II SA/BK 736/22

II SA/Bk 736/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
I OSK 849/23 - Wyrok NSA z 2023-10-24
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 690
art. 71 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2022r. nr [...] Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2022 r. (złożonym za pośrednictwem formularza elektronicznego) M. Z. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się o dokonanie rejestracji jako bezrobotny.
Powołaną wyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. Starosta Powiatu B. orzekł o uznaniu skarżącego z dniem [...] czerwca 2022 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił mu, na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia
20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 690 ze zm., dalej jako "u.p.z.i.r.p."), przyznania prawa do zasiłku. Zdaniem organu I instancji z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynikało, że suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ww. ustawy przypadających
w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni, co stanowi podstawę odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ przedstawił zestawienie okresów zaliczonych oraz niezaliczonych.
Na skutek odwołania skarżącego, Wojewoda P. decyzją z dnia
[...] sierpnia 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na przepis art. 71 ust. 1 i 2 lit. c u.p.z.i.r.p., zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy do dnia zarejestrowanie się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca (z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2).
Organ II instancji podał, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. w dniu [...] czerwca 2022 r. Mając na uwadze powyższą okoliczność, organ odwoławczy zważył, że okres uprawniający do zasiłku (tj. wymagane ustawą co najmniej 365 dni) należy badać w przedziale czasowym od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] grudnia 2022 r., tj. w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania się strony w powiatowym urzędzie pracy. Do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wymagane jest, aby przesłanki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z.i.r.p. były spełnione łączne.
Organ II instancji wskazał, że pierwszą z nich jest posiadanie okresu zatrudnienia i okresów zaliczanych wynoszących co najmniej 365 dni w okresie
18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację i tę przesłankę bezrobotny spełnił.
W okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania:
- przez 525 dni (tj. od dnia [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2022 r.) wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia w P. siedzibą w W. (zgodnie z załączonym "Zaświadczeniem" z dnia
[...] czerwca 2022 r.),
- przez 525 dni (tj. od dnia [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2022 r.) wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia w P. z siedzibą w W. (zgodnie z załączonym "Zaświadczeniem"
z dnia [...] czerwca 2022 r.),
- przez 491 dni (tj. od dnia [...] grudnia 2020 r. do [...] kwietnia 2022 r.) wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia w P. z siedzibą w W. (zgodnie z załączonym "Zaświadczeniem" z dnia [...] czerwca 2022 r.).
Analizując powyższe okresy, organ II instancji zwrócił uwagę, że okresy od dnia [...] grudnia 2020 r. do [...] czerwca 2022 r. (525 dni) oraz od dnia [...] grudnia
2020 r. do [...] kwietnia 2022 r. (491 dni) nakładają się na siebie w ww. umowach zlecenia. Łącznie ww. okresy stanowią 525 dni.
Jako drugą przesłankę organ II instancji wskazał podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, stanowiącą kwotę co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca,
z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2 u.p.z.i.r.p. Z załączonego do akt sprawy "Zaświadczenia" z dnia [...] czerwca 2022 r. wystawionego przez ZUS Wydział Ubezpieczeń i Składek wynika, że skarżący (w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania) był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca w:
- P. SA (w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w PUP w Białymstoku) w okresie od [...] lipca 2021 r. do [...] czerwca 2022 r. z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe: lipiec 2021 r. – 3 069 zł, sierpień 2021 r. – 2 754 zł, wrzesień 2021 r. – 1 187,50 zł, październik 2021 r. –
1 714,99 zł, listopad 2021 r. – 3 079,23 zł, grudzień 2021 r. – 1 907,68 zł, styczeń 2022 r. – 2 393,24 zł, luty 2022 r. – 1 739,98 zł, marzec 2022 r. – 2 717,98 zł, kwiecień 2022 r. - 591 zł;
- P. SA (w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w PUP w Białymstoku) w okresie od [...] lipca 2021 r. do [...] czerwca 2022 r., z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe: lipiec 2021 r. - 95 zł, sierpień 2021 r. - 0 zł, wrzesień 2021 r. - 380 zł, październik 2021 r. - 0 zł, listopad 2021 r. - 143,22 zł, grudzień 2021 r. - 707,33 zł, styczeń 2022 r. - 662,73 zł, luty
2022 r. - 0 zł, marzec 2022 r. - 0 zł, kwiecień 2022 r. - 0 zł;
- P. SA (w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w PUP w Białymstoku) w okresie od [...] lipca 2021 r. do [...] kwietnia 2022 r., z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe: w okresie od lipca 2021 r. do kwietnia 2022 r. - 0 zł.
Następnie organ ustalił, że minimalne wynagrodzenie za pracę w 2020 r. wynosiło 2.600 zł miesięcznie, natomiast minimalna stawka godzinowa została ustalona w wysokości wynosiła 17,00 zł za godzinę - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1778 ze zm.). Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2021 r. wynosiło 2.800 zł miesięcznie, natomiast minimalna stawka godzinowa została ustalona w wysokości wynosiła 18,30 zł za godzinę - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 r. (Dz. U. z 2020r. poz. 1596 ze zm.). Minimalne zaś wynagrodzenie za pracę w 2022 r. wynosiło 3.010 zł miesięcznie, natomiast minimalna stawka godzinowa została ustalona w wysokości wynosiła 19,70 zł za godzinę - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1690 ze zm.).
Na tej podstawie organ wskazał, że okresami zaliczonymi do okresu uprawniającego do zasiłku są:
- okres wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia w P.SA, tj. lipiec 2021 r. (31 dni) – 3 069,00 zł, listopad 2021 r. (30 dni) – 3 079,23 zł
- oraz styczeń 2022 r. (31 dni) - po zsumowaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe w styczniu 2022 r. w P. SA – 2 393,24 zł oraz w P. SA - 662,73 zł, co daje razem: 3 055,97 zł.
Łącznie zatem było 92 dni (nie zaś wymagane ustawą 365 dni) - kiedy to podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne była kwota w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w powyższych okresach, tj. w 2021 r. – 2 800 zł miesięcznie, w 2022 r. – 3 010 zł miesięcznie. Innych natomiast okresów zaliczanych do okresu uprawniającego do zasiłku skarżący nie udokumentował, a u.p.z.i.r.p. nie przewiduje możliwości przyznania prawa do zasiłku na innych zasadach.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że w okresie od maja 2020 r. do końca marca 2022 r. wykonywał pracę w warunkach doraźnego obniżenia czasu pracy z uwagi na COVID-19, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 10, do 365 dni zalicza się również okresy zatrudnienia z wynagrodzeniem poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie w przypadku osób, którym na podstawie art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.) obniżono wymiar czasu pracy skutkujący obniżeniem wysokości wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jeżeli przed wskazanym obniżeniem wymiaru czasu pracy osiągały miesięcznie wynagrodzenie
w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednak, aby móc zastosować przepis art. 15g wyżej powołanej ustawy, pracodawca musi spełnić szereg warunków. Natomiast warunki i tryb wykonywania pracy w okresie obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się w porozumieniu. Odnoszą powyższe do sprawy niniejszej organ zauważył, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżącemu obniżono wymiar pracy na podstawie art. 15g ww. ustawy. Skarżący mimo zwrócenia się do niego przez organ o dostarczenie dokumentów potwierdzających w jakim okresie i w jakiej firmie obowiązywało obniżenie wymiaru czasu pracy udzielił odpowiedzi, że nie jest w stanie przedstawisz żądanych dokumentów, nadto strona nie ma obowiązku wskazywania podstawy prawnej dochodzonych roszczeń. W tym stanie rzeczy organ uznał, że brak jest dokumentów świadczących o obniżeniu wymiaru czasu pracy w związku z COVID-19, a co za tym idzie nie ma możliwości zastosowania w konkretnym przypadku art. 71 ust. 2 pkt 10 u.p.z.i.r.p.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący wniósł
o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, tj.:
- art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z.i.r.p.- poprzez wadliwe i całkowicie dowolne zastosowanie przepisów oraz zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu, a w konsekwencji uznanie, iż nie zachodzą przesłanki uprawniające do przyznania świadczenia dla osoby bezrobotnej;
- art 71 ust. 1 i 2 u.p.z.i.r.p. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, co doprowadziło do odmowy przyznania prawa do zasiłku, mimo istnienia wszystkich przesłanek do przyznania prawa do zasiłku.
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. z art 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywateli, a tym samym rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o niepełny materiał dowodowy;
- art 7a § 1 k.p.a. polegające na braku rozstrzygnięcia pozostających w sprawie istotnych wątpliwości na korzyść strony, a wskutek tego wydania decyzji
z naruszeniem prawa;
- art. 78 § 1 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu dowodu sygnalizowanego przez stronę w toku postępowania, a wskutek powyższego nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność mającą istotne znaczenie dla sprawy;
- art. 79a § 1 k.p.a. polegające na uniemożliwieniu stronie wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań, przy jednoczesnym braku wskazania przesłanek zależnych od strony;
- art. 81a k.p.a. polegające na nierozstrzygnięciu występujących w sprawie wątpliwości faktycznych na korzyść strony postępowania, a w konsekwencji wydanie wadliwego rozstrzygnięcia przez organ;
- art 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że do dnia [...] lipca 2021 r. nie podlegał obowiązkowi opłacania pełnego wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, bowiem posiadał on status studenta, co z mocy ustawy zwalania go z obowiązku ponoszenia pełnych składek z tych tytułów.
W orzecznictwie zaś wskazuje się, że niedopuszczalne jest wymaganie ponoszenia składek w wymiarze większym, niż to wymagane przepisami prawa. Skarżący świadczył tylko pracę na podstawie umowy zlecenie, co obligowało go jedynie do ponoszenia składek zdrowotnych i na ubezpieczenie społeczne, z pominięciem wnoszenia składek na Fundusz Pracy. Skarżący podnosi ponadto, że z nie jest
w stanie uzyskać informacji dotyczących zmiany czasu pracy z uwagi na COVID-19 wprost od zleceniodawcy, bowiem utracił dostęp do wszelkich informacji związanych z wewnętrzną dokumentacją P.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że ciężar dowodu udokumentowania okresu uprawniającego do zasiłku spoczywa po stronie bezrobotnego.
W replice do odpowiedzi na skargę skarżący wskazał, że organ nie uzyskał żadnej informacji za pośrednictwem grupy PZU odnośnie ograniczeń związanych ze stanem epidemii, która miała bezpośredni wpływ na wymiar zlecenia. Decyzje
o zmniejszeniu wymiaru pracy były decyzjami odgórnymi, skarżący deklarował chęć pracy w pełnym wymiarze. Skarżący nie otrzymał natomiast wnioskowanej ilości godzin, co jest okolicznością od niego niezależną. Za faktem doraźnego zmniejszenia wymiaru pracy może świadczyć też okoliczność wydania polecenia wykonywania pracy zdalnej po powrocie z zagranicy w 2021 r. na przełomie sierpnia i września. Skarżący, mimo przyjęcia podwójnej dawki szczepionki przeciwko COVID-19 był zmuszony przez osoby decyzyjne do pracy zdalnej. Pomimo odbywania pracy zdalnej przydział godzin był mniejszy od mogącego stanowić podstawę naliczenia składki w wymaganej przepisami wysokości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku. Kwestią sporną jest odmowa przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w kontekście warunku wykonywania zlecenia przez co najmniej 365 dni, przy podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy
o wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
W uzasadnieniach decyzji organy obu instancji wskazały przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (ich treść została przytoczona we wstępnej części uzasadnienia) oraz wyjaśniły skarżącemu dlaczego, pomimo spełnienia warunków do otrzymania statusu osoby bezrobotnej, nie ma podstaw do przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
W ocenie Sądu przepisy te zostały zastosowane i zinterpretowane prawidłowo, a podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Wyjaśnić należy, że ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się o status osoby bezrobotnej i przyznanie prawa do zasiłku pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kryteriów. Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. zawiera definicję osoby bezrobotnej, wskazuje szereg przesłanek uznania za bezrobotnego, które skarżący spełnia. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że ustawodawca dla uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych przewidział konieczność spełnienia dodatkowych warunków, których skarżący jednakże nie wypełnił.
Stosownie do przytoczonego wyżej art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z.i.r.p., osoba bezrobotna, domagająca się przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, powinna wykazać, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni świadczyła usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo współpracowała przy wykonywaniu tych umów, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2.
Przepis art. 104b ust. 2 wskazuje, że Składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1-3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn.
Inaczej mówiąc warunkami skutecznego ubiegania się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych są posiadanie: odpowiednio długiego stażu pracy w okresie 18 miesięcy przed rejestracją i podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne
i Fundusz Pracy w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę
w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. Dopiero łączne spełnienie obu ww. warunków daje organowi możliwość przyznania świadczenia.
Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 pkt 10 omawianej ustawy, do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy zatrudnienia z wynagrodzeniem poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie w przypadku osób, którym na podstawie art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) obniżono wymiar czasu pracy skutkujący obniżeniem wysokości wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę, jeżeli przed wskazanym obniżeniem wymiaru czasu pracy osiągały miesięcznie wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Odnosząc się zatem do pierwszego z warunków, w nawiązaniu do okoliczności faktycznych sprawy należy stwierdzić, że skoro dzień rejestracji skarżącego, jako osoby bezrobotnej przypadał na [...] czerwca 2022 r., to okres 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzający dzień tego zarejestrowania przypadał pomiędzy [...] grudnia 2020 r. a [...] czerwca 2022 r. W okresie tym skarżący przepracował 525 dni spełniające kryteria, o których mowa wyżej. Takie dane wynikają wprost z zaświadczeń wystawionych przez P. SA z dnia [...] czerwca
2022 r., P. SA z dnia [...] czerwca 2022 r. i P. SA
z dnia [...] czerwca 2022 r.
Dodatkowo należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1880/17, CBOSA), że objęty zakresem normowania art. 71 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. okres 365 dni nie musi mieć charakteru ciągłego, dopuszcza się przerwy, ważne jest jedynie, aby zaliczane okresy występowały w czasie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania i po zsumowaniu równe były przynajmniej 365 dniom.
Przechodząc do drugiego z warunków należy wskazać, że definicję pojęcia minimalnego wynagrodzenia za pracę zawiera przepis art. 2 ust. 1 pkt 12a u.p.z.i.r.p., zgodnie, z którym minimalne wynagrodzenie za pracę oznacza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników przysługującą za pracę w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy ogłaszaną na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207 ze zm.). Z zaskarżonej decyzji oraz z poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, że rozliczenia z okresu pomiędzy [...] grudnia 2020 r. a [...] czerwca 2022 r. stanowiły podstawę dokonanych przez organy ustaleń faktycznych, przy uwzględnieniu regulacji odpowiednich rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej przypadających w 2020 r., 2021 r. i 2022 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1778 ze zm., Dz. U. z 2020 r., poz. 1596 ze zm. i Dz. U. z 2021 r. poz. 1690 ze zm.). Jak trafnie wskazuje organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji w 2020 r. wynagrodzenie minimalne za pracę wynosiło 2.600 zł brutto, w 2021 r. – 2.800 zł brutto, a w 2022 r. wynagrodzenie tego rodzaju wynosiło 3.010 zł brutto. Z załączonego do akt sprawy "Zaświadczenia" z dnia [...] czerwca 2022 r. wynika, że skarżący był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako zleceniobiorca w P. SA, P. SA oraz P. SA. Ze zgromadzonych w aktach dokumentów wynika jednak, że okresami podlegającemu zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku jest okres wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia w P. SA w lipcu 2021 r. (31 dni, 3.069,00 zł) oraz listopad 2021 r. (30 dni, 3.079,23 zł) i po zsumowaniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne w P. SA i P. SA, styczeń 2022 r. (31 dni, 3.055,97 zł).
Ponadto, w związku z treścią art. 104b ust. 2, fakt posiadania przez skarżącego do dnia [...] lipca 2021 r. statusu studenta, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c. u.p.z.i.r.p. ściśle i enumeratywnie wymienia przesłanki uwzględnianie przy badaniu okoliczności świadczenia usług, między innymi na podstawie umowy zlecenia w odniesieniu do uzyskania z tego tytułu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedyną okolicznością wskazywaną w tej regulacji (jako zastrzeżenie do tego przepisu) jest sytuacja opisana w art. 104b ust. 2 u.p.z.i.r.p., a więc dotycząca kobiet, które osiągnęły wiek 55 lat i mężczyzn, którzy osiągnęli wiek 60 lat.
Sąd aprobując, omówione wyżej i szczegółowo przedstawione w decyzjach obu organów rozliczenia w powyższym zakresie, w konsekwencji podziela ich końcową konkluzję, wynikającą z normatywnych przesłanek art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z.i.r.p., że skarżący, spośród wymaganych przez ustawodawcę 365 dni, udokumentował jedynie 92 dni uprawniające do zasiłku. Podkreślić jeszcze raz należy, że w przypadku osoby świadczącej usługi na podstawie umowy zlecenia konieczną przesłanką, od której istnienia uzależnione jest nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie jest osiąganie minimalnego wynagrodzenia, ale wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy (Por. III SA/Kr 323/19). Okres świadczonej pracy na podstawie umowy zlecenia jest zaliczany do okresu uprawniającego do zasiłku tylko wtedy, gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca.
W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze skarżącym, że przyjęta przez organy a zaaprobowana przez Sąd, wykładnia art. 71 ust. 1 i 2 u.p.z.i.r.p. narusza zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP. Treść powyższego przepisu jest jednoznaczna i nie daje żadnych podstaw do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, osobie która przez cały wymagany okres (co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania) nie spełniała wyżej opisanej przesłanki. Nie ma tutaj znaczenia, że niskie wynagrodzenie (stanowiące podstawę wymiaru składek) było wynikiem świadomego wyboru pracownika czy też spowodowane było innymi okolicznościami - decydujące znaczenie ma osiągane w tym czasie, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, stanowiące podstawę wymiaru składek. Granice konstytucyjnej równości wobec prawa nie obejmują bowiem zróżnicowanych stanów faktycznych przyznawania uprawnień prawnych.
Z tych względów zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęto, że potwierdzone wspomnianym wyżej zaświadczeniem okresy świadczenia przez stronę usług zlecenia na rzecz tego podmiotu nie mogą podlegać zaliczeniu do nabycia uprawnień dla bezrobotnych.
Ustawodawca, w związku z wprowadzeniem szczególnych regulacji związanych z zapobieganiem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych przewidział również sytuacje, w których wymiar czasu pracownika może zostać obniżony. Obniżenie może wynosić maksymalnie 20%, nie może być jednak większe niż 0,5 etatu. Taki okres zatrudnienia czy to na podstawie umowy o pracę, czy to na podstawie umów zlecenia, czy innych usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, wlicza się do okresów uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych pod warunkiem wszakże, że wynagrodzenie nie było niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 15g ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Zgodnie z art. 15g ust. 11 wyżej powołanej ustawy warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się
w porozumieniu. Jednak, aby móc zastosować ww. przepis wobec skarżącego, należało ustalić czy skarżący spełnia warunki wskazane w tym przepisie. Tymczasem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, z załączonych do akt sprawy dokumentów, m.in. zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2022 r. wystawionego przez ZUS Wydział Ubezpieczeń i Składek w Augustowie nie wynika, aby w badanym okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem skarżący wykonywał pracę w miejscu, w którym obowiązywało doraźne obniżenie wymiaru czasu pracy w związku z COVID-19. A zatem stanowisko organu o braku możliwości zastosowania art. 71 ust. 2 pkt 10 u.p.z.i.r.p. nie budzi zastrzeżeń Sądu. Ponadto, co istotne w sprawie sam skarżący nie przedstawił również żadnych dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności. W odpowiedzi na prośbę organu I instancji z dnia 19 lipca 2022 r. o złożenie ww. dokumentów, przedłożył jedyne oświadczenie z dnia 19 lipca 2022 r., w którym wskazał, że nie może dostarczyć żądanych dokumentów z uwagi na fakt, że wszelkie dyspozycje dokonywano za pomocą wewnętrznego systemu teleinformatycznego i wysyłane były za pomocą emalii, do których z racji zakończenia umowy zlecenia oraz poufność tych informacji nie ma dostępu. Dodatkowo podał, że wymiar pracy zależał od zapotrzebowania na świadczenie, obniżenie zaś doraźne wymiaru pracy wynikało z faktu zmniejszenia zapotrzebowania na konsultantów, odprawiania do domu konsultantów znajdujących się w okolicach tych konsultantów, którzy chorowali na COVID – 19 (z jednoczesnym usuwaniem godzin z systemu przez centralę), a w szczególności nieprzyznawaniu godzin umieszczonych w dyspozycji miesięcznej lub przyznawaniu ich w wymiarze o wiele niższym niż deklarowany przez zleceniodawcę. Opisywane przez skarżącego powody obniżenie wynagrodzenia z tytułu zawartej umowy zlecenia nie mogą stanowić podstawy do przyznania zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o powyższy przepis. Wskazywane okoliczności, o czym była już mowa wyżej nie mają bowiem znaczenia dla przyznania wnioskowanego zasiłku.
Kierując się przedstawioną wyżej argumentacją Sąd uznał, że Wojewoda, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., albowiem odmowa przyznania stronie zasiłku dla bezrobotnych była -
w rozważanych okolicznościach faktycznych - uzasadniona. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c u.p.z.i.r.p..
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 78 § 1 k.p.a., należy wskazać, że ciążący na organie obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie zwalnia stron postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza skarżącego, od aktywnego udziału w wyjaśnianiu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Jak się bowiem trafnie przyjmuje w utrwalonym orzecznictwie sądowym, nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczność może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów, nakładających wspomniane wyżej obowiązki, nie daje się w szczególności wyprowadzić wniosku, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia, środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach (por. np. wyroki NSA: z 20 maja 1998 r., sygn. I SA/Ka 1605/96; z 21 grudnia 2007 r. sygn. II OSK 1783/06;
z 7 grudnia 2010 r. sygn. II OSK 1677/10; z 28 czerwca 2011 r. sygn. II GSK 631/10; z 27 lipca 2011 r. sygn. II OSK 1560/10; z 9 września 2011 r. sygn. II OSK 1700/10;
z 8 listopada 2013 r. sygn. II OSK 1291/12; z 11 kwietnia 2017 r. sygn. II OSK 2045/15; z 25 września 2018 r. sygn. II OSK 2406/16 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony właściwie. Wbrew twierdzeniom skargi, wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 i 79 a k.p.a.). Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały należycie zinterpretowane
i prawidłowo zastosowane. W sprawie nie występowały także niedające się usunąć wątpliwości co do stanu prawnego czy też faktycznego, stąd zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7a k.p.a i 81a k.p.a. są bezzasadne. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Jako, że skarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).