II SA/Bk 740/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2022-12-06
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
kara pieniężnazniszczenie drzewprzywrócenie terminudoręczenieKodeks postępowania administracyjnegobrak winyzwolnienie lekarskiesamorządowe kolegium odwoławczeWojewódzki Sąd Administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o karze pieniężnej za zniszczenie drzew, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.

Skarżący J.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. nakładającej karę pieniężną za zniszczenie drzew, powołując się na chorobę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy, a zwolnienie lekarskie nie stanowiło przeszkody uniemożliwiającej podjęcie czynności lub skorzystanie z pomocy osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. Wójt wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 159 520,00 zł za zniszczenie 29 drzew. Decyzja została wysłana skarżącemu, jednak nie odebrał jej w terminie, co skutkowało fikcją doręczenia. Po otrzymaniu upomnienia, skarżący odebrał decyzję osobiście przez żonę i złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując to chorobą i przebywaniem na zwolnieniu lekarskim. SKO odmówiło przywrócenia terminu, wskazując, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, a zwolnienie lekarskie nie wykluczało możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia braku winy spoczywa na stronie, a skarżący nie wykazał nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających mu podjęcie czynności, zwłaszcza że korzystał z pomocy rodziny w innych sytuacjach i mógł wynająć pełnomocnika. Sąd uznał również, że doręczenie decyzji organu I instancji było skuteczne w trybie art. 44 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, choroba i zwolnienie lekarskie same w sobie nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu, jeśli strona nie uprawdopodobni braku winy w uchybieniu terminu, a zwłaszcza gdy istniała możliwość skorzystania z pomocy osób trzecich lub podjęcia innych czynności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Pomimo choroby i zwolnienia lekarskiego, skarżący miał możliwość skorzystania z pomocy rodziny, która zamieszkiwała z nim lub w pobliżu, a także mógł wynająć pełnomocnika. Okoliczności choroby nie były na tyle nagłe i nieprzezwyciężalne, aby uniemożliwić mu podjęcie czynności procesowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 44 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 44 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzzzzn²

k.p.a. art. 42

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Choroba i zwolnienie lekarskie nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia, zwłaszcza przy możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich. Doręczenie decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. było skuteczne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy. Naruszenie art. 7, 77 § 1 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego w zakresie możliwości odbioru korespondencji przez żonę skarżącego. Naruszenie art. 6 w zw. z art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z prawdą obiektywną. Naruszenie art. 7 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego w przedmiocie niemożliwości doręczenia decyzji. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy i pominięcie argumentów o wadliwości doręczeń. Naruszenie art. 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych założeniach. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP oraz art. 58 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku działania na podstawie i w granicach przepisów prawa.

Godne uwagi sformułowania

Samo zaś zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie to opiera się na domniemaniu prawnym, że przesyłka dotarła do rąk adresata.

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Dudar

sędzia

Marek Leszczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście choroby i doręczeń w trybie art. 44 k.p.a."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie kluczowe są kwestie braku winy i skuteczności doręczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej – przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, co jest częstym problemem dla wielu stron postępowań. Interpretacja przepisów o doręczeniach i braku winy jest istotna dla praktyków.

Choroba usprawiedliwieniem dla niedotrzymania terminu? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na przywrócenie terminu w postępowaniu administracyjnym.

Dane finansowe

WPS: 159 520 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 740/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Grzegorz Dudar
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Przywrócenie terminu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 42, 43, 58 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzew oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Wójt Gminy G. (dalej jako: "Wójt") wymierzył J. S.(dalej jako: "skarżący") administracyjną karę pieniężną w wysokości 159 520,00 zł za zniszczenie drzew gatunek: lipa drobnolistna 13 szt., klon jawor – 5 szt., klon zwyczajny – 5 szt., dąb czerwony – 6 szt., brzoza brodawkowata – 1 szt. Rosnących na działce nr [...] obręb Z. W punkcie 2 decyzji Wójt odroczył uiszczenie wymierzonej kary w wysokości 70 % (111 664,00 zł) na okres 5 lat, gdyż stopień zniszczenia drzew nie wyklucza zachowania ich żywotności. W punkcie 3 decyzji wskazał, że uiszczenie wymierzonej kary w wysokości 30 % (47 856,00 zł) następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja ta została przesłana skarżącemu na adres zamieszkania, jednak nie odebrał on przesyłki w terminie,
w związku z czym została ona złożona do akt ze skutkiem doręczenia dnia [...] czerwca 2022 r.
Po przesłaniu przez Wójta skarżącemu upomnienia i wezwania do wykonania obowiązku zapłaty administracyjnej kary pieniężnej (pismo odebrał osobiście), skarżący upoważnił swoją żonę do odebrania przedmiotowej decyzji. Żona skarżącego decyzję odebrała w dniu [...] lipca 2022 r.
W dniu [...] lipca 2022 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji. We wniosku tym podał, że zachowanie terminu było niemożliwe z uwagi na jego chorobę i przebywanie na zwolnieniu lekarskim od kwietnia 2022 r. We wniosku skarżący zawarł także odwołanie od decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną.
Samorządowo Kolegium Odwoławcze w S. (dalej jako: "SKO") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że w niniejszym przypadku strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Samo zaś zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu.
SKO wskazało, że powoływana we wniosku okoliczność przebywania na zwolnieniu lekarskim nie była przeszkodą nie dającą się przezwyciężyć, aby dokonać czynności w postaci sporządzenia i wniesienia odwołania. Strona nie wykazała w żaden sposób, że sytuacja w jakiej się znalazła była nagła i uniemożliwiała podjęcie jakichkolwiek czynności w sprawie, w tym wyręczenia się osobami trzecimi.
SKO stwierdziło, że decyzja Wójta została przesłana skarżącemu, jednak nie odebrał on listu, pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki przez doręczyciela. Po bezskutecznym upływie terminu awizowania przesyłka została zwrócona do nadawcy. Zdaniem SKO, w takiej sytuacji przepisy prawa nakazują przyjąć tzw. fikcję doręczenia, o jakiej mowa w art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a."), która wywołuje skutki niemal identyczne z doręczeniem właściwym. Pierwsze awizo zostało pozostawione przez listonosza w oddawczej skrzynce pocztowej adresata w dniu [...]czerwca 2022 r., a zatem termin o jakim mowa w art. 44 § 1 k.p.a. upłynął w dniu [...] czerwca 2022 r. Stąd SKO wywiodło, że z tym dniem przepisy nakazują przyjąć datę doręczenia decyzji i wobec tego 14-dniowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu [... lipca 2022 r. W tym czasie skarżący wprawdzie przebywał na zwolnieniu lekarskim, jednak mógł podjąć działania w celu odebrania listu z placówki pocztowej, tym bardziej, że był on poinformowany o prowadzonym postępowaniu i brał w nim czynny udział. W pewnym momencie przestał odbierać korespondencję z Urzędu Gminy, nie informował jednak organu o przeszkodach czy zmianie miejsca zamieszkania. SKO zwróciło uwagę, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od września 2021 r., a od [...]marca 2022 r. do [...] sierpnia 2022 r. praktycznie ciągle z kilkudniowymi przerwami. Według wydruku z platformy usług elektronicznych ZUS zwolnienia te nie wiązały się z pobytem w szpitalu. W tym czasie, będąc już na zwolnieniu lekarskim, skarżący uczestniczył w postępowaniu poprzedzającym wydanie skarżonej decyzji, w tym odbierał w miejscu zamieszkania korespondencję (w dniu [...]kwietnia 2022 r. od pracownika UG G. oraz w dniu [...] kwietnia 2022 r. od doręczyciela Poczty Polskiej) i złożył pismo z dnia [...] maja 2022 r. w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania (nadane w UP w S. w dniu [...] maja 2022 r.). Ponadto, jak wynika z pism skarżącego posiada on dużą rodzinę, dziesięcioro dzieci oraz żonę. Zatem nawet w przypadku własnej niedyspozycji zdrowotnej w stopniu uniemożliwiającym podjęcie czynności osobiście, możliwe było wyręczenie się członkami rodziny.
Dodatkowo, jak zauważa organ, skarżący już po doręczeniu decyzji działał sam, jak i przez członków rodziny – udzielił pełnomocnictwa żonie, która odebrała decyzję, złożył wniosek o przywrócenie terminu, a nawet osobiście stawił się w siedzibie SKO w celu zapoznania się z aktami.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zarzucił postanowieniu naruszenie:
- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, w sytuacji gdy skarżący przedłożył zwolnienia lekarskie, a tym samym niewłaściwe uznanie, że skarżący obowiązany był do wykazania, iż nie był w stanie wyręczyć się osobami trzecimi przy dokonaniu rzeczonych czynności oraz nieuprawnione oczekiwanie by skarżący w chorobie podejmował kroki, których nie był w stanie wykonać w czerwcu 2022 r.,
- art. 7, 77 § 1 k.p.a., który oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy a następnie rozpatrzeć je zgodnie z art. 80 kpa, a tym samym z łatwością ustaliłby, iż skarżący posiada orzeczoną separację z żoną B. S., z która nie zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym, a tym samym nie jest ona uprawniona do odbierania przesyłek adresowanych względem skarżącego, a więc jej odmowa odbioru korespondencji nie mogła wywierać negatywnych skutków doręczenia korespondencji,
- art. 6 w zw. z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa i słusznego interesu skarżącego oraz poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej poprzez błędne zakwalifikowanie notatki służbowej z dnia [...]kwietnia 2022 r., z dnia [...]kwietnia 2022 r. oraz notatki z dnia [...]kwietnia 2022 r., jako skutecznej próby doręczenia korespondencji do skarżącego, w sytuacji gdy powyższe nie miało miejsca, a zatem nie wypełniało dyspozycji art. 43 k.p.a. i 44 k.p.a., bowiem skarżący nie był w stanie zapoznać się z treścią decyzji wydanej w dniu [...]czerwca 2022 r., a tym samym powziąć wiedzy w przedmiocie wydanej decyzji Wójta, a ponadto rzeczone notatki służbowe nie zawierają informacji, których dokumentów dotyczą i które dokumenty rzekomo próbowano doręczyć, a tym samym nie stanowią dowodów w sprawie,
- art. 7 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego w przedmiocie niemożliwości doręczenia decyzji Wójta z dnia [...] czerwca 2022 r. na podstawie art. 44 k.p.a., albowiem brak było podstaw do uznania, iż skarżący był w stanie odebrać korespondencję w domu w sytuacji gdy leżał chory i zmagał się ze skutkami powikłań po COVID-19 i nie był w stanie odebrać korespondencji, w tym decyzji z dnia [...] czerwca 2022 r., a zatem nastąpiły nadzwyczajne okoliczności na które nie miał wpływu skarżący,
- art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, w szczególności zupełne pominięcie argumentów, że doręczenia zastępcze korespondencji były wadliwe, korespondencja w trakcie postępowania także nie była doręczana skutecznie, a zatem błędy w doręczaniu zastępczym nie rodziły negatywnych skutków dla strony oraz potraktowanie skarżącego jak profesjonalistę,
- art. 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym, z pominięciem faktów znanych organowi z urzędu, a przez to podważenie zaufania strony do władzy publicznej i tym samym nieuprawnione przyjęcie, iż dzieci nie zamieszkujące ze skarżącym były w stanie pomagać mu w odbieraniu i przesyłaniu korespondencji,
- art 7 Konstytucji RP oraz art. 58 k.p.a. polegające na naruszeniu obowiązku działania organu na podstawie i w granicach przepisów prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że SKO nie było uprawnione do żądania, by wyręczał się on osobami trzecimi, a ponadto nie uwzględniło jego długotrwałej, przewlekłej choroby. Przyczyną niedochowania terminu był zły stan zdrowia, którego skutki skarżący odczuwa do dziś. Choroba uniemożliwiała mu kontaktowanie się z innymi osobami. Skarżący dodał także, że większość jego dzieci opuściła rodzinną wieś i mieszka w miejscach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania skarżącego. Ponadto prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, wobec ustalonej wyrokiem separacji. Zdaniem skarżącego, jego pozostawanie na zwolnieniu, brak możliwości poruszania się oraz fakt pozostawienia awizo przez listonosza uprawdopodobniają jego brak winy w uchybieniu terminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że mimo pozostawania w separacji, skarżący i jego żona zamieszkują w tym samym domu. Skarżący ma członków rodziny, który mieszkają w niedalekiej odległości od niego i uczestniczą w jego sprawach – jego syn był aktywny podczas próby przeprowadzenia oględzin przez organ I instancji, zaś synowa, w miejscu prowadzenia działalności przez skarżącego, odebrała list polecony adresowany do niego. Skarżący jako osoba prowadząca od wielu lat działalność gospodarczą powinien i mógł przewidzieć, że toczące się postępowanie zakończy się wydaniem aktu administracyjnego i w celu ochrony swoich interesów, podczas niedyspozycji zdrowotnej, mógł wynająć fachowego pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO z dnia [...]sierpnia 2022 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...]czerwca 2022 r. w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew.
Zgodnie z art. 58 k.p.a. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Natomiast stosownie do art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Od takiego rozstrzygnięcia przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co wynika z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Wskazać należy, że art. 15zzzzzn² ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.) nie zastępuje, ale uzupełnia art. 58 k.p.a. i o ile obie regulacje dotyczą terminów o charakterze procesowym, o tyle art. 15zzzzzn² wskazanej ustawy odnosi się również do terminów o charakterze materialnoprawnym, z tym że w ust. 1 zawiera zamknięty katalog terminów, w stosunku do których może być zastosowany. Nie oznacza to jednak, że ogólna regulacja odnosząca się do przywrócenia uchybionego terminu, wynikająca z art. 58 k.p.a., doznaje istotnych modyfikacji za sprawą przepisów ustawy COVID-19. Strona winna zatem uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, a zwłaszcza w kontekście powodów spowodowanych występowaniem COVID-19.
Zważyć trzeba, że już z treści samego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić, stosowną argumentacją, swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Organ orzekający nie jest upoważniony do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczności uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., II GSK 810/18, CBOSA). W świetle art. 58 § 1 k.p.a. tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody, w danych warunkach nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie mogła tej przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy należy bowiem przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej - w danej sytuacji życiowej i osobistej - można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Dopuszczenie się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Innymi słowy, kwestia stopnia zawinienia nie ma w tym przypadku znaczenia, bowiem każdy, nawet najmniejszy stopień zawinienia wyklucza przywrócenie terminu (por. wyroki NSA z dnia 16 marca 2021 r., II OSK 3883/19 i 19 maja 2021 r., I OSK 2539/20, CBOSA).
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Z uwagi na kryterium braku winy, które warunkuje przywrócenie uchybionego terminu, za usprawiedliwione, niezawinione przyczyny niedochowania terminu mogą być uznane wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw - udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2018 r., I OSK 2923/18, CBOSA). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zatem przykładowo zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.
Z treści zaś samego art. 58 § 1 k.p.a. jak i utrwalonej linii orzeczniczej wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu. W postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sprawdza czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia została pozostawiona wnioskodawcy, który nie musi udowadniać lecz jedynie uprawdopodobnić, że uchybił terminowi bez swojej winy (por. m.in. wyrok NSA z 30 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 1112/21). Mając zaś na uwadze treść wniosku skarżącego, za słuszną należy uznać ocenę wniosku, jaką poczynił organ. Skarżący wskazał, że w związku ze złym stanem zdrowia nie mógł odebrać korespondencji, a powikłania po przebytej chorobie uniemożliwiały normalne funkcjonowanie i nie pozwalały mu na kontaktowanie się z innymi osobami. W miesiącu czerwcu 2022 r. skarżący czuł się źle i miał obawy, że nadal choruje na COVID-19 i może zarażać. Ponadto skarżący nie zamieszkuje ze swoimi dziećmi (większość z nich miesza w miejscach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania skarżącego), a z żoną pozostaje w separacji.
W ocenie Sądu nie są to przesłanki, które uprawdopodabniałyby brak winy w niezachowaniu przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. Nie są to bowiem okoliczności nagłe, czy też tego rodzaju, które – przy zachowaniu należytej staranności - nie pozwoliłyby na dokonanie przez skarżącego takiej czynności jak wniesienie odwołania. Skarżący zaś nie uprawdopodobnił, że w jego sprawie wystąpiły inne okoliczności o nadzwyczajnym charakterze.
Sąd zauważa także, że skarżący w toku postępowania wielokrotnie angażował członków rodziny, wyręczając się nimi. Mimo pozostawania w separacji od 2014 r., żona skarżącego nadal zamieszkuje z nim w tym samym domu, ponadto została przez niego upoważnione do odebrania decyzji o wymierzeniu kary (decyzję odebrała [...]lipca 2022 r.) oraz towarzyszyła mu podczas zapoznawania się z aktami sprawy w siedzibie SKO. Już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, skarżący złożył w SKO dokumentację medyczną żony, co świadczy o tym, że oboje nadal są zaangażowani w swoje sprawy i mogą się wzajemnie wyręczać. Ponadto podczas próby przeprowadzenia oględzin przez organ I instancji obecny był syn skarżącego P. S., a w miejscu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej korespondencję adresowaną do niego odbierała jego synowa N. S. Za niewiarygodne należy zatem uznać twierdzenia skarżącego o braku możliwości uzyskania pomocy osób trzecich.
Sąd zauważą także, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim od września 2021 r., a od [...]marca 2022 r. do [...]sierpnia 2022 r. praktycznie ciągle z kilkudniowymi przerwami, zatem przez znaczną część postępowania, pomimo tego podejmował różne czynności, min.: odbierał korespondencję (zawiadomienie z dnia [...]kwietnia 2022 r.), odmówił przyjęcia listu (adnotacja listonosza na zwrotce zawiadomienia z dnia [...]kwietnia 2022 r.) oraz telefonicznie informował pracownika SKO o niemożliwości udziału w oględzinach (notatki służbowe z [...],[...]i [...] kwietnia 2022 r.). Sytuacja w jakiej znalazł się skarżący nie była zatem nagła i nie uniemożliwiała mu podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie.
Odnosząc się do zarzutu prawidłowości doręczenia decyzji, należy wskazać, że zasadą wynikającą z art. 42 i art. 43 k.p.a. jest doręczenie pisma adresatowi, a - w przypadku jego nieobecności - dorosłemu domownikowi. W sytuacji, w której nie można doręczyć pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a., zastosowanie ma kluczowy w niniejszej sprawie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., według którego operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Z kolei art. 44 § 4 k.p.a. stanowi, że pismo doręczone w ww. trybie pozostawia się w aktach sprawy, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie to opiera się na domniemaniu prawnym, że przesyłka dotarła do rąk adresata (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r., II OSK 186/18, LEX nr 2778167).
Zauważenia wymaga, że uznanie przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. jest uwarunkowane łącznym spełnieniem przesłanek określonych w tym przepisie. Po pierwsze, niemożnością doręczenia pisma adresatowi pod prawidłowo oznaczonym adresem jego miejsca zamieszkania, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy. Po drugie, pozostawieniem przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym i dwukrotnym umieszczeniem zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a. Po trzecie, upływem czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej oraz udokumentowaniem powyższego w materiale dowodowym sprawy, zwłaszcza zaś w tzw. zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r., II OSK 2171/19, LEX nr 3047123). Ze znajdującej się w aktach administracyjnych koperty, w której starano się doręczyć skarżącemu decyzję organu I instancji wynika, że przesyłka została awizowana po raz pierwszy w dniu [...]czerwca 2022 r., a po raz drugi w dniu [...]czerwca 2022 r., co umożliwia przyjęcia, że przesyłka została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a. W ocenie Sądu skarżący nie zakwestionował skutecznie domniemania prawnego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji.
Organowi odwoławczemu nie sposób również zarzucić naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a., bowiem zaskarżone postanowienie oparte jest na dokładnie i wyczerpująco ustalonym stanie faktycznym, który znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym w całokształcie bez przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jego żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. Podniesione przez skarżącego zarzuty stanowią w istocie polemikę, z prawidłowymi ustaleniami organów.
Ponadto, stosownie do wymogów art. 107 § k.p.a., wskazano podstawy faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia, a wyjaśniając jego motywy, prawidłowo odniosło się do zarzutów odwołania.
Również sąd, działając z urzędu poza granicami skargi, nie dostrzegł żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Zauważyć przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawę sąd rozstrzygnął na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym kierując się treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. uznając rozprawę za zbędną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI