II SA/Bk 740/19

II SA/Bk 740/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 408/21 - Wyrok NSA z 2023-11-21
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 35 ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skarg W. Sp. z o.o. w B. i A. Sp. z o.o. w P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargi
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
W dniu [...] grudnia 2018 r. M. D., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "Usługi Transportowo – S.", wystąpiła do Prezydenta Miasta B. z wnioskiem o pozwolenie na budowę placu składowego, kontenera biurowego z zapleczem sanitarnym, wagi samochodowej, zbiornika szczelnego o poj. 10 m3 wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej z wylotem betonowym W1 do rowu melioracyjnego wraz z jego przebudową na części działki o nr ew. gr. [...] (obręb [...]), przy u. [...] w B.
Decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...], Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorce pozwolenia na wnioskowaną budowę.
Od decyzji tej odwołanie złożył M. S.(współwłaściciel działki nr geod. [...], bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji oraz działki nr geod. [...]). Odwołujący zarzucił, że planowana inwestycja obniża wartość jego działek sąsiadujących z nieruchomością inwestycji i zniechęci ewentualnych nabywców. Ponadto zarzucił, że waga samochodowa o której pozwolenie ubiega się inwestorka jest już wybudowana i użytkowana od co najmniej [...] kwietnia 2019 r. (zdjęcia nr 1 i 2), a ogrodzenie (pierwotnie z siatki stalowej wys. 1,80 m, po zmianie 15 kwietnia 2019 r. na ogrodzenie z blachy trapezowej 2,0 m), które również objęte jest skarżoną decyzją, jest wykonane od co najmniej [...] lutego2019 r. (zdjęcia nr 3 i 4). M. S. poinformował również, że [...] kwietnia 2019 r. złożył skargę do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. na opieszałość (brak działań na informacje o prowadzeniu prac na działce nr ew. gr. [...]) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., które zostało przekazane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Odwołujący załączył zdjęcia z [...] maja 2019 r. wskazujące na użytkowanie wagi samochodowej przez samochody ciężarowe z ładunkiem.
Odrębne odwołanie od tej decyzji złożyły W. Sp. z o. o. w B., uznane przez organ pierwszej instancji za stronę postępowania jako właściciel istniejącego kolektora sanitarnego przebiegającego przez teren inwestycji. Odwołująca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez:
- niezastosowanie § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji gdy inwestycja jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego i powoduje obniżenie przydatności do użytkowania nieruchomości strony odwołującej;
- niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane, przez przyjęcie, że przedłożona przez inwestora dokumentacja jest kompletna i spełnia wymogi określone w przepisach prawa, podczas gdy dokumentacja powinna być uzgodniona ze Spółką i poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego wpływ realizowanej inwestycji na stan bezpieczeństwa i przydatność do użytkowania oraz powinna być zgodna z wymogami ochrony środowiska;
- niezastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane, przez przyjęcie, że inwestycja nie narusza praw osób trzecich,
oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 77, 80 K.p.a., polegające na niezebraniu w wyczerpujący sposób dowodów, niewłaściwym rozpatrzeniu materiału dowodowego sprawy oraz dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych. Wskazując na te naruszenia Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia.
Kolejne odwołanie od tej decyzji złożyła A. Sp. z o. o. (właściciel działek nr geod. [...] bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji), zarzucając naruszenie:
- art. 7, 77 K.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że załączony projekt budowlany jest prawidłowy i dostatecznie wyjaśnia kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy bez dokonania własnej analizy tego dokumentu, a poprzestanie jedynie na stwierdzeniu, że został wykonany przez osobę uprawnioną;
art. 8 § 1 K.p.a., przez niezastosowanie zasady bezstronności i równego traktowania stron polegające na uznaniu, że wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest prawidłowy, bez dokonania jego analizy;
- art. 80 K.p.a., przez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo, że planowana inwestycja ograniczy sposób zagospodarowania działki sąsiedniej należącej do Spółki.
Organ odwoławczy, przed wydaniem decyzji w piśmie z [...] czerwca 2019 r. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o jednoznaczne sprecyzowanie które roboty budowlane objęte przedmiotowym wnioskiem o pozwolenie na budowę zostały wykonane i w jakim zakresie. W kolejnym piśmie również z [...] czerwca 2019 r. wystąpił do W. o udzielenie szczegółowych wyjaśnień oraz przedstawienie dowodów, że projektowana inwestycja może wpłynąć na bezpieczeństwo kolektora sanitarnego przebiegającego przez działkę inwestycyjną.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z [...] lipca 2019 r. poinformował o przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. kontroli części działki nr ew. gr. [...], podczas której stwierdzono brak podstaw do podjęcia działań w ramach posiadanych kompetencji. PINB podał, że w trakcie dokonywanych kontroli na terenie inwestycji nie była okazywana dokumentacji projektowa, wobec czego organ nie był wstanie jednoznacznie stwierdzić czy jakiekolwiek roboty objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę zostały wykonane i w jakim zakresie. Ponadto podano, że w dniu [...] maja 2019 r. organ nadzoru budowlanego otrzymał zawiadomienie o rozpoczęciu z dniem [...] maja 2019 r. budowy objętej przedmiotowym pozwoleniem.
W piśmie z [...] lipca 2019 r. W. Sp. z o.o. wniosły o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu p.n. "Analiza stanu istniejącego i koncepcja konstrukcji odciążającej kolektora sanitarnego Z-1", która została wykonana na zlecenie tej Spółki, a z której to zdaniem strony wynika, że bez wykonania konstrukcji odciążającej kanał sanitarny, istnieje ryzyko powstania niemożliwych do odwrócenia konsekwencji ekonomicznych i ekologicznych, związanych z umożliwieniem poruszania się nad kanałem pojazdów samochodowych. Do wniosków zawartych w tej analizie odniosła się inwestorka w piśmie z [...] lipca 2019 r. oraz autor projektu budowlanego w piśmie z [...] lipca 2019 r. Dodatkowo inwestorka w piśmie z [...] lipca 2019 r. poinformowała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. został powiadomiony o rozpoczęciu przedmiotowej budowy z dniem [...] maja 2019 r. jednak z uwagi na odmówienie przez organ pierwszej instancji ostemplowania dziennika budowy prace budowlane nie były prowadzone. W kolejnym piśmie z [...] lipca 2019 r. inwestorka wniosła dodatkowy dowód w postaci załącznika graficznego do zmiany miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenów przemysłowych części osiedla F. w B. (uchwała nr [...]), zgodnie z którym w sąsiedztwie kolektora sanitarnego nie wprowadzono żadnych ograniczeń (w odróżnieniu od linii energetycznej - ograniczenia zabudowy kubaturowej oraz od doliny rzeki - nieprzekraczalna linia zainwestowania budowlanego i prac ziemnych).
Odwołujący M. S. w piśmie z [...] lipca 2019 r. odniósł się do stanowiska Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażonego w piśmie z [...] lipca 2019 r. oraz zwrócił się z prośbą o kontrolę na działce inwestycyjnej, z uwagi na jego zdaniem, prowadzone roboty budowlane. Wojewoda P. w piśmie z [...] lipca 2019 r. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o przeprowadzenie czynności kontrolnych na działce inwestycyjnej. W odpowiedzi w piśmie z [...] lipca 2019 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. poinformował, że pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. przeprowadzili kontrolę na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w B., podczas której nie stwierdzono, aby nastąpiło rozpoczęcie robót budowlanych obiektów ujętych w przedmiotowym pozwoleniu na budowę. W wyniku kontroli ustalono, że na przedmiotowej działce znajdują się płyty betonowe ułożone w stosy oraz gruz, kamienie i palety drewniane, oraz elementy wagi samochodowej prefabrykowanej. Właścicielka nieruchomości w trakcie kontroli złożyła w tym zakresie wyjaśnienia, które zdaniem Powiatowego Inspektora są zgodne z prawdą i potwierdzają stan faktyczny na przedmiotowej nieruchomości.
Następnie postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. Wojewoda P. nałożył na inwestorkę obowiązek uzupełnienia materiału dowodowego w terminie 21 dni od dnia otrzymania postanowienia. Inwestorka w dniu [...] sierpnia 2019 r. przedłożyła uzupełnione cztery egzemplarze projektu budowlanego.
Wojewoda P. decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności uzasadnił potrzebę przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. w zakresie zobowiązania inwestorki do uzupełnienia projektu budowlanego m.in. o ujednolicenie zapisów dotyczących projektowanego nasypu nad kolektorem sanitarnym. Organ podał, że było to podyktowane tym, że cały projekt budowlany musi być tożsamy pod względem przedmiotowym, czyli poszczególne jego części, zarówno opisowe jak i graficzne, winny być jednakowe pod względem treści. Jednocześnie organ wyjaśnił, że odstąpił od wymogu określonego w pkt 2 postanowienia z [...] sierpnia 2019 r., tj. wykazania spełnienia § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, gdyż ten nie dotyczy sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie. Działka przy której lokalizowane jest miejsce na przechowywanie odpadów znajduje się bowiem w odległości 1 m od działki drogowej, a nie od działki budowlanej (jak określa to przedmiotowy przepis).
Odnośnie spełnienia wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane podano, że teren inwestycyjny, tj. część działki nr geod. [...] ([...]), objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała nr [...] Rady Miejskiej B. z [...] kwietnia 1999 r. Część działki nr geod. [...] znajduje się na terenie oznaczonym w planie miejscowym symbolem 9.1 EE, UP, który przeznaczony jest pod pas przebiegu istniejących linii elektroenergetycznych: 110 kV RPZ8 - RPZ F. i 110 kV RPZ F. - GPZ oraz pod zabudowę produkcyjno-usługową wraz z urządzeniami towarzyszącymi i zielenią. Organ odwoławczy ocenił, że projekt budowlany został wykonany zgodnie z wymogami obowiązującego na terenie inwestycji planu miejscowego. Obsługa komunikacyjna została zapewniona od ul. [...] poprzez projektowany (według odrębnego opracowania) zjazd na drogę gruntową (działka nr. geod. [...]). Projekt budowlany przewiduje 4 miejsca postojowe dla samochodów osobowych (wymagane jest 1 miejsce postojowe bowiem powierzchnia użytkowa wynosi 12,61m2 a plan nakłada obowiązek zapewnienia 25 miejsc parkingowych na 1000 m2 powierzchni użytkowej). Ponadto projekt budowalny spełnia wymagania planu miejscowego dotyczące maksymalnego zasięgu zainwestowania budowlanego i prac ziemnych w stosunku do doliny rzeki B., bowiem projektowana skarpa znajduje się w odległości 10 m od rowu melioracyjnego stanowiącego granice doliny rzeki.
Zdaniem organu odwoławczego analiza materiału dowodowego dowodzi również spełnienia wymogów z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawa budowlane. Projekt zagospodarowania terenu (rys. Z1) jest bowiem zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przede wszystkim wywiedziono, że jest on zgodny z wymogami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tym zakresie wskazano, że inwestorka posiada decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] października 2018 r. nie stwierdzającą potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu, zbieraniu oraz magazynowaniu kamienia brukowego, kostki brukowej i materiałów betonowych odzyskanych z rozbiórki nawierzchni ulic, chodników i placów położonych na terenie miasta B. oraz ich przekruszenie i wytwarzanie mieszanek na nieruchomości położonej przy ul. [...] na części działki o nr ewid. gr. [...] - obręb ([...]). Jednocześnie decyzja ta nałożyła obowiązek zaprojektowania uszczelnienia i wyprofilowania terenu przedsięwzięcia w sposób umożliwiający odpływ wód opadowych i roztopowych oraz pochodzących z instalacji natryskowej do rowu wykonanego z betonowych szczelnych koryt trapezowych; przebudowy rowu zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. gr. [...], odbierającego wody opadowe i roztopowe z uszczelnionej powierzchni przedsięwzięcia; oczyszczenia wód opadowych i roztopowych przed odprowadzeniem ich do rowu odprowadzającego wody do rzeki B. lub do ziemi; zabezpieczenia przed wpływem wód opadowych i roztopowych z terenu przedsięwzięcia na tereny sąsiednie (np. wały, skarpy). Zgodnie z zapisami na str. 9 projektu budowlanego w celu umożliwienia odpływu wód opadowych i roztopowych oraz pochodzących z instalacji natryskowej do projektowanego wzdłuż wschodniej granicy opracowania rowu betonowego teren zostanie wyprofilowany z min. spadkiem 0,5 %, projektuje się też utwardzenie placu składowego płytami żelbetowymi z uszczelnieniem połączeń zaprawą cementową, rów betonowy wykonany z betonowych szczelnych koryt trapezowych, wszystkie wody opadowe i roztopowe z powierzchni utwardzonej skierowane będą rowem betonowym do osadnika, skąd poprzez separator będą spływały do przebudowywanego rowu mającego ujście w rzece B. Projektant na str. 23 projektu budowlanego zawarł informacje, że plac składowy został ukształtowany w sposób zapewniający odprowadzenie wód opadowych oraz roztopowych do rowu melioracyjnego poprzez korytko betonowe oraz urządzenia podczyszczające. Woda z projektowanych skarp od strony działki nr [...] oraz [...]4 odprowadzona będzie projektowanym drenażem do rowu melioracyjnego oraz wchłaniana powierzchniowo przez powierzchnię biologicznie czynną skarpy; odprowadzenie wód ze skarpy od strony granicy z działkami o nr geod. [...] - woda wchłaniana powierzchniowo przez powierzchnie biologicznie czynne skarpy z zielenią izolacyjną oraz rowem przydrożnym na teren biologicznie czynny Inwestora w narożniku działki oznaczony symbolem "D" - wody opadowe i roztopowe nie będą kierowane na tereny sąsiednie. Powyższe zapisy, w ocenie organu odwoławczego, świadczą o tym że projekt budowlany jest zgodny z wymogami zawartymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Nadto wskazano, że inwestorka posiada decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] stycznia 2019 r. nr [...], udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, tj. przebudowę rowu, wykonanie wylotu urządzeń kanalizacyjnych oraz drenażu na działce nr geod. [...] oraz pozwolenia na usługę wodną, tj. odprowadzenie wód opadowych lub roztopowych do urządzenia wodnego - rowu.
Oceniając projekt budowlany pod kątem wymagań z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, organ odwoławczy stwierdził również, że jest on kompletny. W projekcie znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy, dokumentacja projektowa zawiera oświadczenie projektantów i sprawdzających, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy, został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu budowlanego zaświadczeniami o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy.
Inwestorka wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji przedłożyła także prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane). Stwierdzono, że organ pierwszej instancji prawidłowo wyznaczył obszar oddziaływania obiektu i ustalił strony postępowania, zapewniając im czynny udział w postępowaniu administracyjnym.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że spełnienie przez inwestorkę wymagań art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane, obligowało do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odnosząc się do zarzutu M. S., dotyczącego rozpoczęcia robót wyjaśniono, że P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w piśmie z [...] lipca 2019 r. poinformował o przeprowadzonej przez właściwy organ kontroli na działce inwestycyjnej dokonanej w dniu [...] lipca 2019 r., która to nie stwierdziła by nastąpiło rozpoczęcie robót budowlanych obiektów ujętych w zaskarżonym pozwoleniu na budowę. Odnośnie kwestii obniżenia wartości nieruchomości z powodu planowanej inwestycji wskazano, że wykracza ona poza przedmiot sprawy i należy do właściwości sądów powszechnych ze względu na cywilny charakter.
Ustosunkowując się do zarzutów W. Sp. z o.o. w B., dotyczących niezastosowania § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia wyjaśniono, że regulacja ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 206 ust. 1 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest budynek lecz plac składowy, kontener biurowy z zapleczem sanitarnym, waga samochodowa, zbiornik szczelny o poj. 10 m wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej z wylotem żelbetowym do rowu wraz z jego przebudową. Odnośnie kwestii braku uzgodnienia ze Spółką dokumentacji projektowej oraz braku poprzedzenia wykonania dokumentacji ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego wpływ realizowanej inwestycji na stan bezpieczeństwa i przydatność do użytkowania oraz zgodność z wymogami ochrony środowiska wyjaśniono, że w obowiązujących przepisach prawa brak jest podstawy prawnej do zobowiązania inwestora o takie uzgodnienie. Ponadto projekt budowany podpisany przez uprawnionych projektantów zawiera informacje dotyczące zabezpieczenia dostępu do kolektora sanitarnego oraz obliczenia statyczno - wytrzymałościowe kolektora sanitarnego. Dodatkowo projektant w piśmie z [...] lipca 2019 r. odniósł się do przedłożonej przez W. Sp. z o.o. analizy stanu istniejącego kolektora. Jego zdaniem przedstawione w analizie wnioski potwierdzają prawidłowość założeń projektowych zatwierdzonego projektu budowlanego, a opracowanie udowadnia że założenia wyjściowe dotyczące kolektora sanitarnego przyjęte w projekcie były mniej korzystne niż są w stanie rzeczywistym. Zdaniem projektanta w ww. analizie przedstawia się warianty obciążenia kolektora sanitarnego z pominięciem zastosowanych w projekcie rozwiązań zabezpieczających kolektor (utwardzenie placu płytami betonowymi, wydzielenie strefy wolnej od składowania i skarpy naziomu 1:1 od strefy wolnej od składowania, a nad kolektorem dopuszczony będzie jedynie przejazd samochodów ciężarowych). Zdaniem projektanta propozycja konstrukcji odciążającej kolektora jest włącznie zaleceniem nie popartym wcześniejszymi obliczeniami gdyż cała przeprowadzona analiza stwierdza, że kolektor jest w dobrym stanie i przeniesie obciążenia planowanej inwestycji. Projekt budowlany, zdaniem projektanta, uwzględnia w każdym aspekcie bezpieczeństwo sieci sanitarnej (pismo z [...] lipca 2019 r.). Nadto organ odwoławczy podniósł, że obowiązujący na terenie inwestycji plan miejscowy nie określa stref technicznych dla istniejącego kolektora sanitarnego. W. wydały opinię z [...] sierpnia 2018 r. o możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej do nieruchomości inwestycyjnej w której nie zawarto wymogów dotyczących realizowania inwestycji w pobliżu kolektora sanitarnego. Organ odwoławczy stwierdził, że art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane, nie stanowi podstawy do żądania uzgodnienia ze spółką dokumentacji projektowej.
Odnosząc się do kwestii ekspertyzy sporządzonej na zlecenie W. wywiedziono, że jej autor prof. nzw. dr hab. inż. Zenon Szypcio (na str. 18 analizy) stwierdził, że założenia i wyniki analiz konstrukcji kanału ściekowego podane w projekcie budowlanym są prawidłowe, a utwardzenie nawierzchni płytami betonowymi (zgodne z projektem budowlanym) zwiększy bezpieczeństwo konstrukcji kanału. Z analizy tej wynika, że beton konstrukcyjny i zbrojenie łupin kanału ściekowego nie są skorodowane a wytrzymałość betonu jest wyższa od normowej dla betonu B30 (C30/37). Analizy wytrzymałościowe, przedstawione w opracowaniu dostarczonym przez Spółkę wykonano dla innych niż projektowane założeń, tj. dla nawierzchni nieutwardzonej, dopuszczając ruch samochodów ciężarowych (do obliczeń przyjęto, że samochody mogą być przeładowane, nacisk na pojedynczą oś może być większy od normatywnego o 10 %) i usytuowanie kruszarki średniej wielkości nad kanałem oraz obciążenie strefy nad kanałem nasypem z gruzu betonowego o wysokości do 5 m. Wskazano, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany zakłada wykonanie nawierzchni utwardzonej, wydzielenie strefy wolnej od składowania nad kolektorem sanitarnym oraz skarpy naziomu 1:1 od tej strefy. W projekcie budowlanym nie przewiduje się bezpośrednio nad kanałem sanitarnym długotrwałego ustawienia kruszarki czy też przeładowanego samochodu ciężarowego, co było analizowane w przedłożonej przez W. analizie. Nad kolektorem dopuszczony ma być jedynie przejazd samochodów ciężarowych. Inwestorka w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. wyjaśniła, że praca kruszarki (maszyny mobilnej na podwoziu gąsienicowym) oraz innych maszyn prowadzona będzie poza granicą oddziaływania na kolektor sanitarny. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego świadczy o tym, że projekt budowlany przewiduje inne rozwiązanie niż przedstawione w analizie przedłożonej przez stronę postępowania. Na str. 18 analizy autor opracowania prof. Z. S. stwierdził, że analizy wytrzymałościowe wykonano dla nawierzchni nieutwardzonej, a utwardzenie nawierzchni płytami betonowymi (zgodne z projektem budowlanym) zwiększy bezpieczeństwo konstrukcji kanału.
Podkreślono, że organy administracji architektoniczno-budowlanej związane są wnioskiem inwestora i w takim zakresie oceniają zamierzenie inwestycyjne pod kątem zgodności z przepisami. Organy nie są upoważnione do ingerowania w zamiar inwestycyjny, poprzez nakazanie inwestorowi zastosowania konkretnych rozwiązań projektowych. Za zastosowane rozwiązania projektowe i zgodność tego projektu z prawem odpowiadają zaś projektanci. Spoczywa na nich także odpowiedzialność cywilna za wady dokumentacji projektowej, jak również przed właściwą izbą samorządu zawodowego. Organy administracji architektoniczno - budowlanej nie są uprawnione natomiast do oceny w zakresie innym niż wyznaczonym w art. 35 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w tym obaw związanych z użytkowaniem placu składowego. Organ może bowiem odmówić pozwolenia na budowę wyłącznie w przypadku gdy ograniczenia wynikają z konkretnych przepisów prawa, a nie są wyłącznie wynikiem subiektywnego odczucia stron lub wynikiem wyłącznie geograficznie ujętego sąsiedztwa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Naruszenie uzasadnianych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności wymagań techniczno - budowlanych. W niniejszym przypadku ocena zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami prawa w takim kształcie w jakim to zostało przedstawione w projekcie budowlanym nie wykazała nieprawidłowości. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że nie dostrzega w niniejszej sprawie takiego oddziaływania, które mogłoby wpłynąć na konieczność wydania decyzji negatywnej. Organy administracji architektoniczno-budowlanej związane są treścią oświadczenia projektanta, stosownie do art. 20 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W takim stanie sprawy organy orzekające w sprawie nie mają podstaw do negowania oceny uprawnionego projektanta, że projekt budowlany uwzględnia w każdym aspekcie bezpieczeństwo sieci sanitarnej (pismo projektanta z 9 lipca 2019 r.). Wyjaśniono, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany uwzględnia strefę wolną od składowania w pasie szerokości 10,76 m nad kolektorem sanitarnym oraz skarpy naziomu 1:1 od strefy wolnej od składowania. Inwestor ma obowiązek wybudować, a następnie użytkować projektowany plac składowy zgodnie z projektem budowlanym.
Odnośnie zarzutu W. Sp. z o.o. dotyczącego niezastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane przez przyjęcie, że inwestycja nie narusza praw osób trzecich wyjaśniono, że właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu może domagać się poszanowania jego interesów wynikających z prawa do korzystania ze swojej własności, ale tylko w takim zakresie w jakim jest to "uzasadnione". Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które wiążą się z naruszeniem konkretnych przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego, prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego, jak też uregulowań prawa konstytucyjnego. Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy, decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektu, jego gabarytach, czy miejscu jego usytuowania. Interes osób trzecich nie może bowiem naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 ustawy - Prawo budowlane, który stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. W sprawie niniejszej W. Sp. z o.o. zostały ujęte jako strona postępowania na postawie przepisów art. 140 i 144 K.c., jako właściciel istniejącego kolektora sanitarnego przebiegającego przez teren inwestycji. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zostały naruszone uzasadnione interesy odwołujących w zakresie ewentualnego naruszenia przepisów prawa. Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta B. o pozwoleniu na budowę nie wykazuje sprzeczności z wymogami prawa. W projekcie budowlanym zawarty jest zapis, że właściciel nieruchomości w przypadku wezwania zarządcy do zapewnienia dostępu do kolektora sanitarnego zobowiązuje się do usunięcia na własny koszt projektowanych warstw nawierzchni w miejscu przebiegu kolektora. Ponadto wyjaśniono, że postępowanie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest postępowaniem wnioskowym i organ jest związany treścią żądania zawartą we wniosku. To inwestor samodzielnie decyduje o lokalizacji inwestycji i rozwiązaniach technicznych planowanego przedsięwzięcia. Natomiast rolą organów administracji architektomczno-budowlanej jest wyłącznie ocena zgodności przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami prawa.
Za bezpodstawne uznano zarzuty A. Sp. z o.o., dotyczące ograniczenia przez planowaną inwestycję sposobu zagospodarowania działki należącej do A. sp. z o. o., poprzez wykorzystanie przez osoby dojeżdżające na teren planowanej inwestycji układu wewnętrznego dróg, co może spowodować zablokowanie możliwości wjazdu na teren centrum A. Wskazano, że projekt budowlany jednoznacznie określa, że obsługa komunikacyjna została zapewniona od ul. [...] poprzez projektowany (według odrębnego opracowania) zjazd na drogę gruntową (działkę nr. geod. [...]) a nie przez układ dróg znajdujących się na działkach A. Sp. z o.o. Niezasadne jest stwierdzenie, że Prezydent Miasta B. nie podjął własnych ustaleń na temat tego czy obszar oddziaływania obiektu ograniczy się wyłączenie do nieruchomości na której zostanie ona realizowana. Zdaniem organu odwoławczego, Prezydent Miasta B. powołując się w zaskarżonej decyzji na art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, prawidłowo ustalił obszar oddziaływania obiektu, który obejmuje część działki inwestycyjnej o nr geod. [...] oraz [...], [...], [...], [...] (działki sąsiednie), [...] (działki drogowe) oraz ww. W. Sp. z o.o. Uznanie A. Sp. z o.o. (właściciela działek o nr geod. [...]), jako strony postępowania w przedmiotowej sprawie podyktowane jest przepisami art. 140 i 144 K.c., ze względu, na mogące wystąpić uciążliwości w związku z wprowadzeniem nowego stanu zagospodarowania terenu zlokalizowanego w sąsiedztwie ww. działek. Kwestie dotyczące późniejszego użytkowania nieruchomości inwestorki i uciążliwości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę. Organem właściwym fazy użytkowania inwestycji jest organ nadzoru budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego, wbrew twierdzeniu W., nie zachodzą również przesłanki wskazujące na to, że Prezydent Miasta B. nie zebrał w wyczerpujący sposób dowodów, niewłaściwie rozpatrzył materiał dowodowy oraz dokonał błędnych ustaleń faktycznych. Podjęte bowiem zostały wszelkie kroki (art. 77 i art. 80 K.p.a.) niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a zebrany materiał dowodowy (z uzupełnieniem przez organ drugiej instancji) został rozpatrzony w sposób wyczerpujący, przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji spełnia wymagania, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., bowiem zawiera ocenę zebranego materiału dowodowego, wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.
Mając na względzie powyższe, zdaniem organu odwoławczego, zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana w sposób prawidłowy i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Biorąc pod uwagę, że zostały spełnione warunki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, Wojewoda P. zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła W. Sp. z o. o. w B. i zarzuciła naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a., polegające na nie zebraniu w wyczerpujący sposób dowodów skutkującej dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych, polegających na tym, że w ocenie organów obydwu instancji, obiekt budowlany został zaprojektowany zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 9 ustawy – Prawo budowlane i nie narusza to uzasadnionych interesów osób trzecich;
- art. 77 § 1 w zw. z 84 § 1 K.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w sytuacji w której, w sprawie wystąpiła przesłanka uzyskania wiadomości specjalnej, co do ustalenia czy zaprojektowanie obiektu w odniesieniu do specyficznego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej nie wymaga wykonania przez inwestora konstrukcji zabezpieczającej kolektor sanitarny przed jego uszkodzeniem na skutek poruszania się bezpośrednio nad nim pojazdów ciężarowych;
- § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy inwestycja jest usytuowana w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego a wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu a także obniża jego przydatność do użytkowania, a wydanie decyzji winno być poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu kolektora sanitarnego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane przez przyjęcie, że przedłożona przez inwestora dokumentacja jest kompletna i spełnia wymogi określone w przepisach prawa, podczas gdy dokumentacja powinna być uzgodniona ze skarżącą Spółką i poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego wpływ realizowanej inwestycji jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania oraz zgodna z wymogami ochrony środowiska;
- art. 35 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane, przez brak stwierdzenia naruszeń projektu w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 i niewydanie postanowienia o obowiązku usunięcia nieprawidłowości projektu pod rygorem wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę;
- niezastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane przez przyjęcie, że inwestycja nie narusza praw osób trzecich w sytuacji w której funkcja jaką będzie spełniał zaprojektowany budynek związana jest z koniecznością wjazdu na nieruchomość przez samochody ciężarowe w miejscu położenia kolektora sanitarnego skutkującej ingerencją w ten kolektor mogącą powodować powstanie szkody w mieniu Spółki jak i osób trzecich.
Wskazując na powyższe naruszenia Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów według norm przepisanych.
Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego wniosła także A. sp. z o.o. z siedzibą w Piasecznie i zarzuciła naruszenie:
- art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane, przez przyjęcie, że emisje hałasu, pyłu i wibracje nie stanowią naruszeń prawa sąsiedzkiego i nie stanowią uzasadnionego interesu stron postępowania;
- art. 7, 77 K.p.a., przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji przyjęcie, że załączony projekt budowlany jest prawidłowy i dostatecznie wyjaśnia kwestie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy bez dokonania własnej analizy tego dokumentu i poprzestanie jedynie na stwierdzeniu, że został wykonany przez osobę uprawnioną i spełnia wymagania formalne, bez badania przesłanek merytorycznych;
- art. 8 § 1 K.p.a., przez niezastosowanie zasady bezstronności i równego traktowania stron polegające na uznaniu, że wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest prawidłowy, bez dokonania jego analizy;
- art. 80 K.p.a., przez dowolne uznanie, że inwestycja nie będzie naruszać prawa osób trzecich, pomimo że planowania inwestycja ograniczy sposób zagospodarowania działki sąsiedniej należącej do skarżącej Spółki oraz niekorzystnie wpłynie na sposób korzystania z nieruchomości poprzez emisję hałasu, pyłu i wibracji, co może spowodować uszkodzenie budynków.
Wskazując na powyższe naruszenia Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Organ w odpowiedzi na obie skargi wniósł o ich oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziały z 25 października 2019 r. obie skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorce – M. D., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "Usługi Transportowo – S.", pozwolenia na budowę placu składowego, kontenera biurowego z zapleczem sanitarnym, wagi samochodowej, zbiornika szczelnego o poj. 10 m3 wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej z wylotem betonowym W1 do rowu melioracyjnego wraz z jego przebudową na części działki o nr ew. gr.. [...] (obręb [...]) przy ul. [...] w B.
W sprawach o pozwolenie na budowę kluczowa jest regulacja art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), zgodnie z którą w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wymagania, o których mowa w art. 35 ust. 4 ustawy zostały sformułowane w następujących przepisach:
I. zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
II. zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 934 i 1014 oraz z 2015 r. poz. 1642), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
III. stosownie zaś do treści art. 33 ust. 2 ustawy, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć m.in. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (pkt 1); oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2); decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 3).
Uwzględniając powyższe przepisy organy administracji architektoniczno- budowlanej stwierdziły, że inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podziela tę ocenę i stwierdza, że jest ona prawidłowa i wypełnia warunek z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy. Prawidłowo, zdaniem sądu, organy stwierdziły, że projekt zagospodarowania terenu spełnia wymogi z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem nie narusza przepisów techniczno–budowlanych. W szczególności prawidłowo organy oceniły, że w sprawie zostały zrealizowane wytyczne zawarte w decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] października 2018 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestorka uzyskała przy tym odpowiednie zezwolenia Dyrektora Zarządu Zlewni w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na wykonanie tych wytycznych. Nie budzi wątpliwości sądu pozytywna ocena kompletności projektu budowlanego oraz wykonanie go przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane – art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 35 ust. 4 ustawy, nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków, np. od zgody sąsiadów. Jeśli zatem organ oceni przedłożony projekt jako zgodny z prawem nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Organy w sprawie niniejszej w sposób prawidłowy przyjęły, że inwestorka przedłożyła do zatwierdzenia projekt budowlany opracowany stosownie do specyfiki i charakteru projektowanego obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. W projekcie uwzględniono zarówno projekt zagospodarowania działki, jak i projekt architektoniczno – budowlany. Projekt przedłożony przez inwestorkę został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy. Ponadto projekt budowlany zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami i wymogami wiedzy technicznej.
Legalności kwestionowanej decyzji nie podważają zarzuty skargi wniesionej przez W. sp. z o.o. w B. Główny spór sprowadza się do tego czy w sprawie można było zatwierdzić projekt budowlany nie uwzględniający konieczności wykonania zabezpieczenia kolektora.
Spółka zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy, przez brak uzyskania przez inwestorkę pozytywnego uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego ze Spółką wobec istnienia na jej nieruchomości kolektora sanitarnego, odprowadzającego swym końcowym fragmentem ścieki z B. bezpośrednio do oczyszczalni. Zdaniem Spółki, konieczność uzyskania takiego uzgodnienia podyktowana jest tym, że projektowany budynek, plac składowy i droga dojazdowa do nieruchomości powoduje, że bezpośrednio nad kanałem będą poruszać się samochody ciężarowe powodujące możliwość trwałego uszkodzenia kanału. Zarzucono, że stanowisko organu, że brak uzgodnień w tym zakresie jest irrelewantny z punktu widzenia przesłanek wydania pozwolenia na budowę jest błędne, w szczególności w kontekście wniosków opinii prof. Z. S. Zdaniem Spółki z wniosków tej opinii, jasno wynika, że (str. 18) proponuje się wykonanie konstrukcji odciążającej (płyty odciążającej), która zabezpieczy kolektor sanitarny przed awarią mogącą powstać na skutek poruszania się bezpośrednio nad kanałem pojazdów samochodowych. Dowodzi ona zatem istnienia związku przyczynowego (faktyczny) pomiędzy zamierzoną inwestycją a jej wpływem na bezpieczeństwo użytkowania kanału sanitarnego. Dlatego też, w ocenie Spółki, ustalenie poprawności wykonanego projektu budowlanego i pisemnych wyjaśnień autora projektu wobec wniosków opinii prof. Z. S., co do konieczności wykonania zabezpieczenia kolektora sanitarnego w świetle projektowanej inwestycji i możliwości poruszania się bezpośrednio nad siecią przez samochody ciężarowe, wymagało aby organ drugiej instancji dopuścił dowód z dodatkowej opinii biegłego. W ocenie Spółki organ dysponował materiałem dowodowym który nie pozwalał na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków. Skarżąca Spółka wskazała na następujące wątpliwości:
- opinia prywatna nakazuje wykonanie zabezpieczenia w celu uniknięcia możliwości powstania awarii. W opinii stwierdza się, że zabezpieczeniem konstrukcji kanału będzie wykonanie płyty odciążającej usytuowanej bezpośrednio nad łupinami kanału o szerokości 7 m, która zabezpieczy konstrukcję od lokalnych odciążeń wywołanych ruchem maksymalnie obciążonych samochodów ciężarowych;
- wyjaśnienia projektanta zawarte w piśmie z [...] lipca 2019 r. wskazują na to, że projektant traktuje wnioski opinii jako zalecenia podczas gdy są one stwierdzeniami kategorycznymi. W ocenie projektanta projekt budowlany nie musi uwzględniać sposobu zabezpieczenia kanału, gdyż w jego ocenie to obowiązkiem Spółki jest dokonanie zabezpieczenia kanału sanitarnego.
Spółka zarzuciła, że wyjaśnienia projektanta jak i pisma składane przez inwestorkę sprowadzają się do wykazania, że nie ma podstaw prawnych i faktycznych do zaprojektowania w projekcie budowlanym wykonania zabezpieczenia kanału sanitarnego. Stanowisko to, zdaniem Spółki, wynika z oczywistego faktu, że zaprojektowanie i wykonanie tej części zabezpieczenia generowałby dodatkowe koszty inwestycji. W ocenie Spółki organ mógł zatwierdzić tylko projekt uwzględniający konieczność wykonania zabezpieczenia kolektora.
Sąd nie podziela tego stanowiska. Przede wszystkim podnieść należy, że w projekcie budowlanym znajdują się wykonane przez autora opracowania mgr inż. arch. K. L. obliczenia statyczno-wytrzymałościowe kolektora sanitarnego z których wynika, że projektowane zagospodarowanie terenu nie będzie miało wpływu na jego bezpieczeństwo. Projekt ten został podpisany przez uprawnionych projektantów i to oni odpowiadają za zastosowane rozwiązania projektowe i zgodność projektu z prawem. Organ odwoławczy przeanalizował również przedłożoną przez skarżącą Spółkę analizę wykonaną przez prof. Z. S. Do analizy tej odniosła się również inwestorka oraz projektant inwestycji, który w piśmie z [...] lipca 2019r. ustosunkował się do przedstawionej analizy. Sąd podziela stanowisko organu, że analiza ta potwierdza, że założenia i wyniki analiz konstrukcji kanału ściekowego podane w projekcie budowlanym są prawidłowe, a utwardzenie nawierzchni płytami betonowymi (zgodne z projektem budowlanym) zwiększy bezpieczeństwo konstrukcji kanału (str. 18). Z analizy tej wynika, że beton konstrukcyjny i zbrojenie łupin kanału ściekowego nie są skorodowane a wytrzymałość betonu jest wyższa od normowej dla betonu B30 (C30/37). Jednocześnie podnieść należy, że analizy wytrzymałościowe przedstawione w opracowaniu dostarczonym przez Spółkę wykonano dla innych niż projektowane założeń, tj. dla nawierzchni nieutwardzonej, dopuszczając ruch samochodów ciężarowych (do obliczeń przyjęto, że samochody mogą być przeładowane, nacisk na pojedynczą oś może być większy od normatywnego o 10 %) i przewidziano usytuowanie kruszarki średniej wielkości nad kanałem oraz obciążenie strefy nad kanałem nasypem z gruzu betonowego o wysokości do 5 m. Tymczasem zatwierdzony projekt budowlany zakłada wykonanie nawierzchni utwardzonej, wydzielenie strefy wolnej od składowania bezpośrednio nad kolektorem sanitarnym oraz skarpy naziomu 1:1 od tej strefy. W projekcie budowlanym nie przewiduje się bezpośrednio nad kanałem sanitarnym długotrwałego ustawienia kruszarki, czy też przeładowanego samochodu ciężarowego co było analizowane w przedłożonej przez W. opinii. Nad kolektorem dopuszczony ma być jedynie przejazd samochodów ciężarowych. Ponadto z wyjaśnień inwestorki zawartych w piśmie z [...] kwietnia 2019 r. wynika, że praca kruszarki (maszyny mobilnej na podwoziu gąsienicowym) oraz innych maszyn prowadzona będzie poza granicą oddziaływania na kolektor sanitarny. Powyższe świadczy o tym, że projekt budowlany przewiduje inne, bardziej korzystne z punktu widzenia bezpieczeństwa kolektora sanitarnego rozwiązanie niż przedstawione w analizie przedłożonej przez Spółkę. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej propozycja konstrukcji odciążającej kolektor sanitarny, którą Spółka wskazuje jako kwestię niezbędną do wykonania, jest wyłącznie zaleceniem niepopartym wcześniejszymi obliczeniami gdyż cała przeprowadzona analiza stanu istniejącego kolektora sanitarnego stwierdza, że kolektor jest w dobrym stanie. Stąd też, zdaniem sądu, nie zachodziła konieczność przedłożenia jeszcze jednej dodatkowej ekspertyzy.
Nadmienić należy, że takie same stanowisko wyraził NSA w postanowieniu z 26 czerwca 2020 r. II OZ 399/20, którym uchylono postanowienie tut. sądu o wstrzymaniu wykonania przedmiotowej decyzji i odmówiono wstrzymania jej wykonania. NSA stwierdził, że wadliwie oceniono, że z opinii ekspertów Politechniki B. wynika, że jedynie konstrukcja odciążająca kanał ściekowy może wyeliminować ryzyko awarii kolektora i w konsekwencji zagrożenia ekologicznego. Zdaniem NSA z treść tej opinii nie wynika, aby na skutek wykonania projektu budowlanego mogłoby dojść do awarii kanału ściekowego. Co więcej, w opinii tej stwierdza się, że "generalnie można powiedzieć, że główne założenia projektu budowlanego przedstawionego przez właściciela działki nr [...] są prawidłowe". Natomiast z opinii tej wynika, że jedynie ogólnie proponuje się wykonanie konstrukcji odciążającej, co uzasadnia się nie tyle istniejącym zagrożeniem wynikającym z wykonania zaskarżonej decyzji ile bardzo poważnymi konsekwencjami ekonomicznymi i ekologicznymi wynikającymi z awarii kanału ściekowego. Zdaniem NSA z opinii tej wynikają następujące wnioski, a mianowicie:
- beton konstrukcyjny i zbrojenie łupin kanału ściekowego nie są skorodowane. Wytrzymałość betonu jest wyższa od normowej dla betonu B30 (G30/37);
- założenia i wyniki analiz konstrukcji kanału ściekowego na działce nr [...] podane w projekcie budowlanym, opracowane przez biuro projektowe W., są prawidłowe;
- płyta odciążająca usytuowana bezpośrednio nad łupinami kanału o szerokości 7 m zabezpiecza konstrukcję kanału od lokalnych obciążeń wywołanych ruchem maksymalnie obciążonych samochodów ciężarowych i hałdą gruzu betonowego;
- w sąsiedztwie wagi zastosować indywidualne rozwiązanie niepokazane w opracowaniu;
- zasypka kanału gruntem rodzimym otrzymanym z odkrywki kanału ściekowego o zawartości ponad 3% części organicznych łagodzi dynamiczne oddziaływania obciążeń na konstrukcję kanału;
- analizy wytrzymałościowe wykonano dla nawierzchni nieutwardzonej. Utwardzenie nawierzchni płytami betonowymi, zgodnie z projektem budowlanym, zwiększy bezpieczeństwo konstrukcji kanału;
- dopuszcza się ruch samochodów ciężarowych oraz usytuowanie kruszarki średniej wielkości nad kanałem;
- dopuszcza się obciążenie strefy nad kanałem nasypem z gruzu betonowego o wysokości do 5 m równoważne obciążeniu ciągłemu o intensywności 90kPa;
- ewentualne, obniżenie lub podwyższenie niwelety nawierzchni placu względem przyjętego w projekcie budowlanym i analizowanego w opracowaniu, wymaga akceptacji W. i wykonania obliczeń sprawdzających;
- znaczny wzrost wilgotności gruntu zasypowego obniża jego parametry wytrzymałościowe. W przypadku zaistnienia takiego incydentu w przyszłości, nie należy obciążać strefy nad kanałem ruchem samochodowym, sprzętem budowlanym i hałdować gruzu betonowego do osiągnięcia w podłożu wilgotności naturalnej.
W ocenie sądu argumentacja Spółki oparta jest na jej subiektywnym przekonaniu a nie na argumentacji prawnej. Oprócz tego, że przedłożona przez Spółkę analiza nie potwierdza jej stanowiska o konieczności wykonania dodatkowego zabezpieczenia kolektora to za bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące już konkretnych regulacji prawnych. I tak bezzasadny jest zarzut naruszenia § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia, bowiem jak słusznie wskazuje organ przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest budowa placu składowego materiałów budowlanych (kamienia brukowego, kostki brukowej i materiałów betonowych) odzyskanych z rozbiórki nawierzchni ulic, chodników i placów położonych na terenie miasta B. oraz montaż kontenera biurowego z zapleczem sanitarnym, wagi samochodowej, zbiornika szczelnego o poj. 10 m wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej z wylotem żelbetowym do rowu wraz z jego przebudową. Natomiast zarzut podnoszony przez W. dotyczy naruszenia ww. przepisu odnoszącego się do wykonania ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego w związku z wzniesieniem nowego budynku. W analizowanej sprawie jedynym obiektem kubaturowym jaki powstanie w ramach inwestycji jest systemowy kontener biurowy z zapleczem sanitarnym o niewielkich gabarytach (ok. 6,5 m x 5,2m) niezwiązany na stałe z gruntem. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy, polegający na braku uzgodnienia ze Spółką dokumentacji projektowej i braku wezwania inwestora do przedłożenia kompletnej dokumentacji poprzez wykonanie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego, stwierdzającej wpływ realizowanej inwestycji na stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania kolektora sanitarnego. Jak zasadnie wskazuje organ w obowiązujących przepisach prawa brak jest podstawy prawnej do zobowiązania inwestora o uzgodnienie projektu budowlanego z W., o ile inwestycja nie wymaga wydania warunków przyłączenia np. do sieci sanitarnej należącej do spółki. W analizowanej sprawie ścieki z kontenera biurowego będą odprowadzane do projektowanego szczelnego zbiornika żelbetowego o pojemności 10m3 i poddawane okresowej utylizacji przez wyspecjalizowane firmy. W ramach inwestycji nie jest przewidziane również podłączenie do sieci wodociągowej.
Odnosząc się do podnoszonej w skardze kwestii dotyczącej tego, że dokumentacja techniczna powinna być zgodna z wymogami ochrony środowiska podać należy, że przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę inwestorka uzyskała decyzję Prezydenta Miasta B. o środowiskowych uwarunkowaniach w której nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu, zbieraniu oraz magazynowaniu kamienia brukowego, kostki brukowej i materiałów betonowych odzyskanych z rozbiórki nawierzchni ulic, chodników i placów położonych na terenie miasta B. oraz ich przekruszenie i wytwarzanie mieszanek na nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. na części działki o nr ewid. gr. [...] - obręb 1 ([...]). W decyzji tej jednocześnie nałożono obowiązki m.in. uszczelnienia i wyprofilowania terenu przedsięwzięcia, przebudowy rowu, oczyszczenia wód opadowych i roztopowych przed odprowadzeniem do rowu odprowadzającego wody do rzeki B. lub do ziemi oraz zabezpieczenia przed spływem wód odpadowych i roztopowych z terenu przedsięwzięcia na tereny sąsiednie. Dokumentacja projektowa została sporządzona zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Końcowo stwierdzić należy, że na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy, podnoszony w obu skargach. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że przepis ten w stanie prawnym obowiązującym przed 11 lipca 2003 r. nakazywał konieczność ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich poprzez określenie zakresu tej ochrony, która obejmowała w szczególności:
- zapewnienie dostępu do drogi publicznej,
- ochronę przez pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, a także dopływ światła słonecznego do pomieszczeń przeznaczony na pobyt ludzi,
- ochronę przed uciążliwościami spowodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie oraz ochronę przez zanieczyszczeniami powietrza, wody i gleby.
Znowelizowany ustawami z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i zmianie niektórych innych ustaw oraz z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 obecnie stanowi ogólnie o konieczności projektowania i budowania obiektu budowlanego jako całości oraz jego poszczególnych części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, w sposób określny w przepisach, w tym techniczno – budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewniając dostęp do drogi publicznej. Przy czym poszanowaniu powinny podlegać jedynie uzasadnione, tj. kwalifikowane interesy osób trzecich. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, a jedynie takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesów osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne normy (wyrok NSA z 14.03.2006 r., sygn. akt II OSK 643/05, CBOSA). Nie ulega wątpliwości, że każda inwestycja może powodować uciążliwości i utrudnienia dla najbliższego sąsiedztwa, co jednak samo przez się nie oznacza i nie może prowadzić do wniosku, że wydanie pozwolenia na budowę stanowi naruszenie prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa jest w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego obejmuje jedynie poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Taki niedookreślony zakres ochrony oznacza, że w każdym przypadku w sposób zindywidualizowany należy ocenić, czy realizacja zamierzenia inwestycyjnego nie spowoduje naruszenia interesów osób trzecich. Jest to – jak wyżej wskazano - równoznaczne ze stwierdzeniem, że ochrona nie może mieć charakteru absolutnego. Wobec tego uzasadnione interesy osób trzecich należy oceniać w sposób obiektywny, kierując się przede wszystkim normami regulującymi proces inwestycyjny. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane na sąsiedniej nieruchomości przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, w szczególności w zakresie zabudowy nieruchomości. Interes osób trzecich chroniony przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie może bowiem naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., II OSK 267/16, CBOSA). W ocenianym postępowaniu konkretne normy Prawa budowlanego jak wykazano powyżej nie zostały naruszone, stąd też zarzut ten nie mógł być uwzględniony.
Podniesione zarzuty naruszenia prawa procesowego, również nie mogły zostać uwzględnione. W tym względzie zauważyć należy, że wszelkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, zostały ustalone przez organy w oparciu o wyczerpujący materiał dowodowy, który został właściwie oceniony. Wyrazem tego są uzasadnienia wydanych decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację. Podkreślić przy tym należy, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. W konsekwencji, w ocenie sądu, zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia zawierają wszystkie niezbędne elementy, w tym przytoczenie przepisów prawnych mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne.
Reasumując stwierdzić należy, że sąd nie stwierdził takich naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, w związku z czym skargi oddalił, zgodnie z art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz.2325 ze zm.).