniego związku z ustawowymi przesłankami (upadłość, likwidacja itp.), a nie tylko ogólną trudną sytuacją ekonomiczną pracodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2001 r. w zakresie świadczeń przedemerytalnych. Interpretacja definicji "przyczyny dotyczące zakładu pracy" może być stosowana analogicznie w innych kontekstach prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacyjnego dotyczącego prawa do świadczeń przedemerytalnych, które może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

Czy trudna sytuacja firmy to to samo co zwolnienie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 741/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-02-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Elżbieta Trykoszko
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art. 37 k
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Tezy
Aby uznać, że rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy konieczne jest stwierdzenie, że ustanie stosunku pracy jest bezpośrednim następstwem jednej z okoliczności wyminionych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 20a tej ustawy. Nie wystarczy natomiast stwierdzenie, że powodem wypowiedzenia stosunku pracy przez pracodawcę była trudna ekonomiczna sytuacja zakładu pracy, która następnie doprowadziła do ogłoszenia upadłości tego zakładu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W. P. O. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę.-
Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 VII 2004 r. W. P. O. wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w B. o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego od dnia 1 XI 2001 r. Decyzją z dnia [...] VIII 2004 r. wydaną z upoważnienia Starosty Powiatu B. organ odmówił przyznania żądanego świadczenia. W motywach tej decyzji ustalono, że W. O. od 1 IX 1961 r. do 31 X 2001 r. był zatrudniony w Fabryce Maszyn Rolniczych "[...]" S.A. w Cz. B. Umowa o pracę została z nim rozwiązana bez wypowiedzenia z winy pracownika. W związku z tym decyzją z dnia [...] XI 2001 r. odmówiono mu przyznania z dniem 8 XI 2001 r. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Prawo to przyznano mu od dnia 8 V 2002 r. w wysokości 572, 10 zł miesięcznie. W wymienionym na wstępie wniosku wnioskodawca podał, iż w wyniku procesu sądowego Sąd uznał za niezgodny z prawem sposób rozwiązania z nim umowy o pracę, zasądził mu odszkodowanie z tego tytułu i spowodował zmianę treści świadectwa pracy. Na podstawie tego wyroku Fabryka Maszyn Rolniczych "[...]" wystawiła nowe świadectwo pracy stwierdzające, iż "stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 Kodeksu pracy)". Fakty te wnioskodawca udowodnił odpowiednimi załączonymi do akt dokumentami. Organ uznał jednak, iż nie spełnił on obowiązujących do dnia 31 XII 2001 r. ustawowych warunków (z art. 37 k ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r. z późn. zm.) do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego i z tego powodu odmówił mu przyznania żądanego świadczenia.
Od wymienionej decyzji W. O. wniósł odwołanie, kwestionując ustalenie, iż nie spełnił warunku do uzyskania prawa do spornego świadczenia. W szczególności stwierdził, iż spełnił warunek zawarty w art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 XII 2001 r., gdyż do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lat dla mężczyzn.
Decyzją z dnia [...] IX 2004 r. Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 29 ust. 2 ustawy z 30 IV 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) uprawnienia skarżącego do świadczenia emerytalnego należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dniu uznania go za osobę bezrobotną, to jest w dniu 8 XI 2001 r. Skarżący nie spełnił żądnego z czterech warunków do nabycia tego świadczenia, określonych w pkt. 1 – 4 art. 37 k ust. 1 ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W szczególności nie spełnił on warunków wskazanych w punktach 3 i 4 tego przepisu, gdyż rozwiązanie z nim stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy ani w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 XII 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 85 ze zm.).
Na wymienioną decyzję W. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zarzucił jej naruszenie art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dnia 14 XII 1994 r. przez odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego i błędne uznanie, że rozwiązanie z nim stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż 4 miesiące po wypowiedzeniu umowy o prace została ogłoszona upadłość zakładu pracy. Zarzucił również naruszenie art. 8, 9, 11, 77, 80 i 107 § 3 kpa przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podał, iż przyczyną wypowiedzenia mu umowy o pracę była trudna sytuacja ekonomiczna zakładu pracy, co 4 miesiące później, w dniu 22 II 2002 r. spowodowało ogłoszenie upadłości tego przedsiębiorstwa. Ta trudna sytuacja stała się powodem działań oszczędnościowych w zakładzie pracy, w tym też redukcji zatrudnienia. Rozwiązanie umowy o pracę ze skarżącym nastąpiło więc z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy a wobec ponad 40 – letniego stażu pracy skarżący spełnił warunek do uzyskania prawa do spornego świadczenia.
W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uznał, iż skarga jest nieuzasadniona a zaskarżona nią decyzja odpowiada obowiązującemu prawu.
Wobec wieku skarżącego (ur. 30 IV 1947 r.), który w dacie rozwiązania z nim stosunku pracy ukończył 54 lata, dokładniejszej analizy wymagają tylko przepisy art. 37 k ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które nie uzależniają prawa do świadczenia przedemerytalnego od ukończenia określonego wieku.
Przepis art. 37 k. ust. 1 pkt 3 tej ustawy uzależniał nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego od uzyskania przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osoba ta osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący, dla mężczyzny, 40 lat. Wnioskodawca bezspornie spełnia warunek 40 lat pracy w warunkach uprawniających do emerytury. Wnioskami zawartymi w skardze chciałby też wykazać, iż powodem rozwiązania umowy o pracę była trudna sytuacja zakładu pracy wymuszająca konieczność redukcji zatrudnienia, co też po upływie kilku miesięcy doprowadziło do ogłoszenia upadłości zatrudniającego go przedsiębiorstwa. Podane wyżej okoliczności nie były kwestionowane, lecz ich ustalenie – wbrew zarzutom ze skargi – było bezprzedmiotowe. Nie mogły one bowiem wpłynąć na treść decyzji rozstrzygającej wniosek skarżącego. Zawarte w omówionym przepisie ustawowe określenie "z przyczyn dotyczących zakładu pracy" nie może bowiem być rozumiane inaczej, niż uznał to za stosowne ustawodawca w legalnej definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 20 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z tym przepisem ilekroć ustawa używa pojęcia "przyczyny dotyczące zakładu pracy" oznacza to rozwiązanie stosunku pracy z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy z powodu śmierci pracodawcy lub z powodu przejścia zakładu na innego pracodawcę. Aby więc uznać, że rozwiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) nastąpiło z "przyczyn dotyczących zakładu pracy" konieczne jest stwierdzenie, że ustanie stosunku pracy jest bezpośrednim następstwem jednej z okoliczności wymienionych w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 20 a tej ustawy. Nie wystarczy natomiast stwierdzenie, iż powodem wypowiedzenia stosunku pracy przez pracodawcę była trudna ekonomiczna sytuacja zakładu pracy, która następnie doprowadziła do ogłoszenia upadłości tego zakładu.
Sposób rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy w fabryce "[...]" w Cz. B. wykazuje dokument w postaci świadectwa pracy. Korzysta on z domniemania prawdziwości, chyba żeby jego treść została obalona innymi dowodami. Wynika z niego, iż umowa o pracę z W. P. O. została rozwiązana przez fabrykę "[...]" z dniem 31 X 2001 r. za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę (art. 97 § 3 Kodeksu pracy). Ponieważ upadłość tego zakładu pracy została ogłoszona dopiero w lutym 2002 r. ustanie stosunku pracy nie mogło być następstwem tej upadłości. W sprawie też nie wykazano, że ustanie stosunku pracy było następstwem innych okoliczności wskazanych przepisem art. 3 ust 1 pkt 20 a omawianej ustawy. Dotyczy to również przyczyny rozwiązania stosunku pracy wskazanej w przepisie art. 37 k ust 1 pkt. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to jest z powodu niewypłacalności pracodawcy w rozumieniu ustawy z 29 XII 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 85 ze zm.).
Należy więc uznać, iż w sprawie nie miało miejsce zarzucone skargą naruszenie przepisów prawa. Wobec bowiem bezspornego stanu faktycznego zbędne było prowadzenie dowodów w celu ustalenia trudnej sytuacji materialnej zakładu pracy w dacie rozwiązania ze skarżącym stosunku pracy, gdyż fakt ten nie ma znaczenia dla wyniku sprawy.
Dlatego na mocy art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI